Банки
Усвоен најновиот Квартален извештај со есенските макроекономски проекции на Народната банка
Советот на Народната банка одржа редовна седница на која беше разгледан и усвоен најновиот Квартален извештај во чии рамки се вклучени и макроекономските проекции на Народната банка. По усвојувањето на Извештајот, гувернерката ги претстави макроекономските проекции пред јавноста, на конференцијата за печатот.
Макроекономската слика за македонската економија во овој циклус проекции не е значително променета во споредба со априлските проекции.
Во согласност со закрепнувањето на светската економија и странската побарувачка, и натаму се очекува постепено забрзување на растот и на македонската економија. Сепак, најновите проекции упатуваат на малку послаб раст на домашната економија за оваа и за следната година, во споредба со априлските согледувања, а на среден рок оцените за растот се непроменети. Така, за оваа година економскиот раст е проектиран на 2,3%, а за наредната на 3,3%. На среден рок, во периодот 2026 ‒ 2027 година, се очекува натамошно забрзување на растот, во согласност со очекувањата за поповолен надворешен амбиент и засилени инвестициски активности поврзани со подолгорочниот карактер на јавниот инфраструктурен циклус. Ризиците за растот и натаму се нагласени и претежно надолни.
Во периодот на проекциите се очекува натамошно забавување на инфлацијата. Најновите оцени го потврдуваат априлското согледување за просечна стапка на инфлација од 3,5% во 2024 година, иако во последниот квартал се очекуваат одредени нагорни поместувања пред сѐ како резултат на споредбената основа. За следната година се очекува стапка на инфлација од 2,5%, што е мала нагорна ревизија во однос на април, при оцени за поголема инерција кај дел од ценовните категории. На среден рок (2026 ‒ 2027) се очекува стабилизирање на нивото на околу 2%, при очекувано исцрпување на ефектите од надворешните ценовни шокови, закотвени инфлациски очекувања и отсуство на позначителни притисоци преку каналот на домашната побарувачка. Како ризици и натаму се сметаат цените на примарните производи, коишто се под влијание на нестабилниот геополитички контекст и климатските фактори, како и домашните политики со кои се влијае врз агрегатната побарувачка во домашната економија.
И натаму се очекува поволна и претежно стабилна надворешна позиција на економијата на среден рок. По суфицитот остварен во претходната година (0,4%), оваа година се проценува умерен дефицит во тековната сметка од 2,1% од БДП, при стабилизирање на салдото во размената со стоки и услуги, како и нормализација на приватните трансфери, по високите нивоа достигнати во 2023 година. За преостанатиот период на проекцијата, 2025 ‒ 2027 година, е проектиран дефицит на тековните трансакции во просек од 2,2% од БДП. Во целиот период на проекцијата се очекуваат солидни нето-приливи во финансиската сметка, поддржани од директните инвестиции и задолжувањето на државата, со што девизните резерви и натаму ќе растат и ќе се задржат на ниво коешто е соодветно за задржување на стабилноста на домашната валута.
Банкарскиот систем и натаму ќе обезбедува солидна кредитна поддршка. До крајот на 2024 година, се очекува дека кредитниот раст ќе биде стабилен и ќе изнесува 7,5%. Се очекува раст и на среден рок, но малку поумерен и со просечна стапка од 7,2% за периодот 2025 ‒ 2027 година, во услови на солидна капитална и ликвидносна позиција на банките. Кредитниот раст, како и досега, ќе биде поддржан од растот на депозитите, како главен извор на финансирање. На крајот на 2024 година, се очекува солиден годишен раст на депозитите од 7,9%, а на среден рок за периодот од 2025 до 2027 година од околу 7,7%, во просек.
