Connect with us

Анализи

Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку

Објавено

на

Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.

Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра. 

Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра. 

Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.

Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.

Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.

И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички. 

Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.

Анализи

Цените на нафтата пораснаа по новите напади на Блискиот Исток

Објавено

на

Цените на нафтата пораснаа во средата, во услови на нова ескалација на тензиите на Блискиот Исток, откако САД извршија нова серија напади врз Иран, а Техеран, според медиумските извештаи, возвратил со напади врз регионалните сојузници на Вашингтон.

Фјучерсите на меѓународната референтна нафта „брент“ пораснаа за 0,81 отсто, на 95,42 долари за барел, откако претходно бележеа и поголем раст. Американската нафта West Texas Intermediate поскапе за 0,45 отсто, на 90,63 долари за барел.

Американската Централна команда соопшти на платформата X дека нападите следувале по неодамнешните обиди на Иранската револуционерна гарда да нападне комерцијални бродови во Ормутскиот Теснец и американски војници.

Британскиот Центар за поморски трговски операции, според CNBC, претходно пријавил инцидент во кој три неидентификувани проектили погодиле танкер додека минувал низ Ормутскиот Теснец во понеделникот.

Американскиот претседател Доналд Трамп на Truth Social порача дека не се обидува да го принуди Иран да седне на преговарачка маса.

„Многу повеќе ми се допаѓа нашата сегашна позиција, со речиси целосна контрола врз Ормутскиот Теснец и нивната економија која целосно се урива“, напиша Трамп.

Како одговор на последните американски напади, Иран наводно извршил напади со беспилотни летала и ракети врз Кувајт, Јордан и Бахреин, објави „Ал Џезира“.

Продолжи со читање

Анализи

Цената на златото падна до 4.300 долари, негативниот притисок продолжува

Објавено

на

Цената на златото забележа силен пад во последното тргување и се спушти до нивото на поддршка од 4.300 долари, што претходно беше посочено како ценовна цел во анализата на Economies.com.

Според техничката анализа, движењето на цената и натаму е под влијание на силен краткорочен корективен надолен тренд, додека дополнителен негативен притисок создава тргувањето под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, познат како EMA50.

Негативни сигнали покажуваат и индикаторите за релативна сила, додека пробивањето на главната краткорочна линија на раст дополнително ги намалува шансите за посилно закрепнување на цената во блиска иднина.

Според анализата, сè додека златото останува под нивото на EMA50, негативниот притисок врз цената ќе продолжи, бидејќи овој индикатор во моментов делува како динамичко ниво на отпор.

Извор: Economies.com

Продолжи со читање

Анализи

Високите камати требаше да ја погодат технологијата, но пазарот покажа поинаква слика

Објавено

на

Според класичната економска логика, растот на каматните стапки треба најсилно да ги погоди технолошките компании, особено оние чија вредност во голема мера зависи од профитите што се очекуваат во иднина. Сепак, движењата на американскиот пазар во последниот циклус на монетарно затегнување покажаа дека ова правило не секогаш функционира толку едноставно.

Американската централна банка, ФЕД, од март 2022 до јули 2023 година ги зголеми каматните стапки за вкупно 525 базични поени, а во неколку наврати зголемувањето изнесуваше и по 75 базични поени.

Во 2022 година пазарот речиси целосно се движеше според економската теорија. Технолошкиот сектор и поширокиот индекс S&P 500 забележаа значителен пад, додека енергетските компании остварија силни приноси.

Но, веќе во 2023 година ситуацијата драстично се промени. Иако ФЕД продолжи со зголемувањето на каматните стапки, технолошкиот сектор силно порасна, а таканаречената „Величествена седумка“ на најголеми американски технолошки компании беше одговорна за значителен дел од растот на американскиот пазар.

Една од главните причини била промената на очекувањата на инвеститорите. Во текот на 2023 година пазарот сè повеќе очекувал дека ФЕД се приближува кон крајот на циклусот на монетарно затегнување. За инвеститорите, според анализата, не е важна само моменталната висина на каматите, туку и очекувањата за тоа во кој правец тие ќе се движат во иднина.

Дополнителен поттик за технолошките акции бил огромниот интерес за вештачката интелигенција. Тој значително ги зголемил очекувањата за идните приходи и профити на компании како „Нвидиа“ и „Мајкрософт“, па позитивните очекувања успеале да го надминат негативното влијание на високите каматни стапки.

Денешните технолошки гиганти, исто така, значително се разликуваат од компаниите од овој сектор од пред две децении. Компании како „Мајкрософт“, „Епл“, „Алфабет“ и „Мета“ располагаат со големи парични текови, високи профитни маржи, значителни парични резерви и силни позиции на пазарот. Поради тоа тие се помалку зависни од евтиното финансирање отколку класичните брзорастечки компании.

Важен фактор е и сè поголемото значење на пасивното инвестирање преку индексни фондови и ETF-фондови. За разлика од активните инвеститори, овие фондови автоматски ја следат структурата на индексите и не вршат класична секторска ротација само поради промена на каматните стапки.

Анализата покажува дека класичната теорија и натаму може да биде почетна точка: енергетиката, делови од финансискиот сектор, здравството, основните потрошувачки производи, индустријата и суровините вообичаено полесно поднесуваат високи камати, додека технологијата, недвижностите и високо задолжените компании се почувствителни.

Сепак, примерот од 2022 и 2023 година покажува дека само нивото на каматните стапки не е доволно за да се предвиди кој сектор ќе биде најуспешен. Важни се и брзината на нивното зголемување, состојбата на економијата, инфлацијата, очекувањата на инвеститорите, корпоративните профити и структурата на самиот пазар.

Извор: Bloomberg Adria

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange