Connect with us
no baners

Анализи

Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку

Објавено

на

Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.

Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра. 

Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра. 

Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.

Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.

Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.

И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички. 

Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.

Анализи

Германија со најниска стапка на инвестиции од обединувањето наваму

Објавено

на

Германија минатата година ја забележа најниската нето стапка на инвестиции од повторното обединување во 1990 година, при што вложувањата на компаниите, државата и граѓаните не биле доволни да ја покријат амортизацијата на постојните имоти.

Според податоците на германското Министерство за економија и Федералниот завод за статистика (Destatis), нето стапката на инвестиции во долготрајни средства во 2025 година изнесувала минус 0,23 проценти од бруто-домашниот производ, пренесува „Wirtschaftswoche“.

Станува збор за инвестиции во градежништво, машини, опрема и инфраструктура, пресметани така што од новите вложувања се одзема вредноста на отпишаниот постоен имот.

Податоците укажуваат на долгорочен тренд на намалување на инвестициите во однос на големината на германската економија.

Во периодот од 1991 до 1999 година, просечната нето стапка на инвестиции изнесувала 7,31 проценти од БДП, а од 2000 до 2009 година паднала на 2,88 проценти. Во периодот од 2010 до 2019 година таа изнесувала 2,29 проценти, додека во периодот од 2020 до 2025 година дополнително се намалила на просечни 1,02 проценти.

Пратеникот на Левицата, Чем Инџе, оцени дека Германија „се распаѓа“, посочувајќи на запуштени училишта, лоши патишта и пропаѓачка инфраструктура.

Тој изјави дека граѓаните секојдневно ги чувствуваат последиците од недоволните инвестиции и повторно повика на воведување данок на богатство и нов инвестициски циклус.

На долгорочната слабост на инвестициите предупреди и Институтот за германска економија од Келн, близок до работодавачите.

Директорот на институтот, Хубертус Барт, изјави дека бруто инвестициите во долготрајни средства со години се под притисок, особено во градежниот сектор.

Продолжи со читање

Анализи

Кои градови „произведуваат“ најмногу милијардери: Њујорк убедливо води, Азија веднаш зад него

Објавено

на

Њујорк е градот од кој потекнуваат најмногу милијардери во светот, покажува анализа за 2026 година базирана на Forbes Real-Time листата на најбогати луѓе. Сепак, глобалната карта на богатството открива дека и други метрополи, особено во Азија, имаат значајна улога во создавањето на милијардери.

Според анализата на PlayersTime, која опфаќа 1.680 милијардери, дури 69 од нив се родени во Њујорк – повеќе од кој било друг град и повеќе отколку што имаат заедно следните пет американски градови.

Веднаш зад него се наоѓаат азиските финансиски и деловни центри: Хонг Конг со 57 милијардери, Сингапур со 30 и Мумбаи со 28. На листата се и Москва (25), Милано (16), Лос Анџелес (16), Рио де Жанеиро (15) и Чикаго (15), како и Сан Франциско, Монтреал и Торонто.

Њујорк со децении важи за глобален центар на финансии, претприемништво и уметност, што го прави клучно место за создавање генерациско богатство. Меѓу најпознатите милијардери родени таму е Лери Елисон, основач на Oracle, со богатство од речиси 200 милијарди долари.

Азија, пак, се издвојува како растечки центар на богатство. Голем број милијардери од Хонг Конг, Сингапур и Мумбаи го изградиле своето богатство на глобалните пазари, особено во САД, Кина и Индија. Меѓу нив е и Џенсен Хуанг, роден во Тајпеј, основач на Nvidia и еден од најбогатите луѓе во светот.

Интересен исклучок во Европа е германскиот град Ингелхајм на Рајна, кој и покрај тоа што има помалку од 40.000 жители, има 10 милијардери родени таму. Причината е во фармацевтската компанија Boehringer Ingelheim, која е основана токму во овој град и останува семејна компанија.

Иако на листата доминираат економски моќни центри, ниту еден африкански град не се најде меѓу оние со повеќе од 10 родени милијардери, додека Рио де Жанеиро е единствениот претставник од Јужна Америка.

Анализата покажува дека географијата на богатството сè уште е концентрирана во големи финансиски и индустриски центри, но со сè поголемо влијание на азиските метрополи.

Продолжи со читање

Анализи

“Д-р Дум“ предупредува: Војната со Иран може повторно да ги зголеми каматните стапки

Објавено

на

Војната со Иран би можела да има значајни последици врз глобалната инфлација и идните движења на каматните стапки, предупредува познатиот економист Нуриел Рубини.

Говорејќи во емисијата „Opening Bid“ на „Yahoo Finance“, професорот на Универзитетот во Њујорк објасни дека постојат три можни сценарија за инфлацијата во услови на геополитички шок.

„Првото сценарио е привремено зголемување на цените кое со тек на време исчезнува. Второто е трајно повисоко ниво на цените, но без значајно влијание врз инфлациските очекувања. Третото сценарио е најризично, кога расте и самата стапка на инфлација, но растат и очекувањата за инфлација“, истакна Рубини.

Според него, во првите два случаи централните банки обично применуваат стратегија „да се чека и да се следи“, без агресивни промени на каматните стапки. Но, доколку инфлациските очекувања се одлепат од целите на монетарната политика, институциите како ЕЦБ и Федералните резерви би биле принудени повторно да ги зголемат каматните стапки.

Клучниот фактор, според Рубини, ќе биде движењето на цената на нафтата. Доколку таа се задржи над 100 долари за барел подолг период, инфлациските притисоци би можеле значително да се засилат.

И покрај растот на цените на енергенсите, глобалните берзи засега остануваат релативно стабилни. Сепак, одредени економски индикатори веќе сигнализираат слабеење на довербата. Индексот на на расположението на потрошувачите на Универзитетот во Мичиген за март падна на 55,5 поени, што е најниско ниво во 2026 година.

Податоците покажуваат дека оптимизмот на потрошувачите нагло се намалил по почетокот на воените тензии на Блискиот Исток, при што очекувањата за личните финансии се намалиле за 7,5 проценти на национално ниво.

Рубини, кој го доби прекарот „Д-р Дум“ поради раното предупредување за финансиската криза од 2008 година, смета дека сегашниот ценовен шок сам по себе веројатно нема да ја турне глобалната економија во рецесија, но може да создаде дополнителни инфлациски притисоци доколку конфликтот се пролонгира подолг период.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange