Анализи
Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку
Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.
Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра.
Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра.
Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.
Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.
Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.
И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички.
Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.
Анализи
Нафтата поевтини поради намалени тензии на Блискиот Исток
Цените на нафтата паднаа во четвртокот, откако инвеститорите ги земаа предвид сигналите за напредок во индиректните преговори меѓу Вашингтон и Техеран, што ги намали стравувањата од можни нарушувања во снабдувањето со сурова нафта од Блискиот Исток.
Американската лесна сурова нафта WTI поевтини за 1,33 проценти, на 67,67 долари за барел, додека глобалниот репер Brent падна за 1,12 проценти, на 70,77 долари за барел.
Brent во текот на кварталот изгуби речиси 40 проценти од вредноста, што претставува негов најлош квартален резултат од 2020 година, според податоците на LSEG.
Падот на цените дојде и откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави пред новинарите дека преговорите со Иран во Катар „одат добро“.
„Денуклеаризацијата на Иран напредува добро. Имаа многу добри средби и ќе видиме“, изјави Трамп.
Индиректните преговори меѓу САД и Иран почнаа во вторникот во Доха. Американскиот специјален пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер разговараат преку катарски посредници, наместо директно да се сретнат со ирански претставници.
Обновениот дипломатски обид следува по новото зголемување на тензиите во текот на викендот, што го доведе во прашање 60-дневното примирје меѓу двете земји. Иран нападна два комерцијални брода, по што САД извршија возвратни напади врз цели во Иран.
Инвеститорите сè повеќе ја пресметуваат можноста тензиите да се намалат доколку преговорите продолжат да напредуваат, што би ги ублажило стравувањата од прекини во снабдувањето со нафта од Блискиот Исток.
Од ING оценуваат дека пазарот останува оптимистичен дека снабдувањето со нафта од Персискиот Залив ќе се нормализира, и покрај неодамнешните воени инциденти. Тоа, според банката, помага да се објасни зошто Brent го забележа најлошиот квартал од почетокот на 2020 година.
Постепено закрепнување се забележува и во поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец, една од најважните светски рути за транспорт на нафта. ING проценува дека во вторникот низ теснецот поминале околу 11 танкери, што е помалку од минатонеделниот максимум од 24, но влезниот сообраќај почнал да се зголемува, што укажува дека бродските компании повторно стекнуваат доверба за враќање на пловилата во Персискиот Залив.
Извор: CNBC
Анализи
Волстрит сè пооптимистичен за доларот: Aмериканската валута подготвена за нов раст
Американскиот долар покажува знаци дека би можел дополнително да зајакне, а дел од аналитичарите на Волстрит стануваат сè пооптимистични за неговото движење во наредниот период.
Според пазарните анализи, поддршка за доларот доаѓа од очекувањата дека Федералните резерви би можеле да задржат построг пристап кон каматните стапки, како и од релативно солидните економски податоци од САД. Повисоките приноси на американските државни обврзници дополнително ја зголемуваат привлечноста на доларот за инвеститорите.
Индексот на доларот, кој ја мери вредноста на американската валута во однос на кошница од други големи валути, во последниот период се движи околу ниво од 101 поени, откако претходно зајакна во однос на мајските нивоа. Доларот во последните недели доби поддршка од очекувањата за повисоки каматни стапки, силната американска економија и растот на приносите на обврзниците.
Инвеститорите внимателно ги следат и новите податоци за американскиот пазар на труд, кои би можеле да бидат следниот важен сигнал за насоката на монетарната политика. Посилни од очекуваните податоци би можеле дополнително да го зајакнат доларот, додека послаби бројки би можеле да го ограничат неговиот раст.
Иако дел од валутните стратези и натаму очекуваат слабеење на доларот на подолг рок, расте бројот на оние кои сметаат дека американската валута има простор за нов пробив нагоре. Како клучни фактори се посочуваат разликите во каматните стапки меѓу САД и другите големи економии, побарувачката за американски средства и претпазливоста на инвеститорите во услови на пазарна неизвесност.
Движењето на доларот останува важно и за глобалните пазари, бидејќи посилен долар може да влијае врз цените на суровините, задолжувањето на земјите во развој и вредноста на другите валути, вклучително и еврото, јенот и фунтата.
Анализи
Илон Маск стана првиот трилионер, технолошките милијардери изгубија милијарди во јуни
Само двајца од десетте најбогати луѓе во светот го зголемиле своето богатство во изминатиот месец, во период во кој широка распродажба на технолошките акции погоди најголем дел од милијардерите, покажуваат податоците на „Форбс“ за јули 2026 година.
Илон Маск стана првиот трилионер во историјата, откако компанијата SpaceX во јуни излезе на берза. Тоа, според проценките, го зголемило неговото богатство за 218 милијарди долари во последните 30 дена, на вкупно 1,053 трилиони долари заклучно со 1 јули.
Останатите деветмина од листата на десетте најбогати луѓе во светот немале ист тренд. Нивното заедничко богатство се намалило за вкупно 181 милијарда долари, поради падот на технолошките акции. Индексот Nasdaq во тој период изгубил речиси три проценти, што е значително повеќе од падот на S&P 500 од околу еден процент.
Маск сега е повеќе од три и пол пати побогат од вториот најбогат човек во светот, коосновачот на Google, Лери Пејџ. Неговото богатство се намалило за околу 18 милијарди долари, на 291 милијарда долари, откако акциите на Alphabet, матичната компанија на Google, паднале за шест проценти.
Пад забележал и Сергеј Брин, чието богатство се намалило за 16 милијарди долари, на 269 милијарди долари. И покрај загубите, Пејџ и Брин ги задржале второто и третото место на листата.
Четврти останува Џеф Безос, иако неговото богатство се намалило за 28 милијарди долари, на 249 милијарди долари, по падот на акциите на Amazon од 12 проценти.
Најголем месечен губитник бил Лери Елисон, основачот на Oracle. Неговото богатство во јуни се намалило за околу 84 милијарди долари, на 192 милијарди долари, откако акциите на компанијата паднале за 35 проценти. Со тоа Елисон, кој на почетокот на јуни накратко беше втор најбогат човек во светот, паднал на седмото место.
Падот на неговото богатство им овозможил на Мајкл Дел и Марк Закерберг да напредуваат за по едно место, иако и нивното богатство се намалило. Закерберг изгубил околу 24 милијарди долари, а неговото богатство сега се проценува на 194 милијарди долари, по падот на акциите на Meta од 11 проценти. Богатството на Дел се намалило за девет милијарди долари, на 235 милијарди долари.
Бернар Арно, сопственикот на луксузниот конгломерат LVMH, останал на деветтото место, со богатство проценето на 147,9 милијарди долари. Од првите десет, покрај Маск, единствен со раст на богатството бил Ворен Бафет, кој се вратил меѓу десетте најбогати. Неговото богатство се зголемило за осум милијарди долари, на 147,8 милијарди долари, благодарение на растот на акциите на Berkshire Hathaway.
Поранешниот извршен директор на Microsoft, Стив Балмер, испаднал од првите десет, откако неговото богатство се намалило за 20 милијарди долари, на 121 милијарда долари.
Според „Форбс“, десетте најбогати луѓе во светот на 1 јули 2026 година заедно располагаат со богатство од 2,95 трилиони долари, што е 37 милијарди долари повеќе во споредба со претходниот месец.
Најбогата жена во светот останува Елис Волтон, ќерка на основачот на Walmart, Сем Волтон. Нејзиното богатство се проценува на 121 милијарда долари, со што се наоѓа на 16. место на глобалната листа на најбогати луѓе.
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Продуктипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Редовното инвестирање е пат до посигурна финансиска иднина
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Останатопред 2 месеци
УЈП испрати над 860.000 даночни пријави, граѓаните имаат рок до 31 мај за потврда
