Анализи
Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку
Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.
Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра.
Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра.
Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.
Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.
Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.
И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички.
Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.
Анализи
ФЕД ја задржа каматната стапка, можно ново зголемување до крајот на годината
Американската централна банка, Федералните резерви (ФЕД), одлучи да ја задржи референтната каматна стапка непроменета на првиот состанок за монетарна политика под раководство на новиот гувернер Кевин Ворш.
Каматната стапка останува во опсег од 3,5 до 3,75 проценти, што е четврти последователен состанок на кој ФЕД не прави промени во монетарната политика.
Сепак, речиси половина од членовите на Одборот сигнализирале дека би можеле да поддржат зголемување на каматните стапки подоцна во текот на годината поради сè уште покачената инфлација во САД.
Ворш, кој неодамна ја презеде функцијата од Џером Пауел и беше именуван од американскиот претседател Доналд Трамп, не понуди конкретни проекции за идните потези на ФЕД. Тој најави формирање работни групи кои ќе ги разгледуваат начинот на комуникација на институцијата, изворите на податоци што се користат при носењето одлуки и методологијата за проценка на инфлацијата.
На состанокот и поранешниот гувернер Џером Пауел гласал за задржување на каматната стапка на сегашното ниво.
Новото раководство на ФЕД се соочува со сложена ситуација. Можното зголемување на каматните стапки би можело да предизвика нови тензии со Белата куќа, но и да ги зголеми трошоците за задолжување на американските граѓани во период пред конгресните избори во ноември.
Во меѓувреме, инфлацијата во САД останува над целното ниво на ФЕД од два проценти. Во мај таа изнесуваше 4,2 проценти, иако евентуалното смирување на тензиите на Блискиот Исток и падот на цените на горивата би можеле да придонесат за нејзино забавување во наредните месеци.
Ворш порача дека централната банка останува посветена на својата основна цел – враќање на инфлацијата на посакуваното ниво и зачувување на ценовната стабилност.
Извор: Finansije.hr
Анализи
НБРСМ: Над 90 проценти од плаќањата кај малите бизниси и натаму се вршат во готово
Иако граѓаните сè повеќе користат дигитални услуги и електронски начини на плаќање, малите трговци во земјава сè уште во голема мера се потпираат на готовински трансакции. Според податоците презентирани од Народната банка, повеќе од 90 проценти од плаќањата кај малите трговци се реализираат во готовина.
На работилница организирана од Народната банка во соработка со Светската банка, вицегувернерот Игор Величковски посочи дека државата располага со солидна дигитална инфраструктура. Околу 84 проценти од населението има платежна сметка, а три четвртини од корисниците на сметки користат дигитални канали за плаќање. Воедно, интернет и мобилната покриеност надминуваат 90 проценти.
Сепак, користењето електронски плаќања кај малите бизниси останува ограничено. Во земјава работат околу 16.700 трговци, а на располагање има приближно 36.000 уреди за прифаќање електронски плаќања, што покажува дека нивната употреба е нерамномерно распределена и најчесто концентрирана кај поголемите трговски субјекти.
Според Величковски, главната пречка не е неподготвеноста на граѓаните, туку ставот на дел од малите трговци дека дигиталните плаќања се скапи и комплицирани за воведување и користење.
Како можни решенија беа посочени инстант плаќањата, користењето QR-кодови, плаќањата преку алијаси и системите за моментална потврда на трансакциите. Целта е плаќањата да станат поедноставни, побрзи и подостапни за малите бизниси.
Од Народната банка нагласуваат дека во соработка со Светската банка продолжуваат активностите за модернизација на платниот систем и интеграција со европските платежни стандарди, со што би се олеснило прифаќањето на дигитални плаќања од страна на сите трговци.
Анализи
Пад на цените на нафтата по договорот меѓу Трамп и Пезешкијан за прекин на конфликтот на Блискиот Исток
Цените на нафтата денеска забележаа пад откако американскиот претседател Доналд Трамп потпиша договор со иранскиот претседател Масуд Пезешкијан за ставање крај на воениот конфликт на Блискиот Исток. Дополнителен притисок врз пазарот создаде и предупредувањето од Меѓународната агенција за енергија за можен вишок на понуда на нафта во текот на следната година.
Според податоците на Trading Economics, цената на суровата нафта изнесува 74,56 долари за барел, додека нафтата од типот Брент се тргува по 77,64 долари за барел. Цената на природниот гас е 3,13 долари.
Фјучерсите за Брент со испорака во август паднаа за 1,13 отсто и достигнаа 78,65 долари за барел. Во исто време, фјучерсите на американската нафта West Texas Intermediate (WTI) за јули се намалија за 1,26 отсто, на 75,82 долари за барел.
Пазарните аналитичари оценуваат дека намалувањето на геополитичките тензии во регионот, заедно со очекувањата за зголемена понуда на енергенси, придонесуваат за слабеење на цените на нафтата на светските пазари.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


