Македонскиот банкарски сектор продолжува да се оценува како стабилен и добро капитализиран, а податоците и оценките на меѓународните финансиски институции укажуваат на значајна отпорност на системот во услови на економска неизвесност.

Според извештајот на Меѓународниот монетарен фонд од 2026 година, капиталната адекватност на банкарскиот систем на крајот на 2025 година изнесувала околу 19,5%, додека учеството на нефункционалните кредити во вкупните кредити било 2,2%.

Во извештајот на Фич, чии наоди Народната банка ги претстави на крајот на септември, се наведува дека банкарскиот сектор останува стабилен, со солидна ликвидност и капитална позиција. За второто тримесечје од 2026 година е посочена капитална адекватност од 19,5%, додека нефункционалните кредити се на ниво од околу 2%.

Овие показатели се особено значајни во период кога кредитната активност расте со двоцифрени стапки. Силниот кредитен раст може да придонесе за зголемување на приходите на банките, но истовремено бара внимателно управување со ризиците и одржување соодветни капитални резерви.

Капиталната адекватност покажува во која мера банките располагаат со регулаторен капитал во однос на ризично пондерираната актива. Ниското учество на нефункционалните кредити, пак, укажува на релативно поволен квалитет на кредитното портфолио.

Сепак, агрегатните показатели не значат дека сите банки имаат идентична финансиска позиција. За целосна оцена потребна е анализа на капиталот, ликвидноста, профитабилноста и кредитниот ризик на секоја банка одделно. 

Редакција Банкарство

Еврото се најде под притисок во однос на американскиот долар, додека инвеститорите внимателно ги следат економските показатели од САД и очекувањата за идната монетарна политика на Федералните резерви (ФЕД). Зајакнувањето на доларот е поттикнато од очекувањата дека инфлациските притисоци во американската економија би можеле да се задржат, што би создало простор за дополнително зголемување на каматните стапки.

Според податоците објавени на 15 октомври 2026 година, курсот на еврото во однос на доларот (EUR/USD) изнесува 1,1209 долари, додека во претходниот ден во попладневните часови бил забележан курс од 1,1127 долари. Иако овие податоци укажуваат на краткорочно закрепнување на еврото, аналитичарите предупредуваат дека американската валута би можела повторно да зајакне во наредните денови.

Клучно влијание врз движењето на девизните курсеви се очекува да имаат податоците за инфлацијата на производствените цени (PPI) и продажбата на мало во САД за септември.

Економистите на полската банка PKO BP оценуваат дека доколку податоците потврдат продолжување на силните инфлациски притисоци и висока потрошувачка активност во американската економија, доларот би можел дополнително да зајакне на меѓународните девизни пазари.

Дополнителен фактор што го поддржува доларот се очекувањата за монетарната политика на Федералните резерви. Инвеститорите сè повеќе ја разгледуваат можноста за уште едно зголемување на каматните стапки до крајот на годината, што би ја зголемило привлечноста на американската валута.

Посилниот долар вообичаено создава притисок врз еврото и останатите валути, особено во услови на зголемена неизвесност на глобалните финансиски пазари.

Во наредниот период, насоката на движење на курсот евро–долар во голема мера ќе зависи од новите американски економски показатели и од сигналите на ФЕД во врска со каматните стапки. Доколку американската економија продолжи да покажува отпорност, а инфлацијата остане висока, доларот би можел да продолжи да зајакнува, создавајќи дополнителен притисок врз европската валута.

Цените на нафтата забележаа пад во четвртокот, 15 октомври, додека инвеститорите ги проценуваат ризиците од можни прекини во снабдувањето по нападите врз бродови во Ормускиот Теснец, како и најновите прогнози на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) за глобалниот нафтен пазар.

Фјучерсите на суровата нафта од типот „брент“, со испорака во декември, се намалија за 1,66 проценти, на 104,31 долари за барел. Истовремено, американската сурова нафта WTI, со испорака во ноември, поевтини за 1,09 проценти, достигнувајќи цена од 94,05 долари за барел.

Падот на цените се случува во услови на зголемена геополитичка неизвесност и загриженост за стабилноста на транспортот на нафта преку Ормускиот Теснец, една од најважните светски поморски рути за транспорт на енергенси.

Нападите врз бродови ја зголемуваат неизвесноста

Тензиите дополнително се засилија по потонувањето на брод регистриран во Сингапур во Ормускиот Теснец, што предизвика загриженост за можно продолжување на конфликтот на Блискиот Исток и неговите последици врз глобалното снабдување со нафта.

Поморските власти на Сингапур во соопштение објавено во средата го осудија нападот, оценувајќи дека ваквите дејствија се неиспровоцирани, неоправдани и претставуваат кршење на меѓународното право.

Дополнителна неизвесност создадоа и изјавите од Иран, од каде што беше порачано дека се чека моментот за започнување напади врз американски воени бродови.

Ваквите случувања ја зголемуваат загриженоста дека евентуалното проширување или продолжување на конфликтот би можело да го наруши транспортот на енергенси и да предизвика дополнителни притисоци врз глобалниот нафтен пазар.

Меѓународната агенција за енергија предупредува на проблеми со дизелот

Покрај геополитичките случувања, инвеститорите го анализираат и најновиот месечен извештај на Меѓународната агенција за енергија, објавен во средата, 14 октомври.

Во извештајот агенцијата предупредува дека ограничувањата на пазарот на дизел-гориво би можеле да продолжат и во текот на следната година.

Дополнителен ризик претставуваат новите напади врз Саудиска Арабија, кои би можеле да го попречат закрепнувањето на понудата на нафта.

Ваквите предупредувања укажуваат дека глобалниот енергетски пазар и понатаму се соочува со значителна неизвесност, особено во однос на стабилноста на снабдувањето и достапноста на нафтените деривати.

Нафтениот пазар под притисок од геополитичките ризици

И покрај актуелното поевтинување, случувањата на Блискиот Исток остануваат важен фактор за идното движење на цените на нафтата.

Потенцијалните прекини во поморскиот транспорт низ Ормускиот Теснец, заедно со ризиците за производството и снабдувањето од земјите во регионот, ја зголемуваат неизвесноста во однос на понудата на светскиот пазар.

Движењето на цените во наредниот период во голема мера ќе зависи од развојот на безбедносната состојба на Блискиот Исток, евентуалните нарушувања во транспортот на нафта и способноста на производителите да обезбедат стабилно снабдување.