Берза
МАКЕДОНСКАТА БЕРЗА ОБОЕНА ВО ЦРВЕНО – висок пад на акциите на најголемите македонски компании
По големите турбуленции што го потресоа глобалниот финансиски пазар во текот на четвртокот и петокот, а кои аналитичарите веќе ги нарекуваат „финансиско крвопролевање“, негативниот тренд жестоко удри и врз Македонската берза. Индексите се во црвено, а акциите на најголемите македонски компании бележат сериозен пад.
Во петокот, индексот МБИ 10, кој ги следи најтргуваните компании, падна за значителни 3,79%, што е еден од најголемите дневни падови во последните години. Иако индексот сè уште се одржува над психолошката граница од 10.000 поени, трендот е загрижувачки.
Најпогодени компании: Банкарски и фармацевтски сектор на удар
Од најтргуваните акции, најголем пад забележа Стопанска банка АД – Скопје, чии акции се намалија за 3,28%. Следи Алкалоид, фармацевтскиот гигант, со пад од 0,73%, Макпетрол – 0,65%, Комерцијална банка – 0,37%, НЛБ Банка – 0,68% и Реплек – 0,6%.
На листата на загубари се најдоа и Макстил, Гранит и други компании со значително присуство на пазарот.
Единствено позитивно изненадување беше акцијата на Витаминка Прилеп, која во петокот порасна за 2,7%, додека Адинг бележи симболичен пораст.
Понеделникот донесе уште подраматичен пад
Ниту почетокот на новата седмица не донесе олеснување за инвеститорите. Денеска (понеделник – 07.04.2025 година), македонските акции повторно се соочија со голем пад. Вредноста на акцијата на Алкалоид се намали за дополнителни 4,45%, акцијата на Комерцијална банка падна за 5,59 проценти, а акцијата на Макпетрол доживеа пад за 5,83%. Пад забележаа и Адинг, Реплек, НЛБ Банка, Стопанска банка АД – Скопје, Макстил и други водечки компании.
Економските аналитичари сметаат дека ова е аларм за претпазливост, но не и за паника
Економските експерти велат дека пазарната несигурност не е изненадување, особено во контекст на глобалните тензии и геополитичките ризици.
„Она што го гледаме на берзите е реакција на акумулираните стравови од глобална рецесија, зголемени трошоци поради царини и нарушена логистика. Македонската берза, како мал и зависен пазар, природно ги следи движењата на големите финансиски центри“, вели д-р Бојан Јовановски, економски аналитичар и универзитетски професор. „Паниката меѓу инвеститорите е веќе присутна, но реалната економија засега не покажува драматични симптоми. Сепак, ако падот на пазарите продолжи и оваа недела, тоа ќе почне да влијае и врз расположението на домашните инвеститори и довербата во целиот систем“, додава тој.
Според Ана Маркоска, финансиски консултант, македонските компании се здрави во основа, но нивната изложеност на меѓународни движења е реална.
„Акциите паѓаат најмногу кај оние компании што имаат поголем извоз или банкарска изложеност, бидејќи таму стравот е најголем. Но ова може да биде и момент за нови вложувања, бидејќи вреднувањата паѓаат под реалните пазарни очекувања“, вели Маркоска.
Д-р Дарко Георгиевски, универзитетски професор по економија: „Македонската берза е плиток пазар и многу чувствителен на глобални шокови. Сепак, досегашното фундаментално работење на нашите големи компании не укажува на структурни проблеми. Ова е момент за внимателна проценка, а не за паника.“
Што се случува на глобално ниво?
Овие случувања се дел од пошироката глобална криза на пазарите. Терминските индекси на Волстрит се во пад од околу 4%, а Токиската берза – најголемата во Азија – денеска отвори со пад од цели 8%.
Цената на биткоинот и другите криптовалути исто така се намали драстично, што дополнително ја отсликува нервозата на пазарот. Дури и цената на златото, кое традиционално се смета за безбедно засолниште во време на криза, се намали за 0,6%, достигнувајќи 3.018 долари за унца.
Причини: Геополитика и страв од рецесија
Главната причина за потресот се продлабочените стравувања за глобално економско забавување, како последица на трговската војна и можните нови царини. Според аналитичарите, зголемените трошоци за компаниите би можеле да го забават економскиот раст, што директно се одразува на побарувачката за нафта, а индиректно и на довербата на инвеститорите.
Берза
Растот на доларот ја турка цената на златото надолу: пазарите реагираат на новата ескалација меѓу САД и Иран
Цената на златото забележа пад, под притисок од зајакнувањето на американскиот долар и зголемената неизвесност на пазарите по неуспехот на мировните преговори меѓу САД и Иран.
Спот цената на златото падна за 0,8%, достигнувајќи цена од 4.711,24 долари за унца, додека фјучерсите во САД се намалија за 1,1% на 4.733,40 долари, откако претходно во сесијата беа забележани најниски нивоа од почетокот на април.
Зајакнатиот американски долар дополнително ги зголеми трошоците за инвеститорите кои купуваат злато во други валути, вршејќи дополнителен притисок врз цената на благородниот метал.
Пазарните движења доаѓаат во услови на зголемена геополитичка неизвесност, по ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток и најавите за ограничување на бродскиот сообраќај кон иранските пристаништа. Во меѓувреме, цените на нафтата надминаа 100 долари за барел, што дополнително ги зголеми инфлаторните очекувања и ја намали веројатноста за брзо намалување на каматните стапки од страна на Федералните резерви на САД.
Според пазарните проценки, шансите за намалување на каматните стапки до крајот на годината паднале на околу 21%, наспроти 40% пред еден месец, што дополнително ја намалува атрактивноста на златото како средство без принос.
И покрај краткорочниот пад, дел од аналитичарите оценуваат дека намаленото шпекулативно позиционирање може да создаде основа за стабилизација на пазарот во наредниот период.
На пазарите на другите благородни метали, среброто падна за 2,5%, платината за 0,8%, додека паладиумот забележа раст од 1,1%.
Берза
Цените на нафтата нагло скокнаа – инвеститорите стравуваат од нов енергетски шок по неуспешните мировни преговори меѓу САД и Иран
Цените на нафтата повторно забележаа силен раст и ја надминаа психолошката граница од 100 долари за барел, по нова ескалација на геополитичките тензии на Блискиот Исток и прекин на дипломатските разговори меѓу САД и Иран.
На лондонскиот пазар, Брент нафтата порасна за над 7% и достигна 102,15 долари за барел, додека американската „WTI“ нафта се зголеми за повеќе од 8,5% на 104,90 долари, според пазарните податоци.
Растот следува по најавата на американската Централна команда (CENTCOM) за блокада на пристапот до иранските пристаништа, мерка која дополнително ги зголеми стравувањата од нарушување на глобалните енергетски текови. Според најавите, ограничувањата ќе се однесуваат на сите бродови што влегуваат или излегуваат од иранските пристаништа во Персискиот и Оманскиот Залив.
Во меѓувреме, неуспехот на мировните преговори меѓу Вашингтон и Техеран дополнително ја засили неизвесноста на пазарите, при што инвеститорите стравуваат од долгорочни прекини во снабдувањето со нафта од еден од клучните енергетски региони во светот.
Само неколку дена претходно, пазарот беше во спротивен тренд, со пад на цените по најавите за привремено примирје, што дополнително ја нагласува високата волатилност и чувствителноста на енергетските пазари на геополитички ризици.
Ормускиот теснец и понатаму останува клучна точка на глобалната енергетска безбедност, а секое нарушување на неговото функционирање директно влијае врз цените на нафтата.
Аналитичарите предупредуваат дека доколку тензиите продолжат, цените би можеле да го продолжат нагорниот тренд, со потенцијални последици врз инфлацијата, транспортните трошоци и глобалниот економски раст.
Банки
„Фич“: Кредибилните и конзистентни макроекономски политики ја одржуваат стабилноста на денарот
„Кредибилните и конзистентни макроекономски политики се поддршка за стабилноста на девизниот курс на денарот и се фактори за одржување на кредитниот рејтинг на нашата земја“. Ова се посочува во најновиот извештај на Агенцијата за кредитен рејтинг „Фич“, во кој рејтингот на земјава повторно е потврден на нивото „ББ+“.
Во извештајот се посочува дека измените што ги направи Народната банка во декември минатата година, во однос на промената на монетарната рамка, ќе придонесат за поефикасно пренесување на монетарните сигнали.
Во извештајот на Агенцијата за кредитен рејтинг „Фич“ се наведува дека девизните резерви, во јануари 2026 година, се зголемиле за речиси 14% на месечно ниво и се доволни за да покријат околу 5,1 месец од обврските за плаќања кон странство. „Фич“ оценува дека нивото на девизните резерви е соодветно за одржување на стабилноста на домашната валута.
Агенцијата посочува дека инфлацијата покажа тренд на намалување на почетокот на 2026 година. За наредниот период се очекува дека таа ќе се задржи на умерено ниво, со привремено благо зголемување под влијание на светските фактори, а потоа повторно ќе се стабилизира во 2027 година, како резултат на кредибилните и конзистентни макроекономски политики.
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Комерцијална банка АД Скопје
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Капитал Банка АД Скопје
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?


