Connect with us

Анализи

Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку

Објавено

на

Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.

Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра. 

Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра. 

Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.

Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.

Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.

И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички. 

Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.

Анализи

Намален промет на Македонска берза, со промени кај најтргуваните акции

Објавено

на

Податоците од неделниот извештај и месечниот билтен на Македонска берза покажуваат намалена активност на пазарот, но и раст кај дел од најтргуваните акции.

Во периодот од 20 до 24 април 2026 година, вкупниот промет изнесуваше 48,2 милиони денари, што е за 12,16% помалку во споредба со претходната недела. Тргувањето се реализираше преку 255 трансакции, при што беа истргувани 19.641 акции и обврзници.

Најтргувана акција беше Комерцијална банка со промет од 16,9 милиони денари, по што следуваат Алкалоид со 8,85 милиони денари и Универзална Инвестициона банка со 7,82 милиони денари. Македонски Телеком оствари промет од 3,45 милиони денари, а Стопанска банка 3,18 милиони денари.

Во однос на ценовните движења, раст забележаа акциите на:
  • Македонски Телеком Скопје (+5%),
  • Комерцијална банка Скопје (+3,77%),
  • Алкалоид Скопје (+2,86%),
  • Макпетрол Скопје (+1,36%).
Пад на вредноста имаа акциите на:
  • Македонијатурист Скопје (-6,36%),
  • НЛБ Банка Скопје (-3,51%),
  • Реплек Скопје (-0,62%).

Според бројот на истргувани акции, најактивна беше акцијата на Македонски Телеком со 6.916 акции, следена од Стопанска банка со 1.308 акции и Универзална Инвестициона банка со 1.117 акции.

Податоците од месечниот билтен за март 2026 година покажуваат дека пазарната капитализација изнесува 353.226.529.467 денари, со месечна промена од -1,91%. Вкупниот промет во март достигна 480.192.549 денари, што претставува месечен пад од 46,51%, додека бројот на трансакции изнесува 1.549, со раст од 5,37%.

Индексот МБИ10 на 31 март 2026 година изнесува 9.908,68 поени, со месечна промена од -2,32% и промена од 1,45% во однос на крајот на 2025 година.

Структурата на прометот покажува дека 71,43% се реализирани на официјалниот пазар, 27,92% преку блок трансакции, додека редовниот пазар учествува со 0,64%.

Податоците покажуваат намалување на вкупниот промет на неделно и месечно ниво, при истовремени ценовни промени кај дел од најтргуваните акции.

Продолжи со читање

Анализи

Буџетскиот дефицит во еврозоната се намалува, но јавниот долг останува предизвик

Објавено

на

Фискалната состојба во Европа влегува во 2025 година со благо подобрување кај буџетскиот дефицит, но со продолжен раст на јавниот долг, покажуваат најновите податоци на Евростат.

Според објавата, дефицитот на општата држава во еврозоната е намален од 3,0% на 2,9% од бруто домашниот производ, додека на ниво на Европската унија останува непроменет на 3,1%.

Сепак, позитивните поместувања главно завршуваат тука.

Во исто време, односот на јавниот долг кон БДП продолжува да расте – во еврозоната од 87,0% на 87,8%, а во ЕУ од 80,7% на 81,7%.

Оваа комбинација – намалување на дефицитот со истовремен раст на долгот – укажува дека европските економии и понатаму се обидуваат да најдат рамнотежа меѓу фискалната дисциплина и потребата од јавна потрошувачка.

Во пракса, тоа значи дека владите сè уште трошат повеќе отколку што успеваат да надоместат преку економски раст или приходи, иако со нешто побавно темпо од претходно.

Зад просечните бројки се кријат значајни разлики меѓу земјите членки. Најзадолжени економии остануваат Грција, Италија и Франција, додека земји како Естонија и Луксембург задржуваат значително пониски нивоа на долг.

Овие разлики покажуваат дека фискалните предизвици не се рамномерно распределени, што укажува дека идните правила на Европската унија ќе треба да овозможат поголема флексибилност.

Во поширока слика, европската економија бележи умерен раст. Бруто домашниот производ на еврозоната во 2025 година пораснал за околу 1,5%, со скромен раст на вработеноста.

Ова сугерира дека стабилизацијата на јавните финансии повеќе се постигнува преку контрола на трошоците отколку преку силен економски замав, што дополнително го отежнува брзото намалување на долгот.

Пораката за носителите на одлуки е јасна: дефицитот се стабилизира, но јавниот долг останува клучен предизвик. Во наредниот период, фокусот ќе биде на комбинирање на фискална дисциплина со мерки за поттикнување на економскиот раст, бидејќи без посилна економија, намалувањето на долгот ќе остане ограничено.

Продолжи со читање

Анализи

„Goldman Sachs“ повторно ја зголеми прогнозата за цената на нафтата

Објавено

на

Инвестициската банка „Goldman Sachs“ повторно ја ревидираше својата прогноза за цените на нафтата, при што очекува во последниот квартал од 2026 година цената на нафтата од типот „брент“ да достигне просек од 90 долари за барел, додека американската „WTI“ да изнесува околу 83 долари за барел.

Во моментов, цените се значително повисоки – „Брент“ се движи над 106 долари за барел, а „WTI“ околу 95 долари, што е резултат на застојот во преговорите меѓу САД и Иран и неизвесноста околу обновувањето на снабдувањето.

Аналитичарите на банката предупредуваат дека економските ризици се поголеми отколку што покажуваат основните прогнози, поради високите цени на дериватите, ризиците од недостиг и големиот шок во понудата.

Според нивните проценки, ваквиот притисок веќе влијае врз побарувачката, која би можела да опадне за околу 1,7 милиони барели дневно во тековниот квартал, а и понатаму да се намалува во 2026 година. Дополнително, се предупредува дека доколку прекинот во снабдувањето продолжи, може да биде потребно уште поголемо намалување на побарувачката.

Во меѓувреме, други аналитичари посочуваат дека ограничената понуда на глобалниот пазар ја зголемува цената на нафтата и дополнително ја притиска побарувачката. Според нив, резервите можат краткорочно да го ублажат недостигот, но доколку кризата продолжи, ќе биде неизбежен пад на потрошувачката поради високите цени.

Клучен фактор за растот на цените останува намаленото производство на Блискиот Исток, кое според проценките достигнува милионски барели дневно изгубено производство, што дополнително го стега глобалниот пазар на нафта.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange