Банки
КОМЕРЦИЈАЛНА БАНКА СО РЕКОРДНА ДОБИВКА ОД БЛИЗУ 72 МИЛИОНИ ЕВРА ЗА ДЕВЕТ МЕСЕЦИ
Во периодот од 01.01-30.09.2024 година Банката од своето работење оствари позитивен финансиски резултат во износ од 4.422,6 милиони денари наспроти остварениот позитивен финансиски резултат во истиот период минатата година во износ од 3.047,7 милиони денари што претставува зголемување за 45,1%. Планираната бруто-добивка заклучно со третиот квартал од 2024 година е остварена со 139,3%.
Притоа, остварената добивка пред исправка на вредност, која претставува показател за оперативната способност на Банката да ги покрива расходите од работењето, е за 36,4% поголема во однос на истиот период минатата година. Зголемувањето на добивката пред
исправка на вредност главно произлегува од зголемените останати приходи од дејноста и зголемените нето приходи од камата, а во помал обем и поради зголемените нето приходи од провизии и надомести и нето приходи од тргување. Позначителното зголемување на останатите приходи од дејноста во споредба со истиот период минатата година е резултат на зголемените приходи од капитална добивка од продажба на преземен имот, како и поради зголемениот износ на наплатени претходно отпишани побарувања.
Вкупните приходи од работењето изнесуваат 6.626,4 милиони денари и бележат зголемување од 29,5 % во однос на истиот период од минатата година.
Нето-приходите од камата претставуваат основна компонента во формирањето на вкупните приходи од работењето и на 30.09.2024 година истите бележат зголемување од 16,2% во однос на истиот период од минатата година. Планот за анализираниот период е исполнет со 113,4 %.
Приходите по основ на камата се зголемени вкупно за 20,0% како резултат на зголемени пласмани кај клиентите од сите сектори, при што единствено кај нерезидентите отпочна трендот на намалување на каматните стапки споредено со истиот период минатата година заради намалувањето на трите основни каматни стапки од страна на ЕЦБ. Кај останатите сектори сеуште се одржуваат повисоките каматни стапки споредено со истиот период минатата година, во услови на отпочнато релаксирање на монетарната политика од страна на НБРСМ.
Расходите по основ на камaта се зголемени за 58,7% поради зголемените орочени депозити споредено со истиот период минатата година. Нето-каматната маржа на ниво на Банката се зголеми од 3,56% заклучно со крајот на третиот квартал од минатата година, на 3,87% со 30.09.2024 година.
Нето приходите од провизии и надоместоци на 30.09.2024 година изнесуваат 876,0 милиони денари и во однос на истиот период од минатата година бележат зголемување од 9,9% во најголем дел како резултат на зголемениот обем на активности, особено во делот на работењето со картички. Планот за анализираниот период е остварен со 106,2%.
Нето приходите од курсни разлики на 30.09.2024 година изнесуваат 268,0 милиони денари и бележат мало намалување од 1,2% во однос на истиот период од минатата година. Планот за анализираниот период е остварен со 109,6%.
Останатите приходи од работењето на Банката на 30.09.2024 година изнесуваат 987,8 милиони денари и бележат позначително зголемување во однос на истиот период минатата година како резултат на повеќекратното зголемување кај приходите од капитална добивка од продажба на преземен имот, а во помал обем и поради зголемените наплатени претходно отпишани побарувања. Во рамки на приходите од продажба на преземен имот и опрема најголемо учество имаат приходите од продажба на преземен имот од должниците Еуроникел Индустри ДОО с. Возарци, Кавадарци и Нова Рефрактори ДОО Пехчево евидентирани во месец април 2024 година. Планот е остварен со 176,2%.
Оперативните расходи за периодот 01.01-30.09.2024 година изнесуваат 1.722,7 милиони денари и во однос на истиот период од минатата година се зголемени за 13,3% во најголем дел како резултат на зголемените останати расходи, а во помал обем и поради зголемениот износ на плати и други трошоци за вработените и зголемената амортизација. Позначителното зголемување на останатите расходи се однесува на расходите за преземени објекти, пред сѐ за преземениот имот од клиентот Еуроникел Индустри Кавадарци, со цел одржување на комбинатот во добра состојба за безбедно и ефикасно рестартирање на производниот процес. Планот е остварен со 103,5%.
Во периодот од 01.01-30.09.2024 година, Банката прокнижи загуба поради оштетување
на нефинансиските средства на нето основа во износ од 3,1 милион денари, односно
20% од нето вредноста на преземениот имот во согласност со регулативата од НБРСМ.
Во извештајниот период Банката прокнижи исправка на вредност на финансиските средства и посебна резерва за вонбилансни изложености на нето основа во износ од 478,0 милиони денари, наспроти 545,3 милиони денари во истиот период минатата година. Намалувањето кај исправката на вредност на финансиските средства се должи на ефектот од нето-дополнителната исправка на вредност и извршените отписи во извештајниот период, согласно со регулативата од НБРСМ.
Биланс на состојба
Вкупната актива на Банката на 30.09.2024 година достигна износ од 168.900,9 милиони денари и во однос на декември 2023 година бележи зголемување од 3,2%. Зголемувањето на вкупната актива во најголем дел се должи на зголемените кредити на комитенти, а во помал обем и поради зголемените вложувања во хартии од вредност и зголемените кредити и побарувања од банки. Планот е остварен со 99,2%.
Паричните средства и паричните еквиваленти бележат намалување од 8,9%, во најголем дел заради помалку пласирани депозити во НБРСМ (преку ноќ и до 7 дена), при што Банката го искористи вишокот ликвидни средства за поддршка на реалниот сектор со цел да ја зголеми профитабилноста и да ја зајакне својата пазарна позиција. Исто така, во извештајниот период Банката изврши пренасочување на краткорочните депозити и средствата на девизните сметки во странство кон пласмани во странски банки со рочност до една година заради остварување повисоки приноси во услови на отпочнат циклус на намалување на основните каматни стапки од страна на ЕЦБ и ФЕД. Планот е остварен со 86,3%.
Средствата за тргување бележат зголемување од 13,7% како резултат на нето ефектот од купени и продадени акции. Планот е остварен со 120,6%.
Финансиски средства по објективна вредност преку билансот на успех определени како такви при почетното признавање во износ од 372,5 милиони денари се состојат од вложувања во удели во инвестициски фондови.
Кредитите на и побарувањата од банки бележат зголемување од 37,4%, кое се должи главно на зголемените девизни депозити во странски банки со рочност од 3 месеци до 1 година во валути USD, AUD и CHF, со цел остварување повисоки приходи во услови на намалување на каматните стапки на странските финансиски пазари. Планот е исполнет со 195,0%.
Кредитите на и побарувањата од други комитенти бележат зголемување од 14,9% како резултат на зголеменото кредитирање на секторите нефинансиски друштва и домаќинства. Планот е остварен со 110,8 %. Позначителното отстапување во однос на планот делумно се должи на одобрените кредити поврзани со продажбата на преземениот имот од Еуроникел Кавадарци со поврзаните лица кои не беа предвидени во проекциите за 2024 година, а делумно и заради настојувањето Банката да ја задржи својата пазарна позиција во услови на зголемени конкурентски притисоци.
Вложувањата во хартии од вредност се зголемени за 14,2% главно како резултат на зголемен износ на запишани континуирани државни обврзници во денари, а во помал обем и поради запишани државни записи и државни обврзници во денари расположиви за продажба, како и запишани Македонски еврообврзници и државни обврзници од нерезиденти. Планот е остварен со 107,1%.
Преземените средства врз основа на ненаплатени побарувања бележат позначително намалување по основ на продажби на преземен имот, пред сѐ од должниците Еуроникел Индустри ДОО с. Возарци и Нова Рефрактори ДОО Пехчево и истите имаат минимално учество од 0,02% во вкупната актива.
Вкупните депозити (депозити на комитенти и депозити на банки) достигнаа износ од 145.985,9 милиони денари и бележат зголемување од 2,0%. Планот е остварен со 98,6%.
Обврските по кредити изнесуваат 1.112,2 милиони денари и се зголемени во однос на декември 2023 година за 26,9% како резултат на нето-ефектот од нови повлекувања и отплатени доспеани рати од кредитните линии. Истите имаат минимално учество од 0,7% во вкупната пасива на Банката. Во извештајниот период повлечени се средства од кредитните линии: ЕИБ VII преку РБСМ (кредитна линија за трајни обртни средства и инвестиции на МСП, средно-пазарно капитализирани компании и зелена транзиција), ДИГ/ЕЕ/ОИЕ преку РБСМ (кредитна линија за дигитализација, енергетска ефикасност и обновливи извори на енергија), кредитната линија GEFF III на ЕБОР (кредитна линија за енергетска ефикасност на домаќинства) и кредитната линија на Земјоделскиот кредитен дисконтен фонд – ИФАД 2. Планот е остварен со 110,2%.
Акционерскиот капитал и резервите на Банката со состојба 30.09.2024 година достигнаа износ од 20.358,1 милиони денари и во однос на декември 2023 година бележат зголемување од 13,0% како резултат на остварената солидна тековна добивка и заради зголемените останати резерви по основ на прераспределба на дел од добивката за 2023 година во износ од 1.377,4 милиони денари, додека во задржана добивка за инвестициски вложувања се распределени 130 милиони денари согласно Одлука за распределба на добивката за 2023 година, донесена од Собранието на акционери на 27.03.2024 година. Планот е реализиран со 103,7%
Банки
Лагард не исклучува предвремено заминување од ЕЦБ поради француската политика
Претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, не ја исклучи можноста предвреме да ја напушти функцијата, во период кога во Франција се засилуваат политичките подготовки за претседателските избори во 2027 година.
Лагард, чиј мандат на чело на ЕЦБ завршува во октомври 2027 година, во интервју за францускиот весник „Les Echos“ изјави дека предвремено заминување е „можно“. Нејзините коментари доаѓаат во пресрет на претседателската трка во Франција, во која актуелниот претседател Емануел Макрон нема право повторно да се кандидира.
„Сметам дека европски глас мора да се слушне во француската претседателска дебата“, изјави Лагард. Таа додаде дека, доколку во кампањата се појави перспектива што би ја намалила улогата на Франција во Европа, ќе биде потребно да се објасни зошто таквиот пат би бил болен за земјата и за нејзините граѓани.
На прашањето дали би размислила лично да се вклучи во претседателската кампања, со поддршка за некој кандидат или со сопствена кандидатура, Лагард одговори дека ќе си „постави некои прашања“.
Според анкетите, лидерот на крајнодесничарската партија Национален собир, Жордан Бардела, во моментов е фаворит за наследник на Макрон. Бардела најавува преиспитување на позицијата на Франција во Европската Унија и тврди дека Европската комисија и ЕУ треба повторно да бидат „во служба на нациите“.
Првиот круг од претседателските избори во Франција треба да се одржи во април 2027 година, а доколку ниту еден кандидат не освои повеќе од 50 проценти од гласовите, ќе следува втор круг меѓу двајцата најдобро пласирани кандидати.
Лагард, сепак, нагласи дека на краток рок останува посветена на својата функција во Европската централна банка. „Мојот мандат завршува во октомври 2027 година. Мојата мисија е да ја одржам ценовната стабилност. Бидејќи повторно сме во период на турбуленции, сметам дека капетанот на бродот на ЕЦБ мора да остане на бродот“, изјави таа.
Банки
Вицегувернерот Величковски: Монетарната политика и платните системи се двата столба на современото централно банкарство
„Ефикасноста на монетарната политика е тесно поврзана со развиеноста на финансиските пазари, поради што реформите коишто континуирано ги спроведува Народната банка претставуваат важна основа за зачувување на стабилноста и поттикнување одржлив развој на финансискиот систем“, пишува вицегувернерот Игор Величковски во своето обраќање во билтенот на Македонската банкарска асоцијација (МБА), во коешто се осврнува на клучните активности што ги презеде Народната банка во изминатиот период со цел зајакнување на преносните механизми на монетарната политика, како и на новините во платниот систем, кој претставува клучен сегмент од современата финансиска инфраструктура.
„Со измените во оперативната монетарна рамка, усвоени кон крајот на минатата година се забележлува подобрување на функционирањето на меѓубанкарскиот пазар на пари, каде што пократката рочност на основниот монетарен инструмент придонесе за подинамично управување со ликвидноста и формирање на пазарните каматни стапки блиску до нивото на референтната стапка на Народната банка. Ова дополнително ја зајакнува ефикасноста на монетарната политика, особено во услови на зголемена неизвесност“, истакнува Величковски.
Тој во своето обраќање нагласува дека изминатите неколку години претставуваат период на суштински реформи во областа на платежните услуги и платните системи. Народната банка спроведе реформи што ја зголемија конкуренцијата, ја подобрија заштитата на корисниците и ја зајакнаа безбедноста на плаќањата. Со усогласувањето со европските стандарди и пристапувањето кон СЕПА, се овозможија побрзи и поевтини плаќања во евра, а во моментов Народната банка е насочена кон воспоставување на новиот систем за инстант плаќања заснован врз клонот на ТИПС, кој се развива во рамките на иницијативата на Европската централна банка за земјите од Западен Балкан.
„Овој систем ќе овозможи извршување на плаќањата во денари во реално време, 24 часа дневно, седум дена во неделата, поставувајќи нови стандарди за брзина, достапност и корисничко искуство. Истовремено, тој ќе создаде основа за регионално поврзување на платните системи и постепена интеграција со европската платежна инфраструктура, овозможувајќи така побрзи и поефикасни прекугранични плаќања во евра со земјите од Западен Балкан и Европската Унија“, нагласува вицегувернерот Величковски, посочувајќи дека новата инфраструктура ќе поттикне и развој на иновативни решенија за поедноставно иницирање на плаќањата преку мобилни апликации, што ќе овозможи поекономично прифаќање на плаќањата на продажните места, како и побрзо располагање со средствата од страна на трговците.
Вицегувернерот Величковски потенцира дека постигнатите резултати се засноваат врз заедничките напори на Народната банка и Министерството за финансии како регулатори, на банките, останатите даватели на платежни услуги и другите релевантни институции, како и на континуираната координација меѓу сите засегнати страни. Партнерскиот пристап претставува силна основа врз која се надградуваат тековните реформи и развојните проекти, коишто и во наредниот период ќе бидат насочени кон понатамошна модернизација, европска интеграција и унапредување на платежните услуги во интерес на граѓаните и компаниите.
Банки
Најголемите централни банки во светот ја диктираат ликвидноста на глобалните пазари
Билансите на централните банки остануваат еден од најважните показатели за глобалната економија, бидејќи нивната големина директно влијае врз каматните стапки, ликвидноста на пазарите, стабилноста на валутите и условите под кои државите се задолжуваат.
Централните банки не се само институции задолжени за монетарната политика, туку и едни од најмоќните финансиски институции во светот. Нивната актива опфаќа државни обврзници, девизни резерви, злато, инструменти за ликвидност и портфолија поврзани со монетарната политика.
За инвеститорите, големината на билансот на една централна банка е важен сигнал. Таа покажува колку длабоко монетарната политика е вградена во финансиските пазари. Голем биланс може да биде резултат на долгогодишно квантитативно олеснување, акумулација на резерви, интервенции на валутните пазари или обезбедување ликвидност како одговор на економски кризи.
Сепак, рангирањето на најголемите централни банки треба внимателно да се толкува. Кај дел од податоците се прави разлика меѓу девизните резерви и вкупната актива на централните банки, што е суштински важно. Девизните резерви главно служат за поддршка на стабилноста на валутата и за обезбедување надворешна ликвидност, додека вкупната актива ги опфаќа и домашните хартии од вредност, кредитните операции, портфолијата на монетарната политика и други ставки од билансот.
Поради тоа, институции како Федералните резерви на САД, Банката на Јапонија, Народната банка на Кина и европските национални централни банки се вбројуваат меѓу најголемите, но од различни структурни причини.
Економистите оценуваат дека билансите на централните банки ќе останат стратешки макроекономски индикатор. Тие влијаат врз приносите на обврзниците, циклусите на ликвидност, валутната нестабилност, инфлациските очекувања и вреднувањето на ризичните средства.
Кога билансите се зголемуваат, пазарите често добиваат поддршка преку дополнителна ликвидност. Кога се намалуваат, финансиските услови може да се заострат. За инвеститорите, тоа има директно влијание врз ризикот кај обврзниците, изложеноста на валути, вложувањата во злато, капиталните текови кон пазарите во развој и движењата на берзите.
Во услови кога светот постепено се оддалечува од периодот на исклучително лабава монетарна политика и се движи кон селективно олеснување, анализата на билансите станува речиси исто толку важна колку и следењето на каматните стапки.
Следниот пазарен циклус, според аналитичарите, нема да зависи само од насоката на каматните стапки, туку и од тоа како централните банки ќе управуваат со ликвидноста, резервите и нормализацијата на своите биланси.
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Продуктипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Редовното инвестирање е пат до посигурна финансиска иднина
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Останатопред 2 месеци
УЈП испрати над 860.000 даночни пријави, граѓаните имаат рок до 31 мај за потврда
