Анализи
Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку
Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.
Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра.
Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра.
Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.
Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.
Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.
И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички.
Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.
Анализи
Златото под негативен притисок, валутниот пар евро/долар ослабуваат
Цената на златото забележа пад во текот на последното дневно тргување, откако го проби клучното ниво на поддршка од 4.500 долари, покажува најновата анализа на Economies.com.
Продажниот притисок продолжил и дополнително ја турнал цената кон нивото на поддршка од 4.400 долари, по што следувал ограничен отскок, поттикнат од подобрување на моментумот и обиди за намалување на препродадените услови според индикаторите за релативна сила.
Сепак, и покрај привременото закрепнување, негативниот притисок повторно се засилил, бидејќи краткорочниот надолен тренд останува активен. Аналитичарите посочуваат дека златото и понатаму се тргува под индикаторот EMA50, што ги ограничува шансите за посилно закрепнување во блиска иднина.
Во меѓувреме, валутниот пар EUR/USD исто така бележи слабеење, откако не успеа да го пробие клучниот отпор на 1,1660.
Според анализата на Economies.com, неуспешниот пробив довел до нов бран на пад, особено по пробивањето под поддршката на EMA50, што дополнително го зголемило негативниот притисок на краток рок.
Дополнителен сигнал за слабост даваат и индикаторите за релативна сила, кои укажуваат на продолжување на негативниот моментум и доминација на корективниот надолен тренд. Аналитичарите оценуваат дека продажниот притисок би можел да продолжи сè додека парот не успее повторно да ги врати важните нивоа на отпор.
Анализи
Инсајдерско тргување го тресе Волстрит: Сомнителни облози на војна, нафта и одлуки на американската влада
Серија сомнителни тргувања со нафта за време на американско-израелскиот конфликт со Иран повторно ја отвори дебатата за инсајдерското тргување и злоупотребата на доверливи информации на финансиските пазари во САД. Според анализите и извештаите на американските медиуми, сè почесто се појавуваат „пророчки“ облози и трансакции што предизвикуваат сомнежи дека одредени инвеститори однапред располагаат со чувствителни информации од владата.
Како што пренесува Блумберг Адриа, Белата куќа дури испратила предупредување до вработените за тргување врз основа на доверливи информации, откако низа сомнителни облози на пазарот на нафта се совпаднале со важни геополитички случувања и дипломатски информации поврзани со Иран.
Особено внимание привлекуваат платформите за предвидување како Polymarket, каде што корисници се обложуваат на конкретни политички и воени настани. Според извештаи на американските медиуми, неколку поврзани профили заработиле милиони долари преку облози за американски воени акции. Компанијата соопштила дека нема толеранција за инсајдерско тргување и дека случаите поврзани со класифицирани информации ги проследува до Министерството за правда.
Аналитичарите предупредуваат дека ваквите случувања потсетуваат на нерегулираните финансиски пазари од 1920-тите години, кога недостигот од надзор им овозможувал на информираните елити да профитираат на сметка на обичните инвеститори. По Големата депресија, токму поради ваквите злоупотреби била формирана американската Комисија за хартии од вредност (SEC).
Во текстот се наведува дека денес е тешко да се измери вистинскиот обем на инсајдерско тргување, но растечката перцепција за злоупотреби може сериозно да ја наруши довербата во пазарите. Особено загрижува фактот што сè повеќе мали инвеститори директно вложуваат во акции, а дневниот промет на индивидуални трговци во САД достигнал околу 750 милиони долари дневно во 2025 година.
Американските власти веќе покренале неколку истраги. Еден припадник на американската армија е обвинет дека користел класифицирани информации поврзани со апсењето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро за да заработи повеќе од 400.000 долари преку облози на Polymarket. Во меѓувреме, откриени се и случаи на наводни синџири на инсајдерско тргување во кои биле вмешани адвокати од големи компании за спојувања и преземања.
Критики се упатуваат и кон регулаторите. Според податоците во текстот, SEC и Комисијата за тргување со стоковни фјучерси (CFTC) бележат пад на извршните активности и помал број истраги во споредба со претходните години. Истовремено, дел од случаите против крипто-компании биле паузирани или отфрлени.
Експертите предупредуваат дека доколку продолжи слабата регулација и недостатокот на контрола, најголема штета може да претрпат малите инвеститори и домаќинствата кои штедат за пензија или образование. Според нив, американската администрација и Конгресот мораат да воведат построги правила и јасно да забранат тргување врз основа на владини информации на сите пазари.
Извор: Bankar.me
Анализи
Цените на нафтата остро паднаа поради надежите за договор меѓу САД и Иран
Цените на нафтата паднаа за околу четири проценти во средата наутро, бидејќи надежите за можен договор меѓу САД и Иран ги засенија стравувањата поради брзото намалување на залихите и затворањето на Ормутскиот Теснец.
Американската сурова нафта WTI во утринското тргување во Европа падна за 4,32 проценти и се тргуваше по цена од 89,83 долари за барел. Во исто време, цената на северноморската нафта Брент се намали за 3,66 проценти, на 95,94 долари за барел, останувајќи под границата од 100 долари трет ден по ред.
Трговците и шпекулантите очигледно повторно се надеваат дека САД и Иран се блиску до рамковен договор кој би го продолжил прекинот на огнот за дополнителни 60 дена и би овозможил нови преговори за повторно отворање на Ормутскиот Теснец и за иранската нуклеарна програма.
„Цените на нафтата се под притисок поради променетите очекувања околу можен договор меѓу САД и Иран, иако ризиците остануваат високи поради тензиите во близина на Ормутскиот Теснец“, наведуваат стратезите за суровини на ING, Ворен Патерсон и Ева Мантеј.
Според нив, подобреното расположение околу можен договор врши притисок врз цените, и покрај тоа што непријателствата продолжуваат и теснецот фактички останува затворен. Во регионот и натаму има воени активности, вклучително и американски напади и, како што се наведува, ангажман на ирански сили.
Во вторникот, Иран ги обвини САД за „сериозно кршење“ на прекинот на огнот, по новите американски напади врз ракетни позиции и пловни објекти во јужен Иран, кои американската Централна команда ги опиша како „самоодбрана“.
Американскиот државен секретар Марко Рубио, кој претходно оваа недела ја намали можноста за брз договор, изјави дека договор сè уште е можен, но дека претседателот Доналд Трамп сака или „добар договор“ или воопшто да нема договор.
Во последните недели, очекувањата за потенцијален договор постојано имаат поголемо влијание врз пазарот отколку реалните фундаментални показатели, бидејќи трговците се обидуваат да профитираат од надежите за договор, додека глобалната енергетска криза останува во втор план.
Пазарите сега внимателно ги очекуваат податоците за залихите на нафта од Американскиот институт за нафта (API), како и неделниот извештај на американската Администрација за енергетски информации (EIA), кои би можеле дополнително да влијаат врз движењето на цените во наредните часови.
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 2 месециИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 1 месецУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Исплатата на пензиите за март започнува на 1 април
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка предвремено ги исплати пензиите за месец март
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Марјан Ристески: Акцизата на горивата под лупа, можно ново замрзнување на цените
-
Кариерапред 2 месециКомерцијална банка вработува Помлад соработник за администрирање на кредити и гаранции (Back Office)


