Европската комисија предупреди дека авиокомпаниите и земјите-членки треба да бидат подготвени за сите можни сценарија поради неизвесноста околу тоа колку долго ќе трае кризата со авионското гориво.

Портпаролката на Комисијата, Ана Каиса Итконен, изјави во Брисел дека Европската Унија тесно соработува со земјите-членки и со индустријата поради загриженоста за снабдувањето со авионско гориво.

„Никој не знае колку долго ќе трае ситуацијата, затоа најдобро што можеме да направиме е да се подготвиме за сите можни исходи“, изјави Итконен.

Таа нагласи дека координацијата меѓу земјите-членки и другите засегнати страни е „апсолутно клучна“ за да може да се реагира на евентуални дополнителни нарушувања.

Европската Унија веќе одржува неделни разговори со индустријата, земјите-членки и Меѓународната агенција за енергија, следејќи го развојот на состојбата.

Според најавите, ЕУ оваа недела ќе објави насоки за авиокомпаниите, кои ќе опфатат правила за снабдување со гориво, правата на патниците и можноста за користење алтернативни типови авионско гориво од Северна Америка.

Европска агенција за безбедност во воздухопловството (ЕАСА) ќе даде и технички препораки за видовите гориво што се користат во авионите.

Цените на авионското гориво во Европа нагло пораснаа поради конфликтите на Блискиот Исток и нарушувањата во испораките преку Ормускиот теснец.

Европските рафинерии покриваат околу 70 проценти од потребите за авионско гориво, додека остатокот главно се увезува од земјите од Заливот.

Директорот на Меѓународна агенција за енергија, Фатих Бирол предупреди дека Европа наскоро би можела да се соочи со недостиг на авионско гориво.

Неколку авиокомпании веќе се соочуваат со сериозен притисок. КЛМ откажа 160 летови, Луфтханза најави намалување на дел од операциите и илјадници откажани летови, додека Рајанер, Изиџет и ТУИ Груп ги намалија своите прогнози поради тешките услови на пазарот.

Европските институции ја оценија монетарната политика на Народна банка како целосно усогласена со нивните препораки, што претставува највисока оценка во областа на економските политики. Ова беше истакнато на редовниот економско-финансиски дијалог меѓу Европската Унија и земјите партнери од регионот, кој се одржа во Брисел.

На состанокот учествуваше вицегувернерот Игор Величковски, кој посочи дека ваквата оценка е потврда за правилната поставеност на монетарната политика, насочена кон контрола на инфлацијата и одржување стабилен девизен курс, и покрај неизвесностите во глобалната економија.

Тој нагласи дека економијата останува релативно отпорна, додека централната банка води претпазлива политика со цел намалување на инфлациските притисоци и стабилизирање на очекувањата на пазарите. Во исто време, институцијата внимателно ги следи глобалните движења и е подготвена да реагира соодветно за зачувување на макроекономската стабилност.

Дополнително, беше посочено дека девизните резерви се на стабилно ниво и обезбедуваат заштита од надворешни ризици, а банкарскиот сектор останува ликвиден, добро капитализиран и стабилен, со зајакнати мерки поради зголемената кредитна активност.

Величковски се осврна и на новата оперативна рамка на монетарната политика, воведена на крајот на 2025 година, која треба да ја подобри ефикасноста на инструментите и преносот на каматните сигнали во економијата.

Во контекст на европската интеграција, беше истакнат напредокот кон приклучување во СЕПА, како важен чекор за финансиска интеграција и усогласување со европските стандарди, како и активностите за модернизација на платежната инфраструктура преку инстант плаќања.

Биткоин ја надмина границата од 81.000 долари за време на тргувањето во Азија, бележејќи неделен раст од 6,7 проценти, покажуваат податоците од пазарите. Растот доаѓа во услови на зголемен апетит за ризик кај инвеститорите, поттикнат од намалувањето на тензиите на Блискиот Исток и обновениот оптимизам околу вештачката интелигенција.

Позитивниот тренд го следеа и другите криптовалути. Солана порасна за 3 проценти и достигна 87,35 долари, додека Dogecoin забележа раст од 4 проценти, продолжувајќи го неделниот скок од 14,5 проценти. Раст бележат и XRP, BNB и TRX.

За разлика од нив, етерот благо се намали за 0,3 проценти во последните 24 часа, и покрај неделниот раст од 3,9 проценти, достигнувајќи вредност од 2.376 долари. Истовремено, забележан е негативен тек кај ETF фондовите поврзани со етер, со што е прекинат трендот на приливи од претходните недели.

Глобалните пазари исто така реагираа позитивно. Индексите на Волстрит затворија на рекордни нивоа, откако американскиот претседател Доналд Трамп најави напредок кон „конечен договор“ со Иран и пауза во воените активности. Во исто време, цената на нафтата од типот Брент се намали за 1,7 проценти, додека американскиот долар ослабе во однос на другите водечки валути.

Азиските берзи утринава бележат значителен раст. Индексот MSCI Asia Pacific порасна за 1,8 проценти, а јужнокорејскиот Kospi скокна за повеќе од 6 проценти, достигнувајќи рекордно ниво. Акциите на Samsung Electronics пораснаа за 15 проценти, со што компанијата ја надмина вредноста од еден билион долари.

Во меѓувреме, од компанијата Strategy најавија можност за продажба на дел од нивните биткоини за исплата на дивиденди. Извршниот претседател Мајкл Сејлор изјави дека ваквиот чекор би бил сигнал до пазарот, иако компанијата досега не продавала од своите резерви.

Strategy, која поседува над 818.000 биткоини, во првиот квартал од 2026 година пријави нето загуба од 12,54 милијарди долари, делумно поради падот на цената на биткоинот од претходните рекордни нивоа. По објавата, акциите на компанијата паднаа за повеќе од 4 проценти, а цената на биткоинот краткотрајно се спушти под 81.000 долари пред повторно да се стабилизира.