Во услови на значително забавување на домашната инфлација и поволен девизен пазар, но кога сѐ уште постојат ризици, Народната банка започна со претпазливо нормализирање на монетарната политика. Народната банка внимателно, на дневна основа, ќе ги следи макроекономските податоци и ризиците коишто сѐ уште постојат и како и досега, ќе ги презема сите неопходни мерки, користејќи ги сите расположливи инструменти, заради задржување на стабилноста на девизниот курс и ценовната стабилност.
Банки
НЛБ Банка доби согласност за нови четиригодишни мандати на Кирил Бухов и Драгиша Тадиќ
Народната банка на Република Северна Македонија на 9 октомври 2026 година издала решенија со кои се дава претходна согласност за повторно именување на Кирил Бухов и Драгиша Тадиќ за членови на Управниот одбор на НЛБ Банка АД Скопје, со што се обезбедува продолжување на нивниот ангажман во раководната структура на една од најголемите банки во земјата.
Според известувањата објавени преку СЕИ-Нет, новите мандати на двајцата членови ќе траат по четири години, при што мандатот на Бухов започнува на 4 јануари 2027 година, а на Тадиќ на 5 јануари 2027 година. Со добивањето на претходните согласности е исполнет регулаторниот услов за нивно повторно именување, согласно правилата што го уредуваат корпоративното управување во банкарскиот сектор.
Бухов е поврзан со оперативното работење, информациските технологии и дигиталната трансформација на банката, додека Тадиќ има професионално искуство во управувањето со кредитните ризици и банкарските операции. Нивните надлежности се особено значајни во период кога банките се соочуваат со зголемена кредитна активност, растечки барања за информациска безбедност и потреба од понатамошна дигитализација на финансиските услуги.
Продолжувањето на мандатите доаѓа во услови на зголемен обем на работење на домашниот банкарски сектор. Според податоците на Македонската банкарска асоцијација, вкупните кредити на банките на крајот од јуни 2026 година достигнале 592,19 милијарди денари, додека адекватноста на капиталот на системско ниво изнесувала 19,52 проценти.
Ваквите показатели ја нагласуваат важноста на стабилното корпоративно управување, особено во областите на управување со ризици, информациска безбедност и контрола на оперативните процеси.
НЛБ Банка во изминатиот период ја прошири структурата на Управниот одбор, со што се создаде поголема специјализација на раководните функции. Продолжувањето на мандатите на Бухов и Тадиќ претставува продолжување на воспоставениот модел на управување, без промена на основната организациска структура.
За акционерите, клиентите и регулаторот, континуитетот во раководството е важен од аспект на спроведувањето на деловната стратегија, одржувањето на квалитетот на кредитното портфолио и управувањето со ризиците што произлегуваат од технолошките промени во банкарството.
Банки
Гувернерот на Народната банка, Трајко Славески учествува на Годишните средби на ММФ и СБ
Делегација предводена од гувернерот на Народната банка, д-р Трајко Славески, и министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, ќе учествува на Годишните средби на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) и Групацијата на Светската банка (СБ), коишто ќе се одржат оваа седмица во Бангкок, Тајланд. Во составот на делегацијата на Народната банка се и вицегувернерката Ана Митреска и советничката на гувернерот Весна Стојчевска.
Во рамките на Годишните средби, делегацијата ќе одржи состаноци со високи претставници на ММФ и СБ, како и со претставници на други меѓународни финансиски институции.
Исто така, гувернерот Славески ќе има свое обраќање на настанот од високo ниво, посветен на Регионалниот економски преглед за Европа (EUR Regional Economic Outlook Dinner), во кое ќе се осврне на клучните предизвици и можности за забрзување на економскиот раст, зголемување на продуктивноста и побрза конвергенција на земјите од регионот кон Европската Унија.
Натамошното унапредување на соработката со ММФ во повеќе области од значење за монетарната политика и статистичките функции на централната банка, ќе бидат во фокусот на предвидените работни средби со заменикот на генералниот директор на ММФ, Бо Ли, директорот на ММФ за Европа, Матеуш Шчурек, извршниот директор на ММФ, Јерун Клик, и заменикот на извршниот директор, Марникс ван Рај. Делегацијата на Народната банка, предводена од гувернерот, ќе оствари средби и со претставниците на одделите за статистика, за правни работи и за монетарните и капиталните пазари при Меѓународниот монетарен фонд, на кои ќе се споделат досегашните достигнувања и резултати од заемната успешна соработка.
Ќе бидат остварени средби и со потпретседателката на Светската банка, Антонела Басани, и со извршниот директор на СБ за Конституенцата во која членува нашава земја, Јуџин Ругенаат, при што ќе се разговара за тековните активности и идните чекори за модернизација на платните системи, дигитализација на плаќањата и натамошно усогласување на националната регулатива со европската рамка.
Посебен акцент ќе биде ставен на проектот за воспоставување национален систем за инстант плаќања, заснован на моделот на системот ТИПС (TIPS) на Евросистемот. На средбата ќе бидат разгледани и активностите за унапредување на прифаќањето електронски плаќања, подготовката на национален стандард за QR-код за плаќања, натамошно усогласување на националната регулатива со законодавството на Европската Унија, како и зајакнувањето на надзорот и сајбер-безбедноста на платните системи.
Годишните средби на ММФ и СБ се платформа на која првите луѓе на централните банки и министрите за финансии од земјите членки соработуваат и разговараат за состојбите во глобалната економија, финансиската стабилност, монетарната и фискалната политика, развојното финансирање и предизвиците со кои се соочуваат земјите членки.
Банки
НЛБ ја продолжи јавната понуда на акции до 17 декември – планира да привлече до 100 милиони евра за инвестиции во недвижности
Словенечката инвестициска компанија NLB Skladi – Nepremičnine, која е дел од групацијата НЛБ, го продолжи рокот за запишување акции во рамките на својата прва јавна понуда (IPO) до 17 декември 2026 година. Компанијата планира да издаде до 10 милиони нови акции по цена од 10 евра, со што потенцијално би можела да прибере до 100 милиони евра за инвестиции во недвижности.
Одлуката за продолжување на рокот е донесена со цел на потенцијалните инвеститори да им се овозможи повеќе време за донесување инвестициска одлука, но и да се создадат подобри услови за успешно прибирање капитал.
Според информациите објавени на 12 октомври, словенечката Агенција за пазарот на хартии од вредност на 6 октомври одобрила измени на проспектот за јавната понуда. Првично, запишувањето акции требало да трае од 16 јуни до 16 октомври 2026 година.
НЛБ сака да обезбеди повеќе капитал за атрактивни недвижности
Од NLB Skladi – Nepremičnine објаснуваат дека продолжувањето на рокот е резултат на досегашниот интерес на инвеститорите, но и на идентификувањето нови потенцијални инвестиции во недвижности.
Според компанијата, по објавувањето на проспектот биле идентификувани неколку инвестициски можности кои според квалитетот, големината и стратешкото значење би можеле да станат важен дел од идното портфолио.
За реализација на ваквите инвестиции ќе биде потребен поголем капитал од минималниот износ неопходен за успешно започнување со работа.
Компанијата смета дека дополнителните средства ќе овозможат поголема флексибилност при купувањето квалитетни недвижности, како и побрзо создавање диверзифицирано инвестициско портфолио.
Со други зборови, целта не е само успешно завршување на јавната понуда, туку и обезбедување доволно финансиски средства за реализација на планираната инвестициска стратегија.
Големите инвеститори ќе добијат дополнителни поволности
Една од поважните новини во изменетиот проспект е можноста за склучување посебни договори со поголемите инвеститори.
Станува збор за инвеститори кои ќе запишат и уплатат најмалку 500.000 нови акции, што претставува инвестиција од минимум пет милиони евра.
Под однапред утврдени, објективни и јавно објавени услови, овие инвеститори ќе можат да остварат право на поврат на дел од основниот надоместок за управување.
Важно е што овој поврат ќе се финансира исклучиво од сопствените средства на управувачкото друштво, а не од средствата на инвестициската компанија.
Со оваа мерка, компанијата настојува да го зголеми интересот на институционалните и другите големи инвеститори за учество во јавната понуда.
Нови ограничувања за поголема транспарентност
Измените на проспектот предвидуваат и дополнителни правила поврзани со независноста на инвестициските одлуки.
Според новите услови, NLB Skladi – Nepremičnine и нејзините посебни друштва основани за инвестиции во недвижности нема да можат да купуваат недвижности или други дозволени инвестиции од компании кои се опфатени со консолидираните финансиски извештаи на матичната компанија.
Целта е да се зајакне транспарентноста на работењето и да се зголеми довербата на инвеститорите во независноста на процесот на инвестирање.
Оваа одредба е особено значајна бидејќи компанијата е поврзана со една од најголемите банкарски групации во регионот.
Минималната инвестиција изнесува 5.000 евра
Јавната понуда е наменета за индивидуални инвеститори во Словенија, како и за институционални инвеститори во Словенија и соседна Хрватска.
Минималниот износ за инвестирање е утврден на 5.000 евра.
Според првичниот проспект, компанијата планира да издаде најмногу 10 милиони нови акции со единечна цена од 10 евра.
За јавната понуда да се смета за успешна, првично бил определен праг од најмалку 2,9 милиони запишани акции, односно капитал од 29 милиони евра.
Доколку бидат запишани сите понудени акции, вкупниот износ на прибрани средства би можел да достигне 100 милиони евра.
По завршувањето на постапката, планирано е новите акции да бидат котирани на Љубљанската берза.
Компанијата е дел од најголемата словенечка банкарска групација
NLB Skladi – Nepremičnine е новооснована инвестициска компанија со основен капитал од еден милион евра, поделен на 100.000 акции.
Нејзин единствен акционер е NLB Skladi, друштво за управување со инвестициски фондови кое е во целосна сопственост на Nova Ljubljanska Banka (НЛБ), најголемата банка во Словенија.
Со новата инвестициска компанија, групацијата го проширува своето присуство во сегментот на инвестиции во недвижности, создавајќи можност за дополнителна диверзификација на инвестициските активности.
Акциите на матичната НЛБ банка на Љубљанската берза во петокот ја завршија трговската сесија без промена на цената, на ниво од 227 евра по акција.
Што значи ова за регионалниот финансиски пазар?
Продолжувањето на јавната понуда на NLB Skladi – Nepremičnine покажува дека големите регионални банкарски групации бараат дополнителни можности за инвестирање надвор од традиционалните банкарски производи.
Недвижностите претставуваат посебна инвестициска категорија која може да овозможи приходи од закуп, како и потенцијален раст на вредноста на имотот.
Сепак, инвестирањето во недвижности носи и ризици поврзани со пазарните цени, ликвидноста, трошоците за одржување и економските циклуси.
За македонскиот финансиски пазар, ваквите активности се интересни и поради присуството на НЛБ групацијата преку НЛБ Банка АД Скопје.
Но, засега нема информации дека оваа јавна понуда е наменета за индивидуални инвеститори од Македонија или дека новата компанија планира директни инвестиции на македонскиот пазар.
До 17 декември ќе се знае интересот на инвеститорите
Со продолжувањето на рокот за запишување акции, NLB Skladi – Nepremičnine добива дополнителни два месеца за привлекување капитал.
Конечниот резултат од јавната понуда ќе покаже колкав интерес постои за овој вид инвестиции и дали компанијата ќе успее да обезбеди капитал што ќе ѝ овозможи побрза реализација на планираните инвестиции во недвижности.
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 1 месец10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Банкипред 2 месециКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка: Исплатени пензиите за август, средствата се достапни веднаш
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка денеска ги исплаќа августовските пензии





