Анализи
Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку
Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.
Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра.
Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра.
Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.
Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.
Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.
И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички.
Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.
Анализи
Цената на суровата нафта се движи во тесен опсег, отпорот останува на 79 долари
Цената на суровата нафта забележа благо зголемување во последното тргување, но и натаму се движи во тесен страничен опсег, додека пазарот се обидува да обезбеди нов импулс за раст.
Клучното ниво на отпор останува на 79 долари за барел, кое засега ги ограничува обидите за посилен пробив нагоре.
И покрај краткорочните осцилации, техничките показатели и натаму упатуваат на позитивно движење. Корективниот растечки тренд продолжува, а цената се задржува над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој претставува важна динамична поддршка.
Според анализата, тоа ги зголемува шансите цената на суровата нафта да продолжи да расте, доколку успее да го надмине отпорот од 79 долари.
Анализи
Глобалната економија покажува отпорност, но ризикот од банкроти останува висок
Светската економија продолжува да расте и покрај геополитичките тензии, повисоките цени на енергенсите и трговските конфликти, но компаниите и натаму се соочуваат со сериозни предизвици, покажува најновиот извештај „Глобални економски изгледи“ (Global Economic Outlook), подготвен од Acredia Group во соработка со Allianz Trade.
Според прогнозите, глобалната економија годинава ќе порасне за 2,5 проценти, а во 2027 година растот би требало да забрза на 2,9 проценти.
Главен двигател на економскиот раст се инвестициите во вештачката интелигенција, кои во моментов ги ублажуваат негативните последици од енергетската криза и трговските судири. Сепак, високите трошоци за финансирање, поскапувањето на суровините и зголемената геополитичка неизвесност продолжуваат да вршат притисок врз профитабилноста и инвестициските планови на компаниите.
„Вештачката интелигенција станува еден од најважните двигатели на глобалниот економски раст, но истовремено создава нови зависности од ограничен број технологии, синџири на снабдување и пазари. Компаниите треба да ја гледаат не само како можност за развој, туку и како значаен стратешки ризик“, изјави извршниот директор на Acredia Group, Михаел Колб.
Извештајот покажува дека американската економија оваа година ќе порасне за 2,1 процент, благодарение на силните инвестиции во вештачката интелигенција, стабилната лична потрошувачка и експанзивната фискална политика. Од друга страна, економијата на еврозоната ќе забележи значително послаб раст од 0,9 проценти, со благо забрзување на 1,2 проценти во 2027 година.
Кина останува меѓу главните двигатели на светската економија, со очекуван раст од 4,7 проценти, поттикнат од високотехнолошките индустрии и извозно ориентираните компании.
И покрај новите царини и трговски ограничувања, меѓународната трговија останува отпорна. Според Allianz Research, обемот на светската трговија со стоки годинава ќе порасне за 2,9 проценти, а инвестициите во производството на полупроводници, дата-центри и дигитална инфраструктура придонесуваат за стабилност на глобалната економија.
Во исто време, инфлацијата постепено се намалува и се очекува во 2027 година повторно да се доближи до целните нивоа на централните банки. Сепак, условите за работење остануваат сложени, особено за енергетски интензивните индустрии и автомобилскиот сектор.
Поради тоа, Acredia прогнозира дека бројот на несолвентни компании на глобално ниво ќе продолжи да расте. Во 2026 година се очекува зголемување на банкротите за четири проценти, додека во 2027 година овој тренд би требало постепено да се стабилизира.
Анализи
Еврото ослабна поради зголемените тензии меѓу САД и Иран
Еврото денеска забележа пад во однос на американскиот долар, продолжувајќи со слабеењето втор ден по ред, бидејќи инвеститорите се свртеа кон доларот како побезбедно засолниште поради растечките стравувања од нова ескалација на конфликтот меѓу САД и Иран.
Еврото се намали за околу 0,1 проценти и се тргуваше по цена од 1,1435 долари, откако претходниот ден исто така забележа пад од 0,15 проценти по достигнувањето на највисокото ниво во последните четири недели.
Во исто време, индексот на американскиот долар порасна за 0,1 проценти, што укажува на зголемена побарувачка за американската валута како сигурно засолниште во услови на геополитичка неизвесност.
Пазарите внимателно ги следат случувањата на Блискиот Исток, каде што продолжуваат воените судири меѓу САД и Иран. Загриженоста дополнително се зголеми поради намалениот бродски сообраќај низ Ормутскиот Теснец, еден од најважните светски коридори за транспорт на нафта, што ги поддржа и цените на суровата нафта.
Повисоките цени на енергенсите повторно ги засилија стравувањата од инфлација во еврозоната, поради што финансиските пазари сè повеќе очекуваат Европската централна банка да продолжи со заострување на монетарната политика. Веројатноста за зголемување на каматните стапки за 25 базични поени на состанокот во септември се проценува на повеќе од 95 проценти, додека очекувањата за ваков чекор уште во јули се искачија над 35 проценти.
Инвеститорите во наредниот период ќе ги следат новите податоци за инфлацијата, невработеноста и растот на платите во еврозоната, кои би можеле дополнително да влијаат врз очекувањата за идните одлуки на Европската централна банка.
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 1 месец„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 1 месецFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток



