Анализи
Што може да очекувате од трите најголеми банки во 2024 година?
Изминатата 2023 година ја завршивме со сериозни турбуленции, големи неизвесности и неповолни движења на многу полиња. Дали излеговме како победници? Можеби. Но, никој сигурно не може официјално да прогласи победа затоа што неизвесноста продолжува, а опасности демнат од повеќе страни.
Банките во земјава дефинитивно ќе ја запаметат 2023 година како најуспешна поради рекордните добивки. Дали поради тоа може да се опуштат во 2024 година? Ги анализираме очекувањата на менаџментот на трите најголеми банки кои веќе ги објавија неревидираните финансиски извештаи за 2023 година и плановите за 2024 година.
Општ заклучок е дека нивните очекувања и најавувања за оваа година се доста општи, претпазливи и со многу забелешки поврзани со политиките на централната банка, економската состојба во земјата и случувањата на геополитички план.
Стопанска банка Скопје, која годинава прославува јубилеј – 80 години постоење, најавува продолжен фокус на поддршката на клиентите, но и на управувањето со ризиците и одржувањето висока стабилност. Ова секако е вокабулар својствен за неизвесни времиња. Се очекувања раст на депозитите од 8% и на кредитите од 7%.
„Стопанска Банка АД – Скопје ги проектира своите деловни активности во согласност со сите очекувања за макроекономскиот амбиент во следниот период, со целосна ориентираност кон поддршка на клиентите, прудентно управување со ризиците и одржување на високата стабилност, сигурност и ефикасност во сите сегменти од работењето, вклучително и одржување на значајно пазарно учество. Исто така, Банката продолжува со реализација на започнатите проекти, пред сè, во делот на дигитализацијата, како и подготовка на понуда на нови услуги. 2024 е година во која Стопанска банка прославува 80 години од основањето и следствено на тоа целиот натамошен период ќе биде исполнет со бројни новитети и изненадувања на задоволство на нашите клиенти и соработници, но и за пошироката заедница“, најавуваат од Банката.
Стопанска банка гради и нова управна зграда, а за клиентите подготвува нови дигитални решенија за правни и физички лица затоа што дигитализацијата е процес кој интензивно започна за време на Ковид-пандемијата и во кој сега домашните банки сериозно вложуваат.
Менаџментот на Стопанска банка се држи до проекциите на Меѓународниот монетарен фонд кога станува збор за макроекономските прогнози. ММФ очекува глобален економски раст од 2,9% во 2024 година и поизразен пад на економската активност кај развиените економии, стабилизирање на инфлаторните притисоци и намалување на потребата од натамошно затегнување на монетарната политика и зголемување на каматните стапки од страна на централните банки во светот.
Комерцијална банка е попрецизна во укажувањето на можните ризици на глобален и национален план во 2024 година. Менаџментот на оваа банка препознава високо ниво на неизвесност во домашната економија и на меѓународен план, што наметнува потреба од „поконзервативен пристап во обликувањето на очекувањата“. Иако се очекува инфлацијата во 2024 година да забави на 3,5% до 4%, менаџментот на Комерцијална банка смета дека се уште постојат нагорни ризици околу инфлацијата и ги поврзува со цените на примарните производи, промените на регулираните цени и со политиките на побарувачката (расположивиот доход).
Комерцијална банка има за нијанса попесимистички прогнозира од Стопанска банка Скопје и за очекуваниот кредитен раст (6,4%) и депозитен раст (7,6%).
„Комерцијална банка ќе ги преземе сите неопходни активности за прилагодување кон новонастанатите состојби, при што и во следниот период ќе биде фокусирана пред се на одржување на квалитетот на портфолиото и изнаоѓање флексибилни решенија на барањата на клиентите, ефикасно управување со трошоците, натамошна дигитализација на процесите и модернизација на деловната мрежа, прилагодување на деловните процеси во согласност со барањата на регулативата за платежни услуги и платни системи, унапредување на доброто корпоративно управување и на практиките за одржлив развој, имплементација на систем за управување со ризиците од климатски промени и слично“, најавуваат од Комерцијална банка.
НЛБ банка се чини има најоптимистични очекувања или најдипломатски речник во презентирањето на своите очекувања за 2024 година. Менаџментот на НЛБ банка очекува „позитивно влијание од движењата кај каматните стапки на меѓународните и домашните финансиски пазари и респонзивноста на монетарната и фискалната политика, кои се значајни за одржување на ликвидноста на компаниите, доходот на домаќинствата и севкупната економска активност“. Но, препознава ризици поврзано со глобалните фактори и геополитички случувања.
„Во вакви околности НЛБ банка и понатаму делува во насока на поддршка на приватниот сектор во земјава, со што има значаен придонес во макроекономскиот и финансискиот амбиент на државата. Притоа, Банката и понатаму ја има водечката позиција на полето на дигитализацијата, технолошките иновации, примената на вештачката интелигенција и силната посветеност кон заштитата на животната средина и социјалните аспекти (ESG)“, коментираат од НЛБ банка.
Оттаму најавуваат унапредување на капацитетите н дигиталните канали, зајакнување на улогата на контакт-центарот, проширување на палетата производи и услуги преку продажба на различни банкарски и небанкарски производи, зголемување на квалитетот на услугите, акцентрање на „зелените кредити“ за производство на електрична енергија обновливи извори, проширена поддршка за старт-ап компании.
Анализи
GlobalData: Вештачката интелигенција и цените на енергијата го делат светот на различни патеки на раст
Глобалната економија се очекува да порасне за три проценти во 2026 година, додека во 2027 година растот би можел да забрза на 3,4 проценти, покажува анализата на GlobalData.
Иако глобалните прогнози речиси и да не се променети во однос на оние од пред шест месеци, зад вкупната бројка се кријат големи разлики меѓу одделните земји.
Според GlobalData, економските резултати во 2026 година сè повеќе зависат од два главни фактори – изложеноста на трошоците за енергија поврзани со воените конфликти и позицијата на земјата во синџирот на производство на хардвер за вештачка интелигенција.
Четирите најголеми нето-извозници на хардвер поврзан со вештачката интелигенција – Тајланд, Малезија, Тајван и Јужна Кореја – во првиот квартал од 2026 година оствариле раст за 4,4 процентни поени над претходните прогнози. Во остатокот од светот резултатите биле за 0,3 процентни поени под очекувањата.
„Јужна Кореја ја увезува речиси целата енергија, но нејзината позиција во синџирот на снабдување со хардвер за вештачка интелигенција ја ублажува таа изложеност“, изјави Рамнивас Мундада, директор за економски истражувања и анализа во GlobalData.
Од компанијата оценуваат дека традиционалните поделби на развиени и пазари во развој или поделбата според региони сè помалку ги објаснуваат разликите во економскиот раст.
Како пример се наведува субсахарска Африка, каде што за 2026 година се очекува раст од 4,3 проценти. Сепак, оваа бројка ги опфаќа и земјите извознички на нафта и економиите кои во голема мера зависат од увоз на енергенти.
Растот поврзан со вештачката интелигенција не е ограничен само на производителите на чипови. Корист имаат и земјите вклучени во изградба на центри за податоци, склопување компоненти и други делови од технолошкиот синџир, особено во источна и југоисточна Азија.
Разликите се пренесуваат и врз инфлацијата и монетарната политика. Земјите со силна позиција во технолошкиот синџир генерално се позаштитени од влијанието на високите цени на енергијата, додека енергетски зависните економии се соочуваат со поголеми инфлациски притисоци.
Според GlobalData, тоа во следната година би можело да доведе и до различно движење на каматните стапки меѓу одделни групи земји.
„Главната бројка за глобалниот раст годинава кажува многу малку за состојбата на поединечните економии. Изложеноста на енергијата и позицијата во технолошкиот синџир многу подобро ги објаснуваат разликите“, заклучува Мундада.
Анализи
CNBC и Statista ги избраа 500-те водечки финтек компании во светот
Глобалниот финтек сектор продолжува забрзано да расте, а вештачката интелигенција сè повеќе го менува начинот на кој се движат, проверуваат и управуваат парите. Во такви услови, CNBC и Statista ја објавија својата листа на 500 водечки финтек компании во светот за 2026 година.
Според податоците на McKinsey, финтек индустријата во 2025 година остварила приходи од 650 милијарди долари, што претставува раст од 21 процент во однос на претходната година. За споредба, поширокиот пазар на финансиски услуги, вреден околу 15 илјади милијарди долари, бележи годишен раст од околу шест проценти.
Позитивни сигнали има и на берзите. Во 2025 година биле регистрирани 31 позначајна иницијална јавна понуда на финтек компании, додека вкупната пазарна капитализација на јавно котираните компании од секторот достигнала рекордни 850 милијарди долари.
Во изборот на CNBC и Statista се вклучени компании од осум категории: алтернативно финансирање, дигитални средства, финтек решенија за компании, осигурителна технологија, необанкарство, плаќања, регулаторна технологија и технологии за управување со богатство.
Најголем удел имаат компаниите за плаќања. Во оваа категорија се избрани 115 компании, односно 23 проценти од целата листа. Следува секторот за технологии за управување со богатство со 75 компании или 15 проценти.
Алтернативното финансирање и финтек решенијата за компании учествуваат со по 60 компании, односно со по 12 проценти. Во категориите необанкарство и осигурителна технологија се избрани по 55 компании, додека дигиталните средства и регулаторната технологија имаат по 40 претставници.
Особено внимание годинава привлекува регулаторната технологија, која првпат се појавува како посебна категорија. Станува збор за компании кои развиваат решенија за усогласување со прописите, проверка на идентитет, управување со ризици и спречување перење пари.
Вештачката интелигенција станува еден од главните двигатели на секторот. Таа веќе се користи за побрза процена на кредитниот ризик, анализа на паричните текови, откривање измами, автоматизирано инвестициско советување и следење на регулаторната усогласеност.
На листата има компании со седишта во 55 земји и територии. Соединетите Американски Држави убедливо доминираат со околу 42 проценти од избраните компании, а Велика Британија е втора со 13 проценти.
Индија има 27 компании, што е повеќе од пет проценти од листата, додека Сингапур има 25.
Лондон е градот со најголем број избрани финтек компании – вкупно 64, или речиси 13 проценти од листата. Следува Њујорк со 50 компании, додека околу седум проценти од избраните компании се со седиште во Сан Франциско.
За составување на листата, Statista анализирала околу 3.500 компании и повеќе од 25.000 податочни точки. При изборот биле земени предвид клучни показатели за работењето, растот на приходите, бројот на вработени, како и дополнителни истражувања и оценки на CNBC и Statista.
Ова е четврта година по ред во која CNBC и Statista заеднички ја подготвуваат листата на водечки светски финтек компании.
Анализи
Златото се стабилизира по серијата остри падови
Цената на златото се стабилизира по серијата силни падови во последното тргување, откако најде поддршка кај 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50).
Ова техничко ниво помогна да се намали продажниот притисок и да се обезбеди одредена стабилност на цената по неодамнешниот пад.
Истовремено, индикаторите за релативна сила достигнаа екстремно ниво на препродаденост, што ја зголемува можноста за ограничено краткорочно закрепнување на цената.
Сепак, аналитичарите оценуваат дека евентуалниот раст засега би имал корективен карактер, освен доколку златото не успее повторно да ги надмине клучните технички нивоа на отпор.
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 1 месецФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?



