Connect with us
no baners

Бизнис

ТРОЈЦА ЛАУРЕАТИ ЈА ДОБИЈА НОБЕЛОВАТА НАГРАДА ЗА ЕКОНОМИЈА

Објавено

на

Овогодишната Нобелова награда за економија им беше доделена на Џоел Мокир, Филип Агион и Питер Хјуит, за нивниот истражувачки придонес во разбирањето на економскиот раст управуван од иновации. Едната половина од наградата ја доби Мокир „за идентификување на предусловите за одржлив раст преку технолошки напредок“, додека другата половина ја делат Агион и Хјуит „за теоријата за одржлив раст преку креативно уништување“.

Според Шведската академија на науките, овогодишните лауреати ја истакнуваат суштината на иновациите како движечка сила на економскиот напредок. Технологијата брзо се развива и создава нови производи и производствени методи кои ја заменуваат старите, во постојан циклус на иновација. Овој процес е основата за одржлив економски раст, што директно се одразува на подобар животен стандард, здравје и квалитет на животот.

Историски контекст: од стагнација до индустриска револуција

Како што објаснуваат експертите, економскиот раст не бил секогаш само по себе разбирлив или автоматски. „Стагнацијата била норма во поголемиот дел од човечката историја. И покрај важните откритија, кои понекогаш воделе до повисоки приходи и подобри услови за живот, растот секогаш на крајот се стабилизирал“, наведува академијата.

Џоел Мокир ја користел историјата како клучен извор за разбирање на одржливиот раст. Тој покажал дека за иновациите да генерираат самогенерирачки економски процес, потребно е не само да се знае дека нешто функционира, туку и да се разбере научниот принцип зад тоа. Недостатокот на научни објаснувања пред индустриската револуција го отежнувал градењето врз претходни откритија. Мокир исто така нагласува дека општеството мора да биде отворено за нови идеи и да дозволува промени за да се овозможи долгорочен раст.

Креативното уништување: двигател на современиот пазар

Филип Агион и Питер Хјуит се фокусирале на механизмите што лежат зад одржливиот раст преку концептот на креативното уништување. Во својот труд од 1992 година, тие развиле математички модел кој објаснува дека кога на пазарот ќе се појави нов и подобар производ, компаниите што нудат постари технологии или производи губат. Иновацијата е „креативна“ бидејќи создава нови можности, но и „деструктивна“ бидејќи ги преминува и заменува постоечките решенија.

Агион и Хјуит покажуваат дека оваа динамика создава конфликти кои мора да се управуваат конструктивно. Без поддршка за процесот на креативно уништување, постоечките компании и интересни групи можат да блокираат иновации, што го успорува економскиот раст.

Импликации за финансискиот сектор и банкарството

Работата на лауреатите има директни импликации за банкарскиот и финансискиот сектор:

  1. Поддршка на иновации – Банкарските институции и инвестициските фондови треба да обезбедат механизми кои овозможуваат раст на нови компании и технологии, дури и ако тоа значи краткорочни загуби за постоечките играчи.
  2. Управување со ризикот од „деструктивни“ иновации – Инвеститорите и менаџерите мора да ги разберат долгосрочните придобивки од трансформацијата на пазарот и да ги прифатат промените како неизбежен дел од економскиот развој.
  3. Финансиска стабилност и раст – Иновациите го зголемуваат продуктивноста и создаваат нови пазари, што во комбинација со ефикасни финансиски системи ја поддржува стабилноста и одржливиот економски раст.

Како што истакна Џон Хаслер, претседател на Комитетот за наградата за економски науки: „Работата на лауреатите покажува дека економскиот раст не може да се зема здраво за готово. Мораме да ги поддржиме механизмите што лежат во основата на креативното уништување, за да не се вратиме во стагнација.“

Нобеловата награда за економија 2025 година ја потврдува суштинската улога на иновациите и научните истражувања во креирањето на долгорочен економски напредок. За банкарскиот сектор, ова значи и понатамошна стимулација на инвестициски стратегии кои ја поддржуваат трансформацијата на пазарот и создавањето нови финансиски можности.

Бизнис

Кражба од холивудски размери: Како хакер потрошил половина милион фунти од банкарската картичка на Џони Деп без актерот да забележи!?

Објавено

на

Унгарската полиција уапси 27-годишен државјанин на Јордан под сомнение дека незаконски користел банкарски податоци на холивудскиот актер Џони Деп и потрошил речиси половина милион фунти од неговата сметка.

Според информациите објавени од странските медиуми, истрагата била покрената откако американска финансиска институција пријавила сомнителни трансакции до унгарската филијала на ФБИ. Подоцна било утврдено дека станува збор за сметката на Џони Деп, при што биле евидентирани 308 трансакции во периодот од јануари 2024 до декември 2025 година, во вкупна вредност од околу 619.500 евра.

Она што дополнително го привлекува вниманието е фактот што актерот, според извештаите, не забележал дека средствата исчезнуваат во период подолг од две години, сè додека банката не ги означила трансакциите како потенцијално сомнителни.

Осомничениот бил лоциран преку следење на IP адреси, е-мејл комуникација и телефонски броеви користени за онлајн купувања и резервации. Тој бил приведен во изнајмен стан во Будимпешта, каде што полицијата запленила електронски уреди за кои постои сомневање дека биле користени во измамата.

Истражните органи соопштија дека осомничениот ги негира обвиненијата, но му е одреден притвор, додека истрагата продолжува. Во тек е утврдување на начинот на кој биле компромитирани банкарските податоци на актерот, при што не се исклучуваат можности за кражба на податоци или злоупотреба при онлајн трансакции.

Случајот повторно ја отвора темата за дигиталната безбедност и заштитата на финансиските податоци, особено во услови на сè почести онлајн трансакции и глобална поврзаност на платежните системи.

Продолжи со читање

Бизнис

ИУТЕ Македонија со празнично работно време и дежурни експозитури

Објавено

на

ИУТЕ Македонија ги информира своите клиенти дека и за време на неработните денови ќе обезбедува поддршка преку дежурни експозитури и дигиталните канали.

Како што соопшти компанијата, денеска тимот на ИУТЕ ќе биде достапен за клиентите во периодот од 09:00 до 17:00 часот.

За време на празничниот ден ќе работат дежурните експозитури во Скопје – Парк, Скопје – Аеродром, Битола, Куманово и Тетово.

Од компанијата потсетуваат дека клиентите можат да користат поддршка и преку апликацијата MyIute, која е достапна 24 часа дневно, како и преку контакт центарот на бројот 13333.

Воедно, од ИУТЕ Македонија ги повикуваат корисниците да ги разгледаат и специјалните понуди подготвени за нив во пресрет на празничниот период.

Продолжи со читање

Бизнис

Црна Гора воведува нови правила за „duty free“ продавниците на аеродромите и пристаништата

Објавено

на

Владата на Црна Гора подготви нова Уредба за слободни царински продавници, со која се утврдуваат условите за отворање и работење на „duty free“ објекти на аеродромите и во пристаништата отворени за меѓународен сообраќај.

Со предложените правила се регулираат постапките за отворање на слободни царински продавници, царинскиот надзор над стоката и начинот на водење евиденција за производите што се продаваат во овие објекти.

Според предлогот, „duty free“ продавниците ќе можат да се отвораат во простории кои се наоѓаат по местото каде што се врши царинска контрола на аеродромите и во пристаништата за меѓународен сообраќај. Тие ќе можат да располагаат со продажен простор и магацин.

Новите правила директно ќе влијаат врз работењето на аеродромите, пристаништата и марините во Црна Гора, како и врз потенцијалните концесионери и трговски оператори заинтересирани за „duty free“ пазарот.

Компаниите што сакаат да отворат ваква продавница ќе треба да поднесат барање до царинските органи, заедно со документација за регистрација на фирмата, потврди за подмирени даночни и царински обврски, доказ дека не е покрената стечајна или ликвидациска постапка и доказ дека подносителот располага со приватен царински магацин.

Предвидено е и формирање тричлена комисија составена од претставници на Министерството за финансии, царинската управа и полицијата, која ќе утврдува дали објектот ги исполнува условите за работа.

Уредбата детално го регулира и царинскиот надзор над стоката. За странската стока ќе се применуваат транзитни декларации и постапка на царинско складирање, додека за продадената стока ќе се поднесуваат декларации за повторен извоз. За домашните производи ќе биде потребна извозна царинска декларација.

Дополнително, се воведува обврска за детална евиденција на стоката и дневно известување до царинските органи за прометот. Надлежните служби ќе вршат контрола на евиденцијата најмалку двапати годишно.

Купувањето производи во слободните царински продавници ќе биде можно со приложување авионска или бродска карта за патување надвор од царинското подрачје на Црна Гора, а на фискалните сметки задолжително ќе се наведува и бројот на патната карта.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange