Претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, предупреди дека актуелниот инфлациски шок во еврозоната ќе трае подолго отколку што претходно очекувале креаторите на монетарната политика.

Во интервју за францускиот весник „Ouest-France“, Лагард посочи дека продолжениот конфликт на Блискиот Исток и нарушувањата на енергетските пазари продолжуваат да вршат притисок врз цените.

„Актуелниот шок трае подолго“, изјави Лагард, додавајќи дека нестабилноста и високите цени на енергијата би можеле да продолжат, со истовремен ризик за забавување на економскиот раст.

ЕЦБ оваа недела повторно ги зголеми каматните стапки, при што депозитната стапка достигна 2,5 проценти. Инфлацијата во еврозоната во моментов е над 3 проценти, додека целта на ЕЦБ останува нејзино враќање кон 2 проценти.

Според Лагард, растот на трошоците за енергија е резултат и на конфликтот со Иран и на намалениот капацитет за преработка на нафта на глобално ниво, особено во Русија. Таа оцени дека отпорноста на економијата во еврозоната ја обврзува централната банка да продолжи да реагира на инфлациските притисоци.

Претседателот на Бундесбанк, Јоахим Нагел, исто така посочи дека трошоците за задолжување можеби ќе треба да влезат во умерено рестриктивна зона за инфлацијата да се врати кон целта на ЕЦБ.

Новите проекции на централната банка предвидуваат повисока инфлација во 2027 и 2028 година, при што за 2028 година се очекува таа да остане нешто над целното ниво. Истовремено, нагоре се ревидирани и прогнозите за економски раст.

Лагард се осврна и на секторот за вештачка интелигенција, оценувајќи дека вреднувањата на компаниите се многу високи и дека е можна корекција на пазарот. Таа предупреди и на ризици од меѓусебно инвестирање и склучување договори меѓу компании од истиот сектор.

Сепак, според неа, европските банки денес се подобро капитализирани и поспособни да апсорбираат евентуални потреси отколку во претходните кризни циклуси.

Купувањето стан во Грција за граѓаните на земји надвор од Европската Унија наскоро може да стане значително поскапо. Грчката Влада најави драстично зголемување на данокот на пренос при купување станбен имот од сегашните 3% на 15%.

Промената е особено значајна и за македонските граѓани кои купуваат недвижности во Грција, бидејќи Северна Македонија не е членка на ЕУ или ЕЕА.

Според дополнителните појаснувања објавени во грчките медиуми, новиот режим треба да почне да се применува од 1 јули 2027 година, а ќе се однесува на физички лица од трети земји кои купуваат станбен имот. Предвидени се и исклучоци, меѓу кои за лица кои имаат статус на долгорочни резиденти во Грција. 

Во моментов основниот данок на пренос на недвижност во Грција изнесува 3% од даночната вредност на имотот. На пресметаниот данок дополнително се наплатува давачка од 3% во корист на општините и локалните заедници. Тоа значи дека ефективното даночно оптоварување во моментов изнесува околу 3,09%. 

Со зголемувањето на основната стапка на 15%, ефективното оптоварување, заедно со локалната давачка, би достигнало 15,45%. 

Разликата е значителна. За стан со даночна вредност од 100.000 евра, сегашното оптоварување е околу 3.090 евра, додека според новата стапка би изнесувало околу 15.450 евра.

Кај стан од 150.000 евра данокот би пораснал од околу 4.635 на 23.175 евра, додека за недвижност од 200.000 евра наместо околу 6.180 евра, даночното оптоварување би достигнало 30.900 евра.

Со други зборови, за купување стан од 200.000 евра, само разликата во оваа давачка би изнесувала околу 24.720 евра.

Не се однесува на сите недвижности

Важно е што најавеното зголемување не треба да се толкува како општ данок од 15% за секое купување недвижност во Грција од странец.

Според досегашните појаснувања, мерката е насочена кон станбените недвижности што ги купуваат физички лица од трети земји. Не се однесува на деловни простории, земјиште и други категории недвижности, а нејзината примена за правни лица исто така е исклучена според досега објавените информации. 

Дополнително, дел од деталите сè уште треба прецизно да бидат дефинирани во законското решение. Меѓу отворените прашања се третманот на трансакциите што веќе се започнати и точните критериуми поврзани со државјанството и даночната резидентност на купувачите. 

Грција сака да ја намали странската побарувачка за станови

Зголемувањето е дел од поширокиот пакет мерки на грчката Влада насочени кон проблемот со достапноста на домувањето.

Според образложението на економскиот тим на Владата, целта е да се ограничи дополнителната побарувачка за станови од купувачи од трети земји, која придонесува за притисок врз цените и ја отежнува достапноста на домувањето за локалното население. 

Од друга страна, претставници на грчкиот пазар на недвижности предупредуваат дека мерката може да има негативно влијание врз инвестициите и бројот на трансакции, особено кај поскапите недвижности. 

За македонските граѓани кои размислуваат за купување стан или куќа во Грција, најавената промена е особено важна. Доколку предложеното решение биде усвоено во најавената форма, датумот на реализација на инвестицијата може да значи разлика од десетици илјади евра во вкупните трошоци за купување недвижност.

Сепак, бидејќи станува збор за најавена мерка чии детали треба да бидат преточени во законски текст, пред конкретна инвестиција ќе биде важно да се провери конечната регулатива и даночниот статус на купувачот.

Извор: Влада на Грција

Цените на златото и среброто забележаа пад, додека нафтата нагло поскапе, во услови на зголемени очекувања дека американската централна банка би можела да ги зголеми каматните стапки на септемврискиот состанок.

Цената на златото во четвртокот изнесуваше 4.397,50 долари, што претставува пад од околу 1,5 отсто. Среброто поевтини уште посилно, за речиси 6 отсто, на 64,86 долари.

Дел од аналитичарите го поврзуваат падот на благородните метали со наглиот раст на цените на нафтата. Брент нафтата поскапе за околу 4 отсто, до 105,07 долари за барел, што е највисоко ниво од мај, во услови на зголемени тензии меѓу САД и Иран.

Дополнителен притисок врз златото и среброто дојде и од новите податоци за инфлацијата во САД. Американското Биро за статистика на трудот соопшти дека големопродажните цени во август пораснале за 0,4 отсто.

Податоците ги засилија очекувањата дека Федералните резерви би можеле да ги зголемат каматните стапки. Според алатката FedWatch на CME Group, веројатноста за зголемување на каматите на следниот состанок изнесува 69,8 отсто, наспроти приближно 50 отсто една недела претходно.

Повисоките каматни стапки вообичаено претставуваат негативен фактор за цените на златото и среброто, бидејќи ја зголемуваат привлечноста на каматоносните вложувања.

Во исто време, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп врши притисок врз ФЕД да ги намали каматните стапки. Трамп неодамна порача дека САД треба да имаат најниски каматни стапки во светот, додека потпретседателот Џеј Ди Венс исто така се заложи за нивно намалување.

Пазарите сега ги очекуваат и новите податоци за индексот на потрошувачките цени во САД, кои ќе бидат последниот важен инфлациски показател пред следната одлука на Федералните резерви.

Златото и среброто претходно годинава достигнаа историски максимуми. Златото се искачи до 5.600 долари, а среброто до 121 долар, пред цените нагло да се намалат кон крајот на јануари.