Банки
Нацевска на симпозиум на високо ниво: Приближувањето на европските мултинационални компании кон регионот – можност за поголем економски раст и интеграција на земјите од Западен Балкан кон ЕУ
Вицегувернерката Емилија Нацевска заедно со професорката Паула Субачи (Paola Subacchi) од Универзитетот Квин Мери во Лондон и истражувачот Џан Ферети (Gian Ferretti) од Брукингс центарот за макроекономски истражувања (англ. Brookings Institution) учествуваше на панелот „Подвојување на глобалниот финансиски систем – импликации за трговијата, капиталните текови и девизните курсеви” којшто беше дел од дискусиите на симпозиумот на високо ниво во организација на централната банка на Ерменија и Комитетот за преобразување на Бретон Вудс. Зголемените геополитички тензии креираат ризици од фрагментација на глобалната економија и претставуваат сериозна закана за сите досегашни придобивки од високата меѓусебна поврзаност и зависност на глобалниот економски систем, што може да доведе до сериозни импликации и загуби во светската економија. Геополитичките настани во последните неколку години ја поттикнуваат фрагментацијата и во инфраструктурата за извршување на меѓународните плаќања, што дополнително може да влијае на трговските и капиталните меѓузависности на земјите и регионите и со тоа повратно да ја засили економската фрагментација.
Во својата дискусија, вицегувернерката Нацевска посочи дека неповолните ефекти од гео-економската фрагментација особено би се почувствувале кај малите и отворени економии, како нашата, чијшто потенцијал за раст во голема мера е условен од вклученоста во меѓународните текови на стоки, услуги и капитал. Таа истакна дека македонската и економиите на земјите од Западен Балкан веќе се соочуваат со послаба динамика на раст и конвергенција кон земјите од ЕУ, како последица на забавената глобализација по појавата на светската финансиска криза. Оттаму, за да се задржи и поттикне растот во услови на зголемени ризици од де-глобализацијата се потребни навремени и добро осмислени мерки со кои би се искористиле придобивките од промените кај мултинационалните компании предизвикани од гео-економските поместувања и би овозможиле вклучување на домашните производствени капацитети во глобалните синџири на снабдување. Во овој контекст, за нашата земја е значајно искористувањето на можностите од процесот на преместување на производството на европските мултинационални компании од сегашните подалечни на поблиски и помалку ризични локации (т.н. nearshoring), што ќе овозможи и поголема интеграција со земјите од ЕУ. Според анализите на ММФ, поголемата интеграција на земјите од регионот на Западен Балкан во глобалните синџири на снабдување може да го подигне нивото на БДП од 3% до 10%.
Подвлекувајќи го значењето на платежната инфраструктура за трговската и финансиската интеграција, вицегувернерката Нацевска истакна дека земјите од Западен Балкан интензивно работат на создавање предуслови за меѓусебна интеграција на домашните платежни системи и нивна интеграција со платежната инфраструктура на ЕУ. Во таа насока, земјите од регионот активно се подготвуваат за пристапување кон Единствената европска платежна област (англ. SEPA-Single Euro Payment Area). Со прифаќање на принципите и стандардите на СЕПА се очекува да се подобри ефикасноста, да се намалат трошоците и да се олеснат трговијата и инвестициите во и надвор од границите на домашната економија.
Банки
НЛБ ја продолжи јавната понуда на акции до 17 декември – планира да привлече до 100 милиони евра за инвестиции во недвижности
Словенечката инвестициска компанија NLB Skladi – Nepremičnine, која е дел од групацијата НЛБ, го продолжи рокот за запишување акции во рамките на својата прва јавна понуда (IPO) до 17 декември 2026 година. Компанијата планира да издаде до 10 милиони нови акции по цена од 10 евра, со што потенцијално би можела да прибере до 100 милиони евра за инвестиции во недвижности.
Одлуката за продолжување на рокот е донесена со цел на потенцијалните инвеститори да им се овозможи повеќе време за донесување инвестициска одлука, но и да се создадат подобри услови за успешно прибирање капитал.
Според информациите објавени на 12 октомври, словенечката Агенција за пазарот на хартии од вредност на 6 октомври одобрила измени на проспектот за јавната понуда. Првично, запишувањето акции требало да трае од 16 јуни до 16 октомври 2026 година.
НЛБ сака да обезбеди повеќе капитал за атрактивни недвижности
Од NLB Skladi – Nepremičnine објаснуваат дека продолжувањето на рокот е резултат на досегашниот интерес на инвеститорите, но и на идентификувањето нови потенцијални инвестиции во недвижности.
Според компанијата, по објавувањето на проспектот биле идентификувани неколку инвестициски можности кои според квалитетот, големината и стратешкото значење би можеле да станат важен дел од идното портфолио.
За реализација на ваквите инвестиции ќе биде потребен поголем капитал од минималниот износ неопходен за успешно започнување со работа.
Компанијата смета дека дополнителните средства ќе овозможат поголема флексибилност при купувањето квалитетни недвижности, како и побрзо создавање диверзифицирано инвестициско портфолио.
Со други зборови, целта не е само успешно завршување на јавната понуда, туку и обезбедување доволно финансиски средства за реализација на планираната инвестициска стратегија.
Големите инвеститори ќе добијат дополнителни поволности
Една од поважните новини во изменетиот проспект е можноста за склучување посебни договори со поголемите инвеститори.
Станува збор за инвеститори кои ќе запишат и уплатат најмалку 500.000 нови акции, што претставува инвестиција од минимум пет милиони евра.
Под однапред утврдени, објективни и јавно објавени услови, овие инвеститори ќе можат да остварат право на поврат на дел од основниот надоместок за управување.
Важно е што овој поврат ќе се финансира исклучиво од сопствените средства на управувачкото друштво, а не од средствата на инвестициската компанија.
Со оваа мерка, компанијата настојува да го зголеми интересот на институционалните и другите големи инвеститори за учество во јавната понуда.
Нови ограничувања за поголема транспарентност
Измените на проспектот предвидуваат и дополнителни правила поврзани со независноста на инвестициските одлуки.
Според новите услови, NLB Skladi – Nepremičnine и нејзините посебни друштва основани за инвестиции во недвижности нема да можат да купуваат недвижности или други дозволени инвестиции од компании кои се опфатени со консолидираните финансиски извештаи на матичната компанија.
Целта е да се зајакне транспарентноста на работењето и да се зголеми довербата на инвеститорите во независноста на процесот на инвестирање.
Оваа одредба е особено значајна бидејќи компанијата е поврзана со една од најголемите банкарски групации во регионот.
Минималната инвестиција изнесува 5.000 евра
Јавната понуда е наменета за индивидуални инвеститори во Словенија, како и за институционални инвеститори во Словенија и соседна Хрватска.
Минималниот износ за инвестирање е утврден на 5.000 евра.
Според првичниот проспект, компанијата планира да издаде најмногу 10 милиони нови акции со единечна цена од 10 евра.
За јавната понуда да се смета за успешна, првично бил определен праг од најмалку 2,9 милиони запишани акции, односно капитал од 29 милиони евра.
Доколку бидат запишани сите понудени акции, вкупниот износ на прибрани средства би можел да достигне 100 милиони евра.
По завршувањето на постапката, планирано е новите акции да бидат котирани на Љубљанската берза.
Компанијата е дел од најголемата словенечка банкарска групација
NLB Skladi – Nepremičnine е новооснована инвестициска компанија со основен капитал од еден милион евра, поделен на 100.000 акции.
Нејзин единствен акционер е NLB Skladi, друштво за управување со инвестициски фондови кое е во целосна сопственост на Nova Ljubljanska Banka (НЛБ), најголемата банка во Словенија.
Со новата инвестициска компанија, групацијата го проширува своето присуство во сегментот на инвестиции во недвижности, создавајќи можност за дополнителна диверзификација на инвестициските активности.
Акциите на матичната НЛБ банка на Љубљанската берза во петокот ја завршија трговската сесија без промена на цената, на ниво од 227 евра по акција.
Што значи ова за регионалниот финансиски пазар?
Продолжувањето на јавната понуда на NLB Skladi – Nepremičnine покажува дека големите регионални банкарски групации бараат дополнителни можности за инвестирање надвор од традиционалните банкарски производи.
Недвижностите претставуваат посебна инвестициска категорија која може да овозможи приходи од закуп, како и потенцијален раст на вредноста на имотот.
Сепак, инвестирањето во недвижности носи и ризици поврзани со пазарните цени, ликвидноста, трошоците за одржување и економските циклуси.
За македонскиот финансиски пазар, ваквите активности се интересни и поради присуството на НЛБ групацијата преку НЛБ Банка АД Скопје.
Но, засега нема информации дека оваа јавна понуда е наменета за индивидуални инвеститори од Македонија или дека новата компанија планира директни инвестиции на македонскиот пазар.
До 17 декември ќе се знае интересот на инвеститорите
Со продолжувањето на рокот за запишување акции, NLB Skladi – Nepremičnine добива дополнителни два месеца за привлекување капитал.
Конечниот резултат од јавната понуда ќе покаже колкав интерес постои за овој вид инвестиции и дали компанијата ќе успее да обезбеди капитал што ќе ѝ овозможи побрза реализација на планираните инвестиции во недвижности.
Банки
UniCredit бара дозвола од Брисел за преземање на Commerzbank – на повидок една од најголемите банкарски зделки во Европа
Италијанскиот банкарски гигант UniCredit направи нов значаен чекор кон преземањето на германската Commerzbank, откако официјално побара одобрение од Европската комисија. Брисел треба да донесе првична одлука најдоцна до 16 ноември 2026 година, со што една од најголемите потенцијални банкарски аквизиции во Европа влегува во клучна регулаторна фаза.
UniCredit, втората најголема банка во Италија, официјално ја пријави планираната трансакција пред европските регулатори за заштита на конкуренцијата. Информацијата е објавена на интернет-страницата на Европската комисија, а ја пренесе и агенцијата Ројтерс.
Во првата фаза од постапката, Европската комисија треба да процени дали преземањето би можело да ја наруши конкуренцијата на европскиот банкарски пазар.
Брисел има неколку можности: да ја одобри трансакцијата без дополнителни услови, да даде согласност со определени ограничувања или да отвори детална истрага доколку утврди сериозни ризици за конкуренцијата.
UniCredit веќе контролира речиси половина од акциите на Commerzbank
Барањето за регулаторно одобрение доаѓа по повеќемесечните активности на италијанската банка за зголемување на нејзиното учество во германската Commerzbank.
И покрај противењето од германската влада и раководството на Commerzbank, UniCredit успеа да обезбеди речиси 50 проценти од акционерскиот капитал на германската банка.
Ова значително ја промени преговарачката позиција на италијанскиот инвеститор, кој веќе подолго време настојува да создаде голема европска банкарска групација преку прекугранично спојување.
Главниот извршен директор на UniCredit, Андреа Орчел, на почетокот на септември престојуваше во Берлин, каде што се водеа разговори поврзани со можноста за преземање на Commerzbank.
Со поднесувањето на барањето до Европската комисија, процесот преминува од корпоративни преговори во формална регулаторна постапка.
Германија се противи на преземањето, но разговорите продолжуваат
Еден од најголемите предизвици за реализација на трансакцијата останува ставот на германската влада.
Германија поседува околу 13,3 проценти од акциите на Commerzbank и во изминатиот период изразуваше противење на плановите на UniCredit.
Главната загриженост на германската страна е поврзана со иднината на Commerzbank како значаен финансиер на германските мали и средни претпријатија.
Токму кредитирањето на овој сегмент од економијата е еден од најважните делови од деловниот модел на германската банка.
Берлин сака да обезбеди евентуалното преземање да не доведе до ограничување на кредитната поддршка за германските компании, намалување на банкарските услуги или значителни промени во улогата на Commerzbank на домашниот пазар.
Сепак, германскиот регулатор за заштита на конкуренцијата уште во април 2025 година посочи дека, од аспект на пазарната конкуренција, не гледа пречки за преземањето.
Тоа значи дека политичкото противење и регулаторната оценка на конкуренцијата не мора да водат до ист заклучок.
Европската централна банка поддржува поголеми банкарски групации
Потенцијалното спојување на UniCredit и Commerzbank се случува во период кога европските финансиски институции сè почесто укажуваат на потребата од создавање поголеми и поконкурентни банки.
Европската централна банка подолго време ја нагласува важноста на прекуграничната банкарска консолидација како начин за јакнење на европскиот финансиски систем.
Според ова гледиште, поголемите банкарски групации би можеле поефикасно да ги користат своите ресурси, да инвестираат во дигитализација и да се натпреваруваат со големите американски и азиски финансиски институции.
Претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, претходно истакна дека прекуграничните спојувања може да бидат корисни за развојот на европскиот банкарски пазар.
Сепак, таа нагласи дека ваквиот став не претставува поддршка за конкретна трансакција и дека секое спојување носи деловни и финансиски ризици што треба внимателно да се проценат.
Според информациите што ги објави Ројтерс во август, Европската централна банка била наклонета кон одобрување на планираното преземање.
Можно создавање банкарски гигант со актива од над 1.300 милијарди евра
Доколку преземањето биде реализирано и двете институции се интегрираат, би можела да се создаде банкарска групација со вкупна актива од над 1,3 билиони евра, односно повеќе од 1.300 милијарди евра.
Таквата групација би имала значително присуство на повеќе европски пазари и би можела да стане еден од клучните играчи во европскиот банкарски сектор.
Потенцијалното спојување би можело да донесе поголема оперативна ефикасност, намалување на дел од трошоците и проширување на банкарските услуги.
Од друга страна, интеграцијата на две големи финансиски институции отвора и прашања за идната организација, работните места, управувањето со ризиците и влијанието врз конкуренцијата.
Затоа конечниот ефект од преземањето ќе зависи не само од регулаторното одобрение, туку и од начинот на кој би се спровела евентуалната интеграција.
Одлуката на Брисел се очекува до 16 ноември
Европската комисија има рок до 16 ноември 2026 година да донесе првична одлука за пријавената трансакција.
Доколку регулаторот не утврди сериозни проблеми со конкуренцијата, преземањето би можело да добие одобрение уште во првата фаза.
Но, ако бидат идентификувани ризици што бараат дополнителна анализа, постапката може да продолжи со детална истрага, што би го одложило конечниот исход.
Барањето на UniCredit претставува значаен чекор, но не значи дека преземањето е веќе одобрено или завршено.
Нов бран на консолидација во европското банкарство
Случајот со UniCredit и Commerzbank е дел од поширокиот процес на консолидација во европскиот банкарски сектор.
Во услови на сè посилна глобална конкуренција, европските банки бараат начини да го зголемат обемот на работењето, да ја подобрат профитабилноста и да обезбедат поголема финансиска моќ.
За помалите банкарски пазари, вклучително и македонскиот, овие процеси се значајни бидејќи покажуваат дека прекуграничните аквизиции остануваат важен инструмент за проширување на големите европски банкарски групации.
Иако преземањето на Commerzbank нема непосредни регулаторни последици за македонските банки, исходот од оваа трансакција може да биде показател за насоката во која ќе се движи понатамошната консолидација на европското банкарство.
Банки
„Силк Роуд Банка го зголемува капиталот: Реализирана нова емисија акции од 3,57 милиони евра“
Силк Роуд Банка ја извести Македонската берза дека успешно ја реализирала својата дванаесетта емисија хартии од вредност преку приватна понуда, со вкупна вредност од над 220 милиони денари, односно приближно 3,57 милиони евра.
Според официјалниот документ, емисијата опфаќа 6.102 обични акции со право на глас, со номинална вредност од 36.111 денари по акција.
Вкупната номинална вредност изнесува 220.349.322 денари, односно приближно 3,57 милиони евра. Сите понудени акции се продадени, што значи дека емисијата е реализирана во целост.
Приватната понуда претходно била одобрена од Комисијата за хартии од вредност на 30 септември 2026 година, а акциите биле пријавени за упис во Централниот регистар на 9 октомври.
Со ова, банката ја завршила постапката за реализација на дванаесеттата емисија акции, која претставува дел од активностите за зајакнување на нејзината капитална основа.
Емисијата на нови акции е еден од начините преку кои банките можат да го зголемат својот основен капитал и да ја подобрат финансиската стабилност. Посилната капитална основа може да придонесе за поголема отпорност на финансиски ризици и да создаде простор за понатамошен развој на банкарските активности.
Силк Роуд Банка работи на македонскиот банкарски пазар од 1993 година. Банката во минатото работела под имињата Кредитна банка и Алфа банка, а од 2016 година го носи сегашното име. Нејзин единствен акционер е швајцарската компанија „Silk Road Capital AG“.
Реализацијата на емисијата во целост претставува значаен чекор во капиталните активности на банката. Конкретното влијание врз нејзината капитална адекватност и финансиска позиција ќе може да се согледа преку следните финансиски извештаи.
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 1 месец10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Банкипред 2 месециКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка: Исплатени пензиите за август, средствата се достапни веднаш
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка денеска ги исплаќа августовските пензии

