Анализи
Што може да очекувате од трите најголеми банки во 2024 година?
Изминатата 2023 година ја завршивме со сериозни турбуленции, големи неизвесности и неповолни движења на многу полиња. Дали излеговме како победници? Можеби. Но, никој сигурно не може официјално да прогласи победа затоа што неизвесноста продолжува, а опасности демнат од повеќе страни.
Банките во земјава дефинитивно ќе ја запаметат 2023 година како најуспешна поради рекордните добивки. Дали поради тоа може да се опуштат во 2024 година? Ги анализираме очекувањата на менаџментот на трите најголеми банки кои веќе ги објавија неревидираните финансиски извештаи за 2023 година и плановите за 2024 година.
Општ заклучок е дека нивните очекувања и најавувања за оваа година се доста општи, претпазливи и со многу забелешки поврзани со политиките на централната банка, економската состојба во земјата и случувањата на геополитички план.
Стопанска банка Скопје, која годинава прославува јубилеј – 80 години постоење, најавува продолжен фокус на поддршката на клиентите, но и на управувањето со ризиците и одржувањето висока стабилност. Ова секако е вокабулар својствен за неизвесни времиња. Се очекувања раст на депозитите од 8% и на кредитите од 7%.
„Стопанска Банка АД – Скопје ги проектира своите деловни активности во согласност со сите очекувања за макроекономскиот амбиент во следниот период, со целосна ориентираност кон поддршка на клиентите, прудентно управување со ризиците и одржување на високата стабилност, сигурност и ефикасност во сите сегменти од работењето, вклучително и одржување на значајно пазарно учество. Исто така, Банката продолжува со реализација на започнатите проекти, пред сè, во делот на дигитализацијата, како и подготовка на понуда на нови услуги. 2024 е година во која Стопанска банка прославува 80 години од основањето и следствено на тоа целиот натамошен период ќе биде исполнет со бројни новитети и изненадувања на задоволство на нашите клиенти и соработници, но и за пошироката заедница“, најавуваат од Банката.
Стопанска банка гради и нова управна зграда, а за клиентите подготвува нови дигитални решенија за правни и физички лица затоа што дигитализацијата е процес кој интензивно започна за време на Ковид-пандемијата и во кој сега домашните банки сериозно вложуваат.
Менаџментот на Стопанска банка се држи до проекциите на Меѓународниот монетарен фонд кога станува збор за макроекономските прогнози. ММФ очекува глобален економски раст од 2,9% во 2024 година и поизразен пад на економската активност кај развиените економии, стабилизирање на инфлаторните притисоци и намалување на потребата од натамошно затегнување на монетарната политика и зголемување на каматните стапки од страна на централните банки во светот.
Комерцијална банка е попрецизна во укажувањето на можните ризици на глобален и национален план во 2024 година. Менаџментот на оваа банка препознава високо ниво на неизвесност во домашната економија и на меѓународен план, што наметнува потреба од „поконзервативен пристап во обликувањето на очекувањата“. Иако се очекува инфлацијата во 2024 година да забави на 3,5% до 4%, менаџментот на Комерцијална банка смета дека се уште постојат нагорни ризици околу инфлацијата и ги поврзува со цените на примарните производи, промените на регулираните цени и со политиките на побарувачката (расположивиот доход).
Комерцијална банка има за нијанса попесимистички прогнозира од Стопанска банка Скопје и за очекуваниот кредитен раст (6,4%) и депозитен раст (7,6%).
„Комерцијална банка ќе ги преземе сите неопходни активности за прилагодување кон новонастанатите состојби, при што и во следниот период ќе биде фокусирана пред се на одржување на квалитетот на портфолиото и изнаоѓање флексибилни решенија на барањата на клиентите, ефикасно управување со трошоците, натамошна дигитализација на процесите и модернизација на деловната мрежа, прилагодување на деловните процеси во согласност со барањата на регулативата за платежни услуги и платни системи, унапредување на доброто корпоративно управување и на практиките за одржлив развој, имплементација на систем за управување со ризиците од климатски промени и слично“, најавуваат од Комерцијална банка.
НЛБ банка се чини има најоптимистични очекувања или најдипломатски речник во презентирањето на своите очекувања за 2024 година. Менаџментот на НЛБ банка очекува „позитивно влијание од движењата кај каматните стапки на меѓународните и домашните финансиски пазари и респонзивноста на монетарната и фискалната политика, кои се значајни за одржување на ликвидноста на компаниите, доходот на домаќинствата и севкупната економска активност“. Но, препознава ризици поврзано со глобалните фактори и геополитички случувања.
„Во вакви околности НЛБ банка и понатаму делува во насока на поддршка на приватниот сектор во земјава, со што има значаен придонес во макроекономскиот и финансискиот амбиент на државата. Притоа, Банката и понатаму ја има водечката позиција на полето на дигитализацијата, технолошките иновации, примената на вештачката интелигенција и силната посветеност кон заштитата на животната средина и социјалните аспекти (ESG)“, коментираат од НЛБ банка.
Оттаму најавуваат унапредување на капацитетите н дигиталните канали, зајакнување на улогата на контакт-центарот, проширување на палетата производи и услуги преку продажба на различни банкарски и небанкарски производи, зголемување на квалитетот на услугите, акцентрање на „зелените кредити“ за производство на електрична енергија обновливи извори, проширена поддршка за старт-ап компании.
Анализи
ЕЦБ предупредува: Ако пукне AI балонот во САД, последиците ќе ги почувствува и Европа
Подемот на вештачката интелигенција предизвика силен раст на технолошкиот сектор и ги крена берзанските вреднувања на нивоа што потсетуваат на периодот на „dot-com“ балонот, а економисти предупредуваат дека евентуален пад на американските технолошки акции би можел сериозно да се одрази и врз еврозоната.
Во анализа објавена на блогот на Европската централна банка се наведува дека вреднувањата на американскиот пазар на акции, мерени преку циклично приспособениот однос меѓу цената и заработката, се блиску до историскиот максимум. Иако вреднувањата пораснале и во еврозоната, растот таму е значително поумерен.
Авторите потсетуваат дека историјата покажува сличен модел кај големите технолошки револуции, од железницата во 19 век, преку електричната енергија и радиото во 1920-тите, до интернет-бумот во 1990-тите. Во сите случаи новите технологии привлекувале огромни инвестиции и силно ги зголемувале цените на акциите, по што следувала корекција.
Според анализата, корекција може да се случи дури и ако сегашните високи вреднувања се рационални и ако вештачката интелигенција навистина донесе голем раст на продуктивноста. Како што технологијата се шири низ целата економија, ризикот веќе не е ограничен на една компанија или сектор, поради што инвеститорите бараат повисока премија за ризик.
Особено внимание се посветува на таканаречената „Величествена седумка“ – најголемите американски технолошки компании. Домаќинствата во еврозоната имаат околу 440 милијарди евра изложеност кон американските технолошки акции, главно преку инвестициски фондови и ЕТФ-фондови. Значителна изложеност имаат и осигурителните компании и пензиските фондови.
Остра корекција би можела да ги принуди фондовите да продаваат имот за да ги исплатат инвеститорите кои сакаат да ги повлечат средствата, што дополнително би ги намалило цените и би создало нов притисок врз финансиските пазари.
Од друга страна, состојбата на европските берзи засега се оценува како поотпорна. Вреднувањата се пониски отколку во САД, а во еврозоната и натаму доминираат компании од таканаречената „стара економија“, кај кои нема толкава еуфорија поврзана со вештачката интелигенција.
Сепак, американските и европските пазари историски се силно поврзани, поради што евентуална корекција во САД тешко дека би ја оставила еврозоната недопрена. Последиците би можеле да се почувствуваат не само на берзите, туку и преку послабо економско расположение, потешки услови за финансирање и влијание врз вработувањето.
Авторите заклучуваат дека ризикот од циклус на берзански бум и пад е присутен без оглед на тоа дали сегашните цени на акциите се оправдани или резултат на преголем оптимизам.
Ставовите во анализата се на авторите Малин Андерсон, Јоханес Брекенфелдер, Стефано Корадин, Калин Николов и Марија Антониета Виола и не мора нужно да ги претставуваат ставовите на Европската централна банка и Евросистемот.
Анализи
Инфлацијата падна од 5,7% на 2,3% во јули – но зошто граѓаните не чувствуваат олеснување?
Инфлацијата во Македонија во јули се намали на 2,3%, што претставува значително забавување во однос на претходните месеци – во јуни изнесуваше 3,4%, а во април високи 5,7%.
Сепак, пониската инфлација не значи дека производите поевтинеле. Таа покажува дека цените сега растат со побавно темпо, додека поскапувањата од претходните години и натаму се вградени во цените на храната, домувањето и останатите основни трошоци.
Според Државниот завод за статистика, трошоците на животот во јули биле 2,3% повисоки во однос на истиот месец лани, додека на месечно ниво се зголемиле за 0,1%.
Иако денешните стапки се значително пониски од инфлацискиот удар во 2022 година, за граѓаните останува поинаква слика. Семејните буџети и натаму се под притисок, бидејќи платите и куповната моќ треба да растат доволно брзо за да го надоместат претходниот раст на цените.
Токму затоа, намалувањето на инфлацијата е позитивен сигнал за економијата, но не значи автоматско поевтинување на животот. Реалното олеснување за домаќинствата ќе се почувствува тогаш кога приходите ќе овозможат повторно да се купува повеќе со истиот месечен буџет.
Со други зборови: инфлацијата паѓа, но сметките и трошоците не се враќаат на старото ниво.
Анализи
Нови цени на горивата од утре: Дизелот 98 денари, бензинот до 93,5 денари за литар
Од 18 август 2026 година ќе важат новите цени на нафтените деривати во земјава, според објавениот ценовник.
ЕУРОСУПЕР БС-95 ќе се продава по цена од 91,5 денари за литар, додека ЕУРОСУПЕР БС-98 ќе чини 93,5 денари за литар.
Цената на ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) ќе изнесува 98 денари за литар.
Маслото за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) ќе се продава по цена од 98,5 денари за литар.
Новата цена на мазутот М-1 HC ќе изнесува 43,726 денари за килограм.
Сите наведени цени стапуваат во сила од вторник, 18 август.
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 1 месецИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Останатопред 2 месециОд јули почнува исплатата на К-15, минималниот износ е 19.116 денари
-
Банкипред 2 месециИсплатата на јунските пензии преку Стопанска банка почнува на 1 јули
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка почнува со исплата на јунските пензии од 1 јули
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Банка вработува банкарски советник во Струмица
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување во секторот за организација и ИТ





