Во Народната банка се одржа 57. сесија на Клубот на истражувачите, платформа за презентација и разгледување научноистражувачки трудови на Народната банка, којашто ја поддржува научноистражувачката дејност во земјава во изминатите 13 години.

На оваа сесија беше претставен научниот труд „Анализа на финансиската ранливост на домаќинствата кредитокорисници кај банките и штедилниците во македонската економија“ од авторот Кирил Симеоновски.

Сесијата ја отвори директорката на Секторот за монетарната политика, истражување и статистика Султанија Бојчева-Терзијан, којашто истакна дека трудот обработува особено важна и актуелна тема – финансиската ранливост на домаќинствата кредитокорисници во македонската економија. Таа нагласи дека, имајќи ги предвид зголемената неизвесност, сѐ поголемите трошоци за живот и променливите финансиски услови, од особено значење е да се разбере способноста на домаќинствата за навремено отплаќање на нивните кредитни обврски. Овој аспект, како што посочи, е од суштинско значење не само за благосостојбата на секое домаќинство, туку и за одржувањето на стабилноста на целокупниот финансиски систем.

Главната цел на овој труд е да се изработи рамка за анализа на финансиската ранливост на домаќинствата во македонската економија коишто се корисници на кредитни производи од банките и штедилниците во земјата. Анализата се потпира на методологија којашто се заснова на пристапот на анализа на ранливоста од аспект на ликвидноста. Како мерки на ранливост се утврдени показателот ДСТИ (англ. debt service-to-income) и релативната финансиска маргина, при што праговите на ранливоста за двата показатела се определени врз основа на економската литература и домашната регулатива. Рамката нуди можности за анализа на финансиската отпорност на домаќинствата преку задавање макроекономски шокови и оцена на нивните ефекти врз солвентноста на ниво на македонскиот банкарски систем.

Сесиите на Клубот се одржуваат четирипати годишно. Народната банка објавува повик до истражувачите за презентирање труд, којшто може да биде и во работна верзија. Трудовите се работат во согласност со трендовите и стандардите на современите истражувања, односно со солидна емпириска анализа и систематизирани заклучоци од истражувањето. На сесиите учествуваат аналитичари и истражувачи од научно-образовни и финансиски институции, студенти и останати заинтересирани учесници или слушатели.

Зачленувањето е од отворен карактер и повеќе информации за Клубот може да се најдат на следнава врска: https://www.nbrm.mk/klub_na_istrazhuvachi.nspx. 

Следната сесија е планирана за јуни оваа година.

Цената на златото бележи нов раст и враќање на позитивниот тренд, откако се стабилизира над нивото од 4.500 долари, што ѝ овозможи да се ослободи од претходниот притисок и да добие нов импулс на пазарот.

Според најновата анализа, движењето се одвива во рамки на краткорочен корективен растечки бран, поддржан од релативно стрмна тренд-линија која дополнително ја зајакнува позитивната насока.

Техничките индикатори исто така укажуваат на поволна слика. Индексите на релативна сила покажуваат нови позитивни сигнали, откако пазарот успешно се ослободи од претходните услови на прегреаност, оставајќи простор за понатамошен раст.

Во исто време, на девизниот пазар, парот EUR/USD забележа пораст по стабилизацијата на нивото од 1,1445, што придонесе за делумно закрепнување од претходните загуби. Сепак, и понатаму е присутен негативен притисок, бидејќи курсот се движи под техничкиот просек EMA50, што укажува дека растот засега има корективен карактер.

Кај криптовалутите, биткоинот останува под притисок, движејќи се под клучното ниво на отпор од 67.500 долари. Анализите покажуваат дека негативниот тренд сè уште доминира на краток рок, со намалени изгледи за посериозно закрепнување во наредниот период.

Од полноќ поевтинуваат бензините, додека цената на дизелот останува непроменета, соопшти Регулаторната комисија за енергетика.

Според одлуката, поради движењата на светските пазари на нафта и нафтени деривати, но и со цел заштита на потрошувачите и стабилност на снабдувањето, намален е трошокот за складирање – од 1,70 на 1,20 денари за литар. Ова влијае на намалување на малопродажните цени во просек за 1,41 отсто во споредба со претходната одлука од 23 март.

На светските берзи, бензините бележат пад од околу 3,76 проценти, додека дизелот има раст од 1,60 проценти. Зголемување има и кај екстра лесното масло за 2,15 проценти, додека кај мазутот се забележува намалување од 1,05 проценти. Во меѓувреме, денарот е зајакнат во однос на доларот за 0,54 проценти.

Од 31 март во 00:01 часот, новите максимални цени ќе бидат:

• ЕУРОСУПЕР БС-95: 84,00 денари за литар
• ЕУРОСУПЕР БС-98: 85,50 денари за литар
• ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V): 95,50 денари за литар
• Екстра лесно масло (ЕЛ-1): 92,50 денари за литар
• Мазут М-1 НС: 50,410 денари за килограм

Бензинот од типот ЕУРОСУПЕР БС-95 поевтинува за 2,50 денари по литар, а ЕУРОСУПЕР БС-98 за 3 денари по литар. Цената на дизелот не се менува. Екстра лесното масло поскапува за 0,50 денари по литар, додека мазутот поевтинува за 0,663 денари по килограм.

Станува збор за максимално дозволени цени, што ќе важат од полноќ, при што трговците можат да понудат и пониски цени од утврдените.