Финансиските пазари влегуваат во помирна недела по периодот обележан со воени ризици, царини и силни осцилации на цените на енергентите. Но, иако геополитичките притисоци засега се намалени, неизвесноста не исчезнува. Вниманието на инвеститорите сега се насочува кон деловните резултати на компаниите и кон сигналите од американската централна банка.

Првиот позитивен сигнал доаѓа од пазарот на нафта. ОПЕК+ одлучи од август да ги зголеми производствените квоти за дополнителни 188.000 барели дневно. Со тоа, вкупното зголемување од април се приближува до 800.000 барели дневно. Истовремено, сообраќајот низ Ормускиот Теснец постепено се нормализира, што ги намалува стравувањата од нови нарушувања во снабдувањето.

Пазарната реакција беше умерена. Цените на нафтата благо се намалија, додека Брент се движи околу 72 долари за барел. Тоа укажува дека инвеститорите во моментов проценуваат оти пазарот нашол рамнотежа меѓу понудата и побарувачката. Пониските цени на енергенсите се позитивен сигнал за компаниите со високи енергетски трошоци, но и за централните банки кои се обидуваат да ја стават инфлацијата под контрола.

Во фокусот повторно се враќа сезоната на објавување корпоративни резултати. Првиот поголем тест доаѓа од Азија, каде што од Samsung се очекува значителен раст на добивката во вториот квартал, поттикнат од силната побарувачка за мемориски чипови поврзани со развојот на вештачката интелигенција. Според проценките, оперативната добивка на компанијата би можела да достигне околу 86 билиони вони.

На Волстрит, сезоната на резултати ќе ја отворат Delta Air Lines и PepsiCo, но клучниот тест се очекува следната недела, кога извештаи ќе објават најголемите американски банки. Аналитичарите очекуваат раст на заработката по акција од околу 25 проценти, при што најголем придонес треба да дадат технолошкиот и енергетскиот сектор.

Овие резултати ќе бидат важен показател за насоката на пазарите во текот на летото. Во изминатите месеци растот на берзанските индекси во голема мера се темелеше на очекувањата дека компаниите ќе успеат да ги претворат големите вложувања во вештачка интелигенција во конкретен раст на приходите и добивката. Сега инвеститорите ќе бараат појасни докази дека тие очекувања се оправдани.

Покрај корпоративните резултати, пазарите внимателно ќе ги следат и пораките од Федералните резерви. Послабите податоци од пазарот на труд и падот на цените на енергијата го намалија притисокот за ново зголемување на каматните стапки. Поради тоа, инвеститорите очекуваат ФЕД на крајот на јули да ги задржи каматите на сегашното ниво.

Сепак, тоа не значи дека циклусот на монетарно заострување е целосно завршен. Записникот од последната седница на ФЕД, кој треба да биде објавен неделава, може да покаже дека дел од претставниците и натаму гледаат ризици од инфлацијата. Дополнително внимание ќе привлечат и јавните настапи на гувернерот Кристофер Волер и претседателот на ФЕД, Кевин Ворш, чии изјави ќе се анализираат како можен сигнал за следните чекори на централната банка.

Иако на прв поглед пазарите изгледаат стабилно, ваквите периоди често претходат на поголеми движења. Откако геополитичките ризици привремено се намалија, инвеститорите повторно се враќаат кон основните показатели: приходите, профитабилноста и изгледите за раст.

Доколку резултатите на големите компании ја потврдат силната побарувачка, пазарите би можеле да добијат нов поттик за раст. Дополнителна поддршка би можело да донесе и продолжувањето на слабеењето на инфлациските притисоци, особено доколку цените на енергијата останат пониски.

Прометот на Македонската берза во јуни достигна 378,7 милиони денари, односно околу 6,15 милиони евра, што претставува зголемување од 34,24 проценти во споредба со мај годинава.

Според месечните податоци за тргувањето, во јуни на официјалниот и редовниот пазар биле реализирани 1.457 трансакции, при што биле истргувани вкупно 264.672 акции и обврзници.

Најголем промет во текот на месецот имале акциите на Македонски Телеком Скопје, со 106,7 милиони денари. Следуваат Комерцијална банка АД Скопје со 92,1 милиони денари и Алкалоид Скопје со 66,9 милиони денари.

Меѓу петте најтргувани акции се најдоа и Македонијатурист Скопје, со промет од 28,7 милиони денари, како и НЛБ Банка АД Скопје, со 19,3 милиони денари.

И покрај растот на вкупниот промет, најголем дел од акциите го завршиле месецот со пад на вредноста. Само три акции забележале раст. Најголем добитник во јуни била Аутомакедонија Скопје, чија вредност пораснала за 7,81 проценти. Раст имале и ВВ Тиквеш АД Кавадарци од 1,39 проценти, како и Универзална Инвестициона Банка Скопје од 0,77 проценти.

На спротивната страна, најголем пад забележала акцијата на Македонијатурист Скопје, која се намалила за 12,49 проценти. Потоа следуваат ОКТА Скопје со пад од 10 проценти и НЛБ Банка АД Скопје со намалување од 5,44 проценти.

Според бројот на истргувани акции, најактивна била акцијата на Македонски Телеком Скопје, со 216.506 истргувани акции. По неа следуваат Стопанска банка Скопје со 8.466 акции и Гранит Скопје со 4.285 акции.

Во јуни биле реализирани и 11 блок-трансакции. Три од нив биле со акции на Комерцијална банка Скопје, по две со акции на Македонијатурист Скопје, Авто гума Скопје и Институт за заварување Југ Скопје, а по една со акции на Реплек Скопје и Витаминка Прилеп.

Јунските резултати покажуваат зголемена активност на Македонската берза и поголем интерес на инвеститорите, иако ценовните движења кај најголем дел од акциите останале негативни.

Иран би можел да се соочи со сериозни тешкотии во расчистувањето на своите залихи на нафта дури и доколку бидат олеснети санкциите врз неговиот енергетски сектор, оценуваат аналитичари.

Главната причина е намалениот интерес од Кина, најголемиот светски увозник на сурова нафта и традиционално најважен купувач на иранската нафта. Според аналитичарите, Пекинг во моментов не покажува силна подготвеност за зголемени набавки, не само од Иран, туку и од други производители.

Кинескиот увоз на сурова нафта се намали од почетокот на војната во Иран кон крајот на февруари, што дополнително ја притисна побарувачката. Во мај, увозот паднал за 29 проценти на годишно ниво, на 7,82 милиони барели дневно, што е најниско ниво од февруари 2018 година.

Дополнително, кинескиот увоз на иранска сурова нафта во јуни се намалил за повеќе од половина во однос на претходниот месец, на околу 654.000 барели дневно.

Аналитичарите посочуваат дека конфликтот на Блискиот Исток ја зајакнал стратегиската ориентација на Кина кон енергетска транзиција и ја забрзал потребата од проширување на нефосилните извори на енергија. Кинескиот премиер Ли Чијанг веќе ја нагласи потребата од изградба на нов енергетски систем, со поголем фокус на иновации и побрзи реформи.

Во исто време, глобалната понуда на нафта се очекува дополнително да се зголеми, откако ОПЕК+ се согласи да ја зголеми производствената цел за август за 188.000 барели дневно. Овој потег е дел од планот за постепено повлекување на претходните ограничувања во производството, при што квотите се зголемени за вкупно 940.000 барели дневно од почетокот на војната.

Пазарните аналитичари предупредуваат дека растот на понудата е веќе видлив. Иран, според нив, испратил повеќе од 40 милиони барели нафта откако САД ја укинале поморската блокада, додека и рускиот извоз достигнал рекордни нивоа.

Сепак, ризикот од нови нарушувања во снабдувањето преку Ормускиот Теснец не е целосно исклучен. Според аналитичарите, евентуални ограничувања или нови давачки за премин низ овој стратешки морски коридор би можеле дополнително да ја усложнат состојбата на енергетските пазари.