Останато
Што носат правилата на ЦЕФТА за електронска трговија за економијата и граѓаните?
Во светот на дигитализацијата, интернет трговијата доживеа просперитет. Само неколку клика нè делат од бројните придобивки што ги нуди онлајн пазарот – почнувајќи од широк избор на производи и услуги, заштеда на време, но и пари. Но, иако на прв поглед сè изгледа едноставно, зад сцената често се кријат комплексни процедури кои можат да ја забават размената и да го продолжат патот на стоките и услугите до крајните корисници.
Сето тоа го имаа на ум претставниците на ЦЕФТА за време на подготовката на Одлуката за олеснување на електронската трговија. Станува збор за документ кој чека зелено светло од Заедничкиот комитет на ЦЕФТА, а кој, доколку биде усвоен, ќе донесе бројни олеснувања за е-трговијата и ќе потврди дека сме чекор поблиску до европските стандарди.
Промена на пејзажот на е-трговијата во регионот
Стандардизацијата на правната рамка, како што велат, е основната цел на Одлуката за
олеснета е-трговија. На тој начин, ЦЕФТА целосно би го променила пејзажот на е-
трговијата во регионот, не само преку намалување на административните пречки и
олеснување на движењето на стоките и услугите, туку и преку подобрување на заштитата на потрошувачите.
„Со овој документ се стремиме кон создавање на поедноставен, потранспарентен и побезбеден дигитален пазар, кое ќе поттикне понатамошен раст на е-трговијата, ќе ја зголеми конкуренцијата и ќе донесе придобивки и за потрошувачите и за економиите во регионот“, се вели во соопштението.
Што носи одлуката за граѓаните и економијата?
Одлуката за е-трговија на ЦЕФТА, како што се истакнува во соопштението, има далекусежни придобивки кои ги засегаат и животите на потрошувачите и на компаниите.
„Граѓаните пред сè добиваат широк избор на производи и услуги кои се достапни со еден клик. Земете за пример дека се наоѓате во Македонија и сакате да тргувате на е-трговска платформа во Србија, Босна и Херцеговина или пак Црна Гора. Одлуката на ЦЕФТА ќе ви овозможи да го направите тоа со леснотија и сигурност, знаејќи дека вашите права како потрошувач се заштитени и дека нема да бидете оптоварени со непотребна бирократија“, велат од ЦЕФТА.
Одлуката не е важна само за потрошувачите, туку, како што појаснија, и за компаниите. „Македонските производители и трговци лено би можеле да ја зголемат својата понуда на сите земји членки на ЦЕФТА. Со усогласените правила на е-трговијата, бизнисот се шири, расте локалната економија, се отвораат нови работни места, а сето тоа без дополнителни административни пречки. Притоа, компаниите работат според правилата на својот домашен пазар, што целиот процес го прави поедноставен“, се истакнува во соопштението.
Безбедна и доверлива интернет трговија
Заштитата на потрошувачите е во фокусот на Одлуката за олеснета е-трговија, се наведува во соопштението, и се додава дека станува збор за поставување на заеднички стандарди усогласени со правилата на Европската унија, кои ја прават онлајн купопродажбата безбедна и доверлива.
„Кога тргувате на интернет, веб-страниците мора да ги задоволуваат стандардите за транспарентност и безбедност, обезбедувајќи јасни информации за продавачот, цените, условите за продажба. Одлуката исто така предвидува и право да ја откажете купопродажбата во рок од 14 дена без плаќање на пенали и да добиете поврат на парите. Испораката мора да биде извршена во рок од 30 дена, освен ако не е поинаку договорено, а ризикот од загуба или оштетување преминува на вас дури кога ќе ја примите стоката“, се наведува во соопштението.
Одлуката на ЦЕФТА за е-трговија не е само уште една бирократска иницијатива. Тоа, како што истакнаа, е промена која ги отвора вратите кон подинамичен и повеќе поврзан дигитален пазар.
„Без разлика дали сте потрошувач во потрага по поголем избор на интернет опции, претприемач кој сака да го прошири бизнисот, или економија која се стреми кон дигитален напредок, оваа одлука носи огромни придобивки. Кога ќе биде усвоена, ЦЕФТА ќе ги отвори вратите кон единствениот пазар на ЕУ, сигнализирајќи посветеност на транспарентноста, ефикасноста и усогласувањето со европските стандарди“, се заклучува во соопштението.
Останато
Македонија и Словачка со нов чекор кон продлабочена економска соработка
Во Братислава на 26 и 27 март се одржа првата седница на Мешовитата комисија за економска соработка меѓу Република Северна Македонија и Словачката Република, на која двете земји ја потврдија подготвеноста за унапредување на билатералните економски односи.
Седницата ја водеа заменик министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Зоран Димитровски, и заменик министерот за економија на Словачка, Владимир Шимоњак.
Во обраќањето, Димитровски истакна дека институциите се насочени кон проширување на економската соработка преку отворање нови пазари и поттикнување инвестиции, особено во секторите енергетика, индустрија и технолошки развој.
Претставниците на двете држави оценија дека постои значителен потенцијал за зголемување на трговската размена, како и за продлабочување на соработката во повеќе области, меѓу кои земјоделството, туризмот, културата и транспортот. Посебен акцент беше ставен на улогата на приватниот сектор и директните деловни контакти, како продолжение на бизнис форумот што се одржа во Скопје во февруари годинава.
Во рамки на состанокот беше потпишан и Протокол со кој се потврдува заедничката определба за натамошно интензивирање на економската соработка.
Димитровски се заблагодари за континуираната поддршка од Словачка за европската интеграција на Северна Македонија, оценувајќи ја како важен партнер во процесот.
Во македонската делегација учествуваа претставници од повеќе институции, меѓу кои државниот секретар во Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство Борче Серафимовски и државната секретарка во Министерството за култура и туризам Марија Станчевска-Ѓоргова, кои ги презентираа приоритетите во своите ресори, со фокус на промоција на домашните производи и јакнење на културната и туристичката размена.
Бизнис
STEM нема пол. Има иднина – стипендии за жени за STEM академии
Месецот на жената не е само симболично одбележување, туку и потсетник дека родовата еднаквост сè уште бара подобрувања, особено во областите на технологијата во нашата земја. Иако STEM секторот е еден од најбрзо растечките и најперспективните, учеството на жените во него останува значително пониско во споредба со мажите, како на глобално ниво, така и во Северна Македонија.
Овој јаз не е само прашање на еднаква застапеност на мажите и жените на технолошкиот работен пазар, туку и на изгубен потенцијал – за поединците, за компаниите, па и за општеството во целина. Во индустрија каде што иновацијата и различните перспективи се клучни, недоволната вклученост на жените претставува сериозен предизвик за одржлив и инклузивен развој.
По повод Месецот на жената, Алијансата за родова еднаквост на работното место (GEA) во соработка со Avenga Academy ја имплементираат иницијативата „STEM нема пол. Има иднина.“, која се спроведува во текот на март 2026 година.
Во рамки на оваа иницијатива ќе бидат доделени 6 целосни стипендии за ИТ и бизнис академии, со вкупна вредност од над 10.000 евра, со цел да се поттикне поголема вклученост на жените во технолошките професии и да се придонесе кон намалување на родовиот јаз во STEM во земјата. Кандидатките можат да аплицираат за една од 6те академии:
- Digital Marketing,
- Sales & Business Development,
- Product & Project Management,
- Front-End Development & AI,
- Data Analytics
- Automation Testing & AI with Playwright.
Програмите започнуваат во периодот од април до септември 2026 година и траат од 4 до 6 месеци, во зависност од избраната академија. Избраните кандидатки ќе треба да покријат само административен трошок (10%) за избраната академија.
Аплицирањето се реализира преку кратка онлајн форма, при што секоја кандидатка може да избере една академија. По затворањето на повикот, апликациите ќе бидат разгледани од страна на претставници на GEA и Avenga Academy, врз основа на неколку клучни критериуми:
- мотивацијата за развој на кариера во STEM,
- интересот и потенцијалот за избраната област,
- планот за понатамошен професионален развој.
Со оваа иницијатива, GEA и Avenga Academy не само што нудат конкретна образовна можност, туку и се испраќа и поширока порака за важноста на отворање на STEM секторот за повеќе жени. Во време кога дигиталните вештини стануваат неопходност, отворањето на повеќе врати за жените во технологијата не е само инвестиција во поединци, туку и во иднината на целото општество.
Апликациите се отворени до понеделник, 31 март 2026 година, а повеќе информации за иницијативата и начинот на аплицирање се достапни на следниот линк: https://genderequalityalliance.org/целосни-стипендии-за-жени-за-stem-академи/.
Инаку, Алијансата за родова еднаквост на работното место – GEA е иницијатива на Асоцијацијата за е-трговија која е посветена на создавање инклузивна работна култура и промовирање еднакви можности за сите. Алијансата се залага за три главни столба: еднаква застапеност на мажи и жени на сите нивоа и позиции, еднаква плата за иста работа и еднакви можности за напредок. Работата на GEA ја поддржуваат Eurolink, Casys и Halkbank како главни партнери, како и Филип Морис Тутунски Комбинат Прилеп, Пивара Скопје, А1 Македонија, Сава Пензиско Друштво, и CosLoveMetics како партнери. Поддржувачи на Алијансата се и Сава Осигурување, Евроинс Осигурување, Publicis Groupe, Property One Group, Aristocrat, Avenga Academy, IdeaLab и EOS Мatrix.
Повеќе информации за активностите и можностите за приклучување кон Алијансата за родова еднаквост на работното место се достапни на: https://genderequalityalliance.org.
Банки
Потписот на Доналд Трамп ќе се најде на идните американски банкноти
Министерството за финансии на САД објави дека потписот на претседателот Доналд Трамп ќе се појавува на идните американски хартиени пари, заедно со потписот на секретарот за финансии. Ова ќе биде првпат во историјата потпис на актуелен претседател да се најде на американската валута.
Одлуката е донесена по повод 250-годишнината од основањето на Соединетите Американски Држави, која ќе биде одбележана во 2026 година.
Секретарот за финансии Скот Бесент изјави дека овој потег е симболично признание за, како што наведе, економските достигнувања под водство на Трамп, истакнувајќи дека земјата се движи кон „невиден економски раст, стабилност и доминација на доларот“.
И државниот благајник Брендон Бич оцени дека американската валута ќе продолжи да биде симбол на сила и просперитет, додавајќи дека вклучувањето на потписот на претседателот претставува соодветен начин за одбележување на овој значаен јубилеј.
Новите банкноти со потписот на претседателот се очекува да бидат пуштени во оптек во рамки на одбележувањето на 250-годишнината од независноста на САД.
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја заокружи 2025 со висока профитабилност и конзервативен пристап кон ризиците
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за јануари 2026 година
-
Анализипред 2 месециПрофитот на најголемите македонски банки се броеше во милијарди денари – со колкав профит ја завршија 2025 година водечките три банки?



