Анализи
Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку
Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.
Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра.
Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра.
Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.
Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.
Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.
И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички.
Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.
Анализи
Златото стагнира, но аналитичарите очекуваат продолжување на растот
Цената на златото во текот на денот се движеше без поголеми промени, задржувајќи се во близина на неодамнешните нивоа по претходниот раст. Според аналитичарите, благородниот метал моментално прави пауза додека се обидува да создаде нов позитивен импулс за продолжување на нагорниот тренд.
Техничката слика и натаму останува позитивна, бидејќи краткорочниот корективен растечки тренд сè уште доминира на пазарот. Дополнителна поддршка за цената обезбедува движењето над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што се смета за позитивен сигнал меѓу инвеститорите.
Индикаторите за релативна сила исто така продолжуваат да испраќаат позитивни сигнали, што ги засилува очекувањата за натамошен раст и тестирање на нови нивоа на отпор во блиска иднина.
Во меѓувреме, и еврото бележи позитивно движење во однос на американскиот долар. Валутниот пар EUR/USD зајакна по пробивањето на значајна краткорочна линија на надолен тренд, што укажува на зголемен интерес за купување и намален притисок од продавачите.
Дополнителна поддршка за растот на еврото дава и техничката формација „двојно дно“, како и тргувањето над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек. Аналитичарите оценуваат дека овие сигнали отвораат простор за натамошно зајакнување на европската валута и достигнување на повисоки нивоа на отпор во наредниот период.
Анализи
Цената на нафтата падна под 80 долари за барел поради очекувањата за договор меѓу САД и Иран
Цените на нафтата на светските пазари забележаа пад од повеќе од пет проценти и се спуштија под границата од 80 долари за барел, откако се појавија сигнали дека САД и Иран би можеле уште оваа недела да постигнат договор за непречен транспорт на нафта низ Ормутскиот Теснец.
Според податоците на пазарите, референтната нафта Брент се тргуваше по цена од околу 78,5 долари за барел, додека американската сурова нафта WTI се движеше околу 75,5 долари за барел.
Падот на цените во голема мера го избриша неодамнешниот раст предизвикан од тензиите и конфликтите на Блискиот Исток, бидејќи инвеститорите очекуваат наскоро да се нормализира извозот на енергенси од земјите во Персискиот Залив.
Според медиумските извештаи, Вашингтон и Техеран планираат во петок да потпишат меморандум за разбирање со кој ќе се овозможи безбеден премин на танкерите низ Ормутскиот Теснец, една од најважните светски поморски рути за транспорт на нафта.
Аналитичарите оценуваат дека дополнителните количини на нафта од регионот, заедно со зголемените извозни квоти на групата ОПЕК+ и растот на производството во Обединетите Арапски Емирати, би можеле значително да ја зголемат понудата на глобалниот пазар.
Дополнителен притисок врз цените создаваат и очекувањата дека Иран ќе го зголеми извозот кон Кина, најголемиот светски увозник на нафта, чии резерви се намалени во последните месеци.
Во исто време, американските стратешки резерви на нафта се наоѓаат на најниско ниво во последните 43 години, што внимателно го следат инвеститорите и енергетските компании.
Трговците на пазарот проценуваат дека евентуалната стабилизација на состојбите на Блискиот Исток би можела дополнително да ги намали цените на нафтата доколку најавениот договор меѓу САД и Иран биде реализиран.
Анализи
Волстрит со силен раст: Dow Jones и Nasdaq поставија нови рекорди
Американските берзански индекси забележаа значителен раст на почетокот на скратената трговска недела, поттикнати од силниот скок на акциите на SpaceX и најавите за мировен договор меѓу САД и Иран.
Индексот Dow Jones порасна за 468,77 поени или 0,92 проценти и тргувањето го заврши на рекордни 51.671,03 поени. Во текот на денот индексот достигна и нов историски максимум. S&P 500 се зголеми за 1,65 проценти на 7.554,29 поени, додека технолошкиот Nasdaq Composite скокна за 3,07 проценти и затвори на рекордни 26.683,94 поени, што претставува негов најдобар дневен резултат од крајот на март.
Меѓу најголемите добитници беше SpaceX, чии акции пораснаа за речиси 20 проценти, надоврзувајќи се на растот од 19 проценти регистриран во петокот.
Позитивното расположение на пазарите беше дополнително поттикнато откако американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека е постигнат договор за ставање крај на конфликтот меѓу САД и Иран. Според најавите, меморандумот за разбирање треба формално да биде потпишан во петок во Швајцарија.
Инвеститорите позитивно реагираа и на информацијата дека ќе биде повторно отворен Ормускиот Теснец, еден од најважните светски коридори за транспорт на нафта. Очекувањата за нормализирање на сообраќајот придонесоа за пад на цените на нафтата, при што американската сурова нафта поевтини за околу 4,9 проценти и се спушти на 80,75 долари за барел.
Аналитичарите оценуваат дека пониските цени на енергенсите би можеле да го намалат инфлаторниот притисок и да ги олеснат одлуките на Федералните резерви во пресрет на состанокот на Комитетот за операции на отворениот пазар (FOMC).
И покрај неодамнешната неизвесност предизвикана од судирите меѓу Израел и Хезболах во Либан, пазарите во моментов се фокусирани на можноста за стабилизација на состојбите на Блискиот Исток и намалување на ризиците за глобалната економија.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


