Италијанскиот министер за одбрана Гвидо Крозето упати сериозно предупредување за можен конфликт со Иран, нагласувајќи дека располага со „застрашувачки“ информации кои укажуваат на ескалација што би ја погодила цела Европа.

Во интервју за весникот „La Repubblica“, Крозето истакна дека заканата не е само воена, туку има и сериозни општествени и економски импликации.

„Поради природата на мојата работа имам увид во информации поради кои веќе не можам да спијам. Стравувам од тоа што може да се случи во наредните недели, како и од последиците врз економијата и секојдневниот живот“, изјави тој.

Министерот посочи дека Италија не била вклучена во клучните одлуки што довеле до сегашната напната ситуација и дека земјата не поддржува војна со Иран, нагласувајќи дека „никој не ја прашал за мислење“.

Покомплексен конфликт од Украина

Крозето предупреди дека евентуален конфликт со Иран би можел да биде подолг и посложен од војната во Украина, пред сè поради големината и силата на Иран.

„Иран е поголем, поброен и историски посилен од Украина, што го прави тежок противник“, изјави тој.

Иако не навлезе во детали, аналитичарите сметаат дека клучна точка на загриженост е Ормускиот теснец, од огромно значење за глобалната трговија со енергенси.

Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп повторно го пролонгираше рокот што му го постави на Иран за отворање на теснецот овојпат до 6 април заканувајќи се со напади врз иранската енергетска инфраструктура.

Трамп изјави дека се воделе „директни и индиректни“ преговори со Техеран и повторно побара отворање на Ормускиот теснец, предупредувајќи на сериозни последици доколку не се постигне договор.

Од друга страна, Техеран ги негираше преговорите со САД, оценувајќи дека американските предлози, доставени преку посредници, се „претерани и неразумни“.

Кој е Крозето?

Гвидо Крозето е министер за одбрана на Италија од октомври 2022 година, во владата на премиерката Џорџа Мелони. Роден е во 1963 година во Кунео, а политичката кариера ја започнал во 1990-тите.

Бил пратеник во италијанскиот парламент во повеќе мандати, како и државен секретар во Министерството за одбрана од 2008 до 2011 година во владата на Силвио Берлускони.

Тој е и еден од коосновачите на партијата Браќа на Италија, а во периодот од 2014 до 2022 година беше претседател на италијанското здружение на одбранбената и безбедносната индустрија AIAD.

Брокер на американскиот министер за одбрана Пит Хегсет наводно се обидел да вложи значителни средства во акции на одбранбени компании непосредно пред почетокот на војната со Иран, објави Financial Times. Пентагон остро ги отфрли овие наводи.

Според извештајот, брокер од Морган Стенли во февруари контактирал со BlackRock во врска со можност за повеќемилионска инвестиција во фондот iShares Defense Industrials Active ETF. Фондот, со вредност од околу 3,1 милијарда долари, вклучува акции од водечки компании како RTX Corp, Lockheed Martin и Northrop Grumman.

Сепак, според истите информации, инвестицијата не била реализирана, бидејќи фондот во тој момент не бил достапен за клиентите на Морган Стенли. Не е познато дали подоцна била направена друга инвестиција поврзана со одбранбениот сектор.

Во меѓувреме, фондот забележал пад од 12,4 проценти во последниот месец, период што се поклопува со почетокот на воените дејствија.

Главниот портпарол на Пентагон, Шон Парнел, ги отфрли наводите како „целосно лажни и измислени“, нагласувајќи дека ниту Хегсет ниту негови претставници контактирале со BlackRock. Тој побара од Financial Times да го повлече текстот, оценувајќи го како неоснована клевета.

Воените операции на САД против Иран влегуваат во петтата недела, без знаци за деескалација. Според The Washington Post, Пентагон се подготвува за потенцијални копнени операции, додека Доналд Трамп предупреди на можни напади врз клучната иранска инфраструктура доколку не се отвори Ормускиот Теснец и не се постигне мировен договор.

По повеќемесечни политички несогласувања во рамки на Европскиот парламент, законодавната рамка за дигиталното евро влегува во завршна фаза на преговори. Последните случувања покажуваат дека европратениците успеале да ги приближат ставовите околу клучните прашања, со што проектот е значително поблиску до формално усвојување.

Ова произлегува од нацрт-законскиот текст за дигиталното евро, во кој увид имал Euronews.

Дигиталното евро е замислено како електронска форма на готовина што би ја издавала Европската централна банка. Тоа би функционирало паралелно со постојните форми на пари, готовината и дигиталните услуги на комерцијалните банки.

Според актуелниот предлог, корисниците би користеле дигитален паричник што ќе овозможува плаќања преку интернет, но и офлајн трансакции, дури и без пристап до мрежа. Овој модел има за цел да ја комбинира практичноста на дигиталните решенија со достапноста на готовината.

Сепак, проектот се соочува со сериозни предизвици. Најголемите дилеми се поврзани со приватноста и финансиската стабилност. Иако предлогот предвидува трансакциите да не бидат следливи, дел од јавноста и натаму изразува загриженост за заштитата на податоците.

Од друга страна, комерцијалните банки предупредуваат на можни системски ризици, стравувајќи дека граѓаните би можеле да ги пренасочат средствата во дигитално евро, што би ја намалило депозитната база и способноста за кредитирање.

Дел од европратениците, пак, го доведуваат во прашање и самиот концепт, укажувајќи на развојот на европски платни решенија како Wero.

Во меѓувреме, геополитичките тензии дополнително ја зголемуваат важноста на проектот. Европската унија настојува да ја намали зависноста од американските платни системи како Visa и Mastercard, со што би го зајакнала својот монетарен суверенитет.

Значаен напредок во преговорите е постигнат откако главниот известувач Фернандо Наварете го ублажи својот претходен став дигиталното евро да биде ограничено само на офлајн употреба. Со постигнатиот компромис, отворен е простор за поширока примена што ги вклучува и онлајн трансакциите.

Лидерите на земјите членки на ЕУ поставија амбициозна цел, усвојување на законодавната рамка до крајот на годината, а почеток на примена на дигиталното евро се планира за 2029 година.

Сепак, пред конечната одлука остануваат да се усогласат уште две клучни прашања: максималниот износ што корисниците ќе можат да го чуваат во дигиталниот паричник и моделот на компензација за комерцијалните банки што ќе учествуваат во системот.

Како што истакна Пасквале Тридико, известувач за дигиталното евро во групата Левица, политичкиот застој е надминат и проектот повторно добива на интензитет.

Дигиталното евро сè повеќе се профилира како стратешки проект на Европската унија, кој оди подалеку од техничките аспекти на плаќањата и има за цел да ја зајакне финансиската автономија и да го модернизира монетарниот систем.

Доколку биде усвоен според планот, Европа до крајот на деценијата би можела да добие сопствена дигитална валута, со значајни импликации за банкарскиот сектор, потрошувачите и глобалниот финансиски систем.