Анализи
Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку
Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.
Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра.
Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра.
Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.
Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.
Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.
И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички.
Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.
Анализи
Среброто ја намалува негативната динамика и бележи раст, додека златото и еврото се соочуваат со мешани сигнали
Цената на среброто бележи раст и постепено се ослободува од негативниот притисок на пазарот, покажува најновата анализа на Economies.com од 10 март 2026 година. Во текот на последното внатредневно тргување, среброто ги прошири своите добивки откако ја проби клучната граница на отпор од 86 долари, при што истовремено ја надмина и динамичната бариера на 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50).
Овој развој може да помогне цената да се ослободи од дел од негативните притисоци што досега го ограничуваа растот. Краткорочниот тренд и понатаму останува нагорен, а движењето на цената се одвива по линија на поддршка која го одржува овој позитивен импулс.
Сепак, техничките индикатори за релативна сила сигнализираат можни краткорочни осцилации. Откако индикаторите достигнаа зона на прекупеност, се појавија сигнали за преклопување кои би можеле да предизвикаат привремено колебање на цената, со цел пазарот да се „олади“ пред евентуално продолжување на растот.
Во меѓувреме, цената на златото исто така забележа раст во последното тргување, поттикната од позитивни сигнали од индикаторите за релативна сила. И покрај тоа, златото сè уште се соочува со негативен притисок бидејќи се тргува под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, што може да го ограничи понатамошното зајакнување и да ја зголеми веројатноста за корекција.
Позитивни движења се забележани и кај валутниот пар EUR/USD, кој оствари силни добивки и успеа да пробие краткорочна линија на опаѓачки тренд. Овој пробив го засили нагорниот моментум, но аналитичарите предупредуваат дека долгорочниот тренд останува под притисок, бидејќи парот и натаму се движи под EMA50, што може да го ограничи целосното закрепнување во блискиот период.
Анализи
Ќе го почувствуваат ли граѓаните ударот од новото драстично поскапување на горивата?
Регулаторната комисија за енергетика ги зголеми малопродажните цени на нафтените производи во просек за 14,27% во споредба со одлуката од 2 март.
Од полноќ дизелот поскапува за 14,5 денари. Од 71 денар за литар цената се качува на 85,5 денари. Бензините поскапуваат за 5 денари и ќе се продаваат по цена од 79,5 за БС 95 и 81,5 денари за литар за БС 98.
Метеж и зголемената фреквенција на возила беа првата реакција на ценовниот удар кој го донесе новата одлука на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ).
Денешното големо поскапување, посебно на дизелот, е резултат на одлуката на Регулаторната комисија за енергетика да ја укине одлуката донесена во време на енергетската криза во 2022 година според која цените се менуваа секогаш кога промената требаше да биде поголема од два денари за литар. Со бришењето на кризната одлука, РКЕ во иднина ќе одржува седници само во понеделник што значи дека не е исклучено да има и нови ценовни шокови.
Ова значајно поскапување дополнително го оптоварува семејниот буџет, како и компаниите и превозниците, бидејќи секое ново покачување директно се прелева врз цените на превозот, храната и услугите.
Владата најави дека е подготвена да усвои мерки за заштита на животниот стандард на граѓаните.
„Доколку има драматичен скок на цената на нафтата и нафтените деривати, Владата веднаш ќе интервенира, уште на следната седница. Имаме неколку опции – намалување на акцизата или на ДДВ. Апсолутно ќе застанеме во одбрана на стандардот на граѓаните“, изјави премиерот Христијан Мицкоски.
Во 2022 година кога земјата исто така се соочуваше со сериозна енергетска криза. Тогаш ДДВ за горивата се намали од 18% на 10%, а акцизата се намали за 1,2–4,7 денари по литар.
Цените на дериватите во 2022 година беа една од главните причини инфлацијата да забрза и да стигне до близу 20 проценти. До крајот на 2025 година инфлацијата не се врати на посакуваните два проценти. Минатата година таа изнесуваше 4,1%. Според Државниот завод за статистика, во февруари годинава инфлацијата забави на 2,9 проценти, но уште сега е јасно дека овој тренд ќе биде многу краток.
Граѓаните и експертите предупредуваат дека новите цени ќе создадат ефект на „доминантно поскапување“ низ сите сектори, што уште повеќе ќе го почувствуваат оние со пониски примања.
Дали следува нов ценовен шок и повторно зголемување на сите производи и услуги?
Анализи
Инфлацијата во февруари достигна 2,9 проценти, благ месечен раст на трошоците на живот
Годишната инфлација во февруари изнесува 2,9 проценти, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика. Во однос на јануари, трошоците на живот се зголемиле за 0,2 проценти.
Според статистичките податоци, цените на мало на годишно ниво бележат раст од 1,6 проценти. Во споредба со претходниот месец, пак, тие се намалени за 0,3 проценти.
Месечното движење на индексот на трошоците на живот во февруари покажува раст кај повеќе категории. Најголемо зголемување е забележано кај услугите за образование, каде цените се повисоки за 4 проценти. Следуваат облеката и обувките со раст од 1,1 процент, како и личната нега, социјалната заштита и разновидните стоки и услуги со пораст од 0,9 проценти.
Пораст е регистриран и кај рекреацијата, спортот и културата, како и кај алкохолните пијалаци, тутунот и наркотиците за 0,3 проценти. За 0,2 проценти се зголемени и трошоците во категориите домување, вода, електрична енергија, гас и други горива, како и храната и безалкохолните пијалаци.
Од друга страна, дел од категориите бележат намалување на трошоците на живот во однос на јануари. Најголем пад има кај транспортот, каде цените се намалени за 0,8 проценти. Намалување е регистрирано и кај здравствената заштита за 0,6 проценти, како и кај покуќнината, опремата за домаќинствата и редовното одржување на домаќинствата за 0,5 проценти.
Пониски цени се забележани и во категориите информации и комуникации, каде намалувањето изнесува 0,2 проценти, како и кај рестораните и услугите за сместување со пад од 0,1 процент.
Во меѓувреме, трошоците на живот во групата осигурување и финансиски услуги остануваат непроменети во однос на претходниот месец.
-
Продуктипред 2 месециАЛТА Банка со нов потрошувачки кредит со најповолни услови на македонскиот пазар
-
Продуктипред 2 месециШтедењето како резолуција за 2026 – Промо депозитот на Халкбанк како прв чекор
-
Продуктипред 1 месецКомерцијална банка: Воведуваме ново ниво на сигурност при интернет плаќања со картичка и трансакции преку мБанка
-
Бизниспред 1 месецУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Банкипред 1 месецДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 1 месецАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 1 месецОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 1 месец„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски




