Connect with us
no baners

Анализи

Што може да очекувате од трите најголеми банки во 2024 година?

Објавено

на

Изминатата 2023 година ја завршивме со сериозни турбуленции, големи неизвесности и неповолни движења на многу полиња. Дали излеговме како победници? Можеби. Но, никој сигурно не може официјално да прогласи победа затоа што неизвесноста продолжува, а опасности демнат од повеќе страни.

Банките во земјава дефинитивно ќе ја запаметат 2023 година како најуспешна поради рекордните добивки. Дали поради тоа може да се опуштат во 2024 година? Ги анализираме очекувањата на менаџментот на трите најголеми банки кои веќе ги објавија неревидираните финансиски извештаи за 2023 година и плановите за 2024 година. 

Општ заклучок е дека нивните очекувања и најавувања за оваа година се доста општи, претпазливи и со многу забелешки поврзани со политиките на централната банка, економската состојба во земјата и случувањата на геополитички план.

Стопанска банка Скопје, која годинава прославува јубилеј – 80 години постоење, најавува продолжен фокус на поддршката на клиентите, но и на управувањето со ризиците и одржувањето висока стабилност. Ова секако е вокабулар својствен за неизвесни времиња. Се очекувања раст на депозитите од 8% и на кредитите од 7%.

Стопанска Банка АД – Скопје ги проектира своите деловни активности во согласност со сите очекувања за макроекономскиот амбиент во следниот период, со целосна ориентираност кон поддршка на клиентите, прудентно управување со ризиците и одржување на високата стабилност, сигурност и ефикасност во сите сегменти од работењето, вклучително и одржување на значајно пазарно учество. Исто така, Банката продолжува со реализација на започнатите проекти, пред сè, во делот на дигитализацијата, како и подготовка на понуда на нови услуги. 2024 е година во која Стопанска банка прославува 80 години од основањето и следствено на тоа целиот натамошен период ќе биде исполнет со бројни новитети и изненадувања на задоволство на нашите клиенти и соработници, но и за пошироката заедница“, најавуваат од Банката.

Стопанска банка гради и нова управна зграда, а за клиентите подготвува нови дигитални решенија за правни и физички лица затоа што дигитализацијата е процес кој интензивно започна за време на Ковид-пандемијата и во кој сега домашните банки сериозно вложуваат. 

Менаџментот на Стопанска банка се држи до проекциите на Меѓународниот монетарен фонд кога станува збор за макроекономските прогнози. ММФ очекува глобален економски раст од 2,9% во 2024 година и поизразен пад на економската активност кај развиените економии, стабилизирање на инфлаторните притисоци и намалување на потребата од натамошно затегнување на монетарната политика и зголемување на каматните стапки од страна на централните банки во светот.

Комерцијална банка е попрецизна во укажувањето на можните ризици на глобален и национален план во 2024 година. Менаџментот на оваа банка препознава високо ниво на неизвесност во домашната економија и на меѓународен план, што наметнува потреба од „поконзервативен пристап во обликувањето на очекувањата“. Иако се очекува инфлацијата во 2024 година да забави на 3,5% до 4%, менаџментот на Комерцијална банка смета дека се уште постојат нагорни ризици околу инфлацијата и ги поврзува со цените на примарните производи, промените на регулираните цени и со политиките на побарувачката (расположивиот доход).

Комерцијална банка има за нијанса попесимистички прогнозира од Стопанска банка Скопје и за очекуваниот кредитен раст (6,4%) и депозитен раст (7,6%).

Комерцијална банка ќе ги преземе сите неопходни активности за прилагодување кон новонастанатите состојби, при што и во следниот период ќе биде фокусирана пред се на одржување на квалитетот на портфолиото и изнаоѓање флексибилни решенија на барањата на клиентите, ефикасно управување со трошоците, натамошна дигитализација на процесите и модернизација на деловната мрежа, прилагодување на деловните процеси во согласност со барањата на регулативата за платежни услуги и платни системи, унапредување на доброто корпоративно управување и на практиките за одржлив развој, имплементација на систем за управување со ризиците од климатски промени и слично“, најавуваат од Комерцијална банка.

НЛБ банка се чини има најоптимистични очекувања или најдипломатски речник во презентирањето на своите очекувања за 2024 година. Менаџментот на НЛБ банка очекува „позитивно влијание од движењата кај каматните стапки на меѓународните и домашните финансиски пазари и респонзивноста на монетарната и фискалната политика, кои се значајни за одржување на ликвидноста на компаниите, доходот на домаќинствата и севкупната економска активност“. Но, препознава ризици поврзано со глобалните фактори и геополитички случувања.

Во вакви околности НЛБ банка и понатаму делува во насока на поддршка на приватниот сектор во земјава, со што има значаен придонес во макроекономскиот и финансискиот амбиент на државата. Притоа, Банката и понатаму ја има водечката позиција на полето на дигитализацијата, технолошките иновации, примената на вештачката интелигенција и силната посветеност кон заштитата на животната средина и социјалните аспекти (ESG)“, коментираат од НЛБ банка.

Оттаму најавуваат унапредување на капацитетите н дигиталните канали, зајакнување на улогата на контакт-центарот, проширување на палетата производи и услуги преку продажба на различни банкарски и небанкарски производи, зголемување на квалитетот на услугите, акцентрање на „зелените кредити“ за производство на електрична енергија обновливи извори, проширена поддршка за старт-ап компании.

Анализи

Пад на прометот на Македонската берза во јули, „Алкалоид“ со најголемо тргување

Објавено

на

На Македонската берза во јули 2026 година бил остварен вкупен промет од 335,3 милиони денари, односно околу 5,45 милиони евра. Во споредба со јуни, берзанскиот промет е намален за 11,45 проценти.

Во текот на месецот биле реализирани 1.352 трансакции, при што се тргувало со 49.663 акции и 121.035 обврзници. Најголем дел од прометот бил концентриран кај акциите на „Алкалоид“, Комерцијална банка и Универзална Инвестициона Банка Скопје.

Со акциите на „Алкалоид“ бил остварен промет од 123 милиони денари, додека прометот со акциите на Комерцијална банка изнесувал 113,7 милиони денари. Универзална Инвестициона Банка била трета со 34,3 милиони денари. Следуваат „Макпетрол“ со 9,5 милиони и „Македонски Телеком“ со 8,6 милиони денари промет.

Од вкупно 16 акции што забележале промена на цената, четири ја зголемиле вредноста, а 12 забележале пад. Најголем раст имале акциите на „Адинг“ Скопје, кои поскапеле за 3,85 проценти. Акциите на „Тетекс“ пораснале за 0,27 проценти, а приоритетните акции на Стопанска банка Скопје за 0,13 проценти.

Најголемо намалување на вредноста имале акциите на ТТК Банка, со пад од осум проценти. Акциите на „Алкалоид“ се намалиле за 6,13 проценти, а на Универзална Инвестициона Банка за 4,45 проценти.

Според бројот на истргувани акции, најактивен бил „Македонски Телеком“ со 17.482 акции. Следуваат Стопанска банка Скопје со 5.754 и „Алкалоид“ со 5.361 истргувана акција.

Во јули биле реализирани и две блок-трансакции со 509 акции на Комерцијална банка, во вредност од 13,2 милиони денари. Блок-трансакции биле склучени и со акциите на „Алкалоид“, „Реинг“ и ВФП Пензиско друштво Скопје.

И покрај намалениот месечен промет, најголемиот интерес на инвеститорите останал насочен кон акциите на неколку од најликвидните домашни компании.

Продолжи со читање

Анализи

ЕУ воведе нови правила за транспарентност на вештачката интелигенција, казните до 15 милиони евра

Објавено

на

Во Европската Унија од 2 август 2026 година почнаа да се применуваат новите правила за транспарентност на системите за вештачка интелигенција, чија цел е граѓаните полесно да препознаат кога комуницираат со ВИ или кога се изложени на содржина создадена или изменета со оваа технологија.

Според правилата, корисниците треба да бидат јасно информирани кога комуницираат со чет-ботови, ВИ-агенти или виртуелни аватари, освен кога од околностите е очигледно дека станува збор за систем на вештачка интелигенција.

Давателите на генеративни ВИ-системи се обврзани содржините што ги создаваат или менуваат да ги означуваат во машински читлив формат. Ова се однесува на синтетички слики, аудиоснимки, видеа и текстови, со цел полесно откривање на содржините произведени со вештачка интелигенција.

Јасно и видливо треба да бидат означени и таканаречените „дипфејк“ содржини, како и текстовите создадени со ВИ што се објавуваат за информирање на јавноста за прашања од јавен интерес, доколку не поминале човечка проверка или уредничка контрола.

Обврската за информирање важи и при употреба на системи за препознавање човечки емоции и алатки за биометриска категоризација. Европската комисија објави насоки и доброволен кодекс за да им помогне на компаниите и институциите правилно да ги применуваат новите правила.

За спроведувањето на правилата се задолжени националните надзорни органи, Европската канцеларија за вештачка интелигенција и Европскиот супервизор за заштита на податоците.

Компаниите што нема да ги почитуваат обврските може да бидат казнети со најмногу 15 милиони евра или со износ до три проценти од нивниот вкупен годишен промет на светско ниво. За институциите, телата и агенциите на ЕУ е предвидена казна до 750.000 евра, додека кај малите и средните претпријатија ќе се почитува принципот на пропорционалност.

Европскиот закон за вештачка интелигенција стапи во сила на 1 август 2024 година, но неговите одредби се применуваат постепено. Правилата за транспарентност се дел од најновата фаза на примената на законот, кој треба да воспостави заеднички стандарди за безбедна и доверлива употреба на вештачката интелигенција во ЕУ.

Продолжи со читање

Анализи

Луксембург со највисока минимална плата во Европа, Бугарија на дното во ЕУ

Објавено

на

Луксембург ја има највисоката бруто минимална плата во Европа, која во јули 2026 година изнесувала 2.771 евро месечно, покажуваат најновите податоци на Евростат. Најниската минимална плата во Европската Унија е регистрирана во Бугарија и изнесува 620 евра.

Меѓу земјите членки на ЕУ, покрај Луксембург, минимална плата повисока од 2.000 евра имаат Ирска со 2.391 евро, Германија со 2.343 евра, Холандија со 2.338 евра и Белгија со 2.234 евра. Франција е веднаш зад нив со минимална плата од 1.867 евра.

Во групата земји со минимална плата меѓу 1.000 и 1.500 евра се Словенија, Шпанија, Литванија, Полска, Кипар, Грција, Португалија и Хрватска. Во оваа група платите се движат од 1.050 евра во Хрватска до 1.482 евра во Словенија.

На европското дно се Украина со минимална плата од 169 евра и Молдавија со 313 евра. Северна Македонија е меѓу седумте земји кандидати за членство во ЕУ што имаат утврдена национална минимална плата, заедно со Црна Гора, Молдавија, Албанија, Србија, Турција и Украина.

Евростат објавува податоци за националните минимални плати двапати годишно, според состојбата на 1 јануари и на 1 јули. Износите се прикажани во бруто-вредност, односно пред одбивањето на даноците и придонесите.

Разликите меѓу земјите се намалуваат кога платите ќе се споредат според стандардот на куповната моќ. Според овој показател, Германија е на првото место со 2.164 PPS, додека најниска вредност во ЕУ има Естонија со 935 PPS.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange