Банки
Народната банка поднесе барање за членство во СЕПА
Народната банка, во својство на регулаторна и надзорна институција за давателите на платежни услуги во земјата, го поднесе формалното барање за пристапување на земјава во Единствената област за плаќања во евра (СЕПА), што претставува клучен исчекор за понатамошниот развој и интеграција на домашниот финансиски систем во европскиот економски простор. Членството на земјава во СЕПА ќе донесе бројни придобивки за граѓаните, фирмите и целокупната економија, преку обезбедување побрзи, поефикасни и поевтини плаќања во евра кон и од земјите членки на СЕПА, поедноставување на процедурите, поголема транспарентност и засилена заштита на потрошувачите.
Гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска која го потпиша барањето, истакна дека предностите од пристапувањето во СЕПА се многу значајни за граѓаните и за компаниите, имајќи предвид дека најголемиот број од плаќањата со другите држави (или странство) се извршуваат во евра. „Минатата година, 87% од вкупните одливни плаќања, односно 77% од вкупните приливни плаќања со странство кај домашните банки се извршени во евра“, вели Ангеловска-Бежоска и истакнува дека ефикасноста на плаќањата во СЕПА ќе придонесе и за намалување на користењето готовина, ставајќи ја на преден план употребата на дигиталните начини на плаќање и поддржувајќи го преминот кон дигитално општество.
СЕПА носи повеќекратни придобивки за граѓаните, стопанството и давателите на платежни услуги. Граѓаните ќе можат поевтино, побргу и поедноставно да примаат и да испраќаат парични средства во евра во земјите од СЕПА. Фирмите ќе можат полесно да се вклучат во прекуграничната трговија со стоки и услуги во земјите од областа на СЕПА, да го прошират својот бизнис и да ја зголемат конкурентноста. Пристапувањето за нив подразбира и пониски надоместоци, како и подобрено управување со паричните текови, имајќи предвид дека трансферите на СЕПА вообичаено се обработуваат во рок од еден работен ден, а кај инстант плаќањата, преносот на паричните средства ќе се извршува за 10 секунди најмногу, во кое било време во текот на денот, односно во рамките на вообичаеното работно време, но и надвор од работното време, како и за викенд и за празници (24 часа седмично). Со пристапот до СЕПА, домашните даватели на платежни услуги ќе добијат можност да бидат учесници во платните системи (платежните шеми) во областа на СЕПА, што ќе обезбеди директни релации со многу странски даватели на платежни услуги и намалување на нивните трошоци коишто произлегуваат од кореспондентното банкарство, а тоа ќе придонесе за побрзи и поевтини плаќања во евра за граѓаните и за компаниите во земјата.
Интензивните активности во изминатите неколку години за усогласување на домашната правна рамка во платежната сфера со правото на Европската Унија, создадоа основа за започнување на процесот за интеграција на земјата во СЕПА, пред да пристапиме во ЕУ. Документацијата за поднесување барање во СЕПА е резултат на заедничкиот напор на Народната банка и повеќе министерства и институции, како и на Македонската банкарска асоцијација. Овој заеднички напор ја истакнува посветеноста на нашата држава да го усогласи националното законодавство и неговата примена со стандардите на СЕПА, изедначувајќи го со нив во правна и функционална смисла.
Процесот на подготовка на барањето започна во рамките на Регионалниот проект „Модернизација на плаќањата за земјите од Западен Балкан“, како дел од Планот за раст на Западен Балкан, финансиран од ЕУ и произлезен од Берлинската иницијатива за создавање заеднички регионален пазар. Тој беше технички поддржан од долгогодишниот и значен партнер на Народната банка во сферата на плаќањата, Светската банка.
По однос на членството на нашата земја во СЕПА одлучува Европскиот совет за плаќања, тело одговорно за стандардизација и подобрување на платниот систем во Европа, со седиште во Брисел. Во наредниот период, Советот ќе го разгледа барањето и по процената на усогласеноста со стандардите на СЕПА, во соработка со Европската комисија, ќе донесе конечна одлука за прием во членството.
СЕПА брои 36 земји членки, при што покрај 27-те земји членки на Европската Унија, членуваат и 9 европски земји коишто не се во ЕУ (Обединетото Кралство, Норвешка, Швајцарија, Исланд, Андора, Монако, Лихтенштајн, Сан Марино и Ватикан).
За повеќе информации за предностите од пристапувањето во СЕПА, може да прочитате на следната врска: https://www.nbrm.mk/ns-newsarticle-soopstenie-09072024.nspx
Банки
Европските банки со историска 2025 година, оптимизмот продолжува и во 2026
Европските банки ја завршија 2025 година со историски раст на берзите, по повеќе од една деценија послаби резултати, а аналитичарите очекуваат секторот да остане во добра позиција и во 2026 година.
Индексот EURO STOXX Banks до 12 декември 2025 година пораснал за 76 проценти од почетокот на годината, со што бил на пат да го забележи најдобриот годишен резултат досега. Со тоа бил надминат и растот од 74 проценти регистриран во 1997 година.
Растот бил широко распространет низ секторот, при што сите банки вклучени во индексот оствариле позитивен принос. Акциите на Société Générale пораснале за 139 проценти, на Commerzbank за 136 проценти, Banco Santander за 110 проценти, а ABN Amro за 102 проценти.
Силен раст имале и BBVA со 101 процент, CaixaBank со 96 проценти, Deutsche Bank со 92 проценти, Bankinter со 86 проценти и Bank of Ireland со 84 проценти.
Главна поддршка за банкарскиот сектор биле релативно високите каматни стапки, стабилниот економски раст и силните капитални позиции на банките. Европската централна банка во јуни 2025 година го запрела циклусот на намалување на каматите и ја задржала депозитната стапка на два проценти, што им овозможило на банките да ги зачуваат повисоките нето каматни маржи.
Истовремено, економските резултати во Европа биле подобри од претходните очекувања. Германија избегнала подлабока индустриска рецесија, додека јужните европски економии продолжиле да добиваат поддршка од туризмот и инвестициите од фондовите на Европската унија.
Дополнителен фактор биле силните капитални резерви. Повеќето европски банки работеле над регулаторните барања, што им овозможило да исплаќаат повисоки дивиденди, да откупуваат сопствени акции и да распределуваат повеќе капитал кон акционерите.
По силната 2025 година, аналитичарите очекуваат во 2026 година вниманието на инвеститорите постепено да се префрли од каматните стапки кон растот, ефикасноста и способноста на банките да генерираат профит.
Според Goldman Sachs, растот во секторот би можел да биде поддржан од продолжен прилив на депозити и постепено зајакнување на кредитната активност. Банката очекува и двоцифрен раст на заработката по акција во секторот, иако вреднувањата на дел од европските банки и натаму остануваат релативно ниски.
Меѓу акциите за кои Goldman Sachs гледа најголем потенцијал за раст се UBS Group со 34 проценти, UniCredit и Banco BPM со по 29 проценти, Julius Baer со 25 проценти, како и Alpha Bank и KBC Group со по 21 процент потенцијален раст.
По рекордната 2025 година, европскиот банкарски сектор влегува во 2026 година со поинакви очекувања од инвеститорите. Наместо само како сектор кој закрепнува по долг период на ниски каматни стапки, банките сè повеќе ќе се оценуваат според нивниот раст, оперативната ефикасност и начинот на управување со капиталот.
Анализи
Кредитите растат двојно побрзо од депозитите: Што покажуваат монетарните податоци за јули?
Кредитната активност во Македонија продолжи да расте во јули 2026 година, при истовремено зголемување на депозитите на домаќинствата. Според најновите податоци на Народната банка, вкупните кредити на месечно ниво се зголемиле за 0,8%, а на годишно ниво за 13,3%.
Паричната маса во јули забележала минимален месечен раст од 0,1%, додека на годишно ниво е зголемена за 8,3%.
Депозитите на домаќинствата растат, корпоративните се намалуваат
Вкупните депозити во јули се намалиле за 0,4% на месечно ниво, што целосно се должи на падот на депозитите на корпоративниот сектор. Од друга страна, депозитите на домаќинствата продолжиле да растат.
На годишно ниво, вкупните депозити се повисоки за 8,8%, пред сè поради зголемените заштеди на домаќинствата.
Депозитите на домаќинствата во јули пораснале за 1,6% месечно, а на годишно ниво бележат значителен раст од 11,1%.
Кај корпоративниот сектор, пак, депозитите се намалиле за 4,6% во однос на јуни, иако на годишна основа се повисоки за 2,9%.
Кредитирањето продолжува со силен раст
Кредитите на корпоративниот сектор во јули пораснале за 0,7% месечно, додека на годишно ниво растот достигнува 14,5%. Растот е предводен од кредитите во денари.
Кај домаќинствата, кредитите се зголемиле за 0,9% во однос на претходниот месец, а на годишно ниво се повисоки за 12,2%.
Особено силен годишен раст бележат станбените кредити, кои се зголемиле за 16,6%, додека потрошувачките кредити пораснале за 12,1%.
Автомобилските кредити во јули се намалиле за 0,3% на месечно ниво, но на годишна основа се повисоки за 5,6%.
Од друга страна, кредитите преку кредитни картички се намалиле за 4% на годишно ниво, додека негативните салда на тековните сметки бележат пад од 5,4%.
Податоците покажуваат продолжување на кредитниот циклус во македонската економија, со особено изразена активност кај корпоративното и станбеното кредитирање, додека домаќинствата истовремено продолжуваат да ги зголемуваат своите депозити.
Банки
НОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
Нови можности за сигурно и исплатливо вложување на заштедите нуди Комерцијална банка со новите орочени денарски и девизни депозити и детско штедење „Верверичка“ на 25 и на 40 месеци.
Покрај, стабилен принос, предвидливост и долгорочна финансиска сигурност, новите депозити нудат и фиксни каматни стапки.
Со новите орочени депозити, клиентите можат да изберат рок кој најдобро одговара на нивните финансиски планови, а притоа да уживаат во гарантиран принос во текот на целиот период на штедење. Дополнителна предност е што можат да изберат исплата каматата да се исплаќа месечно или по истекот на рокот на орочување, со што добиваат поголема флексибилност и прилагодување на личните потреби.
Минималниот износ за орочување е 100.000 денари за денарските депозити и 5.000 евра за девизните депозити.
„Веруваме дека доброто штедење треба да биде едноставно, сигурно и исплатливо. Новите орочени депозити на 25 и на 40 месеци се наш одговор на потребите на клиентите за долгорочно вложување со атрактивен и гарантиран принос и со целосна предвидливост и сигурност гарантирана од банка со над 70 годишно постоење“, вели Габриела Миленковиќ, директор на Секторот за работа со население во Комерцијална банка.
Новитетот е дел од континуираните заложби на Комерцијална банка за развој на современи финансиски решенија кои ги следат потребите на клиентите и им помагаат поефикасно да ги планираат личните и семејните финансии.
Повеќе информации за новите орочени депозити се достапни на веб-страницата kb.mk, како и во сите филијали и експозитури на Банката.
-
Продуктипред 2 месециИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Останатопред 2 месециОд јули почнува исплатата на К-15, минималниот износ е 19.116 денари
-
Банкипред 2 месециИсплатата на јунските пензии преку Стопанска банка почнува на 1 јули
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка почнува со исплата на јунските пензии од 1 јули
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Банка вработува банкарски советник во Струмица
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување во секторот за организација и ИТ
-
Банкипред 2 месециЈунските пензии достапни за пензионерите корисници на Халкбанк





