Connect with us
no baners

Анализи

Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку

Објавено

на

Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.

Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра. 

Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра. 

Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.

Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.

Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.

И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички. 

Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.

Анализи

Експерти препорачуваат домашни резерви на храна: економска заштита во време на кризи

Објавено

на

Подготовката на домашни резерви на храна за најмалку 72 часа сè повеќе се наметнува како важна економска мерка за домаќинствата, но и за стабилноста на поширокото општество, предупредуваат експерти, пренесува „Гардијан“.

Препораките доаѓаат во период на зголемена неизвесност на глобалните пазари и растечки ризици од нарушување на синџирите на снабдување. Според анализите, навременото создавање на минимални залихи може да ги ублажи ценовните шокови и паничното купување во првите денови од евентуална криза.

Економски гледано, експертите советуваат граѓаните да инвестираат во долготрајни и достапни производи како конзервиран грав, зеленчук, риба, житарки и оризови производи. Овие намирници имаат ниска цена по калориска вредност и долг рок на траење, што ги прави рационален избор за домаќинствата со ограничен буџет.

Интересно е што во листата се вклучуваат и производи како чоколадо и чипс. Иако на прв поглед не се неопходни, тие имаат психолошка вредност која може да влијае врз продуктивноста и стабилноста на потрошувачкото однесување во кризен период.

Дополнително, водата се издвојува како клучен ресурс, со препораки за значителни количини по лице дневно. Ова има директна економска импликација, бидејќи недостигот од вода може да доведе до дополнителни трошоци и притисок врз јавните системи.

Експертите укажуваат и на важноста од социјална солидарност како фактор за економска стабилност. Дел од домаќинствата немаат финансиска можност да создадат резерви, што во екстремни ситуации може да доведе до социјални тензии и нарушување на пазарите. Споделувањето ресурси, според нив, може да помогне во одржување на редот и да спречи дополнителни економски последици.

Во споредба со некои европски земји, каде постојат детални насоки и алатки за планирање на домашни резерви, експертите оценуваат дека недоволната информираност може да ја зголеми ранливоста на економијата при кризи.

Заклучокот е дека умерените домашни резерви не се само прашање на лична безбедност, туку и инструмент за намалување на притисокот врз пазарите, стабилизирање на цените и обезбедување време за институционален одговор во првите денови од кризни состојби.

Продолжи со читање

Анализи

Потврдени кредитните рејтинзи на Македонија – стабилни изгледи од „Стандард и Пурс“ и „Фич“

Објавено

на

Министерство за финансии на Северна Македонија соопшти дека двете водечки меѓународни агенции за кредитен рејтинг Standard & Poor’s и Fitch Ratings го потврдиле стабилниот кредитен профил на државата, со непроменети оценки и стабилни изгледи.

„Стандард и Пурс“ изврши редовен полугодишен преглед на кредитниот рејтинг на земјата, без објавување нов извештај, што укажува дека клучните економски и фискални фактори остануваат непроменети. Во меѓувреме, „Фич“ спроведе ревизија со исход „Review – No Action“, односно без промена на постојниот рејтинг и без дополнителен извештај.

Според последните објавени оценки, „Стандард и Пурс“ го задржува рејтингот на ниво „BB-“ со стабилен изглед, додека „Фич“ го потврдува рејтингот „BB+“, исто така со стабилни изгледи.

Од Министерството за финансии оценуваат дека оваа потврда е јасен сигнал за стабилноста на макроекономските политики, умереното ниво на јавниот долг и способноста на државата навремено да ги сервисира финансиските обврски. Воедно, се нагласува континуитетот во спроведувањето на економските политики и отпорноста на економијата во услови на глобална неизвесност.

Агенциите посочуваат дека економскиот раст е поддржан од засилените јавни инвестиции, особено во инфраструктурата, како и од растот на личната потрошувачка.

Министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, истакна дека потврдата на рејтинзите претставува значаен сигнал за доверба во економските политики и дополнителен поттик за продолжување на реформите со цел одржлив економски раст и подобар животен стандард.

Продолжи со читање

Анализи

ИТ гигантите контролираат над 40% од вредноста на Fortune 500: дигиталната економија ја менува глобалната бизнис сцена

Објавено

на

Најновата ранг-листа на најмоќните светски корпорации потврдува голем пресврт во глобалната економија, традиционалната индустрија и банкарството сè повеќе ја губат трката пред експанзијата на дигиталната економија и револуцијата на вештачката интелигенција.

Годишната листа на Fortune 500, која со децении се смета за најрелевантен показател за моќта на светскиот бизнис, оваа година носи историски податоци. Според анализите, технолошките компании за првпат учествуваат со повеќе од 40% од вкупната пазарна капитализација на листата, оставајќи ги зад себе енергетскиот сектор, малопродажбата и финансиските институции.

Овој тренд го предводат компании како Nvidia, Microsoft и Alphabet, чиј раст е директно поврзан со масовната интеграција на вештачката интелигенција во деловните процеси. Нивните вреднувања бележат значителен скок, што дополнително ја зацврстува доминацијата на технолошкиот сектор.

Според анализите на The Wall Street Journal, јазот меѓу „технолошките лидери“ и останатите компании продолжува да се продлабочува. Првите десет компании на листата сега имаат поголем удел во вкупниот профит отколку последните 200 компании заедно.

Паралелно со ова, се менува и начинот на кој инвеститорите ја перципираат технологијата. Financial Times наведува дека технологијата повеќе не се гледа како посебен сектор, туку како основна инфраструктура на модерниот свет.

„Веќе не е доволно да се биде најголем во производството на челик или автомобили; доколку компанијата во својата суштина не е софтверска, нејзината позиција на листата е загрозена“, се наведува во анализата.

Аналитичарите предупредуваат дека ваквата концентрација на економска моќ кај мал број технолошки гиганти може да доведе до намалување на конкуренцијата. Според податоците на Statista, овој тренд ќе продолжи, бидејќи дигиталните платформи имаат значително пониски трошоци за раст во споредба со традиционалната индустрија.

Заклучокот е јасен, рангирањето за 2026 година не е само листа на најбогати компании, туку доказ дека дефиницијата за деловен успех трајно се менува. Како што истакнува Forbes, иднината им припаѓа на компаниите кои се доволно агилни да се адаптираат, додека оние што нема да се трансформираат ризикуваат да останат само белешка во историјата на глобалниот бизнис.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange