Банки
Вицегувернерката Нацевска: СЕПА може да донесе бројни придобивки за компаниите
„Динамиката на пристапувањето во Единствената област за плаќањa во евра (СЕПА) зависи од степенот на подготвеноста на земјите и степенот на усогласеност на националната правна рамка со европското законодавство за чија што оценка беше обезбедена и техничка помош од Светската банка. Нашата земја, Албанија и Црна Гора од страна на Светската банка во овој процес беа оценети со висок степен на усогласеност со правната рамка и беа првите три од шесте земји од Западен Балкан, чии што централни банки, во текот на јуни и јули, поднесоа апликации за членство до Европскиот Совет за плаќања . Очекувањата се дека трите земји се со голема можност за скорешно пристапување во Единствената област за плаќањa во евра (СЕПА)“, изјави вицегувернерката на Народната банка Емилија Нацевска во интервју за емисијата „360 степени“ на МТВ.
Нацевска потенцира дека со поднесувањето на самата апликација со целата пропратна документација која претставува огромен пакет од документи, нашата земја покажа дека релевантната европска регулатива е преточена во домашното законодавство, а пристапот до европскиот платежен систем ќе подразбира користење на придобивките пред земјава да стане полноправна членка на ЕУ.
„Членството во СЕПА е една од приоритетните активности коишто се поддржани со најновиот план за раст од страна на Европската комисија, којашто има за цел забрзана економска интеграција и доближување на регионот до единствениот пазар на ЕУ, што ќе овозможи граѓаните и компаниите што поскоро да ги почувствуваат бенефитите од членството. Со пристапувањето, значително ќе се намалат трошоците за прекуграничните плаќања во евра, ќе се обезбедат подобри услови за меѓународна соработка, трговија и инвестиции, ќе се подобри управувањето со готовинскиот тек, ќе се зајакне пристапот до пазарите во ЕУ, ќе се подобрат односите со деловните партнери преку побрзо порамнување на плаќањата“, истакна вицегувернерката Нацевска, нагласувајќи дека главниот двигател на СЕПА е поттикнување на конкуренцијата, а со тоа намалување на трошоците и забрзување на прекуграничните плаќања кои ќе се извршуваат во рок од еден ден, а доколку се користат системите за инстант плаќања − во рок од неколку секунди.
„Пристапувањето ќе биде особено значајно за дознаките, бидејќи тие кај нас, па и во регионот на Западен Балкан, тие играат значајна улога во економијата, достигнувајќи дури и до 15% од БДП. Трошоците за извршување на дознаките, кои се околу 6,7% од износот на трансакцијата тековно, ќе се преполоват на околу 3%, пришто на ниво на регионот на Западен Балкан ова може да придонесе за заштеда од дури половина милијарда евра. Значајни заштеди се очекуваат и кај фирмите. Според студија на Светска банка која ги анализира трошоците за извршување плаќања од микро, малите и средните фирми помеѓу земјите од Западен Балкан и Европската Унија, плаќање на износ од 5.000 евра од фирма во Западен Балкан кон фирма во ЕУ чини 10 пати поскапо отколку плаќање помеѓу фирмите во ЕУ. Трошоците во обратна насока, кога фирма од ЕУ плаќања кон фирма од Западен Балкан, се уште повисоки односно 12 пати повисоки во споредба со тоа кога плаќањето се извршува помеѓу фирмите од ЕУ. Трошоците за плаќањата на поголеми износи се уште повисоки“, истакна вицегувернерката Нацевска. Според проценките на Светската банка членството во СЕПА може да ја намали и сивата економија за 2 процентни поени во регионот на Западен Балкан, посочи Нацевска.
Вклучувањето во СЕПА е приоритет за Народната банка и другите институции вклучени во процесот, истакна Нацевска, кое ќе овозможи забрзување на трговската и финансиската интеграција на земјата во ЕУ и повисок економски раст.
Банки
Нов тримесечен рок за акционерите на „Аддико банка“ по успешната понуда на Рајфајзен
По успешното завршување на доброволната јавна понуда на „Рајфајзен банк интернешнл“ (РБИ) за преземање на „Аддико банка“, отворен е дополнителен тримесечен рок во кој акционерите можат да ја прифатат понудата на австриската банкарска групација.
Според документацијата на Австриската комисија за преземања, дополнителниот рок започнал на 3 август и ќе трае до 3 ноември 2026 година, до 17 часот по виенско време.
Оваа можност важи и за акционерите кои претходно ја прифатиле конкурентската понуда на Нова љубљанска банка (НЛБ), која не го исполнила минималниот услов за успешност. Тие во дополнителниот рок можат преку својата депозитна банка да преминат на понудата на РБИ.
До истекот на основниот рок, понудата на РБИ била прифатена за 10.831.435 акции, односно за 56,16 проценти од акциите на „Аддико банка“ опфатени со понудата. Со тоа бил надминат минималниот праг од повеќе од 55 проценти, кој РБИ го поставил како услов за успешност.
Конкурентската понуда на НЛБ била прифатена за 6.087.353 акции, што претставува 31,22 проценти од вкупно издадените акции. Овој резултат бил под потребниот праг од 50 проценти плус една акција, поради што понудата на НЛБ нема да биде реализирана, ниту за неа ќе биде отворен дополнителен рок.
Иако РБИ обезбеди мнозинска поддршка од акционерите, преземањето сè уште не е формално завршено. Понудата останува условена со исполнување на преостанатите услови наведени во документацијата, а крајниот рок за нивно исполнување е 14 мај 2027 година.
Дополнителниот тримесечен период му овозможува на РБИ дополнително да го зголеми својот сопственички удел во „Аддико банка“ пред конечното завршување на постапката.
Банки
Напредува модернизацијата на Македонскиот интербанкарски платен систем со поддршка од Европската Унија
Во текот на јули 2026 година, Народната банка, заедно со банките и останатите учесници во МИПС, успешно го спроведе првиот циклус тестирање на новото системско решение, при што беше потврдена неговата функционалност и подготвеноста за продолжување на следните фази од примената. Во рамките на тестирањето беа успешно обработени најголемиот дел од платежните пораки предвидени со проектот, согласно со стандардот ISO 20022.
По завршувањето на првиот циклус на тестирањето, во Народната банка се одржа работен состанок со учесниците во МИПС, на кој беа презентирани резултатите од досегашните активности, беа разгледани прашањата коишто се појавија во текот на тестирањето и беа усогласени наредните чекори за успешно спроведување на проектот.
Како што истакна Биљана Доновска-Гечева, директорка на Дирекцијата за платни системи во Народната банка, во наредниот период ќе продолжат активностите за финализирање на тестирањата и подготовка за воведување на новото системско решение во редовна употреба.
Воведувањето на стандардот ISO 20022 претставува значаен чекор во модернизацијата на националната платежна инфраструктура. Новиот стандард ќе овозможи размена на поквалитетни и побогати податоци во платниот промет, поефикасна автоматска обработка на плаќањата, поедноставно спроведување на контролите и поголема усогласеност со стандардите и практиките на Европската централна банка и европските платни системи. Со тоа ќе се создадат услови за поефикасни, посигурни и помодерни платежни услуги, во согласност со европските трендови и обврските во процесот на европската интеграција.
Проектот финансиран од Европската Унија „Зајакнување на капацитетот на Народната банка во областа на екстерните статистики, платежната статистика и платните системи“, покрај воведувањето на стандардот ISO 20022 во МИПС, опфаќа и воспоставување склад на податоци за потребите на екстерните статистики, со што дополнително се зајакнуваат институционалните капацитети на Народната банка во овие две значајни области.
Банки
Комерцијална банка со добивка од 45,5 милиони евра во првото полугодие од 2026 година – кредитирањето продолжува да расте!
Комерцијална банка АД Скопје во првите шест месеци од 2026 година оствари добивка од 2,798 милијарди денари или 45,5 милиони евра, што е за 5,5% помалку во споредба со истиот период минатата година. И покрај намалувањето на профитот, Банката ја надмина планираната бруто-добивка, реализирајќи 110,9% од предвидениот план.
Од Комерцијална банка посочуваат дека работењето во првото полугодие се одвивало во услови на засилена глобална економска неизвесност, геополитички тензии, притисоци врз инфлацијата и повисоки каматни стапки. Вкупните приходи од работењето изнесуваат 4,336 милијарди денари или 70,5 милиони евра, што претставува намалување од 3,3% на годишно ниво.
Најголем придонес во приходите и понатаму имаат нето-приходите од камати, кои достигнаа 3,476 милијарди денари (56,5 милиони евра) и се повисоки за 2,4%, благодарение на зголемените вложувања во државни хартии од вредност и растот на кредитирањето на населението и компаниите. Истовремено, приходите од провизии и надоместоци пораснале за 6,6%, достигнувајќи 661,5 милиони денари, како резултат на зголемениот обем на активности со клиентите.
Оперативните расходи изнесуваат 1,256 милијарди денари (20,4 милиони евра) и бележат раст од 4,4%, главно поради повисоки трошоци за вработените и амортизација. Воедно, нето исправката на вредност на финансиските средства е намалена за 10,9%, што упатува на подобрено управување со кредитниот ризик.
Комерцијална банка најавува дека и во наредниот период ќе продолжи со поддршка на кредитната активност за граѓаните и компаниите, со посебен фокус на одржување на квалитетот на кредитното портфолио, дигитализација на услугите, модернизација на деловната мрежа и усогласување со новите регулаторни стандарди во банкарскиот сектор.
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Банкипред 2 месециНа музиката ѝ е место и меѓу банкарските шалтери – Young Dadi со ексклузивен popup настап за клиентите на Халкбанк
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 4 неделиИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади
-
Криптовалутипред 2 месециБиткоинот се врати кон 64.000 долари, ликвидирани над 320 милиони долари во кратки позиции за само 15 минути
-
Бизниспред 2 месециФинансиските друштва пред нови правила: Кредитите ќе се исплаќаат само на трансакциска сметка

