Останато
Колку пари контролира Ватикан? Финансиската моќ на новиот папа Лав XIV (Роберт Превост)
Изборот на Роберт Франсис Превост за нов папа под името Лав XIV донесе ново внимание не само кон духовната улога на Ватикан, туку и кон неговата финансиска моќ. Иако папата не е сопственик на богатство во лична смисла, неговата функција доаѓа со контрола врз сложена мрежа на институции, фондови и недвижности со вредност од милијарди евра. Па, со колку пари “располага” папата?
Ватиканскиот буџет изнесува 800 милиони евра годишно
Светиот Престол, односно централната администрација на Католичката црква, функционира со годишен буџет од приближно 800 милиони евра.
Со овие средства се покриваат:
– Платите на повеќе од 4.000 вработени
– Дипломатски мисии ширум светот
– Медиумските служби и Папската академија
– Културни и верски проекти
Ватиканската банка (IOR) вреди над 5 милијарди евра
Институтот за религиозни дела, познат како Ватиканска банка (IOR), управува со средства вредни повеќе од 5 милијарди евра.
Клиентите на банката се:
– Католички бискупии
– Монашки редови и фондации
– Вработени и пензионери на Ватикан
Иако под строга контрола, во минатото банката беше поврзувана со контроверзии и обиди за перење пари. Папата Франциско започна темелни реформи за транспарентност, кои се очекува да продолжат и под водство на папа Лав XIV.
Иако често ја нарекуваат „Ватиканска банка“, таа технички не е банка, туку финансиска институција која управува со средства на Црквата и нејзините институции, со цел да ги поддржи верските и хуманитарни мисии.
Донациски фондови: Обол на св. Петар
Папата управува и со т.н. Обол на светиот Петар – фонд финансиран со донации од верници ширум светот.
Во 2022 година, фондот собра околу 47 милиони евра, кои се користат за:
– Помош на сиромашните
– Хуманитарни мисии
– Поддршка на административни трошоци на Црквата
Недвижности низ светот
Ватикан е сопственик на илјадници недвижности, вклучувајќи имоти во Рим, Лондон, Париз и други европски метрополи. Вредноста на овие објекти се проценува во милијарди евра. По неколку финансиски скандали, Ватикан воспостави нови регулативи за одговорно и етичко управување со своите инвестиции.
Важно е да се нагласи дека папата Лав XIV лично не е богат – тој не поседува приватни средства ниту прима плата како класичен државен лидер. Сите финансии што ги контролира се наменети за делување на Католичката црква во глобални рамки.
Како прв папа од САД, со искуство како мисионер и водач во Перу, Лав XIV ќе се соочи со:
– Продолжување на финансиските реформи
– Повисоки стандарди за етичко инвестирање
– Глобални апели за социјална правда и одговорно финансирање
Неговото духовно, но и административно лидерство, ќе биде клучно за идниот правец на Ватикан – како во религиозна, така и во економска смисла.
Останато
Народна банка: Цените на становите во Скопје пораснаа 10,3%, но растот забавува
Цените на становите во Скопје продолжуваат да растат, но со побавно темпо. Според најновите податоци на Народната банка, во третиот квартал од 2026 година годишниот раст на цените на становите изнесувал 10,3%.
Во споредба со претходниот квартал, кога годишниот раст изнесувал 13,4%, забележливо е натамошно забавување на растот на цените.
На квартална основа, односно во однос на вториот квартал од годинава, цените на недвижностите се зголемиле за 1,3%.
Од Народната банка посочуваат дека Индексот на цени на станови се однесува исклучиво на територијата на градот Скопје. Индексот се пресметува врз основа на огласените цени за продажба на станови, а не врз основа на цените по кои трансакциите навистина биле реализирани.

Податоците покажуваат дека и покрај забавувањето, цените на становите во главниот град и натаму се на значително повисоко ниво во споредба со истиот период минатата година.
