Анализи
Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку
Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.
Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра.
Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра.
Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.
Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.
Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.
И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички.
Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.
Анализи
Новиот шеф на ФЕД под притисок: инфлацијата во САД ја зголемува неизвесноста на светските пазари
Американската економија повторно е во фокусот на глобалните финансиски пазари, откако инфлацијата во САД продолжи да расте, а новиот претседател на Федералните резерви Кевин Ворш ја презеде една од највлијателните функции во светската економија.
Според последните податоци, инфлацијата во САД во април достигнала 3,8 проценти, што е значително над целта од два проценти што Федералните резерви ја сметаат за стабилно ниво. Пазарите сè погласно очекуваат можност за ново зголемување на каматните стапки доколку растот на цените продолжи.
Ворш, кој важи за поддржувач на построга монетарна политика, најави поодлучен пристап во борбата против инфлацијата, нагласувајќи дека стабилноста на цените ќе остане приоритет, дури и ако тоа значи забавување на економскиот раст.
Ситуацијата внимателно ја следи и Европа, каде што Европска централна банка веќе подолг период се соочува со инфлаторни притисоци. Аналитичарите предупредуваат дека евентуално ново затегнување на монетарната политика во САД може дополнително да влијае врз глобалната економија.
Меѓу можните последици се посочуваат зајакнување на доларот, поскапи енергенси и суровини, повисоки трошоци за задолжување и дополнителен притисок врз домаќинствата и компаниите.
Инвеститорите сега внимателно ги следат сите нови економски показатели од САД, особено податоците за инфлацијата, вработеноста и потрошувачката, бидејќи одлуките на ФЕД во наредниот период би можеле значително да влијаат врз движењата на светските финансиски пазари.
Анализи
Цената на нафтата повторно над 110 долари поради нови тензии околу Иран
Цените на суровата нафта продолжија да растат и на почетокот на неделата, откако се зголемија стравувањата од поширока ескалација на конфликтот поврзан со Иран и Блискиот Исток.
Растот следува по нападот врз нуклеарната електрана „Барака“ во Обединетите Арапски Емирати, како и по новите напади со дронови насочени кон ОАЕ и Саудиска Арабија. Властите во ОАЕ соопштија дека го истражуваат потеклото на нападите и порачаа дека го задржуваат правото на одговор.
Цената на нафтата „брент“ порасна за 1,82 проценти и достигна 111,30 долари за барел, додека американската WTI нафта се искачи за 2,10 проценти, на 107,60 долари за барел. И двата реперни типа минатата недела забележаа раст од над седум проценти, поттикнати од стравувањата за нарушување на снабдувањето.
Дополнителна неизвесност на пазарите создаваат и најавите дека американскиот претседател Доналд Трамп ќе разговара со советниците за национална безбедност за можни воени опции поврзани со Иран.
Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи изјави дека Техеран нема доверба во САД, но дека и понатаму е подготвен и за дипломатски разговори и за можен обновен конфликт.
Во фокусот на глобалните пазари останува и Ормутскиот теснец, низ кој поминува речиси една петтина од светските испораки на нафта и течен природен гас. Теснецот претставува една од најважните извозни рути за производители како Саудиска Арабија, Ирак и Катар.
Анализи
Златото се подготвува за пробивање на клучното ниво, притисокот врз цената продолжува
Цената на златото забележа нов пад на почетокот на трговската недела, приближувајќи се до поддршката од 4.500 долари, што според анализите може да отвори простор за дополнително слабеење на вредноста на благородниот метал.
Аналитичарите посочуваат дека продажниот притисок и натаму останува силен, додека краткорочниот тренд се движи во негативна насока.
Во анализата се наведува дека цената продолжува да се движи под ЕМА50, што создава дополнителен негативен притисок и го зајакнува очекувањето за продолжување на надолниот тренд.
Техничките индикатори, според проценките, покажуваат дека дел од состојбата на препродаденост е ублажена, со што се отвора можност за нови загуби во краток рок.
Пазарите внимателно ги следат движењата на златото, кое традиционално се смета за сигурно засолниште во услови на економска неизвесност и нестабилност на глобалните финансиски пазари.
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија



