Анализи
Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку
Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.
Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра.
Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра.
Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.
Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.
Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.
И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички.
Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.
Анализи
ОЕЦД се соочува со најниски резерви на нафта во последните две децении
Залихите на нафта и нафтени деривати во земјите членки на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) до крајот на годинава би можеле да паднат на најниското ниво од 2003 година, предупредува Американската управа за енергетски информации (ЕИА).
Според најновата краткорочна енергетска прогноза, вкупните резерви на нафта и деривати во земјите на ОЕЦД до декември би можеле да се намалат на помалку од 2,3 милијарди барели. Проценката се темели на претпоставката дека пловниот пат низ Ормутскиот теснец ќе биде повторно отворен во текот на третото тримесечје од годинава, иако експертите предупредуваат дека целосната нормализација на транспортот може да потрае со месеци.
Намалувањето на резервите е резултат на прекинот на производството во регионот на Персискиот Залив поради воениот конфликт, со што од светскиот пазар недостигаат околу 11 милиони барели нафта дневно.
Меѓународната агенција за енергија (IEA) претходно одлучи да ослободи речиси 412 милиони барели нафта и деривати од стратешките резерви, додека САД најавија пуштање на дополнителни 172 милиони барели нафта на пазарот. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека понудата и натаму заостанува зад побарувачката.
Американската агенција наведува дека неизвесноста околу договорот со Иран за повторно отворање на Ормутскиот теснец продолжува да влијае врз пазарите. Иако најавите за можен договор привремено го намалија притисокот врз цените, поголемиот дел од производството во регионот сè уште е во застој.
Според прогнозите на ЕИА, просечната цена на суровата нафта од типот Брент во јуни и јули би можела да достигне 105 долари за барел. Од агенцијата очекуваат цените да останат високи сè додека глобалните нафтени текови не се нормализираат и резервите повторно не се обноват.
Анализи
Пад на берзите во САД и Азија, технолошкиот сектор повторно под притисок
Акциите на американските и азиските берзи забележаа пад, откако технолошкиот сектор повторно се најде под притисок, а дополнителна неизвесност предизвикаа и новите тензии на Блискиот Исток.
На Волстрит, индексот Dow Jones во вторникот порасна за скромни 0,17 проценти и затвори на 50.872 поени. Од друга страна, индексот S&P 500 ослабе за 0,26 проценти на 7.386 поени, додека Nasdaq загуби 0,97 проценти и се спушти на 25.678 поени.
Тргувањето започна позитивно, со значителен раст на акциите на производителите на чипови. Индексот на полупроводничкиот сектор PHLX во еден момент порасна за три проценти, што ги поддржа и пошироките берзански индекси.
Сепак, расположението на инвеститорите нагло се промени откако американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека Иран соборил американски хеликоптер „Апачи“ кој патролирал во Ормутскиот Теснец и порача дека САД мора да одговорат на нападот. Набргу потоа американската војска започна операции против Иран, што ги зголеми стравувањата за ескалација на конфликтот и ги доведе во прашање мировните напори во регионот.
Под влијание на овие настани, технолошкиот сектор ги избриша претходните добивки. Технолошкиот индекс во рамките на S&P 500 падна за 1,8 проценти, додека индексот на полупроводничките компании PHLX загуби 1,9 проценти.
Негативното расположение се прелеа и на азиските пазари. Индексот MSCI Asia Pacific во утринските часови беше во минус од 0,6 проценти.
Најголем пад беше забележан на берзите во Хонг Конг, Јапонија, Јужна Кореја и Шангај, каде индексите загубија меѓу 0,6 и 2,2 проценти. Во исто време, берзите во Австралија и Индија остварија умерен раст од 0,1 до 0,3 проценти.
Анализи
Нафтата над 86 долари, но надолниот тренд сè уште не е завршен
Цената на суровата нафта забележа раст во текот на последното тргување, откако успеа да се задржи над клучното ниво на поддршка од 86 долари за барел, кое претходно беше посочено како важна цел во анализите на пазарот.
Според аналитичарите на Economies.com, стабилизирањето над ова ниво овозможило позитивен импулс и делумно закрепнување на цената, при што се намалени условите на препродаденост на пазарот. Дополнителна поддршка за растот доаѓа и од индикаторите за релативна сила, кои почнале да испраќаат позитивни сигнали.
Сепак, изгледите за посилно закрепнување остануваат ограничени. Цената на нафтата и натаму се движи под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), кој претставува отпор и продолжува да врши притисок врз пазарот.
Воедно, краткорочниот корективен надолен тренд сè уште е доминантен, што значи дека ризиците од нов пад на цената остануваат присутни и во наредниот период.
-
Останатопред 2 месеци
Управата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 1 месец
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Фондовипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво потсетува на навремено планирање на пензијата
-
Банкипред 2 месециНЛБ Промотивен депозит – Сигурност што доаѓа во вистинско време
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка ќе започне со исплата на дивиденда на 4 мај
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата


