Анализи
Стапката на невработеност во САД остана над 4% – дали ФЕД ќе ја релаксира монетарната политика?
Американските работодавци додадоа 177.000 нови работни места во април, според податоците објавени од Министерството за труд на САД во петокот (2 мај). Истовремено, стапката на невработеност остана стабилна на 4,2%, што е благо зголемување во однос на претходните месеци, кога се движеше блиску до рекордно ниските нивоа под 4%.
Двете бројки сигнализираат дека пазарот на труд сè уште е релативно здрав, но покажуваат и знаци на умерено забавување. Новите вработувања се под очекувањата на некои аналитичари, што би можело да укаже на тоа дека економијата влегува во период на умерено темпо на раст.
Повеќето аналитичари сметаат дека влијанието на постојаните високи царини, воведени уште од времето на администрацијата на Доналд Трамп, сè уште не е целосно почувствувано, и дека економските ефекти ќе се проценуваат во наредните месеци.
Американската економија останува силно ориентирана кон услужниот сектор, кој сочинува приближно 70% од трговската активност, но производството и понатаму има значајна улога. Над 40% од американските производители се потпираат на увезени делови и компоненти, што значи дека глобалната трговија и цените на увозот директно влијаат врз домашното производство и вработување.
Може ли ова да влијае врз политиката на ФЕД?
Со оглед на тоа што стапката на невработеност се искачи на 4,2%, економистите сега почнуваат да шпекулираат дали тоа ќе биде доволна причина за претседателот на Федералните резерви, Џером Пауел и Комитетот за отворен пазар (FOMC) да започнат со олеснување на монетарната политика.
ФЕД досега остануваше претпазлив, главно фокусирајќи се на инфлацијата, која иако се стабилизира, сè уште е над посакуваното ниво од 2%. Сепак, ако растот на работните места продолжи да забавува, а стапката на невработеност продолжи да расте, тоа може да ја зајакне аргументацијата за намалување на каматните стапки во наредните квартали.
Пазарот на труд е еден од клучните индикатори за ФЕД при донесување на одлуки, и ако почне да покажува послаби резултати, тоа може да биде токму она што ќе ја поттикне централната банка да го напушти рестриктивниот пристап и да започне со постепено намалување на референтната каматна стапка, за да го поддржи економскиот раст.
Анализи
АЕТМ: Е-трговијата во Македонија со двоцифрен раст – онлајн трансакциите достигнаа речиси 266 милиони евра во првиот квартал од 2026 година
Вредност на реализирани онлајн трансакции
Според најновите податоци на НБРСМ за трансакции на места на продажба за е- трговија (без трансакциите со електронски пари), во првиот квартал од 2026 година вкупната вредност на онлајн трансакциите достигнала 16,355.96 милиони денари, односно 265.95 милиони евра, што претставува раст од 18.1% во однос на истиот период минатата година. Во оваа вредност се вклучени онлајн купувањата на македонските граѓани кај домашни и странски е-продавници, како и купувањата на странски потрошувачи кај македонските е-трговци.
При тоа, во првиот квартал од 2026 година, кон македонските е-трговци биле реализирани онлајн трансакции во вредност од 9,608.64 милиони денари, односно 156.24 милиони евра, што претставува раст од 16.5% во однос на истиот период минатата година. Од оваа сума, домашните иматели на платежни картички реализирале трансакции во вредност од 8,617.27 милиони денари (140.12 милиони евра), што е 15% повеќе во однос на истиот период лани, додека странските иматели на платежни картички реализирале онлајн трансакции кон македонските е-трговци во вредност од 991.37 милиони денари, односно 16.2 милиони евра, што претставува раст од 32.5%. Овој тренд покажува дека домашните е-продавници сè повеќе успеваат да привлечат и купувачи од странство.
Од друга страна, македонските потрошувачи продолжуваат активно да купуваат и од странски е-продавници, при што во првиот квартал реализирале онлајн трансакции во вредност од 6,747.31 милиони денари, односно 109.71 милиони евра, што претставува раст од 20.3% во однос на истиот период минатата година.
Број на реализирани онлајн трансакции
Покрај растот на вредноста, продолжува да расте и бројот на онлајн купувања. Во првиот квартал од 2026 година биле реализирани 7,662.7 илјади онлајн трансакции, што претставува раст од 16.4% во однос на истиот период минатата година.
Притоа, кон македонските е-трговци бројот на направените е-трансакции изнесува 3,966.7 илјади и е за 17.5% повеќе во однос на истиот период лани.
Најголем пораст на бројот на направените е-трансакции од 44.4% е забележан од странски иматели на платежни картички кон домашни е-трговци, што дополнително го потврдува зголемениот интерес на странските купувачи за македонските онлајн продавници.
Во меѓувреме, домашните иматели на платежни картички кон странски е-трговци реализирале 3270.6 трансакции, што претставува раст од 12.2%.
„Податоците за првиот квартал од 2026 година потврдуваат дека е-трговијата во Македонија продолжува стабилно да расте. Двоцифрениот раст и на вредноста и на бројот на онлајн трансакции покажува дека дигиталното купување станува сѐ повообичаен избор за потрошувачите. Особено охрабрува фактот што расте купувањето кај домашните е-трговци, како од домашните, така и од странските купувачи. Растот од над 32% во вредност и над 44% во број на трансакции од странски картички кон домашни е-трговци е показател дека македонските компании стануваат поконкурентни и надвор од домашниот пазар. Во исто време, анализата покажува дека просечната вредност на трансакциите кај домашните е-продавници благо се намалува, што укажува дека потрошувачите купуваат почесто. Тоа е позитивен сигнал дека онлајн купувањето станува дел од секојдневните навики, а не само канал за повремени или поголеми набавки. Дополнително, позитивен сигнал е што во текот на првото тромесечје се регистрирани 59 новоотворени онлајн продажни места. Тоа покажува дека сѐ повеќе компании ја препознаваат е-трговијата како можност за раст и инвестираат во сопствено дигитално присуство, со што се збогатува понудата за домашните потрошувачи и се создаваат подобри услови за понатамошен развој на секторот. Овие резултати се дополнителен поттик да продолжиме да работиме на подобрување на условите за е-трговија, зголемување на довербата во дигиталните плаќања, поддршка на домашните компании и создавање поконкурентен дигитален пазар.” – вели Претседателката на АЕТМ, д-р. Нина Ангеловска Станков.
Просечна вредност на трансакција
Иако вкупната вредност на онлајн купувањата продолжува да расте, анализата покажува дека просечната вредност на една трансакција кај домашните е-продавници благо се намалува.
Кај трансакциите од домашни картички кон домашни е-трговци, просечната вредност се намалила од 36 на 35.3 евра односно за 2.2%. Овој тренд е во согласност со фактот дека бројот на трансакции ( кој бележи раст од 17.5%) расте побрзо од нивната вкупна вредност ( која бележи раст од 15%), што укажува дека македонските потрошувачи трошат помалку по трансакција кај домашните продавници. Кај странските картички кон домашните е-трговци, просечната вредност се намалила од 41.3 на 37.9 евра (што представува намалување од 8.2%), што исто така укажува дека странските купувачи реализираат повеќе поединечни купувања.
Спротивно на тоа, кај трансакциите од домашни картички кон странски е-трговци, просечната вредност пораснала од 31.3 на 33.6 евра, што претставува пораст од 7.3%.
Вкупно, просечната вредност на една онлајн трансакција изнесувала 34.7 евра, што претставува раст од 1.5% во однос на истиот период минатата година.
Нови отворени е-продавници
Во текот на првото тромесечје од 2026 година, регистрирани се 59 новоотворени онлајн продажни места, што претставува значаен показател за зголемена понуда и заинтересираност на бизнисите да влезат во е-просторот.
Овој тренд упатува на сѐ поголема свесност кај трговците за потребата од присуство на интернет пазарот, како и на поволни услови за развој на онлајн продажбата.
Инаку, Асоцијацијата за е-трговија останува посветена на континуирано информирање и едукација на пазарот, преку подготовка на релевантни анализи и организирање на настани кои го поттикнуваат развојот на е-трговијата во регионот. Во таа насока, годишната регионална анализа за состојбата на е-трговијата претставува значаен извор на податоци за сите засегнати страни, додека 9-тата регионална конференција за е-трговија, која ќе се одржи на 3 ноември 2026 година во Националната опера и балет во Скопје, ќе понуди нови можности за едукација, размена на искуства и вмрежување. Повеќе информации за конференцијата се достапни на следниот линк: https://ecommerceconference.mk/
Анализи
УЈП објави нова листа на должници: Вкупниот долг надмина 13 милијарди денари
Управата за јавни приходи ја објави Листата на должници бр. 07/2026, на која се најдоа вкупно 5.156 правни и физички лица со неплатени даночни и царински обврски.
На листата се евидентирани 2.007 правни лица, што е за 66 повеќе во однос на претходната листа, како и 3.149 физички лица, односно за 32 повеќе.
Станува збор за долгови доспеани до 31 март 2026 година, а неплатени до 30 јуни 2026 година, по основ на ДДВ, данок на добивка, персонален данок на доход, придонеси за задолжително социјално осигурување, акцизи и царини.
На листата се објавуваат физички лица и самостојни вршители на дејност со долг повисок од 120.000 денари, како и правни лица со долг над 300.000 денари.
Според податоците на УЈП, вкупниот објавен нето-долг изнесува 13,08 милијарди денари, што е зголемување за над 162 милиони денари во споредба со претходната листа.
Од вкупниот износ, 12,86 милијарди денари се однесуваат на даноци и придонеси, додека долгот за царински давачки изнесува 213,57 милиони денари.
Даночните обврзници кои не се согласуваат со објавените податоци можат да се обратат до надлежната регионална дирекција на УЈП или до Царинската управа, во зависност од основата на долгот.
Анализи
Македонија привлекува сè повеќе странци: странските туристи ја „спасуваат“ сезоната
Во мај 2026 година, во земјава се регистрирани вкупно 131.723 туристи, од кои 106.756 се странски, а 24.967 домашни, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика.
Во истиот период се остварени 236.727 ноќевања, при што 75,8% се реализирани од странски, а 24,2% од домашни туристи, што уште еднаш ја потврдува доминантната улога на странските посетители во туристичкиот промет.
Во периодот јануари – мај 2026 година, вкупниот број туристи е зголемен за 2,6% во споредба со истиот период лани. Притоа, бројот на домашните туристи е намален за 4,4%, додека бројот на странските туристи бележи раст од 4,9%.
Позитивен тренд е забележан и кај ноќевањата, кои во првите пет месеци од годинава се зголемени за 1% на годишно ниво. Бројот на ноќевањата од домашните туристи е намален за 4,1%, додека кај странските туристи е регистриран раст од 3,3%.
Најбројни странски посетители во мај биле туристите од Турција (34.681), по што следуваат Германија (9.578), Србија (7.605) и Бугарија (4.858), што ја потврдува силната заинтересираност на посетителите од регионот и од клучните европски пазари за туристичката понуда на Македонија.
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Колумнипред 2 месеци
Најважни менаџерски вештини во дигиталното деловно опкружување
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка АД Битола објави оглас за вработување



