Банки
Нацевска на симпозиум на високо ниво: Приближувањето на европските мултинационални компании кон регионот – можност за поголем економски раст и интеграција на земјите од Западен Балкан кон ЕУ
Вицегувернерката Емилија Нацевска заедно со професорката Паула Субачи (Paola Subacchi) од Универзитетот Квин Мери во Лондон и истражувачот Џан Ферети (Gian Ferretti) од Брукингс центарот за макроекономски истражувања (англ. Brookings Institution) учествуваше на панелот „Подвојување на глобалниот финансиски систем – импликации за трговијата, капиталните текови и девизните курсеви” којшто беше дел од дискусиите на симпозиумот на високо ниво во организација на централната банка на Ерменија и Комитетот за преобразување на Бретон Вудс. Зголемените геополитички тензии креираат ризици од фрагментација на глобалната економија и претставуваат сериозна закана за сите досегашни придобивки од високата меѓусебна поврзаност и зависност на глобалниот економски систем, што може да доведе до сериозни импликации и загуби во светската економија. Геополитичките настани во последните неколку години ја поттикнуваат фрагментацијата и во инфраструктурата за извршување на меѓународните плаќања, што дополнително може да влијае на трговските и капиталните меѓузависности на земјите и регионите и со тоа повратно да ја засили економската фрагментација.
Во својата дискусија, вицегувернерката Нацевска посочи дека неповолните ефекти од гео-економската фрагментација особено би се почувствувале кај малите и отворени економии, како нашата, чијшто потенцијал за раст во голема мера е условен од вклученоста во меѓународните текови на стоки, услуги и капитал. Таа истакна дека македонската и економиите на земјите од Западен Балкан веќе се соочуваат со послаба динамика на раст и конвергенција кон земјите од ЕУ, како последица на забавената глобализација по појавата на светската финансиска криза. Оттаму, за да се задржи и поттикне растот во услови на зголемени ризици од де-глобализацијата се потребни навремени и добро осмислени мерки со кои би се искористиле придобивките од промените кај мултинационалните компании предизвикани од гео-економските поместувања и би овозможиле вклучување на домашните производствени капацитети во глобалните синџири на снабдување. Во овој контекст, за нашата земја е значајно искористувањето на можностите од процесот на преместување на производството на европските мултинационални компании од сегашните подалечни на поблиски и помалку ризични локации (т.н. nearshoring), што ќе овозможи и поголема интеграција со земјите од ЕУ. Според анализите на ММФ, поголемата интеграција на земјите од регионот на Западен Балкан во глобалните синџири на снабдување може да го подигне нивото на БДП од 3% до 10%.
Подвлекувајќи го значењето на платежната инфраструктура за трговската и финансиската интеграција, вицегувернерката Нацевска истакна дека земјите од Западен Балкан интензивно работат на создавање предуслови за меѓусебна интеграција на домашните платежни системи и нивна интеграција со платежната инфраструктура на ЕУ. Во таа насока, земјите од регионот активно се подготвуваат за пристапување кон Единствената европска платежна област (англ. SEPA-Single Euro Payment Area). Со прифаќање на принципите и стандардите на СЕПА се очекува да се подобри ефикасноста, да се намалат трошоците и да се олеснат трговијата и инвестициите во и надвор од границите на домашната економија.
Банки
Матео Пиколо од Mastercard: Дигиталните плаќања стануваат побрзи, побезбедни и поперсонализирани, со силно влијание врз туризмот
Дигиталните плаќања во Европа се развиваат со забрзано темпо, при што корисниците сè повеќе очекуваат трансакциите да бидат моментални, сигурни и речиси незабележливи. Ова го истакнува Матео Пиколо, извршен потпретседател и раководител за развој на бизнис за Европа во Mastercard, во интервју за „Банкар“, нагласувајќи дека токму комбинацијата на доверба, безбедност и интелигентна персонализација е клучот за одржлива дигитална економија.
Пиколо објаснува дека современите решенија одамна ја надминале класичната функција на плаќање, трансформирајќи се во алатки што го подобруваат корисничкото искуство и поттикнуваат иновации, особено во туризмот. Според него, новите технологии, вклучително и вештачката интелигенција и крипто-екосистемите, значително ги прошируваат можностите за развој на финансиските услуги.
Југоисточна Европа го следи овој тренд, со сè поголема употреба на бесконтактни плаќања и мобилни паричници, како и со проширување на прифатната мрежа кај малите трговци. Ова отвора простор за развој на напредни финансиски екосистеми базирани на податоци.
Паралелно, растот на финтек-компаниите и концептот на отворени финансии ја менуваат улогата на традиционалните банки, кои сè повеќе стануваат дел од пошироки, поврзани платформи. Овие промени овозможуваат поголема персонализација на услугите, но и повисоко ниво на безбедност и контрола на податоците од страна на корисниците.
Mastercard активно соработува со банки, трговци и туристички субјекти за да овозможи побрзи и поедноставни трансакции, особено во туристичките центри. Фокусот е на создавање беспрекорно искуство за посетителите, преку сигурни и широко прифатени дигитални начини на плаќање.
Истовремено, расте и заканата од сајбер-криминал, кој станува сè пософистициран поради развојот на новите технологии. Според проценките, глобалните загуби од сајбер-криминал може да достигнат 15,6 трилиони долари до 2030 година.
За справување со овие ризици, Mastercard користи напредна аналитика и вештачка интелигенција за следење на милијарди трансакции во реално време, при што нивните системи веќе спречиле десетици милијарди обиди за измама.
Во иднина, според Пиколо, клучен тренд ќе биде уште подлабоката интеграција на безбедноста и персонализацијата, преку технологии како токенизација, биометриска автентикација и дигитален идентитет, што ќе овозможи побезбедни и поедноставни финансиски услуги за корисниците и компаниите.
Извор: Банкар/Фото:Никола Илиќ
Банки
Алта банка го засилува менаџментот и го забрзува развојот на пазарот
Со јасна стратегија и амбициозна визија за раст, Алта банка АД Битола сè поцврсто се позиционира како значаен и стабилен играч на македонскиот банкарски пазар.
Клучен пресврт во развојот на Банката претставуваше 16 октомври 2025 година, кога Стопанска банка АД Битола стана дел од Алта групацијата. Со оваа трансформација, Банката влезе во рамки на модерна и динамична финансиска група со седиште во Белград, позната по својата експертиза во платниот промет и дигиталните финансиски решенија.
Ова партнерство донесе нова енергија, знаење и технолошки капацитети, кои веќе имаат директно влијание врз унапредувањето на услугите и модернизацијата на банкарското работење на домашниот пазар.
Фокус на силно управување и кадар
Како дел од својата стратегија за раст, Банката направи значајни чекори во зајакнување на управувачката структура. Формиран е Надзорен одбор составен од искусни и реномирани професионалци од регионот, што претставува јасен сигнал за сериозен и долгорочен пристап кон развојот.
Со одлука на акционерите и по добиена согласност од регулаторот, за членови на Надзорниот одбор се именувани докажани експерти од банкарскиот и академскиот сектор, со мандат од четири години.
Надзорниот одбор на Банката е составен од искусни професионалци од банкарскиот и академскиот сектор, именувани со четиригодишен мандат по одлука на Собранието на акционери и со согласност од Народната банка. Во неговиот состав се Давор Мацура, сопственик на ALTA Group Белград, како и Уна Сикимиќ и Татјана Куљак од Алта банка Белград, заедно со независните членови – универзитетските професори Вељко Мијушковиќ и Горан Коевски. Ваквата структура комбинира регионално банкарско искуство со академска експертиза и обезбедува силна основа за квалитетно корпоративно управување.
Извршниот одбор го предводи Александра Радевска, која и во изминатите години покажа стабилно и успешно лидерство во развојот на Банката. Дополнително зајакнување на раководниот тим доаѓа со именувањето на Зарије Коралија за член на Извршниот одбор, професионалец со повеќе од 20 години искуство во банкарството. Со неговото знаење во управување со тимови, продажни стратегии и финансиска анализа, Извршниот одбор добива дополнителен капацитет за носење одлуки и справување со современите пазарни и регулаторни предизвици.
Овој потег не е само формална промена, туку дел од поширока трансформација насочена кон подобро корпоративно управување, поголема транспарентност и зајакната доверба кај клиентите и партнерите.
Банка што инвестира во луѓето
Паралелно со структурните промени, Алта банка активно инвестира и во развојот на својот тим. Новите иницијативи се фокусирани на унапредување на лидерските вештини, организациската култура и поддршка на трансформациските процеси во Банката.
Овој пристап покажува дека Банката не се потпира само на капитал и технологија, туку гради одржлив раст преку вложување во човечкиот потенцијал.
Јасна насока: раст и модернизација
Со комбинирање на регионално искуство, силен менаџмент и инвестиции во кадар, Алта банка испраќа јасна порака – амбицијата е да се изгради современа, сигурна и конкурентна банка, подготвена да одговори на предизвиците на модерниот финансиски пазар.
Банки
Гувернерот Славески: Стабилен банкарски систем и претпазлива монетарна политика во услови на светска неизвесност
„Народната банка и во иднина ќе биде целосно посветена на одржувањето на ценовната и финансиската стабилност, со јасна подготвеност за справување со сите предизвици што произлегуваат од надворешните ризици“, истакна гувернерот д-р Трајко Славески во интервју за емисијата „Трилинг“. Тој посочи дека институцијата внимателно ги следи економските движења, особено во услови на зголемена светска неизвесност и засилени ризици од надворешното окружување.
Како главен предизвик го издвои неизвесното геополитичко опкружување и неговото потенцијално влијание врз економијата. Енергетските шокови веќе се одразуваат врз цените, особено кај нафтените деривати, со постепено прелевање и во останатите сектори, што создава ризици за инфлацијата.
Во вакви услови, Народната банка води претпазлива и внимателна монетарна политика, со постојано следење на состојбите и подготвеност за навремена реакција доколку се појават дополнителни инфлациски притисоци или други нарушувања.
Гувернерот посочи дека иако претходно постоеле услови за постепена нормализација, особено со оглед на намалувањето на инфлацијата којашто во февруари се спушти на 2,9%, новите светски ризици наметнуваат повнимателен пристап и будност во водењето на политиките.
Банкарскиот систем и натаму е стабилен и отпорен, со високо ниво на капитална адекватност, ликвидност и профитабилност. Довербата на граѓаните и компаниите се потврдува преку постојаниот раст на депозитите, дури и во услови на зголемена неизвесност.
Истовремено, стабилноста на домашната валута и солидното ниво на девизните резерви обезбедуваат дополнителна сигурност и можност за интервенција доколку е потребно.
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја заокружи 2025 со висока профитабилност и конзервативен пристап кон ризиците
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за јануари 2026 година
-
Анализипред 2 месециПрофитот на најголемите македонски банки се броеше во милијарди денари – со колкав профит ја завршија 2025 година водечките три банки?




