Останато
Колку пари контролира Ватикан? Финансиската моќ на новиот папа Лав XIV (Роберт Превост)
Изборот на Роберт Франсис Превост за нов папа под името Лав XIV донесе ново внимание не само кон духовната улога на Ватикан, туку и кон неговата финансиска моќ. Иако папата не е сопственик на богатство во лична смисла, неговата функција доаѓа со контрола врз сложена мрежа на институции, фондови и недвижности со вредност од милијарди евра. Па, со колку пари “располага” папата?
Ватиканскиот буџет изнесува 800 милиони евра годишно
Светиот Престол, односно централната администрација на Католичката црква, функционира со годишен буџет од приближно 800 милиони евра.
Со овие средства се покриваат:
– Платите на повеќе од 4.000 вработени
– Дипломатски мисии ширум светот
– Медиумските служби и Папската академија
– Културни и верски проекти
Ватиканската банка (IOR) вреди над 5 милијарди евра
Институтот за религиозни дела, познат како Ватиканска банка (IOR), управува со средства вредни повеќе од 5 милијарди евра.
Клиентите на банката се:
– Католички бискупии
– Монашки редови и фондации
– Вработени и пензионери на Ватикан
Иако под строга контрола, во минатото банката беше поврзувана со контроверзии и обиди за перење пари. Папата Франциско започна темелни реформи за транспарентност, кои се очекува да продолжат и под водство на папа Лав XIV.
Иако често ја нарекуваат „Ватиканска банка“, таа технички не е банка, туку финансиска институција која управува со средства на Црквата и нејзините институции, со цел да ги поддржи верските и хуманитарни мисии.
Донациски фондови: Обол на св. Петар
Папата управува и со т.н. Обол на светиот Петар – фонд финансиран со донации од верници ширум светот.
Во 2022 година, фондот собра околу 47 милиони евра, кои се користат за:
– Помош на сиромашните
– Хуманитарни мисии
– Поддршка на административни трошоци на Црквата
Недвижности низ светот
Ватикан е сопственик на илјадници недвижности, вклучувајќи имоти во Рим, Лондон, Париз и други европски метрополи. Вредноста на овие објекти се проценува во милијарди евра. По неколку финансиски скандали, Ватикан воспостави нови регулативи за одговорно и етичко управување со своите инвестиции.
Важно е да се нагласи дека папата Лав XIV лично не е богат – тој не поседува приватни средства ниту прима плата како класичен државен лидер. Сите финансии што ги контролира се наменети за делување на Католичката црква во глобални рамки.
Како прв папа од САД, со искуство како мисионер и водач во Перу, Лав XIV ќе се соочи со:
– Продолжување на финансиските реформи
– Повисоки стандарди за етичко инвестирање
– Глобални апели за социјална правда и одговорно финансирање
Неговото духовно, но и административно лидерство, ќе биде клучно за идниот правец на Ватикан – како во религиозна, така и во економска смисла.
Берза
Намалување на цените на горивата: бензините и дизелот поевтинуваат за 1,5 денари
Регулаторна комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија донесе одлука за намалување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 2,13 проценти во однос на претходната одлука од 14 април.
Според новата пресметка, од 21 април 2026 година од 00:01 часот, цените на бензините и дизелот се намалуваат за 1,5 денари за литар. Новите максимални малопродажни цени ќе изнесуваат:
- ЕУРОСУПЕР БС-95 – 80,50 денари за литар
- ЕУРОСУПЕР БС-98 – 82,50 денари за литар
- ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) – 94,00 денари за литар
Истовремено, цената на екстра лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1) се зголемува за 0,50 денари и ќе изнесува 97,00 денари за литар, додека мазутот М-1 НС поевтинува за 2,939 денари по килограм и ќе се продава по цена од 46,288 денари за килограм.
Одлуката е донесена врз основа на намалувањето на референтните цени на светските пазари, каде во споредба со претходната пресметка цените на бензините се пониски за 1,8 проценти, на дизелот за 9,6 проценти, на екстра лесното масло за 8,2 проценти, а на мазутот за 6,5 проценти.
Во пресметката се вклучени и повластената стапка на ДДВ од 10 проценти (освен за мазутот и дизелските фракции), како и намалените износи на акцизите – за еуродизелот за 4 денари по литар и за бензините за 2 денари по литар.
Останато
УЈП со апел до должниците: Неплатените даноци носат камати и блокади
Управата за јавни приходи информира дека на 16 април истекле законските рокови за плаќање на обврските по годишните даночни биланси за 2025 година и апелира до сите обврзници кои сè уште не извршиле уплата, тоа да го сторат во најкус можен рок.
Од институцијата посочуваат дека доцнењето со плаќањето носи дополнителни трошоци по основ на камати, како и ризик од присилна наплата, блокирање на банкарски сметки и други законски мерки.
Според податоците на УЈП, од вкупно 19.550 поднесени биланси за данок на добивка, данок на вкупен приход и персонален данок кај вршителите на дејност, кај 10.252 веќе е евидентирана уплата.
Во меѓувреме, УЈП започна со испраќање персонализирани известувања до компаниите и физичките лица со неизмирени обврски.
Од институцијата апелираат за навремено подмирување на долговите со цел да се избегнат дополнителни давачки, како еднократни такси и банкарски трошоци кои го зголемуваат вкупниот долг и можат да влијаат врз тековното работење.
Како што потсетуваат, обврските можат да се подмират и преку уплата од трето лице, со пребивање со даночни побарувања или преку плаќање на рати, согласно законските услови.
Останато
Националната олимпијада по економија ги издвои најуспешните средношколци
На кампусот на Универзитетот на Југоисточна Европа во Тетово, во саботата (18 април), се одржа националниот натпревар на Економската олимпијада, на кој учествуваа најдобрите средношколци од земјава во областа на економијата.
До финалето стигнаа ученици кои претходно се натпреваруваа во седум регионални центри – Скопје, Тетово, Куманово, Штип, Прилеп, Струга и Гостивар. Националната фаза претставуваше завршница на повеќемесечни подготовки и селекција.
Покрај учениците, на настанот присуствуваа наставници, претставници на институции и компании, при што беше нагласено значењето на економската писменост и критичкото размислување кај младите.
Во регионалната фаза, најдобрите тројца ученици во секој регион беа наградени со технички уреди – лаптоп за прво место, таблет за второ и паметен часовник за трето место.
На национално ниво, првите 10 ученици добија ваучери во вредност од 200 евра, обезбедени од приватниот сектор. Дополнително, најдобрите петмина ќе учествуваат на подготвителен камп и ќе имаат можност да ја претставуваат државата на Меѓународната економска олимпијада во Грција.
Во рамки на натпреварот беа доделени и стипендии за студии на Факултетот за бизнис и економија при Универзитетот на Југоисточна Европа – целосна стипендија за првото место, 70 проценти за второто и 50 проценти за третото место.
Награди добија и менторите, односно координаторите во седумте региони, кои беа наградени со по 200 долари, додека најдобриот координатор на национално ниво доби патување за двајца во Истанбул.
Економската олимпијада во земјава ја организира Институтот Либерална Алтернатива, со поддршка од Economic Fundamentals Initiatives, во партнерство со Универзитетот на Југоисточна Европа и други партнери и спонзори.
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