Останато
Златото во пад: Надолниот тренд сè уште доминира
Цената на златото во вторникот се спушти кон нивото од 4.100 долари за унца, достигнувајќи најниско ниво во последните два месеца, под притисок на зајакнувањето на американскиот долар и растот на приносите на американските државни обврзници.
Посилниот долар во голема мера е резултат на слабеењето на еврото, во услови на зголемена политичка неизвесност и загриженост околу јавните финансии во Европа.
Дополнителен притисок врз златото создаде и растот на приносите на американските државни обврзници, кои достигнаа нови највисоки нивоа во последните 24 години. Глобалната распродажба на обврзници продолжува во услови на зголемени фискални ризици и упорни стравувања од инфлација.
Најновите податоци на американскиот Институт за управување со понудата (ISM) покажаа дека ценовните притисоци во услужниот сектор во САД минатиот месец се зголемиле со најбрзо темпо во повеќе од четири години.
Од друга страна, послабите од очекуваните податоци од американскиот пазар на труд донесоа одредена поддршка за благородниот метал. Пазарите во моментов проценуваат околу 78% веројатност дека Федералните резерви ќе ги задржат каматните стапки непроменети овој месец.
Во меѓувреме, цените на нафтата забележаа пад поради сигналите за зголемена понуда од Блискиот Исток. Пониските цени на енергенсите би можеле да придонесат за намалување на инфлаторните притисоци и очекувањата за повисоки каматни стапки.
И покрај сигналите за полабава монетарна политика во САД, силниот долар и високите приноси на обврзниците засега остануваат главните фактори што го ограничуваат закрепнувањето на цената на златото.
Останато
Инфлацијата во еврозоната на највисоко ниво во последните три години
Инфлацијата во еврозоната значително забрза во септември и достигна 3,8%, што е највисоко ниво во последните три години, покажуваат прелиминарните податоци на европската статистичка служба.
Годишната стапка на инфлација, мерена според хармонизираниот индекс на потрошувачките цени (HICP), во септември изнесувала 3,8%, што е највисока стапка од септември 2023 година.
Во август инфлацијата изнесувала 3,2%, според ревидираните податоци.
Енергијата повторно главен двигател на растот на цените
Најсилен раст на цените и во септември е забележан кај енергијата.
Во споредба со истиот месец минатата година, цените на енергијата пораснале за дури 18,8%, додека во август годишниот раст изнесувал 14,3%.
Забрзал и растот на цените на свежата храна. Во септември тие биле повисоки за 4% на годишно ниво, наспроти раст од 2,7% еден месец претходно.
Услугите во септември биле поскапи за 3,2% во споредба со истиот период минатата година, со нешто посилен раст отколку на крајот на летото.
Основната инфлација се искачи на 2,2%
Кога од пресметката ќе се исклучат енергијата и свежата храна, потрошувачките цени во еврозоната во септември биле повисоки за 2,2% во споредба со истиот месец лани.
Во август основната инфлација изнесувала 2,1%.
Податоците покажуваат дека ценовните притисоци не се ограничени само на енергетскиот сектор, иако токму енергијата и натаму има најголемо влијание врз вкупната инфлација.
Цените пораснале и на месечно ниво
Во споредба со август, потрошувачките цени во еврозоната во септември се зголемиле за 0,6%.
Во август месечниот раст изнесувал 0,4%.
И на месечно ниво, енергијата бележи најсилно поскапување. Цените во септември се зголемиле за 3,9% во споредба со претходниот месец, по растот од 2,9% во август.
Новото забрзување на инфлацијата повторно го зголемува вниманието кон идните одлуки на Европската централна банка, особено во услови кога растот на цените повторно се оддалечува од целта за инфлација од околу 2%.
Движењето на инфлацијата во наредните месеци ќе биде еден од клучните фактори што ќе влијаат врз монетарната политика на ЕЦБ и идната насока на каматните стапки во еврозоната.
-
Кариерапред 2 месециНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 1 месец10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 1 месецМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Осигурувањепред 2 месециЗОИЛ Македонија го смени името во Алта Осигурување, седиштето се сели во Скопје
-
Банкипред 1 месецКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација

