Connect with us
no baners

Анализи

Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку

Објавено

на

no baners

Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.

Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра. 

Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра. 

Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.

Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.

Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.

И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички. 

Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.

no baners

Анализи

Еврото остана во позитивна зона по завршувањето на американските воени операции против Иран

Објавено

на

Еврото порасна во европското тргување во четвртокот во однос на повеќе водечки валути, задржувајќи се во позитивна зона втор ден по ред во однос на американскиот долар. Поддршка за европската валута дојде од намалената побарувачка за доларот како безбедно засолниште, особено по објавата на американската Централна команда дека завршила актуелната рунда воени операции против Иран.

Еврото зајакна за повеќе од 0,1 отсто во однос на доларот, достигнувајќи 1,1430 долари, во споредба со почетното ниво од 1,1416 долари. Во текот на денот најниското ниво изнесуваше 1,1414 долари.

Во средата еврото ја заврши сесијата со раст помал од 0,1 отсто во однос на доларот, што беше негов четврти дневен раст во последните пет трговски сесии. Поддршка доби и од очекувањата дека Европската централна банка би можела да испорача уште едно зголемување на каматните стапки до крајот на годината.

Индексот на доларот во четвртокот падна за 0,1 отсто, продолжувајќи ги загубите втор ден по ред. Намалувањето ја одразува пошироката слабост на американската валута во однос на кошница главни валути, откако се намали побарувачката за доларот како сигурно засолниште.

Истовремено, цените на нафтата се намалија за околу 0,5 отсто, повлекувајќи се од двонеделните највисоки нивоа. Пазарите реагираа на земање профит и корективно тргување, додека извештаите укажуваат дека поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец продолжил без прекин.

Според објавените информации, американската Централна команда соопштила дека е завршена актуелната рунда воздушни напади врз воени цели во Иран. Нападите биле насочени кон крајбрежни градови и објекти долж Ормускиот Теснец, вклучувајќи инфраструктура во стратешкото пристаниште Чабахар.

Американската војска соопшти дека уништила повеќе од 60 нападни чамци на морнарицата на Иранската револуционерна гарда, како и системи за противвоздушна одбрана и крајбрежни радарски инсталации. Иранската револуционерна гарда возвратила со балистички ракети и дронови насочени кон американски воени локации во Бахреин и Кувајт.

Претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Галибаф, порача дека Техеран нема да попушти, нагласувајќи дека Ормускиот Теснец ќе биде повторно отворен само според „ирански правила и процедури“, а не под американски закани.

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека нападите биле извршени како одговор на иранските напади врз комерцијални бродови што минувале низ Ормускиот Теснец.

На пазарите на пари во моментов се пресметува околу 10 отсто веројатност дека Европската централна банка ќе ги зголеми каматните стапки за 25 базични поени на јулскиот состанок. Веројатноста за такво зголемување во декември, пак, се искачи над 90 отсто.

Инвеститорите сега очекуваат нови податоци од еврозоната за инфлацијата, невработеноста и растот на платите, кои би можеле дополнително да ги променат очекувањата за идната политика на ЕЦБ.

Продолжи со читање

Анализи

Цената на златото се обидува да ги ублажи условите на препродаденост

Објавено

на

Златото забележа благ раст за време на волатилното интрадневно тргување, обидувајќи се да надомести дел од неодамнешните загуби и да ги ублажи условите на препродаденост. Ова се случува во момент кога индикаторите за релативна сила почнуваат да испраќаат позитивни сигнали, што дава ограничена поддршка на најновото движење на цената.

И покрај ова подобрување, техничката перспектива останува негативна, бидејќи цената сè уште се тргува под EMA50, кој продолжува да дејствува како динамичен отпор и да го зајакнува краткорочниот надолен тренд. Златото, исто така, се движи по помала надолна тренд-линија, што ги ограничува шансите за закрепнување, освен доколку не ги пробие клучните нивоа на отпор.

Продолжи со читање

Анализи

ЕЦБ бара од банките планови за заштита од кибернапади со вештачка интелигенција

Објавено

на

Европската централна банка им даде рок на најголемите европски банки до крајот на октомври да достават планови за зајакнување на кибербезбедноста, поради сè посериозните ризици од напади потпомогнати од вештачка интелигенција.

Од банките се бара да подготват конкретни акциски планови со кои ќе покажат како планираат да ја зголемат отпорноста на своите системи на новите закани.

Причина за загриженост се најновите модели на вештачка интелигенција, кои стануваат сè поефикасни во откривање слабости во компјутерските системи. Според ЕЦБ, ваквиот развој не претставува само привремена појава, туку долгорочна промена во природата на киберзаканите.

Надзорниот одбор на ЕЦБ испратил допис до 110 банки што се под директен надзор на институцијата. Меѓу нив се и големи финансиски групации како Deutsche Bank, BNP Paribas, UniCredit и Santander.

„Иако најновиот развој не носи целосно нови ризици, значително се зголемуваат брзината и обемот со кои тие ризици може да се материјализираат“, изјави претседателката на Надзорниот одбор на ЕЦБ, Клаудија Бух.

Банките до 31 октомври треба да достават планови со краткорочни и долгорочни мерки. Тие треба да вклучуваат побрзо отстранување на софтверските ранливости, посилни системи за откривање закани, подобар надзор врз надворешните технолошки добавувачи и посериозно управување со ризиците во синџирите на снабдување.

За да им остави доволно време на банките, ЕЦБ одлучи да ја одложи годишната анкета за ИТ-ризици од септември оваа година за февруари следната година. Надзорните активности ќе се приспособуваат според потребите на секоја банка поединечно.

По истекот на рокот, ЕЦБ ќе ги анализира плановите на секоја банка и ќе разговара со нив одделно. Дополнително ќе биде направена и поширока анализа за да се утврдат заедничките слабости и најдобрите практики во европскиот банкарски сектор.

Во дописот до банките ЕЦБ ги споменува и другите технологии во развој, како квантното компјутерство, за кое наведува дека исто така ќе има значително влијание врз кибербезбедноста. За ризиците поврзани со квантното компјутерство банките ќе добијат посебен допис во наредниот период.

Предупредување за ризиците издаде и Европскиот одбор за системски ризик. Минатиот месец тој ја зголеми проценката за системските киберризици од „зголемени“ на „сериозни“, наведувајќи дека новите модели на вештачка интелигенција претставуваат системски ризик за финансискиот систем на Европската Унија.

Според оценките, вештачката интелигенција може драстично да го скрати времето што им стои на располагање на банките за да ги откријат и поправат слабостите во софтверот, со што се зголемува опасноста од истовремени киберинциденти во финансискиот сектор.

Иако не се предвидени санкции за банките што евентуално би го надминале рокот, ЕЦБ ќе може да ги користи доставените планови за споредба на пристапите меѓу банките и за утврдување на идните надзорни чекори.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange