Останато
Колку пари контролира Ватикан? Финансиската моќ на новиот папа Лав XIV (Роберт Превост)
Изборот на Роберт Франсис Превост за нов папа под името Лав XIV донесе ново внимание не само кон духовната улога на Ватикан, туку и кон неговата финансиска моќ. Иако папата не е сопственик на богатство во лична смисла, неговата функција доаѓа со контрола врз сложена мрежа на институции, фондови и недвижности со вредност од милијарди евра. Па, со колку пари “располага” папата?
Ватиканскиот буџет изнесува 800 милиони евра годишно
Светиот Престол, односно централната администрација на Католичката црква, функционира со годишен буџет од приближно 800 милиони евра.
Со овие средства се покриваат:
– Платите на повеќе од 4.000 вработени
– Дипломатски мисии ширум светот
– Медиумските служби и Папската академија
– Културни и верски проекти
Ватиканската банка (IOR) вреди над 5 милијарди евра
Институтот за религиозни дела, познат како Ватиканска банка (IOR), управува со средства вредни повеќе од 5 милијарди евра.
Клиентите на банката се:
– Католички бискупии
– Монашки редови и фондации
– Вработени и пензионери на Ватикан
Иако под строга контрола, во минатото банката беше поврзувана со контроверзии и обиди за перење пари. Папата Франциско започна темелни реформи за транспарентност, кои се очекува да продолжат и под водство на папа Лав XIV.
Иако често ја нарекуваат „Ватиканска банка“, таа технички не е банка, туку финансиска институција која управува со средства на Црквата и нејзините институции, со цел да ги поддржи верските и хуманитарни мисии.
Донациски фондови: Обол на св. Петар
Папата управува и со т.н. Обол на светиот Петар – фонд финансиран со донации од верници ширум светот.
Во 2022 година, фондот собра околу 47 милиони евра, кои се користат за:
– Помош на сиромашните
– Хуманитарни мисии
– Поддршка на административни трошоци на Црквата
Недвижности низ светот
Ватикан е сопственик на илјадници недвижности, вклучувајќи имоти во Рим, Лондон, Париз и други европски метрополи. Вредноста на овие објекти се проценува во милијарди евра. По неколку финансиски скандали, Ватикан воспостави нови регулативи за одговорно и етичко управување со своите инвестиции.
Важно е да се нагласи дека папата Лав XIV лично не е богат – тој не поседува приватни средства ниту прима плата како класичен државен лидер. Сите финансии што ги контролира се наменети за делување на Католичката црква во глобални рамки.
Како прв папа од САД, со искуство како мисионер и водач во Перу, Лав XIV ќе се соочи со:
– Продолжување на финансиските реформи
– Повисоки стандарди за етичко инвестирање
– Глобални апели за социјална правда и одговорно финансирање
Неговото духовно, но и административно лидерство, ќе биде клучно за идниот правец на Ватикан – како во религиозна, така и во економска смисла.
Останато
КБ Прво пензиско друштво со промени во Надзорниот одбор
КБ Прво пензиско друштво АД Скопје ја извести Македонската берза за промени во составот на Надзорниот одбор на Друштвото.
Согласно одлуките донесени од Собранието на акционери, за членови на Надзорниот одбор повторно се избрани Аленка Жнидаршич Крањц, Јанез Крањц и Анита Бислимовска, додека Кирил Јовановски е избран за нов независен член на Надзорниот одбор.
Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување – МАПАС донела решенија со кои се одобрува изборот и реизборот на членовите, а нивниот мандат започнал на 4 август 2026 година.
Истовремено, на независниот член на Надзорниот одбор Душица Стевчевска-Србиноска ѝ престанал мандатот заклучно со 3 август 2026 година.
Согласно Решението на Централниот регистар од 6 август 2026 година, Надзорниот одбор на КБ Прво пензиско друштво сега го сочинуваат:
- Аленка Жнидаршич Крањц – член
- Маја Стевкова Штериева – член
- Јанез Крањц – член
- Анита Бислимовска – член
- Рок Папич – независен член
- Кирил Јовановски – независен член
Информацијата е објавена преку Македонската берза, согласно обврските за известување утврдени со Законот за хартии од вредност.
Останато
Над 200 претставници на финансискиот сектор од 15 европски земји доаѓаат во Скопје на третото издание на MicroBalkans 2026
Под мотото „Lending Reimagined“, на 24 и 25 септември Скопје ќе биде регионална точка за разговор за иднината на микрофинансирањето, кредитирањето, вештачката интелигенција и новите модели на финансирање. Како може да се продлабочи соработката меѓу банките, штедилниците и небанкарските финансиски институции? Зошто небанкарското микрофинансирање е важно за финансиската инклузија и економскиот развој? На кој начин дигитализацијата и вештачката интелигенција го трансформираат кредитирањето?
Ова се дел од клучните прашања што ќе бидат во фокусот на третото издание на меѓународната конференција MicroBalkans 2026, која на 24 и 25 септември во хотел „Холидеј Ин“ во Скопје ќе собере повеќе од 200 претставници на финансискиот сектор од 15 европски земји.
Под мотото „Lending Reimagined “, конференцијата ќе ги обедини финансиските институции, регулаторите, експертите, инвеститорите, компаниите и иноваторите во разговор за промените што веќе ја обликуваат финансиската индустрија – од дигитализацијата на кредитирањето и примената на вештачката интелигенција, до пристапот до капитал, европската регулатива и развојот на одговорни, одржливи и поинклузивни финансиски решенија.
Свои воведни обраќања на конференцијата ќе имаат гувернерот на Народната банка на Северна Македонија и министерот за информатичко општество и дигитална трансформација, а се очекува учество и на други истакнати претставници и реномирани експерти од финансискиот сектор од регионот и Европа.
Активно учество ќе земат и небанкарските и микрокредитните институции од земјите на Западен Балкан, членки на Алијансата, со што дополнително се потврдува регионалниот карактер и значењето на MicroBalkans 2026 како платформа за размена на искуства, регионална соработка и развој на финансискиот сектор.
Конференцијата ја организираат Групацијата на небанкарски финансиски друштва при Стопанската комора на Северна Македонија и штедилниците, во партнерство со Western Balkans Alliance и European Microfinance Network.
„Финансискиот сектор веќе не разговара дали ќе се трансформира, туку колку брзо и одговорно ќе го направи тоа. MicroBalkans сака Скопје да биде едно од местата каде што ќе се води тој разговор – меѓу банките, штедилниците, небанкарските финансиски институции, микрокредитните институции, регулаторите, инвеститорите и останатите чинители кои можат заеднички да создаваат подобар пристап до финансии и поконкурентен финансиски сектор“, истакнуваат организаторите.
Од вештачка интелигенција до нови модели на финансирање
Во текот на дводневната програма, преку панел-дискусии, работилници и експертски сесии, MicroBalkans 2026 ќе отвори дел од најактуелните прашања што ја определуваат иднината на финансискиот сектор.
Во фокусот ќе бидат дигитализацијата на кредитирањето, примената на вештачката интелигенција и новите технологии, пристапот до капитал, новите модели на финансирање за микро, мали и средни претпријатија, регулаторните промени на европско ниво и одговорното дигитално задолжување.
Еден од важните фокуси ќе биде финансиската инклузија – како финансиските услуги да станат подостапни и како микрофинансирањето, во соработка со банкарскиот сектор, може да придонесе за развојот на претприемништвото, малите бизниси и локалните економии.
Скопје како точка на регионалниот финансиски дијалог
MicroBalkans 2026 има амбиција да биде простор на кој регионалното искуство ќе се сретне со европските финансиски трендови и во кој различните делови од финансискиот екосистем ќе можат директно да разговараат за конкретни решенија, партнерства и идни модели на соработка.
Конференцијата е наменета за претставници на небанкарските финансиски институции, микроекредитните институции, штедилниците, банките, микро, мали и средни претпријатија, финтек и ИТ компании, инвеститори, развојни финансиски институции, регулатори и други релевантни чинители.
MicroBalkans 2026 не е само конференција за финансискиот сектор. Тоа е регионална платформа за креирање на иднината на кредитирањето – поинклузивна, подигитална, поодржлива и подобро поврзана со европскиот финансиски пазар.
Пријавувањето за учество е отворено. За повеќе информации, програмата и регистрација, заинтересираните можат да ја посетат официјалната веб-страница на MicroBalkans 2026 и официјалните профили на конференцијата на социјалните мрежи.
Останато
УЈП го претстави системот е-Фактура пред банкарскиот сектор
Управата за јавни приходи, во соработка со Македонската банкарска асоцијација, организираше работилница посветена на системот е-Фактура, на која учествуваа околу 50 претставници од банкарскиот сектор.
Целта на работилницата била банките навремено да се запознаат со новиот систем, неговите функционалности и начинот на користење. Учесниците имале можност практично да го проследат и процесот на креирање електронска фактура.
Од УЈП посочуваат дека вклучувањето на банкарскиот сектор е важно поради неговата улога во електронските и безготовинските плаќања, како и во поширокиот процес на дигитализација на финансиските услуги.
Активноста е дел од подготовките за воведување на е-Фактура и од напорите во процесот да бидат вклучени сите релевантни институции и деловни субјекти. Во изминатиот период УЈП организирала работилници и средби и со шпедитери, општини, јавни претпријатија и компании.
Од Управата најавуваат дека и во следниот период ќе продолжат со информирање на корисниците, практична поддршка и тестирање на системот, со цел да се воспостави поефикасен и целосно дигитализиран процес на фактурирање.
УЈП воедно ѝ се заблагодари на Македонската банкарска асоцијација за иницијативата и соработката, како и на претставниците на банките за нивното учество во процесот на дигитална трансформација.
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 1 месецИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк носи пристап до Истанбулската берза и до нови можности за раст на капиталот
-
Останатопред 2 месециОд јули почнува исплатата на К-15, минималниот износ е 19.116 денари
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување на референт за работа со благајна
-
Кариерапред 2 месециКомерцијална банка објави оглас за вработување во Тетово
-
Банкипред 2 месециНов банкомат на Халкбанк пред МНТ инспириран од театарската сцена
-
Банкипред 1 месецИсплатата на јунските пензии преку Стопанска банка почнува на 1 јули



