Банки
Усвоен најновиот Квартален извештај со есенските макроекономски проекции на Народната банка
Советот на Народната банка одржа редовна седница на која беше разгледан и усвоен најновиот Квартален извештај во чии рамки се вклучени и макроекономските проекции на Народната банка. По усвојувањето на Извештајот, гувернерката ги претстави макроекономските проекции пред јавноста, на конференцијата за печатот.
Макроекономската слика за македонската економија во овој циклус проекции не е значително променета во споредба со априлските проекции.
Во согласност со закрепнувањето на светската економија и странската побарувачка, и натаму се очекува постепено забрзување на растот и на македонската економија. Сепак, најновите проекции упатуваат на малку послаб раст на домашната економија за оваа и за следната година, во споредба со априлските согледувања, а на среден рок оцените за растот се непроменети. Така, за оваа година економскиот раст е проектиран на 2,3%, а за наредната на 3,3%. На среден рок, во периодот 2026 ‒ 2027 година, се очекува натамошно забрзување на растот, во согласност со очекувањата за поповолен надворешен амбиент и засилени инвестициски активности поврзани со подолгорочниот карактер на јавниот инфраструктурен циклус. Ризиците за растот и натаму се нагласени и претежно надолни.
Во периодот на проекциите се очекува натамошно забавување на инфлацијата. Најновите оцени го потврдуваат априлското согледување за просечна стапка на инфлација од 3,5% во 2024 година, иако во последниот квартал се очекуваат одредени нагорни поместувања пред сѐ како резултат на споредбената основа. За следната година се очекува стапка на инфлација од 2,5%, што е мала нагорна ревизија во однос на април, при оцени за поголема инерција кај дел од ценовните категории. На среден рок (2026 ‒ 2027) се очекува стабилизирање на нивото на околу 2%, при очекувано исцрпување на ефектите од надворешните ценовни шокови, закотвени инфлациски очекувања и отсуство на позначителни притисоци преку каналот на домашната побарувачка. Како ризици и натаму се сметаат цените на примарните производи, коишто се под влијание на нестабилниот геополитички контекст и климатските фактори, како и домашните политики со кои се влијае врз агрегатната побарувачка во домашната економија.
И натаму се очекува поволна и претежно стабилна надворешна позиција на економијата на среден рок. По суфицитот остварен во претходната година (0,4%), оваа година се проценува умерен дефицит во тековната сметка од 2,1% од БДП, при стабилизирање на салдото во размената со стоки и услуги, како и нормализација на приватните трансфери, по високите нивоа достигнати во 2023 година. За преостанатиот период на проекцијата, 2025 ‒ 2027 година, е проектиран дефицит на тековните трансакции во просек од 2,2% од БДП. Во целиот период на проекцијата се очекуваат солидни нето-приливи во финансиската сметка, поддржани од директните инвестиции и задолжувањето на државата, со што девизните резерви и натаму ќе растат и ќе се задржат на ниво коешто е соодветно за задржување на стабилноста на домашната валута.
Банкарскиот систем и натаму ќе обезбедува солидна кредитна поддршка. До крајот на 2024 година, се очекува дека кредитниот раст ќе биде стабилен и ќе изнесува 7,5%. Се очекува раст и на среден рок, но малку поумерен и со просечна стапка од 7,2% за периодот 2025 ‒ 2027 година, во услови на солидна капитална и ликвидносна позиција на банките. Кредитниот раст, како и досега, ќе биде поддржан од растот на депозитите, како главен извор на финансирање. На крајот на 2024 година, се очекува солиден годишен раст на депозитите од 7,9%, а на среден рок за периодот од 2025 до 2027 година од околу 7,7%, во просек.
Во услови на значително забавување на домашната инфлација и поволен девизен пазар, но кога сѐ уште постојат ризици, Народната банка започна со претпазливо нормализирање на монетарната политика. Народната банка внимателно, на дневна основа, ќе ги следи макроекономските податоци и ризиците коишто сѐ уште постојат и како и досега, ќе ги презема сите неопходни мерки, користејќи ги сите расположливи инструменти, заради задржување на стабилноста на девизниот курс и ценовната стабилност.
Банки
Компаниите се задолжуваат побрзо од граѓаните: корпоративните кредити растат за 15,1%, а кредитите на населението за 12,3%
Кредитната активност на македонските банки продолжува да расте со двоцифрени стапки, но најновите расположливи податоци на Народната банка откриваат значајна разлика меѓу задолжувањето на компаниите и домаќинствата. Во август 2026 година корпоративните кредити забележале годишен раст од 15,1%, додека кредитите на населението се зголемиле за 12,3%.
Разликата од 2,8 процентни поени покажува дека корпоративниот сектор има посилна динамика на кредитирање. Особено значаен е податокот дека годишното зголемување на кредитите на претпријатијата во целост произлегува од кредитирањето во домашна валута, што ја нагласува улогата на денарските финансиски производи во финансирањето на деловните активности.
Кај населението, најизразен раст имаат станбените кредити, кои во август биле повисоки за 16,2% на годишна основа. Потрошувачките кредити, пак, пораснале за 12,2%, што покажува дека побарувачката за финансирање на недвижности расте побрзо од задолжувањето за тековна потрошувачка.
Вкупната кредитна активност на банкарскиот сектор во август забележала годишен раст од 13,6%, додека депозитите пораснале за 9%. Оваа разлика не претставува непосреден показател за нарушена ликвидност, бидејќи банките располагаат и со други извори на финансирање и ликвидни средства, но е важен сигнал за следење на односот меѓу кредитната експанзија и депозитната база.
За банките, продолжувањето на кредитниот раст отвора можности за зголемување на каматните приходи, но истовремено бара внимателно управување со кредитниот ризик, особено во услови на неизвесно меѓународно економско окружување.
Редакција Банкарство
Банки
Славески на средба со заменик-директорот на ММФ: Во фокусот инфлацијата, стабилноста на девизниот курс и глобалните ризици
Гувернерот на Народната банка, д-р Трајко Славески, оствари средба со заменикот на генералниот директор на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Бо Ли, на која се разговараше за актуелните макроекономски состојби, глобалните економски ризици и мерките за стабилизирање на инфлацијата и одржување на стабилноста на девизниот курс.
Средбата се одржа во рамките на Годишните средби на ММФ и Групацијата на Светската банка во Бангкок, на кои се разгледуваат актуелните предизвици за глобалната економија и финансискиот систем.
Како што соопшти Народната банка, во разговорите посебно внимание било посветено на значењето на независноста, транспарентноста и кредибилитетот на централната банка како клучни предуслови за успешно спроведување на монетарната политика и одржување на макроекономската стабилност.
Гувернерот Славески и високиот претставник на ММФ разговарале и за мерките што ги презема Народната банка за стабилизирање на инфлацијата и зачувување на стабилноста на девизниот курс, како и за натамошното унапредување на институционалните рамки.
Во фокусот биле и глобалните ризици и нивното значење за економските текови, во услови на зголемена неизвесност во меѓународното економско опкружување.
Продолжува соработката меѓу Народната банка и ММФ
На средбата била потврдена заемната определба за продолжување на успешната соработка меѓу Народната банка и Меѓународниот монетарен фонд.
Соработката и во наредниот период ќе се одвива преку советодавна поддршка, техничка помош и активности насочени кон јакнење на институционалните капацитети.
Од Народната банка посочуваат дека натамошното унапредување на институционалните рамки и соработката со ММФ остануваат важни сегменти во напорите за одржување на макроекономската и финансиската стабилност.
Банки
Ова се 100-те најбезбедни банки во светот за 2026 година – европските банки доминираат на листата
Европските банки повторно доминираат на листата на 100 најбезбедни банки во светот за 2026 година, објавена од меѓународниот финансиски магазин Global Finance. Првите 12 места им припаѓаат на европски финансиски институции, додека германската развојна банка KfW ја задржа лидерската позиција 17-та година по ред.
Според 35. годишно рангирање на Global Finance, европските банки заземаат 17 од првите 25 позиции и повеќе од половината места меѓу 50-те најбезбедни банки во светот.
Листата опфаќа финансиски институции од 28 земји, територии и административни области, а Франција има најголем број претставници, со десет банки. Следуваат Германија, Јужна Кореја и Соединетите Американски Држави со по осум банки, додека Канада има седум претставници.
Германската KfW е најбезбедна банка во светот 17 години по ред
На првото место повторно се наоѓа германската KfW, која ја задржува титулата најбезбедна банка во светот 17-та година по ред.
Втора на листата е швајцарската Zuercher Kantonalbank, додека третото место го зазема холандската BNG Bank.
Меѓу десетте најбезбедни банки се и германските Landwirtschaftliche Rentenbank, L-Bank и NRW.BANK, холандската Nederlandse Waterschapsbank, норвешката Kommunalbanken, швајцарската Basler Kantonalbank и шведската Swedish Export Credit.
На 11. и 12. место се шведските Svenska Handelsbanken и Swedbank, со што европските институции ги заземаат сите први 12 позиции.
Првата банка надвор од Европа е Royal Bank of Canada, која се наоѓа на 13. место. Следуваат Commonwealth Bank of Australia на 14. позиција, финската Nordea Bank на 15. и сингапурската DBS Bank на 16. место.
Меѓу првите 20 се и сингапурските Oversea-Chinese Banking Corporation и United Overseas Bank, шведската SEB и јужнокорејската Korea Development Bank.
Франција има најмногу банки меѓу 100-те најбезбедни
Иако Германија има најсилна застапеност на самиот врв, Франција е земјата со најголем број банки на целата листа.
Меѓу француските институции се HSBC Continental Europe на 40. место, BNP Paribas на 49. и Credit Agricole на 50. позиција.
На листата се и Caisse des Depots et Consignations, Banque Federative du Credit Mutuel, Credit Mutuel Arkea, SFIL, Groupe BPCE, Societe Generale и Agence France Locale.
Од другите големи европски банки, швајцарската UBS е рангирана на 24. место, холандската Rabobank на 42., данската Danske Bank на 43., шпанската Banco Santander на 67., а германската Deutsche Bank на 80. место.
Австриската Erste Group Bank се наоѓа на 85. позиција, додека чешката Komercni Banka е рангирана на 92. место.
Американските банкарски гиганти подалеку од врвот
Интересно е што некои од најголемите американски банкарски институции се наоѓаат значително подолу на листата во споредба со европските банки.
JPMorgan Chase го зазема 66. место, Bank of America е на 76. позиција, додека Bank of New York Mellon е рангирана на 55., а State Street на 57. место.
Меѓу американските претставници се и Agribank на 46., CoBank на 59., Farm Credit Bank of Texas на 63. и Northern Trust на 74. место.
Во Азија, меѓу најдобро рангираните се трите сингапурски банки DBS Bank, Oversea-Chinese Banking Corporation и United Overseas Bank, кои ги заземаат 16., 17. и 18. место.
Кинеските банки се застапени во долниот дел од листата, при што China Development Bank е на 77. место, Industrial and Commercial Bank of China на 98., Agricultural Bank of China на 99. и China Construction Bank на 100. позиција.
Финансиската стабилност и управувањето со ризиците се клучни критериуми
Рангирањето на Global Finance се заснова на процена на долгорочните кредитни рејтинзи за обврски во странска валута, доделени од меѓународните рејтинг-агенции Moody’s, Standard & Poor’s и Fitch.
Анализата ги опфаќа 500-те најголеми банки во светот, а конечната листа ги издвојува институциите со највисоки оценки според применетата методологија.
Основачот и уреднички директор на Global Finance, Џозеф Џарапуто, истакна дека во услови на континуирана економска неизвесност, геополитички тензии и брзи промени во финансискиот сектор, финансиската сила, стабилноста и дисциплинираното управување со ризиците остануваат клучни показатели за квалитетот на банкарските институции.
Според него, рангирањето за 2026 година ги препознава банките што покажале финансиска сила и долгорочна отпорност, неопходни за справување со новите ризици и за одржување на довербата на клиентите и финансиските пазари.
Меѓу најбезбедните 100 банки нема банка од Македонија
На овогодишната листа на 100 најбезбедни банки во светот нема банка од Северна Македонија.
Од земјите во поширокиот регион се издвојуваат австриската Erste Group Bank на 85. место и чешката Komercni Banka на 92. позиција.
Сепак, отсуството од оваа листа само по себе не претставува показател дека одредена банка е небезбедна, бидејќи рангирањето се однесува на ограничен круг од најголемите светски банки и се темели на конкретни меѓународни кредитни рејтинзи.
Покрај глобалната листа, Global Finance објавува и посебни рангирања на 50-те најбезбедни комерцијални банки во светот, најбезбедните банки на пазарите во развој, како и рангирања по земји и региони, вклучително и Централна и Источна Европа.
Најновата листа уште еднаш ја потврдува силната позиција на европските банки во глобалниот финансиски систем, особено на германските, швајцарските, холандските и скандинавските институции, кои доминираат на врвот според кредитната сигурност и долгорочната финансиска стабилност.
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 2 месеци10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Банкипред 2 месециКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка: Исплатени пензиите за август, средствата се достапни веднаш
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка денеска ги исплаќа августовските пензии





