Connect with us

Анализи

Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку

Објавено

на

Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.

Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра. 

Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра. 

Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.

Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.

Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.

И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички. 

Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.

Анализи

Златото го задржа растот и го надмина техничкиот притисок

Објавено

на

Цената на златото продолжи да расте во текот на тргувањето, потпирајќи се на стабилноста на клучното психолошко ниво од 4.000 долари, кое обезбеди силна поддршка и помогна да се врати позитивниот моментум.

Растот беше поддржан и од позитивните сигнали кај индексите на релативна сила, што дополнително ги зајакна очекувањата дека нагорниот тренд може да продолжи.

Златото воедно успеа да го надмине надолниот притисок од 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, што се смета за позитивен технички сигнал.

Според анализата, можноста за дополнителен раст во блиска иднина ќе се зголеми доколку цената ги пробие блиските нивоа на отпор и позитивниот моментум остане присутен на пазарот.

Продолжи со читање

Анализи

Екстремните горештини стануваат сè поскап економски проблем за Европа

Објавено

на

Сè почестите топлотни бранови и шумски пожари во Европа веќе не претставуваат само климатски, туку и сериозен економски предизвик, кој ги зголемува трошоците за здравство, ладење, транспорт, земјоделство и итни интервенции.

Големи пожари во изминатиот период зафатија делови од Франција и Шпанија, при што изгореа околу 300.000 хектари, а стотици илјади луѓе беа принудени да ги напуштат своите домови. Според Светската метеоролошка организација, Европа се соочува со зголемен ризик од поголеми пожари и со сè подолга сезона на пожари.

Западна Европа годинава го регистрирала најтоплиот јуни досега, додека регионот веќе се соочува со трет топлотен бран во период од шест недели.

Економистите предупредуваат дека високите температури ја намалуваат продуктивноста, ги нарушуваат синџирите на снабдување, го погодуваат туризмот и придонесуваат за раст на цените на храната.

Според заедничка анализа на Универзитетот во Манхајм и Европската централна банка, топлотните бранови, сушите и поплавите во текот на летото 2025 година ја чинеле европската економија околу 0,3 отсто од нејзиното производство. До 2029 година, вкупната штета би можела да достигне 0,8 отсто.

Земјоделските производи, меѓу кои какаото, кафето и пченицата, се меѓу најизложените на климатските промени, бидејќи високите температури и нестабилното време можат да ги намалат приносите и дополнително да ги зголемат цените.

Пожарите создаваат и голем притисок врз државните буџети, кои мора да обезбедат средства за евакуации, противпожарни операции и обнова на уништената инфраструктура.

Податоците покажуваат и значително зголемување на осигурителните штети. Осигурителните компании во периодот од 2010 до 2019 година исплатиле 56,3 милијарди долари за штети од пожари, што е повеќе од шестпати над исплатите во претходната деценија.

Најпогодени се енергетскиот сектор, недвижностите, градежништвото, земјоделството и транспортот.

Експертите посочуваат дека климатските промени не се единствената причина за пожарите. Напуштањето на земјоделското земјиште и недоволното управување со пределите во јужна Европа довеле до создавање густа и лесно запалива вегетација, која во услови на суша и екстремни температури дополнително го зголемува ризикот.

Според економистите, Европа ќе мора значително да инвестира во приспособување на инфраструктурата и во мерки за намалување на климатските ризици, бидејќи екстремните лета сè повеќе се претвораат во траен макроекономски проблем.

Извор: CNBC

Продолжи со читање

Анализи

Дау Џонс потона за 1.000 поени: Историјата открива што обично следува

Објавено

на

Индексот Дау Џонс во средата забележа силен пад од повеќе од 1.000 поени, откако американската централна банка одлучи да ги задржи каматните стапки непроменети, додека цената на американската нафта се приближи до 85 долари за барел.

Дау Џонс го заврши тргувањето на ниво од 51.594,14 поени, што претставува пад од 1.153,18 поени или 2,19 отсто.

Во изминатите пет години, индексот уште девет пати забележал дневен пад поголем од 1.000 поени. Историските податоци покажуваат дека по ваквите загуби пазарот најчесто останува под притисок во наредните неколку дена, но потоа следува закрепнување.

Еден ден по голем пад, Дау Џонс во просек останува речиси непроменет, додека по една недела бележи просечна загуба од 1,14 отсто. Сепак, по еден месец индексот вообичаено остварува раст од речиси два отсто, а по три месеци просечната добивка достигнува 9,1 отсто.

Три од деветте претходни падови се случија во април 2025 година, по најавата на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување широки царини кон голем број земји. Пазарите подоцна закрепнаа откако беше објавена 90-дневна пауза на дел од царинските мерки.

Четири големи падови беа регистрирани во 2022 година, во период на висока инфлација и агресивно зголемување на каматните стапки од страна на Федералните резерви. Инвеститорите тогаш стравуваа дека поскапото задолжување може да предизвика економско забавување или рецесија.

Останатите два падови се случија во август и декември 2024 година. Првиот беше предизвикан од загриженоста за американскиот пазар на труд и силниот пад на јапонската берза, а вториот следуваше откако ФЕД најави повнимателен пристап кон намалувањето на каматните стапки.

Сегашната загриженост на инвеститорите е поврзана со одлуката на ФЕД да ја задржи основната каматна стапка во распон од 3,5 до 3,75 отсто, и покрај инфлацијата која сè уште е над целното ниво.

Дополнителен притисок врз пазарите предизвика и растот на цените на нафтата, во услови на зголемени тензии меѓу САД и Иран. Тројца членови на Федералните резерви гласале за зголемување на каматните стапки, што ги засили очекувањата дека можно е дополнително монетарно затегнување.

Историските движења покажуваат дека последиците од ваков силен еднодневен пад може да се чувствуваат и во наредните денови, но на подолг рок Дау Џонс најчесто успевал да ги надомести загубите.

Извор: CNBC

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange