Банки
Централна кооперативна банка со скромна добивка од 30,6 милиони денари за девет месеци
Централна кооперативна банка во третото тримесечје од 2024 година оствари добивка од 30,6 милиони денари.
Работењето на Банката во текот на 2024 година се одвива во услови на неизвесност на економијата како последица на високата инфлација, која во текот на 2024 година забави како последица на намалени притисоци од базичната инфлација и на храната на глобално ниво. Главниот акцент при одлучувањето за поставеноста на монетарната политика и овој квартал беше ставен на потребата од стабилизирање на инфлацијата на историски ниските нивоа и на инфлациските очекувања на потрајна основа, имајќи ги предвид присутните ризици, коишто во голема мера се поврзани со геополитичките тензии. Оттука, ова ниво на каматните стапки, заедно со промените направени досега кај задолжителната резерва и со преземените макропрудентни мерки, би придонеле за натамошно забавување на инфлацијата и за задржување на стабилноста на девизниот курс. Со оглед на монетарната стратегија на стабилен девизен курс на денарот во однос на еврото, промените во домашната монетарна политика ја одразуваат и поставеноста на монетарната политика на Европската централна банка.
Забележан е пораст на вкупната актива/пасива од 0,4% и остварување на поставениот план од 95%.
До третото тримесечје од 2024 година, евидентиран е пораст на кредити на и побарувања од други комитенти за 1% во однос на крајот на годината, при што планот за овој период е исполнет 97%. Порастот во најголем дел е остварен при одобрување кредити на физички лица.
Паричните средства и парични еквиваленти се намалени за 25% и на ниво на планот со исполнување од 100%. Позицијата вложувања во хартии од вредност е значително повисока во однос на крајот на претходната година, и повисока од планот за 7%.
Позицијата останати побарувања е пониска во однос на крајот од минатата година за 71%, и пониска во однос на планот за 71%.
Позицијата нематеријални средства бележи раст во однос на крајот на минатата година, кој се должи на континуираната набавка на софтвер и лиценци, додека кај позицијата недвижности и опрема е забележано незначително намалување како резултат на континуирана амортизација во третото тримесечје од 2024 година.
Кај позицијата преземени средства нема придвижување што се должи на тоа што нема ново преземање и продажба на средства во текот на третото тримесечје на 2024 година.
На 30 септември 2024 година, билансната вредност на издадените конвертибилни обврзници бележи пад во однос на крајот на минатата година како резултат на исплатената камата во текот на март 2024 година. Вредноста на издадените конвертибилни обврзници е искажана во позицијата субординирани обврски.
Позицијата депозити на други коминтенти бележи пораст во однос на крајот од годината од 6%, и намалување во однос на планот за 3.5% што се должи на зголемување на депозитната база како последица на зголемување на каматните стапки.
Во услови на растечка инфлација и општ пораст на каматните стапки во банкарскиот сектор, Централна кооперативна банка АД Скопје ги зголеми каматните стапки на депозитите што предизвика зголемување на расходите за камати за 48% во однос на истиот период минатата година. Додека остварените расходи за камати во известувачкиот период се пониски за 8% во однос на планираните.
Растечката економска криза и инфлаторните трендови влијаеја врз пазарот на капиталот и соодветно врз политиките на регулаторот и се чини дека веќе се создадени услови за прекин на континуираниот и долгогодишен тренд на намалување на активните каматни стапки на ниво на банкарски сектор. Ефектите од ваквата промена на трендот се чувствуваат во текот на 2024 година со што при пораст на вкупниот каматен пондер кај кредитите, Банката оствари повисоки вкупни приходи од камати за 22% во споредба со истиот период минатата година. Притоа, Банката успева да го одржи стабилно портфолиото на постоечки кредити и да го задржи високиот квалитет на истото. Во услови на силна конкурентска борба во текот на годината и одржувањето на висока конкурентност кај продуктната понуда на Банката, забележан е повисок нето-каматен приход во однос на истиот период претходната година од 10,4%.
Во септември 2024 година, забележан е пораст на приходите од провизии за 5,6% во однос на истиот период минатата година, но во однос на планот се пониски за 2%. Зголемените расходи за провизии од 17,7% придонесоа кон намалување на позицијата нето-приходи од провизии и надомести за 1%, во однос на истиот период претходната година, додека во однос на планот се пониски за 9,5%.
Позицијата трошоци за вработените бележи пораст во однос на истиот период претходната година и е на исто ниво во однос на планираните.
Позицијата останати расходи од дејноста бележи пораст од 7% во однос на истиот период минатата година, додека во однос на планот, остварени се пониски останати расходи од дејноста за 2,3%.
Останатите приходи од дејноста се пониски од планираните за 35%, и се за 18,9% пониски во однос на истиот период од 2023 година.
До третото тримесечје од 2024 година реализирани се пониски нето–приходи од курсни разлики за 2% во однос на истиот период минатата година.
Расходите за амортизација се пониски во однос на истиот период минатата година, и се 8,9% пониски во однос на планираните.
Заклучно со 30 септември 2024 година, евидентно е зголемување на издвоените резервации за кредитните изложености, при што еиздвоена исправка на вредноста на финансиските средства и посебна резерва за вонбилансната изложеност, на нето-основа во износ од 11,2 милиони денари, односно забележано е зголемување на оваа позиција за 1.2 милиони денари во однос на истиот период минатата година.
Банки
НБРСМ: Негативната нето финансиска позиција на економијата достигна 615,5 милијарди денари
Негативната нето финансиска позиција на домашната економија на крајот од првиот квартал на 2026 година изнесувала 615,5 милијарди денари, односно 54,4 проценти од бруто домашниот производ, покажуваат кварталните податоци на Народната банка.
Во текот на првите три месеци од годината, нето-задолжувањето на националната економија изнесувало 20,5 милијарди денари или 8,5 проценти од кварталниот БДП. Најголемо нето-задолжување било забележано кај нефинансиските друштва, во износ од 18,3 милијарди денари, како и кај државата, со 9,8 милијарди денари. Истовремено, финансискиот сектор остварил нето-позајмување од 4,4 милијарди денари, а домаќинствата од 3,3 милијарди денари.
Вкупните финансиски средства на националната економија достигнале 4.839 милијарди денари, што претставува раст од 133 милијарди денари во споредба со претходниот квартал. Вкупните финансиски обврски, пак, изнесувале 5.454 милијарди денари и биле повисоки за 140 милијарди денари. Најголем придонес кон растот на средствата и обврските имале финансиските друштва и државата.
Долгот на нефинансиските друштва на крајот од кварталот изнесувал 674,5 милијарди денари, што е зголемување за 12,1 милијарда денари. Компаниите најмногу се задолжувале кај банките, а потоа во странство.
Кај домаќинствата, позитивната нето финансиска позиција изнесувала 963,5 милијарди денари или 85,1 процент од БДП. Нивниот долг достигнал 303,7 милијарди денари, односно 26,8 проценти од БДП, што е квартален раст од 7,8 милијарди денари. Дури 93,7 проценти од долгот на домаќинствата се однесува на банкарски кредити.
Банки
Гувернерот на Риксбанк: Независноста е клучна за довербата во централните банки
Независноста на централните банки е еден од најважните предуслови за одржување на ниска и стабилна инфлација, доверба во парите и стабилен финансиски систем, оценува гувернерот на Шведската централна банка, Ерик Тедеен.
Во интервју по повод одбележувањето 80 години централно банкарство на Народната банка на Република Северна Македонија, Тедеен нагласува дека политичките притисоци врз монетарната политика стануваат сè почести, дури и во земјите во кои независноста на централните банки традиционално има силна поддршка.
Според него, централните банки што самостојно ги носат одлуките имаат поголема можност долгорочно да ја задржат инфлацијата на ниско и стабилно ниво. Како дополнителен ризик тој го посочува влошувањето на јавните финансии во голем број земји, што може да доведе до поголемо влијание на фискалната политика врз монетарните одлуки.
Говорејќи за улогата на централните банки, Тедеен истакнува дека нивните основни цели и натаму остануваат макроекономската и финансиската стабилност, како и зачувувањето на вредноста на парите.
Тој предупредува и на ризикот од прекумерно проширување на надлежностите на централните банки. Според него, тие треба внимателно да проценат дали новите економски и општествени прашања се во рамките на нивниот законски мандат, бидејќи излегувањето надвор од овластувањата може да ја наруши довербата на јавноста и демократската легитимност на нивната независност.
Како пример ги наведува климатските промени, кои можат да влијаат врз инфлацијата, синџирите на снабдување и финансиската стабилност, но нагласува дека централните банки не треба да носат политички одлуки за изборот на енергетски извори.
Тедеен потсетува дека Риксбанк, основана во 1668 година и позната како најстара централна банка во светот, и денес ги задржува основните принципи врз кои била создадена – работа во јавен интерес, грижа за економската стабилност, сигурен платен систем и одржување на довербата во финансискиот систем.
Извор: НБРМ
Банки
НЛБ Банка ја исплати јулската пензија
НЛБ Банка АД Скопје информира дека е извршена исплатата на пензиите за месец јули и дека средствата им се достапни на пензионерите веднаш.

Од банката ги советуваат корисниците да го заштедат своето време преку користење на мрежата на банкомати, безготовинско плаќање во продажните места, како и преку електронското и мобилното банкарство.
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Банкипред 2 месециНа музиката ѝ е место и меѓу банкарските шалтери – Young Dadi со ексклузивен popup настап за клиентите на Халкбанк
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 1 месецДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 4 неделиИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади

