Банки
Народна банка на 23 и 24 март домаќин на годишниот форум на Винеската Иницијатива
Народната банка наредната недела, на 23 и 24 март ќе биде домаќин на годишниот форум на Виенската Иницијатива, еден од најголемите настани во регионот од областа на финансиите, што ќе се одржи во Скопје.
Настанот прв пат се организира во Република Северна Македонија, и прв пат во земја која е надвор од Европската Унија.
Како што информира на денешниот брифинг со новинарите, Милица Арнаудова, советник во Канцеларијата на гувернерот, учество ќе земат преку 80 странски гости, високи претставници од меѓународните финансиски институции, гувернери на централни банки, вицегувернери, претставници од повеќе банки и домашни учесници. Учесниците доаѓаат од 14 земји од Европа.
Во текот на овогодишниот форум ќе бидат дискутирани поголем број на круцијални теми како клучните предизвици за монетарната и фискалната политика во време на инфлациски предизвици, предизвиците за банкарскиот сектор, зелена транзиција, финансиите во развој и новите технолошки решенија и други актуелни теми.
Виенската Иницијатива е рамка за заштита на финансиската стабилност за регионот на Централна, Источна и Југоисточна Европа. Иницијативата беше формирана за време на првиот бран на глобалната финансиска криза во јануари 2009 година. Таа ги обединува сите релевантни засегнати страни од јавниот и приватниот сектор активни во регионот. Европската банка за обнова и развој (ЕБОР), Европска инвестициска банка (ЕИБ). Меѓународен монетарен фонд (ММФ) и Светската банка и Европската комисија одиграа клучна улога во креирањето и понатамошниот развој на Виенската иницијатива.
Виенската иницијатива беше замислена како платформа за донесување одлуки и координација на активностите на сите релевантни чинители, која имаше за цел спречување системска банкарска криза и избегнување масовно и ненадејно раздолжување на банкарските групи присутни преку свои подружници и филијали во Централна и Југоисточна Европа.
Надградената рамка за соработка, Виенската иницијатива 2.0 се надоврзува на успехот на Виенската иницијатива 1.0. Целта на Виенската иницијатива 2.0 е да се постигнат практични резултати преку следење и известување за процесот на раздолжување меѓу банките, следење на стратегиите на матичните банки во регионот, нивната кредитна активност, следење на нивото на нефункционални кредити и мерките кои регулаторите во земјите во регионот ги преземаа заради справување со постикризното високо ниво нa нефункционални кредити.
„Од платформа која се очекуваше да делува привремено, прерасна во форум на кој на редовна основа се среќаваат носителите на одлуки од приватниот и јавниот сектор за да разменат искуства да разговараат за трендовите во финансискиот сектор, но и за поопшти макроекономски прашања”, сподели Арнаудова.
Во фокусот на овој форум се и други актуелни теми, како што се зелените финансии и влијанието на ризиците од климатските промени врз финансиската стабилност, современите трендови во финансиите, дигитализацијата, финтекот и слично.
Географската покриеност на Иницијативата се протега и надвор од границите на Европската унија и ги вклучува земјите од Централна и Југоисточна Европа. Виенската иницијатива 2.0 е предводена од Управен комитет, со кој претседава Борис Вујичиќ, гувернер на Хрватската централна банка. Виенската Иницијатива претходно има одржувано форуми во Сплит, Виена, Лондон, Луксембург, Варшава и Брисел.
Банки
Славески: Mожна e корекција на основната каматна стапка ако има натамошни инфлациски притисоци
„Доколку има натамошни притисоци врз ценовното ниво, ќе реагираме со корекција на каматните стапки нагоре, но конечната одлука ќе зависи од расположливите податоци за инфлацијата и за нејзините движења во наредниот период“, порача гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, во гостување во поткастот „Каде се парите“ со Горан Теменугов.
Тој нагласи дека Народната банка внимателно ги следи инфлациските движења коишто, по период на дезинфлација, повторно бележат забрзување во март и април, под влијание на надворешни фактори, пред сè на растот на цените на енергентите.
Славески појасни дека претходно економијата била блиску до стабилизирање на инфлацијата на ниво од околу 2,5%, но дека последните геополитички случувања придонесле за промена на трендот и за зголемена неизвесност кај ценовните движења.
Тој истакна дека монетарната политика мора да биде внимателна и балансирана, бидејќи пребрзото затегнување може да предизвика забавување на економскиот раст, додека задоцнетата реакција може да доведе до вградување повисоки инфлациски очекувања.
Гувернерот додаде дека основната каматна стапка е главниот инструмент во одржувањето на ценовната стабилност, но дека Народната банка располага и со други инструменти, вклучително и макропрудентни мерки за зачувување на финансиската стабилност.
Народната банка и во иднина внимателно ќе ги следи економските показатели и ќе носи одлуки врз основа на поширок збир податоци за инфлацијата и за економските движења, при што во фокусот и натаму ќе биде одржувањето на ценовната стабилност на среден рок.
Банки
Добивката на УНИ Банка намалена за 61 отсто во првиот квартал
УНИ Банка во првиот квартал од годинава остварила нето-добивка од 56,6 милиони денари, што претставува пад од 61 отсто во споредба со истиот период лани, објави SeeNews повикувајќи се на финансиските резултати на Банката.
Според објавените податоци, добивката на Банката во периодот јануари – март изнесувала околу 915 илјади евра.
Во кратката објава не се наведуваат дополнителни детали за причините за намалувањето на профитот, но резултатите покажуваат значително послаб финансиски резултат во однос на првиот квартал минатата година.
Анализи
Монетарни движења во април: Пад на депозитите, но силен раст на кредитите
Во април 2026 година паричната маса забележа месечен пад од 1,3%, главно како резултат на намалувањето на краткорочните депозити, покажуваат најновите податоци на Народната банка.
Вкупните депозити на месечно ниво се намалени за 1,4%, при што падот е концентриран кај корпоративниот сектор, додека депозитите на домаќинствата продолжиле да растат. На годишно ниво, депозитите бележат зголемување од 9,3%.
Во истиот период, вкупните кредити се зголемени за 1% на месечно и за 13,3% на годишно ниво, што укажува на континуирана кредитна активност кај компаниите и домаќинствата.
Кредитирањето на корпоративниот сектор бележи годишен раст од 15%, додека кредитите на домаќинствата се зголемени за 11,9%. Кај граѓаните, најизразен раст и понатаму имаат потрошувачките и станбените кредити. Потрошувачките кредити во април пораснале за 1,2% на месечно и 11,2% на годишно ниво, додека станбените кредити бележат раст од 1,3% месечно и 16,2% на годишна основа.
Од Народната банка посочуваат дека депозитите на домаќинствата во април се зголемени за 1,6% на месечно ниво и за 10,5% на годишно ниво, поттикнати од растот на депозитните пари и краткорочните депозити во странска валута.
Податоците упатуваат на комбинирани движења во монетарниот сектор – умерено забавување на депозитната динамика во корпоративниот сегмент, при истовремено засилена кредитна активност и стабилен раст кај населението.
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија


