Анализи
Граѓаните се задолжени 163 милиони евра на кредитни картички и трошат се помалку
Кредитните картички не им се најомилени на граѓаните во земјава и во континуитет се намалува нивниот долг кон банките по овој основ. Овој интересен феномен го покажуваат статистичките податоци на Народната банка и се случува во услови кога кредитните картички се широко распространети и користени на глобално ниво.
Според официјалната статистика на Централната банка, задолженоста на физичките лица во банките по основ на кредитни картички во ноември 2023 година изнесуваше 10.024 милиони денари (163 милиони евра) и во споредба со декември 2009 година, од кога датираат најстарите податоци, е намалена за речиси 3,7 милиони денари, односно за скоро 60 милиони евра.
Долгот на граѓаните по основ на кредитни картички се намалува во континуитет во изминатите 15 години. До крајот на 2016 година изнесувал над 200 милиони евра, а потоа постојаниот надолен тренд до крајот од минатата година го сведува на рекордно ниско ниво од 163 милиони евра.
Ако се споредат кредитните картички со дозволениот минус како кредитен производ, излегува дека граѓаните многу повеќе сакаат да ја зголемуваат својата финансиска моќ преку дозволен минус на платежната сметка од една или неколку плати отколку преку дозволениот лимит на кредитните картички. Банкарство веќе анализираше дека вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен.
Според последните статистички податоци, на долгот на кредитна картичка во ноември 2023 година корисниците плаќале просечна каматна стапка на ниво на банкарски сектор од 11,21%, додека на искористеното дозволено пречекорување плаќале просечна камата од 11,17%. Од почетокот на годинава овие каматни стапки веќе надминаа 14%, што значи дека нема голема разлика во трошокот, односно во цената на овие два кредитни производи. Но, има разлика ако се земе предвид фактот дека кога користат дозволено пречекорување, задолжувањето на кредитна картичка веќе им претставува дополнителен трошок на граѓаните. Исто така, за кредитна картичка банките наплаќаат и годишна членарина, која се движи над 1.000 денари.
Овој податок не им оди во прилог на банките, кои нудат широка палета на кредитни картички, пред се од програмата на Mastercard и Visa. Исто така, кредитните картички им обезбедуваат на граѓаните и дополнителни привилегии и бонуси, како што се разни попусти, кешбек, учество во наградни игри, користење привилегии при патување со авион и слично. Но, овие привилегии најчесто ги овозможуваат и дебитните картички на Mastercard и Visa, така што веќе им се достапни на граѓаните.
И статистичките податоци покажуваат дека доминацијата ја имаат дебитните картички. Според НБРСМ, во земјава се издадени вкупно 1.944.388 платежни картички заклучно со септември 2023 година, од кои 1.067.724 се Visa, a 828.382 се Mastercard. Со платежна функција се вкупно 1.932.331 картичка, од кои дебитни се 1.605.512, а кредитни само 326.819 картички.
Во 2016 година, од кога датираат првите податоци, имало 1.851.200 платежни картички во земјава, од кои 1.443.022 биле дебитни, а 375.654 кредитни. За седум години, бројот на дебитните картички е зголемен за над 150.000, а на кредитните е намален за околу 50.000.
Анализи
Светските берзи претпазливи додека инвеститорите го следат мировниот договор меѓу САД и Иран
Светските берзи во петокот покажаа мешани резултати, додека инвеститорите ја проценуваат одржливоста на мировниот договор меѓу САД и Иран, постигнат со посредство на Вашингтон.
Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс изјави дека секое економско олеснување за Техеран ќе зависи од целосното почитување на договорените услови. Тој нагласи дека САД нема да ѝ отстапат финансиски средства на Иран, освен ако земјата целосно не ги исполни своите обврски.
Од иранска страна, врховниот лидер ајатолах Мојтаба Хамнеи порача дека договорот е условен и дека го одобрил само по добиени гаранции дека ќе бидат заштитени правата на Иран и интересите на таканаречениот „фронт на отпорот“.
На европските пазари, индексот STOXX 600 беше во благ минус од околу 0,1 проценти, при што растот на акциите во енергетскиот и здравствениот сектор ги ублажи загубите.
Во Велика Британија приносите на десетгодишните државни обврзници пораснаа откако официјалните податоци покажаа дека државното задолжување во мај достигнало највисоко ниво од 2019 година наваму. Буџетскиот дефицит изнесувал 23,3 милијарди фунти.
Во Азија, јапонскиот индекс Никеи 225 порасна за 0,28 проценти и го заврши тргувањето на 71.250 поени, откако претходниот ден достигна рекордно високо ниво. Поширокиот индекс Топикс, пак, забележа пад од 0,57 проценти.
Јужнокорејскиот Коспи се намали за 0,13 проценти, додека технолошкиот индекс Косдак загуби 3,43 проценти. Акциите на „Самсунг Електроникс“ паднаа за 2,34 проценти, додека „СК Хајникс“ пораснаа за 2,94 проценти.
Австралискиот индекс S&P/ASX 200 заврши со пад од 0,92 проценти.
Пазарите во САД, Кина, Хонг Конг и Тајван останаа затворени поради празник.
Фјучерсите на американските индекси укажуваа на негативен почеток на следната трговска сесија, при што фјучерсите на S&P 500 и Nasdaq 100 беа пониски за 0,6 и 0,9 проценти, соодветно.
Сепак, американските берзи ја завршија скратената работна недела во позитивна територија. Индексот S&P 500 порасна за 1,08 проценти, Nasdaq Composite за 1,91 процент, а Dow Jones забележа раст од 0,14 проценти. Причина за оптимизмот беше сигналот од Федералните резерви дека годинава сè уште постои можност за зголемување на каматните стапки, по што инвеститорите повторно се насочија кон купување акции.
Анализи
Нафтата се обидува да надомести дел од загубите, среброто продолжува да слабее
Цената на суровата нафта бележи внимателно закрепнување во текот на денешното тргување, поттикната од подобрување на индикаторите за релативна сила (RSI), кои претходно достигнаа силно препродадени нивоа. Според техничката анализа на „Economies.com“, позитивните сигнали од индикаторите ѝ помогнале на нафтата да врати дел од претходните загуби.
Сепак, пошироката техничка слика останува негативна. Краткорочниот надолен тренд сè уште доминира, а цената продолжува да се движи под експоненцијалниот подвижен просек EMA50, кој претставува динамично ниво на отпор и ги ограничува обидите за посилен раст. Аналитичарите оценуваат дека сегашното закрепнување е ограничено и дека за поодржлив раст ќе биде потребно пробивање на клучните нивоа на отпор.
Во меѓувреме, среброто го продолжи падот и се спушти под нивото на поддршка од 66 долари, што се смета за дополнителен мечкин сигнал и ја зајакнува можноста за нови загуби во наредните сесии.
Металот останува под притисок додека се тргува под EMA50, што дополнително го потврдува краткорочниот негативен тренд. Индикаторите за релативна сила и натаму испраќаат негативни сигнали, иако пазарот веќе се наоѓа во зона на препродаденост. Ова, според анализата, укажува на силен надолен моментум и остава простор за понатамошно слабеење на цената на среброто.
Анализи
Безос: Вештачката интелигенција ќе создаде повеќе работни места отколку што ќе укине
Основачот на Џеф Безос смета дека вештачката интелигенција на долг рок ќе отвори повеќе работни места отколку што ќе затвори, отфрлајќи ги стравувањата дека технологијата би можела да предизвика масовна невработеност.
Говорејќи на технолошката конференција VivaTech во Париз, Безос изјави дека вештачката интелигенција нема да ги направи луѓето непотребни, туку ќе ја зголеми побарувачката за работна сила и ќе отвори нови можности за вработување.
„Апсолутно не се согласувам со тоа. Мислам дека вештачката интелигенција ќе создаде недостиг од работна сила затоа што ќе им овозможи на луѓето да препознаат повеќе проблеми што треба да се решат“, рече Безос.
Тој нагласи дека човечката имагинација не е ограничувачки фактор за иновациите, туку способноста идеите да се реализираат во пракса. Според него, многу потенцијално корисни проекти остануваат нереализирани поради сложеноста на нивната имплементација, а токму тука вештачката интелигенција може значително да помогне.
Безос оцени дека во иднина најголемиот предизвик нема да биде недостатокот на работа, туку ограничувањата што го забавуваат развојот на индустријата и технологијата, кои, според него, ќе бидат намалени со напредокот на AI системите.
На конференцијата тој ја претстави и својата нова иницијатива поврзана со вештачката интелигенција, насочена кон унапредување на производството преку автоматизација и дигитализација на индустриските процеси.
Осврнувајќи се на иднината, Безос повторно ја истакна својата визија за поголемо човечко присуство во вселената. Тој порача дека целта не е само посетување на Месечината, туку и трајно присуство на неа, при што технологии како електролизата би можеле да овозможат користење на лунарните ресурси за производство на гориво и поддршка на идни вселенски мисии.
На истиот настан беа претставени и роботски системи и експерименти кои комбинираат вештачка интелигенција со невронаучни интерфејси, што укажува на сè поголемата примена на AI технологијата во индустријата и физичкиот свет.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


