Банки
Ангеловска-Бежоска во колумна за „Топ 100 извозници“: Извозот на услуги станува сѐ позначаен двигател на економскиот раст
Со трговска отвореност од над 150% од БДП и извоз на стоки и услуги од над 70% од БДП, нашата економија е пример за мала и отворена економија успешно интегрирана во глобалните трговски текови. Притоа, извозот на услуги станува сѐ позначаен двигател на економскиот раст и поддршка на платнобилансната позиција на економијата со позитивно влијание врз девизните резерви. „Во периодот по 2020 година се забележува раст на извозот на услужниот сектор, особено во делот на компјутерските и деловните услуги. Во делот на ИТ-услугите е забележано удвојување на учеството во БДП во однос на извозот во 2019 година, додека во делот на деловните услуги е забележан пораст од 50%“, посочува гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска во авторскиот текст објавен во петтата годишна едиција „Топ 100 извозници 2024“ на специјализираниот портал Извоз.мк.
Во колумната гувернерката истакнува и дека според индексот за подготвеност за вештачката интелигенција на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), нашата земја е на 77 место од вкупно 174 земји, што укажува на простор за унапредување на нивото на дигиталната зрелост на земјата за вештачката интелигенција, од аспект на соодветноста на човечките ресурси, дигиталната инфраструктура и регулативата во оваа област.
„Еден показател каде што нашата држава е релативно добро рангирана во споредба со земјите од регионот, па и со дел од земјите на ЕУ, е процентот на компании коишто користат вештачка технологија и аналитика на големи бази на податоци (близу 13% од компаниите користат големи бази на податоци (англ. big data), а речиси 10% вештачка интелигенција). Ова укажува на потенцијал за искористување на оваа компаративна предност и задржување на добрите извозни остварувања на услужниот сектор и во иднина“, вели гувернерката Ангеловска-Бежоска.
Гувернерката во текстот укажува и на можните ризици, како дополнителен предизвик за идните остварувања на македонскиот извозен сектор, како геофрагментацијата, влошените очекувања за германската економијата, како наш најважен трговски партнер, како и климатските промени. Гувернерката нагласува дека периодот којшто ни претстои изобилува со предизвици, и за носителите на економските политики, и за економските субјекти, но и можности доколку компаниите успеат брзо и успешно да се приспособат на динамичните промени.
„Јасна е потребата за јакнење на продуктивноста, којашто значително заостанува зад поразвиените економии (за илустрација, продуктивноста на домашната економија е околу 50% во однос на просечната продуктивност на земјите од ЕУ), за подобрување на конкурентниот профил, следење на технолошкиот напредок и за нови инвестиции“, нагласува Ангеловска-Бежоска.
Авторскиот текст на гувернерката е достапен на следнава врска.
Банки
РБИ го надмина минималниот праг во понудата за преземање на Addiko Bank
Raiffeisen Bank International, односно РБИ, соопшти дека заклучно со 20 јули добила изјави за прифаќање на понудата за преземање што се однесуваат на вкупно 10.703.509 акции на Addiko Bank.
Ова претставува 55,50 отсто од сите акции опфатени со понудата, со што моментално е надминат минималниот праг на прифаќање од повеќе од 55 отсто.
Во бројката се вклучени и 1.878.167 акции во сопственост на Alta Group, кои претставуваат 9,63 отсто од вкупниот број издадени акции на Addiko Bank.
Акционерите што ја прифатиле понудата пред подобрувањето на конкурентската понуда, објавено на 17 јули, имаат право да се повлечат до 23 јули во 17 часот. Сепак, до 20 јули во 9:30 часот не била примена ниту една изјава за повлекување.
Рокот за прифаќање на доброволната јавна понуда на РБИ завршува на 29 јули 2026 година во 17 часот.
Банки
Халкбанк ја стартува иницијативата „Cashless Bitola“ за дигитализација на локалните бизниси
Халкбанк АД Скопје ја започнува иницијативата „Cashless Bitola“, наменета за поддршка на дигитализацијата на микро, малите и средните компании во Битола.
Преку оваа понуда, локалните трговци ќе можат да прифаќаат плаќања со картички преку услугата Mobi POS, со која мобилниот телефон се претвора во ПОС-терминал, без потреба од дополнителен уред и сложени процедури.
Компаниите што ќе се пријават нема да плаќаат месечен надомест ниту провизија по трансакција во првите три месеци од инсталацијата. Дополнително, тие ќе добијат Visa Business Debit Card без годишна членарина во период од 12 месеци.

Понудата е ограничена на најмногу 50 трговци и ќе се реализира по принципот „прв пријавен, прв услужен“. Пријавувањето трае до 31 август 2026 година или до пополнување на слободните места, во филијалата на Халкбанк во Битола.
Банки
ЕЦБ предупредува: Стејблкоините би можеле да ги одлеат депозитите од банките
Европската централна банка предупредува дека растечката употреба на стејблкоините би можела да ги намали депозитите на граѓаните во комерцијалните банки и со тоа да ја загрози нивната способност за кредитирање.
Членот на Извршниот одбор на ЕЦБ, Пјеро Чиполоне, на банкарска конференција во Рим изјави дека европските банки постепено ја губат контролата врз платежните услуги, надоместоците и податоците за трансакциите.
Според него, мобилните плаќања веќе сочинуваат повеќе од една десетина од трансакциите на продажните места во Ирска, Холандија и Финска. Кога клиентите користат вакви услуги, банките најчесто плаќаат повисоки надоместоци отколку кај дебитните картички, а често не добиваат ниту податоци за плаќањата.
„Доколку употребата на стејблкоините во иднина се зголеми, банките ќе ги загубат и депозитите на населението“, предупреди Чиполоне.
Стејблкоините се приватно издадени криптотокени чија вредност најчесто е врзана за американскиот долар. Тие им овозможуваат на корисниците да чуваат и пренесуваат средства преку дигитални паричници, надвор од традиционалниот банкарски систем.
Глобалниот пазар на стејблкоини се проценува на околу 300 милијарди долари и речиси целосно е деноминиран во американска валута.
ЕЦБ предупредува дека евентуалното масовно прифаќање на овие дигитални средства би можело да ја намали депозитната база на банките. Депозитите претставуваат еден од главните извори што банките ги користат за одобрување кредити на компаниите и населението, поради што нивното намалување би можело да доведе и до послаба кредитна активност.
Овој ризик е особено значаен за малите и задружните банки, кои работат со пониски профитни маржи и во голема мера зависат од локалните клиенти. Половина од филијалите на италијанските задружни банки, на пример, опслужуваат населени места со помалку од 10.000 жители.
Како одговор на промените во платежниот сектор, ЕЦБ го предлага дигиталното евро – електронска форма на готовина издадена од централната банка, која би се дистрибуирала преку комерцијалните банки.
Според предложениот модел, банките би ги воделе сметките на клиентите, би добивале приходи од надоместоците и би ги задржале релевантните податоци за трансакциите. ЕЦБ веќе избрала 36 даватели на платежни услуги, меѓу кои „Дојче банк“, „УниКредит“ и „Револут“, за пилот-програма што треба да почне во втората половина на 2027 година.
За да се спречи одлевање на депозитите и кон дигиталното евро, на него нема да се пресметува камата, а ќе бидат воведени и ограничувања за износот што едно лице ќе може да го поседува.
Преговорите за законската рамка на дигиталното евро се во тек, а европските институции настојуваат да постигнат договор до крајот на 2026 година. Првото издавање на дигиталното евро се очекува во 2029 година.
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Кариерапред 2 месециИуте Македонија отвора клучна лидерска позиција: Раководител на партнерски екосистем за следната фаза на дигитален раст



