Банки
Народната банка одржа работилница за новинарите: „Дигитализацијата на финансиските услуги и нивната примена во банкарскиот сектор“
Дигиталната технологија сѐ повеќе влијае врз финансиската индустрија. Модернизацијата на плаќањата е особено изразена и зема сѐ поголем замав и во нашата економија. Според податоците од платежната статистика за 2023 година на Народната банка, забележано е зголемување на безготовинските платежни трансакции од 16%, во споредба со 2022 година, односно 87 трансакции по глава на жител. Според глобалната база на податоци „Финдекс“ на Светската банка, процентот на возрасни кои извршиле или примиле дигитални плаќања се зголемил од 44% во 2014 година на 64% во 2021 година.
Ова го истакна гувернерката Анита Ангеловска-Бежоска на почетокот на Работилницата за новинари под наслов „Дигитализацијата на финансиските услуги и нивната примена во банкарскиот сектор“, којашто се одржа во Народната банка. Пред новинарите се обратија и Игор Величковски, директор на Дирекцијата за платни системи при Народната банка, Кристина Трпезаноска, заменик-претседавачка на Комисијата за информативна сигурност и членка на Комисијата за ризици при МБА и директорка на Одделот за управување со ризици при „Прокредит банка“ и Киро Чадиковски, директор на Дирекцијата за банкарски картички и платежни сметки во „Комерцијална банка“ АД Скопје.
Гувернерката посочи дека преку низа активности се поддржува примената на новите технологии во плаќањата, а дека од суштинско значење за ова е и стратегискиот пристап и носењето на Финтек-стратегијата за финансиските регулатори за периодот од 2023 до 2027 година, изработена од Народната банка, во соработка со претставници од регулаторните и надзорните институции во финансиската сфера. Гувернерката Ангеловска-Бежоска во своето обраќање ја истакна важноста на регулативната рамка, но и иновациите во процесите на плаќање и широката примена на механизмите за електронско прифаќање на плаќањата, како значителна промена што води кон економија без готовина.
Во своето обраќање, гувернерката посочи дека покрај предностите, дигитализацијата носи и нови ризици, како кибернападите. Оттаму, од голема важност е да се подигне јавната свест за овие предизвици преку процесот на финансиска едукација, но и преку спроведувањето на европскиот Закон за дигиталната оперативна отпорност. „Kибернападите бележат постојан раст, а стануваат и сѐ посложени и посилни. Се проценува дека на дневна основа има повеќе од 2200 напади, односно еден напад на секои 39 секунди. Финансиската индустрија традиционално е прва на листата по бројот на кибернападите.“
На Работилницата стана збор и за Законот за платежни услуги и платни системи, којшто води кон значајна пресвртница и со кој се овозможуваат нови решенија за дигиталните плаќања, коишто покрај банките и штедилниците, ќе ги развиваат и новите даватели на платежни услуги од финтек-секторот.
„Се очекува дека новата правна рамка којашто е усогласена со правото на Европската Унија ќе го зајакне трендот на дигитализација на платежните услуги во земјата и истовремено ќе ги отвори можностите за забрзана интеграција на земјата во СЕПА и поврзување со платежната инфраструктура во Европската Унија, што ќе овозможи побрзи и поевтини плаќања во евра за граѓаните и компаниите“, истакна Игор Величковски, директорот на Дирекцијата за платни системи.

Директорката на Одделот за управување со ризици во „Прокредит банка“, Кристина Трпезаноска, посочи дека во последните години во банкарскиот сектор во нашата држава е направен виден исчекор во дигитализацијата, поддржана од соодветните законски промени. „Понудата на дигиталните услуги ќе се зголеми во идниот период, а должност на банките е да обезбедат нивна практична, лесна и ефикасна употреба, како и унапредување на дигиталната писменост на крајните корисници. Во овој процес на засилена дигитализација, од суштинско значење е да се спроведат стандардите за информативна безбедност и заштита на дигиталниот простор“, нагласи Трпезаноска.
Претставниците на банките се согласни дека дигитализацијата на финансиските услуги значително го трансформира финансискиот сектор.
„Мобилните апликации и интернет-банкарството овозможуваат управување со финансиите од каде било, додека напредните методи за автентикација ги заштитуваат податоците. Финансиската вклученост, брзите плаќања и поврзаноста со други услуги дополнително придонесуваат за позитивните ефекти на дигитализацијата, овозможувајќи економски развој и напредок“, порача Киро Чадиковски, директор на Дирекцијата за банкарски картички и платежни сметки во „Комерцијална банка“ АД Скопје.
На Работилницата присуствуваа новинари од голем број медиуми коишто известуваат во доменот на економијата.
Банки
До 2,6 милиони денари онлајн потрошувачки кредит преку OneID од Комерцијална банка
Комерцијална банка АД Скопје го промовира онлајн потрошувачкиот кредит преку OneID, достапен во износ до 2.600.000 денари.
Клиентите можат да аплицираат целосно онлајн, од кое било место, со неколку клика, а одговорот за апликацијата се добива веднаш. По одобрувањето, средствата се префрлаат директно на сметката.
За аплицирање, одобрување и меница нема дополнителни трошоци.

Кредитот е со фиксна каматна стапка во првите три години и е наменет за корисници кои сакаат брз и едноставен пристап до финансиски средства без посета на филијала.
Повеќе информации за условите и начинот на аплицирање се достапни на веб-страницата на Комерцијална банка.
Банки
Банките во Косово со повисока добивка, за седум месеци заработиле 113,8 милиони евра
Банките во Косово оствариле нето-добивка од 113,8 милиони евра во првите седум месеци од 2026 година, покажуваат податоците на Централната банка на Косово.
Во истиот период минатата година, нето-добивката на банкарскиот сектор изнесувала 103,9 милиони евра, што значи дека годинава е зголемена за 9,9 милиони евра. Податоците за јули се дел од најновите статистики на Централната банка на Косово.
Според објавените информации, банкарскиот сектор во Косово на тој начин продолжува да бележи раст на профитабилноста во споредба со минатата година.
Банки
Банкарските депозити влегуваат во нова ера: Реализирана првата меѓубанкарска трансакција со токенизирани депозити
Банкарските депозити влегуваат во нова фаза на дигитализација, откако беше објавено успешното завршување на интероперабилноста на депозитите токенизирани од банка до банка. Банкарските гиганти „Standard Chartered“ и „HSBC“ ја реализираа првата прекугранична трансакција во живо со токенизирани депозити преку блокчејн-регистарот на Swift, што претставува значаен чекор кон побрзи и поефикасни меѓународни плаќања.
Ова значајно достигнување во примената на токенизираните депозити од страна на регулирани финансиски институции, овозможувајќи нивно издавање, пренос, евидентирање и порамнување преку блокчејн-регистарот на Swift, не само што ја демонстрира интероперабилноста меѓу банките, туку придонесува и кон унапредување на глобалната финансиска индустрија и развојот на прекуграничните плаќања достапни 24 часа дневно, 7 дена во неделата (24/7).
Во трансакцијата биле разменети пораки за плаќање преку инфраструктурата на Swift, при што обврските биле евидентирани како токенизирани депозити кај двете банки. Блокчејн-регистарот на Swift служел како заеднички слој за усогласување и пребивање на обврските пред нивното конечно порамнување преку постојните банкарски системи.
Зошто ова е важно за банкарството?
Суштината на оваа трансакција е во интероперабилноста. Наместо секоја банка да развива изолиран дигитален систем за токенизирани депозити, различни банкарски инфраструктури можат да се поврзат преку заеднички регистар.
Токенизираниот депозит во суштина останува обврска на регулираната банка, но добива дигитална форма што овозможува негово движење и евидентирање преку блокчејн инфраструктура.
За корпоративните клиенти тоа може да значи побрзо прекугранично движење на ликвидноста, подобра видливост на готовината и поефикасно управување со обртниот капитал, особено во економија која функционира 24 часа дневно, седум дена во неделата.

Дали ова е иднината на банкарските депозити?
Оваа трансакција не значи дека традиционалните депозити исчезнуваат. Напротив, покажува како банкарските пари можат да се дигитализираат без да се напушти постојниот регулиран финансиски систем.
Ако ваквата технологија се прошири, депозитите би можеле да станат профлексибилни и достапни за трансакции во реално време, додека банките и понатаму остануваат издавачи и носители на обврската кон клиентот.
За прекуграничните плаќања, потенцијалот е уште поголем: помалку посредници, побрзо порамнување, подобра ликвидност и пониски оперативни трошоци.
Swift веќе најави дека 17 банки од шест континенти се подготвуваат за пилот-трансакции со токенизирани депозити. Првата реална меѓубанкарска трансакција меѓу „HSBC“ и „Standard Chartered“ затоа е важна не само како технолошки експеримент, туку како тест на модел во кој традиционалните банкарски депозити можат да функционираат на глобална блокчејн инфраструктура.
За банкарскиот сектор, пораката е јасна: иднината на дигиталните плаќања можеби нема да биде само во криптовалутите, туку и во токенизираните пари што ги издаваат самите регулирани банки.
Автор: Борјан Неделковски
Преземањето на авторски содржини (текстови и фотографии) од оваа страница е строго забрането без претходно писмено одобрение и е предмет на условите наведени на следниот линк.
-
Продуктипред 2 месециИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Останатопред 2 месециОд јули почнува исплатата на К-15, минималниот износ е 19.116 денари
-
Банкипред 2 месециИсплатата на јунските пензии преку Стопанска банка почнува на 1 јули
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка почнува со исплата на јунските пензии од 1 јули
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување во секторот за организација и ИТ
-
Банкипред 2 месециЈунските пензии достапни за пензионерите корисници на Халкбанк
-
Кариерапред 2 месециСтопанска банка бара агент за грижа на корисници





