Останато
Колку пари контролира Ватикан? Финансиската моќ на новиот папа Лав XIV (Роберт Превост)
Изборот на Роберт Франсис Превост за нов папа под името Лав XIV донесе ново внимание не само кон духовната улога на Ватикан, туку и кон неговата финансиска моќ. Иако папата не е сопственик на богатство во лична смисла, неговата функција доаѓа со контрола врз сложена мрежа на институции, фондови и недвижности со вредност од милијарди евра. Па, со колку пари “располага” папата?
Ватиканскиот буџет изнесува 800 милиони евра годишно
Светиот Престол, односно централната администрација на Католичката црква, функционира со годишен буџет од приближно 800 милиони евра.
Со овие средства се покриваат:
– Платите на повеќе од 4.000 вработени
– Дипломатски мисии ширум светот
– Медиумските служби и Папската академија
– Културни и верски проекти
Ватиканската банка (IOR) вреди над 5 милијарди евра
Институтот за религиозни дела, познат како Ватиканска банка (IOR), управува со средства вредни повеќе од 5 милијарди евра.
Клиентите на банката се:
– Католички бискупии
– Монашки редови и фондации
– Вработени и пензионери на Ватикан
Иако под строга контрола, во минатото банката беше поврзувана со контроверзии и обиди за перење пари. Папата Франциско започна темелни реформи за транспарентност, кои се очекува да продолжат и под водство на папа Лав XIV.
Иако често ја нарекуваат „Ватиканска банка“, таа технички не е банка, туку финансиска институција која управува со средства на Црквата и нејзините институции, со цел да ги поддржи верските и хуманитарни мисии.
Донациски фондови: Обол на св. Петар
Папата управува и со т.н. Обол на светиот Петар – фонд финансиран со донации од верници ширум светот.
Во 2022 година, фондот собра околу 47 милиони евра, кои се користат за:
– Помош на сиромашните
– Хуманитарни мисии
– Поддршка на административни трошоци на Црквата
Недвижности низ светот
Ватикан е сопственик на илјадници недвижности, вклучувајќи имоти во Рим, Лондон, Париз и други европски метрополи. Вредноста на овие објекти се проценува во милијарди евра. По неколку финансиски скандали, Ватикан воспостави нови регулативи за одговорно и етичко управување со своите инвестиции.
Важно е да се нагласи дека папата Лав XIV лично не е богат – тој не поседува приватни средства ниту прима плата како класичен државен лидер. Сите финансии што ги контролира се наменети за делување на Католичката црква во глобални рамки.
Како прв папа од САД, со искуство како мисионер и водач во Перу, Лав XIV ќе се соочи со:
– Продолжување на финансиските реформи
– Повисоки стандарди за етичко инвестирање
– Глобални апели за социјална правда и одговорно финансирање
Неговото духовно, но и административно лидерство, ќе биде клучно за идниот правец на Ватикан – како во религиозна, така и во економска смисла.
Останато
Димитриеска-Кочоска: Буџетските приходи растат, јавните финансии се стабилни
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска оцени дека јавните финансии во првата половина од 2026 година остануваат стабилни, а приходната страна на Буџетот се реализира според очекувањата. Во обраќањето на комисиската расправа за ребалансот на Буџетот во Собранието, таа посочи дека најголемиот дел од приходите се резултат на редовната економска активност.
Според податоците што ги презентираше Министерството за финансии, вкупните буџетски приходи во периодот јануари-јуни изнесуваат 169,9 милијарди денари, односно околу 170 милијарди денари. Тоа претставува раст од 8,6 проценти во споредба со истиот период лани, додека реализацијата на планот надминува 45 проценти.
Даночните приходи достигнале 96,7 милијарди денари. Најголем удел има данокот на додадена вредност, од кој се собрани 43,3 милијарди денари, што претставува околу 44,7 проценти од вкупните даночни приходи. Од данокот на личен доход се реализирани 17,5 милијарди денари, од данокот на добивка 13,8 милијарди денари, а од акцизи 13,9 милијарди денари.
Податоците покажуваат дека приходите од данокот на личен доход се зголемени за 11,7 проценти, од данокот на добивка за 14,5 проценти, од ДДВ за 16,4 проценти, додека увозните давачки бележат раст од 8,3 проценти.
Димитриеска-Кочоска оцени дека ваквите движења се потврда дека економската активност продолжува, компаниите работат, платите растат, а институциите ја спроведуваат политиката за подобра наплата и намалување на сивата економија.
Во првите шест месеци од годината, социјалните придонеси достигнале 58,8 милијарди денари, што е раст од 7,5 проценти во однос на истиот период минатата година. Овие средства, како што беше посочено, се еден од најважните извори за финансирање на пензискиот и здравствениот систем.
На расходната страна, Буџетот е реализиран во износ од 205,9 милијарди денари, главно за исполнување на законските обврски кон граѓаните, стопанството, општините и кредиторите.
Во првата половина од 2026 година бил извршен поврат на средства по основ на солидарниот данок во износ од 1,2 милијарди денари. За исплата на пензии се издвоени 58,1 милијарди денари, а за здравствениот систем 25,5 милијарди денари. За социјална заштита на најранливите категории се исплатени 7,6 милијарди денари.
Кон општините се трансферирани 15,1 милијарди денари блок-дотации за образование, детска заштита, култура, противпожарна заштита и други пренесени надлежности. Дополнително, општините добиле и 2,4 милијарди денари средства од ДДВ.
Министерката нагласи дека државата редовно ги сервисирала обврските кон домашните и странските кредитори. За камати се исплатени 12 милијарди денари, додека за отплата на главнина по основ на домашен и надворешен долг се сервисирани 60,7 милијарди денари.
Според Димитриеска-Кочоска, финансиската дисциплина и навременото сервисирање на долгот се важни за зачувување на довербата кај инвеститорите, меѓународните финансиски институции и кредитните агенции.
Таа додаде дека политиката на расходната страна останува насочена кон навремена исплата на законските обврски, дисциплинирано управување со јавните средства и финансирање на развојните приоритети.
Како еден од најзначајните показатели за развојната политика на Владата, министерката ја издвои реализацијата на капиталните расходи, кои во првата половина од годината достигнале 19,4 милијарди денари. Тоа е раст од 53,5 проценти во споредба со истиот период минатата година.
Според неа, ова значи дека државата вложува повеќе во патишта, железници, комунална инфраструктура, училишта, градинки, здравствени установи, водоводи, канализации, енергетски проекти и локален развој.
За изградба на Коридорите 8 и 10-д до крајот на мај се реализирани 6,3 милијарди денари, а за инфраструктурни проекти во општините се реализирани дополнителни 2,1 милијарди денари.
Останато
Претставник од УЈП учествуваше на ЦЕФ Форумот 2026 во Скопје
Претставник од Управата за јавни приходи учествуваше на ЦЕФ Форумот 2026, кој од 22 до 24 јуни се одржа во Скопје, во организација на Центарот за извонредност на финансиите и Министерството за финансии на Република Словенија.

На форумот се дискутираше за јакнење на институционалната отпорност, дигиталната трансформација, развојот на човечките ресурси и лидерството во јавниот сектор.
Посебен акцент беше ставен на градењето институции подготвени за промени, развојот на современи лидерски и дигитални компетенции, унапредувањето на управувањето со човечките ресурси, како и поттикнувањето култура на учење, соработка и иновации.

Од Управата за јавни приходи посочуваат дека преку учество на вакви меѓународни настани продолжуваат активно да ги следат современите практики и да придонесуваат кон унапредување на институционалните капацитети и јавната администрација.
Останато
Државата на 7 јули ќе понуди државни записи од 29,2 милиони евра
Министерството за финансии на Северна Македонија на 7 јули ќе понуди едногодишни државни записи во вкупна вредност од 1,8 милијарди денари, односно околу 29,2 милиони евра, покажуваат податоците на Народната банка.
Државните записи ќе доспеат на 7 јули 2027 година, а каматната стапка изнесува 4,1 отсто, се наведува во известувањето за аукцијата.
Народната банка ќе ги продава државните хартии од вредност во име на Министерството за финансии, преку тендер со износи, при што цената и купонот се однапред утврдени, а примарните дилери конкурираат само со износи.
Според наведениот курс, едно евро изнесува 61,64 денари.
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 2 месециТТК Банка: Известување за исплата на паричните права од социјална, детска и цивилна заштита од 8 мај 2026 година
