По повод денот на монетарната самостојност, Народната банка традиционално ја додели Годишната награда за млади истражувачи за најдобар труд од областа на макроекономијата и банките и банкарските системи. Добитник на првата награда за 2026 година е авторот Стефан Таневски, за трудот со наслов „Дали може институционалната интеграција на берзите од Западен Балкан да ја зајакне монетарната трансмисија?“ (Can Institutional Integration of Western Balkans’ Stock Exchanges Strengthen Monetary Transmission?). Трудот се фокусира на каналот на цените на средствата, како механизам преку кој се пренесуваат сигналите на монетарната политика во економијата. Се посочува дека интеграцијата на берзите од Западниот Балкан може значително да ја подобри оваа трансмисија, преку побрза и поефикасна реакција на цените на акциите на промените во каматните стапки и монетарните сигнали, при што се укажува дека структурата на финансискиот систем е директно поврзана со ефективноста на монетарната политика.

По повод доделувањето на наградата, во Народната банка се одржа средба меѓу наградениот истражувач и гувернерот д-р Трајко Славески, директорката на Секторот за монетарна политика, истражување и статистика Султанија Бојчева-Терзијан (претседателка на Одборот за оценување трудови) и самостојните советнички во Дирекцијата за монетарна политика и истражување Даница Уневска Андонова и Дијана Јаневска-Стефанова (членки на Одборот), како и вицегувернерите Ана Митреска и Игор Величковски.

На средбата се разменија мислења за наградениот труд и за значењето на истражувачката работа во процесот на носење политики засновани на докази. Особен акцент беше ставен на поддршката што Народната банка постојано им ја дава на младите истражувачи, заради унапредување на истражувачката дејност во земјава. Имено, во изминатите дваесет години, токму преку оваа награда, Народната банка активно придонесува за поттикнување на истражувачката активност кај младите во областа на макроекономијата и банкарството, зголемувајќи го нивниот научен придонес со практична вредност при носењето на економските политики.

Според традицијата, наградениот труд ќе биде презентиран на некоја од следните сесии на Клубот на истражувачите на Народната банка, којшто функционира како платформа за развој на истражувачката мисла и мрежа за поврзување на експертите од овие области. 

Доделувањето на наградата е дел од одбележувањето на 34-годишнината од монетарното осамостојување и формирањето на Народната банка, а истовремено во година кога Народната банка слави и 80 години централнобанкарско работење во земјава.

УНИБанка АД Скопје информира дека Народна банка на Република Северна Македонија на 23 април 2026 година издала согласност за именување на Николај Бебов за независен член на Надзорниот одбор на Банката, со мандат од четири години.

Претходно, Собранието на УНИБанка на 9 март 2026 година донесе одлука за именување на Антонио Валентинов Дичев и Николај Бебов како нови членови на Надзорниот одбор за истиот мандатен период.

Кој е Николај Бебов?

Николај Бебов е магистер по право на Универзитетот „Колумбија“ во Њујорк и дипломиран правник на Универзитетот „Св. Климент Охридски“ во Софија. Тој е ко-основач и партнер во правната канцеларија „Tsvetkova Bebov & Partners“ и важи за еден од водечките експерти во Бугарија во областа на банкарското и финансиското право, како и пазарите на капитал.

Во текот на својата кариера, Бебов учествувал како експерт во повеќе значајни проекти во Македонија, меѓу кои и проекти поддржани од Европска банка за обнова и развој (ЕБОР), како и иницијативи поврзани со развој на законодавството за пазарите на капитал.

Неговото професионално искуство опфаќа трансакции на пазарите на капитал, IPO и листинзи, корпоративно управување, банкарско кредитирање, како и регулаторни рамки поврзани со банкарска стабилност и управување со ризици.

Тој има богато искуство во трансакции на пазарите на долгови и акции, IPO, листинзи, корпоративно управување, банкарско кредитирање, проектно и аквизициско финансирање, како и во регулаторни прашања поврзани со CRR, CRD и BRRD, вклучително и теми од областа на банкарската стабилност, резолуција и управување со ризици.

„Народната банка доследно ја спроведува стратегијата на стабилен девизен курс на денарот во однос на еврото, како клучно сидро за одржување на ценовната стабилност и предвидливоста во економијата“, истакна вицегувернерот Игор Величковски на Годишното собрание на Здружението на финансиски пазари АЦИ Македонија.

Во обраќањето беше истакнато дека со последните измени на оперативната монетарна рамка се заокружува значаен процес на нејзино унапредување. Со тоа се обезбедува поголема флексибилност и поефикасно управување со ликвидноста во банкарскиот систем, како и побрза реакција во услови на промени на пазарите. Овие придобивки од новата оперативна рамка се особено значајни во услови на зголемена неизвесност на светските пазари, поврзана со геополитичките случувања и војната на Блискиот Исток, изложувајќи ја македонската економија на надворешните шокови.

„Со пократка рочност на благајничките записи и воспоставување симетричен распон на каматните стапки, се овозможува попрецизно насочување на краткорочните каматни стапки и поефикасен пренос на монетарните сигнали“, истакна Величковски.

Во наредниот период, Народната банка ќе биде насочена кон натамошен развој на девизниот пазар, заради зголемување на транспарентноста, ликвидноста и довербата. Активностите се насочени кон подобра ценовна транспарентност и поголема активност на учесниците на пазарот, при што централната банка и натаму ќе се залага за одржување стабилен девизен курс.

Во делот на регулативата за финансиските инструменти и за финансиско обезбедување, беа истакнати новините со кои се овозможува воспоставување платформи за секундарно тргување со финансиските инструменти, што ќе придонесе за поголема транспарентност, подобра заштита на инвеститорите и зголемена ликвидност на пазарите, во согласност со европските практики.

Во платежната сфера, особено беше нагласено значењето на пристапувањето на земјава кон Единствената област за плаќања во евра (СЕПА), како важен чекор во интеграцијата со европскиот платежен простор. Со вклучувањето на сите банки во СЕПА, веќе се овозможуваат побрзи, поевтини и потранспарентни прекугранични плаќања во евра за граѓаните и за компаниите. Тековните активности на Народната банка се насочени кон воспоставување платен систем за инстант плаќања, којшто ќе овозможи трансакции во реално време, 24 часа на ден.

Вицегувернерот Величковски истакна дека Народната банка и во иднина ќе биде посветена на развојот на финансиските пазари и платежната инфраструктура, заради создавање посигурно, поефикасно и поконкурентно финансиско окружување што ќе го поддржи економскиот раст и интеграцијата со европските текови.