Банки
Народната банка поднесе барање за членство во СЕПА
Народната банка, во својство на регулаторна и надзорна институција за давателите на платежни услуги во земјата, го поднесе формалното барање за пристапување на земјава во Единствената област за плаќања во евра (СЕПА), што претставува клучен исчекор за понатамошниот развој и интеграција на домашниот финансиски систем во европскиот економски простор. Членството на земјава во СЕПА ќе донесе бројни придобивки за граѓаните, фирмите и целокупната економија, преку обезбедување побрзи, поефикасни и поевтини плаќања во евра кон и од земјите членки на СЕПА, поедноставување на процедурите, поголема транспарентност и засилена заштита на потрошувачите.
Гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска која го потпиша барањето, истакна дека предностите од пристапувањето во СЕПА се многу значајни за граѓаните и за компаниите, имајќи предвид дека најголемиот број од плаќањата со другите држави (или странство) се извршуваат во евра. „Минатата година, 87% од вкупните одливни плаќања, односно 77% од вкупните приливни плаќања со странство кај домашните банки се извршени во евра“, вели Ангеловска-Бежоска и истакнува дека ефикасноста на плаќањата во СЕПА ќе придонесе и за намалување на користењето готовина, ставајќи ја на преден план употребата на дигиталните начини на плаќање и поддржувајќи го преминот кон дигитално општество.
СЕПА носи повеќекратни придобивки за граѓаните, стопанството и давателите на платежни услуги. Граѓаните ќе можат поевтино, побргу и поедноставно да примаат и да испраќаат парични средства во евра во земјите од СЕПА. Фирмите ќе можат полесно да се вклучат во прекуграничната трговија со стоки и услуги во земјите од областа на СЕПА, да го прошират својот бизнис и да ја зголемат конкурентноста. Пристапувањето за нив подразбира и пониски надоместоци, како и подобрено управување со паричните текови, имајќи предвид дека трансферите на СЕПА вообичаено се обработуваат во рок од еден работен ден, а кај инстант плаќањата, преносот на паричните средства ќе се извршува за 10 секунди најмногу, во кое било време во текот на денот, односно во рамките на вообичаеното работно време, но и надвор од работното време, како и за викенд и за празници (24 часа седмично). Со пристапот до СЕПА, домашните даватели на платежни услуги ќе добијат можност да бидат учесници во платните системи (платежните шеми) во областа на СЕПА, што ќе обезбеди директни релации со многу странски даватели на платежни услуги и намалување на нивните трошоци коишто произлегуваат од кореспондентното банкарство, а тоа ќе придонесе за побрзи и поевтини плаќања во евра за граѓаните и за компаниите во земјата.
Интензивните активности во изминатите неколку години за усогласување на домашната правна рамка во платежната сфера со правото на Европската Унија, создадоа основа за започнување на процесот за интеграција на земјата во СЕПА, пред да пристапиме во ЕУ. Документацијата за поднесување барање во СЕПА е резултат на заедничкиот напор на Народната банка и повеќе министерства и институции, како и на Македонската банкарска асоцијација. Овој заеднички напор ја истакнува посветеноста на нашата држава да го усогласи националното законодавство и неговата примена со стандардите на СЕПА, изедначувајќи го со нив во правна и функционална смисла.
Процесот на подготовка на барањето започна во рамките на Регионалниот проект „Модернизација на плаќањата за земјите од Западен Балкан“, како дел од Планот за раст на Западен Балкан, финансиран од ЕУ и произлезен од Берлинската иницијатива за создавање заеднички регионален пазар. Тој беше технички поддржан од долгогодишниот и значен партнер на Народната банка во сферата на плаќањата, Светската банка.
По однос на членството на нашата земја во СЕПА одлучува Европскиот совет за плаќања, тело одговорно за стандардизација и подобрување на платниот систем во Европа, со седиште во Брисел. Во наредниот период, Советот ќе го разгледа барањето и по процената на усогласеноста со стандардите на СЕПА, во соработка со Европската комисија, ќе донесе конечна одлука за прием во членството.
СЕПА брои 36 земји членки, при што покрај 27-те земји членки на Европската Унија, членуваат и 9 европски земји коишто не се во ЕУ (Обединетото Кралство, Норвешка, Швајцарија, Исланд, Андора, Монако, Лихтенштајн, Сан Марино и Ватикан).
За повеќе информации за предностите од пристапувањето во СЕПА, може да прочитате на следната врска: https://www.nbrm.mk/ns-newsarticle-soopstenie-09072024.nspx
Банки
НЛБ ја продолжи јавната понуда на акции до 17 декември – планира да привлече до 100 милиони евра за инвестиции во недвижности
Словенечката инвестициска компанија NLB Skladi – Nepremičnine, која е дел од групацијата НЛБ, го продолжи рокот за запишување акции во рамките на својата прва јавна понуда (IPO) до 17 декември 2026 година. Компанијата планира да издаде до 10 милиони нови акции по цена од 10 евра, со што потенцијално би можела да прибере до 100 милиони евра за инвестиции во недвижности.
Одлуката за продолжување на рокот е донесена со цел на потенцијалните инвеститори да им се овозможи повеќе време за донесување инвестициска одлука, но и да се создадат подобри услови за успешно прибирање капитал.
Според информациите објавени на 12 октомври, словенечката Агенција за пазарот на хартии од вредност на 6 октомври одобрила измени на проспектот за јавната понуда. Првично, запишувањето акции требало да трае од 16 јуни до 16 октомври 2026 година.
НЛБ сака да обезбеди повеќе капитал за атрактивни недвижности
Од NLB Skladi – Nepremičnine објаснуваат дека продолжувањето на рокот е резултат на досегашниот интерес на инвеститорите, но и на идентификувањето нови потенцијални инвестиции во недвижности.
Според компанијата, по објавувањето на проспектот биле идентификувани неколку инвестициски можности кои според квалитетот, големината и стратешкото значење би можеле да станат важен дел од идното портфолио.
За реализација на ваквите инвестиции ќе биде потребен поголем капитал од минималниот износ неопходен за успешно започнување со работа.
Компанијата смета дека дополнителните средства ќе овозможат поголема флексибилност при купувањето квалитетни недвижности, како и побрзо создавање диверзифицирано инвестициско портфолио.
Со други зборови, целта не е само успешно завршување на јавната понуда, туку и обезбедување доволно финансиски средства за реализација на планираната инвестициска стратегија.
Големите инвеститори ќе добијат дополнителни поволности
Една од поважните новини во изменетиот проспект е можноста за склучување посебни договори со поголемите инвеститори.
Станува збор за инвеститори кои ќе запишат и уплатат најмалку 500.000 нови акции, што претставува инвестиција од минимум пет милиони евра.
Под однапред утврдени, објективни и јавно објавени услови, овие инвеститори ќе можат да остварат право на поврат на дел од основниот надоместок за управување.
Важно е што овој поврат ќе се финансира исклучиво од сопствените средства на управувачкото друштво, а не од средствата на инвестициската компанија.
Со оваа мерка, компанијата настојува да го зголеми интересот на институционалните и другите големи инвеститори за учество во јавната понуда.
Нови ограничувања за поголема транспарентност
Измените на проспектот предвидуваат и дополнителни правила поврзани со независноста на инвестициските одлуки.
Според новите услови, NLB Skladi – Nepremičnine и нејзините посебни друштва основани за инвестиции во недвижности нема да можат да купуваат недвижности или други дозволени инвестиции од компании кои се опфатени со консолидираните финансиски извештаи на матичната компанија.
Целта е да се зајакне транспарентноста на работењето и да се зголеми довербата на инвеститорите во независноста на процесот на инвестирање.
Оваа одредба е особено значајна бидејќи компанијата е поврзана со една од најголемите банкарски групации во регионот.
Минималната инвестиција изнесува 5.000 евра
Јавната понуда е наменета за индивидуални инвеститори во Словенија, како и за институционални инвеститори во Словенија и соседна Хрватска.
Минималниот износ за инвестирање е утврден на 5.000 евра.
Според првичниот проспект, компанијата планира да издаде најмногу 10 милиони нови акции со единечна цена од 10 евра.
За јавната понуда да се смета за успешна, првично бил определен праг од најмалку 2,9 милиони запишани акции, односно капитал од 29 милиони евра.
Доколку бидат запишани сите понудени акции, вкупниот износ на прибрани средства би можел да достигне 100 милиони евра.
По завршувањето на постапката, планирано е новите акции да бидат котирани на Љубљанската берза.
Компанијата е дел од најголемата словенечка банкарска групација
NLB Skladi – Nepremičnine е новооснована инвестициска компанија со основен капитал од еден милион евра, поделен на 100.000 акции.
Нејзин единствен акционер е NLB Skladi, друштво за управување со инвестициски фондови кое е во целосна сопственост на Nova Ljubljanska Banka (НЛБ), најголемата банка во Словенија.
Со новата инвестициска компанија, групацијата го проширува своето присуство во сегментот на инвестиции во недвижности, создавајќи можност за дополнителна диверзификација на инвестициските активности.
Акциите на матичната НЛБ банка на Љубљанската берза во петокот ја завршија трговската сесија без промена на цената, на ниво од 227 евра по акција.
Што значи ова за регионалниот финансиски пазар?
Продолжувањето на јавната понуда на NLB Skladi – Nepremičnine покажува дека големите регионални банкарски групации бараат дополнителни можности за инвестирање надвор од традиционалните банкарски производи.
Недвижностите претставуваат посебна инвестициска категорија која може да овозможи приходи од закуп, како и потенцијален раст на вредноста на имотот.
Сепак, инвестирањето во недвижности носи и ризици поврзани со пазарните цени, ликвидноста, трошоците за одржување и економските циклуси.
За македонскиот финансиски пазар, ваквите активности се интересни и поради присуството на НЛБ групацијата преку НЛБ Банка АД Скопје.
Но, засега нема информации дека оваа јавна понуда е наменета за индивидуални инвеститори од Македонија или дека новата компанија планира директни инвестиции на македонскиот пазар.
До 17 декември ќе се знае интересот на инвеститорите
Со продолжувањето на рокот за запишување акции, NLB Skladi – Nepremičnine добива дополнителни два месеца за привлекување капитал.
Конечниот резултат од јавната понуда ќе покаже колкав интерес постои за овој вид инвестиции и дали компанијата ќе успее да обезбеди капитал што ќе ѝ овозможи побрза реализација на планираните инвестиции во недвижности.
Банки
UniCredit бара дозвола од Брисел за преземање на Commerzbank – на повидок една од најголемите банкарски зделки во Европа
Италијанскиот банкарски гигант UniCredit направи нов значаен чекор кон преземањето на германската Commerzbank, откако официјално побара одобрение од Европската комисија. Брисел треба да донесе првична одлука најдоцна до 16 ноември 2026 година, со што една од најголемите потенцијални банкарски аквизиции во Европа влегува во клучна регулаторна фаза.
UniCredit, втората најголема банка во Италија, официјално ја пријави планираната трансакција пред европските регулатори за заштита на конкуренцијата. Информацијата е објавена на интернет-страницата на Европската комисија, а ја пренесе и агенцијата Ројтерс.
Во првата фаза од постапката, Европската комисија треба да процени дали преземањето би можело да ја наруши конкуренцијата на европскиот банкарски пазар.
Брисел има неколку можности: да ја одобри трансакцијата без дополнителни услови, да даде согласност со определени ограничувања или да отвори детална истрага доколку утврди сериозни ризици за конкуренцијата.
UniCredit веќе контролира речиси половина од акциите на Commerzbank
Барањето за регулаторно одобрение доаѓа по повеќемесечните активности на италијанската банка за зголемување на нејзиното учество во германската Commerzbank.
И покрај противењето од германската влада и раководството на Commerzbank, UniCredit успеа да обезбеди речиси 50 проценти од акционерскиот капитал на германската банка.
Ова значително ја промени преговарачката позиција на италијанскиот инвеститор, кој веќе подолго време настојува да создаде голема европска банкарска групација преку прекугранично спојување.
Главниот извршен директор на UniCredit, Андреа Орчел, на почетокот на септември престојуваше во Берлин, каде што се водеа разговори поврзани со можноста за преземање на Commerzbank.
Со поднесувањето на барањето до Европската комисија, процесот преминува од корпоративни преговори во формална регулаторна постапка.
Германија се противи на преземањето, но разговорите продолжуваат
Еден од најголемите предизвици за реализација на трансакцијата останува ставот на германската влада.
Германија поседува околу 13,3 проценти од акциите на Commerzbank и во изминатиот период изразуваше противење на плановите на UniCredit.
Главната загриженост на германската страна е поврзана со иднината на Commerzbank како значаен финансиер на германските мали и средни претпријатија.
Токму кредитирањето на овој сегмент од економијата е еден од најважните делови од деловниот модел на германската банка.
Берлин сака да обезбеди евентуалното преземање да не доведе до ограничување на кредитната поддршка за германските компании, намалување на банкарските услуги или значителни промени во улогата на Commerzbank на домашниот пазар.
Сепак, германскиот регулатор за заштита на конкуренцијата уште во април 2025 година посочи дека, од аспект на пазарната конкуренција, не гледа пречки за преземањето.
Тоа значи дека политичкото противење и регулаторната оценка на конкуренцијата не мора да водат до ист заклучок.
Европската централна банка поддржува поголеми банкарски групации
Потенцијалното спојување на UniCredit и Commerzbank се случува во период кога европските финансиски институции сè почесто укажуваат на потребата од создавање поголеми и поконкурентни банки.
Европската централна банка подолго време ја нагласува важноста на прекуграничната банкарска консолидација како начин за јакнење на европскиот финансиски систем.
Според ова гледиште, поголемите банкарски групации би можеле поефикасно да ги користат своите ресурси, да инвестираат во дигитализација и да се натпреваруваат со големите американски и азиски финансиски институции.
Претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, претходно истакна дека прекуграничните спојувања може да бидат корисни за развојот на европскиот банкарски пазар.
Сепак, таа нагласи дека ваквиот став не претставува поддршка за конкретна трансакција и дека секое спојување носи деловни и финансиски ризици што треба внимателно да се проценат.
Според информациите што ги објави Ројтерс во август, Европската централна банка била наклонета кон одобрување на планираното преземање.
Можно создавање банкарски гигант со актива од над 1.300 милијарди евра
Доколку преземањето биде реализирано и двете институции се интегрираат, би можела да се создаде банкарска групација со вкупна актива од над 1,3 билиони евра, односно повеќе од 1.300 милијарди евра.
Таквата групација би имала значително присуство на повеќе европски пазари и би можела да стане еден од клучните играчи во европскиот банкарски сектор.
Потенцијалното спојување би можело да донесе поголема оперативна ефикасност, намалување на дел од трошоците и проширување на банкарските услуги.
Од друга страна, интеграцијата на две големи финансиски институции отвора и прашања за идната организација, работните места, управувањето со ризиците и влијанието врз конкуренцијата.
Затоа конечниот ефект од преземањето ќе зависи не само од регулаторното одобрение, туку и од начинот на кој би се спровела евентуалната интеграција.
Одлуката на Брисел се очекува до 16 ноември
Европската комисија има рок до 16 ноември 2026 година да донесе првична одлука за пријавената трансакција.
Доколку регулаторот не утврди сериозни проблеми со конкуренцијата, преземањето би можело да добие одобрение уште во првата фаза.
Но, ако бидат идентификувани ризици што бараат дополнителна анализа, постапката може да продолжи со детална истрага, што би го одложило конечниот исход.
Барањето на UniCredit претставува значаен чекор, но не значи дека преземањето е веќе одобрено или завршено.
Нов бран на консолидација во европското банкарство
Случајот со UniCredit и Commerzbank е дел од поширокиот процес на консолидација во европскиот банкарски сектор.
Во услови на сè посилна глобална конкуренција, европските банки бараат начини да го зголемат обемот на работењето, да ја подобрат профитабилноста и да обезбедат поголема финансиска моќ.
За помалите банкарски пазари, вклучително и македонскиот, овие процеси се значајни бидејќи покажуваат дека прекуграничните аквизиции остануваат важен инструмент за проширување на големите европски банкарски групации.
Иако преземањето на Commerzbank нема непосредни регулаторни последици за македонските банки, исходот од оваа трансакција може да биде показател за насоката во која ќе се движи понатамошната консолидација на европското банкарство.
Банки
„Силк Роуд Банка го зголемува капиталот: Реализирана нова емисија акции од 3,57 милиони евра“
Силк Роуд Банка ја извести Македонската берза дека успешно ја реализирала својата дванаесетта емисија хартии од вредност преку приватна понуда, со вкупна вредност од над 220 милиони денари, односно приближно 3,57 милиони евра.
Според официјалниот документ, емисијата опфаќа 6.102 обични акции со право на глас, со номинална вредност од 36.111 денари по акција.
Вкупната номинална вредност изнесува 220.349.322 денари, односно приближно 3,57 милиони евра. Сите понудени акции се продадени, што значи дека емисијата е реализирана во целост.
Приватната понуда претходно била одобрена од Комисијата за хартии од вредност на 30 септември 2026 година, а акциите биле пријавени за упис во Централниот регистар на 9 октомври.
Со ова, банката ја завршила постапката за реализација на дванаесеттата емисија акции, која претставува дел од активностите за зајакнување на нејзината капитална основа.
Емисијата на нови акции е еден од начините преку кои банките можат да го зголемат својот основен капитал и да ја подобрат финансиската стабилност. Посилната капитална основа може да придонесе за поголема отпорност на финансиски ризици и да создаде простор за понатамошен развој на банкарските активности.
Силк Роуд Банка работи на македонскиот банкарски пазар од 1993 година. Банката во минатото работела под имињата Кредитна банка и Алфа банка, а од 2016 година го носи сегашното име. Нејзин единствен акционер е швајцарската компанија „Silk Road Capital AG“.
Реализацијата на емисијата во целост претставува значаен чекор во капиталните активности на банката. Конкретното влијание врз нејзината капитална адекватност и финансиска позиција ќе може да се согледа преку следните финансиски извештаи.
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 1 месец10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Банкипред 2 месециКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка: Исплатени пензиите за август, средствата се достапни веднаш
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка денеска ги исплаќа августовските пензии

