Банки
КОМЕРЦИЈАЛНА БАНКА СО РЕКОРДНА ДОБИВКА ОД БЛИЗУ 72 МИЛИОНИ ЕВРА ЗА ДЕВЕТ МЕСЕЦИ
Во периодот од 01.01-30.09.2024 година Банката од своето работење оствари позитивен финансиски резултат во износ од 4.422,6 милиони денари наспроти остварениот позитивен финансиски резултат во истиот период минатата година во износ од 3.047,7 милиони денари што претставува зголемување за 45,1%. Планираната бруто-добивка заклучно со третиот квартал од 2024 година е остварена со 139,3%.
Притоа, остварената добивка пред исправка на вредност, која претставува показател за оперативната способност на Банката да ги покрива расходите од работењето, е за 36,4% поголема во однос на истиот период минатата година. Зголемувањето на добивката пред
исправка на вредност главно произлегува од зголемените останати приходи од дејноста и зголемените нето приходи од камата, а во помал обем и поради зголемените нето приходи од провизии и надомести и нето приходи од тргување. Позначителното зголемување на останатите приходи од дејноста во споредба со истиот период минатата година е резултат на зголемените приходи од капитална добивка од продажба на преземен имот, како и поради зголемениот износ на наплатени претходно отпишани побарувања.
Вкупните приходи од работењето изнесуваат 6.626,4 милиони денари и бележат зголемување од 29,5 % во однос на истиот период од минатата година.
Нето-приходите од камата претставуваат основна компонента во формирањето на вкупните приходи од работењето и на 30.09.2024 година истите бележат зголемување од 16,2% во однос на истиот период од минатата година. Планот за анализираниот период е исполнет со 113,4 %.
Приходите по основ на камата се зголемени вкупно за 20,0% како резултат на зголемени пласмани кај клиентите од сите сектори, при што единствено кај нерезидентите отпочна трендот на намалување на каматните стапки споредено со истиот период минатата година заради намалувањето на трите основни каматни стапки од страна на ЕЦБ. Кај останатите сектори сеуште се одржуваат повисоките каматни стапки споредено со истиот период минатата година, во услови на отпочнато релаксирање на монетарната политика од страна на НБРСМ.
Расходите по основ на камaта се зголемени за 58,7% поради зголемените орочени депозити споредено со истиот период минатата година. Нето-каматната маржа на ниво на Банката се зголеми од 3,56% заклучно со крајот на третиот квартал од минатата година, на 3,87% со 30.09.2024 година.
Нето приходите од провизии и надоместоци на 30.09.2024 година изнесуваат 876,0 милиони денари и во однос на истиот период од минатата година бележат зголемување од 9,9% во најголем дел како резултат на зголемениот обем на активности, особено во делот на работењето со картички. Планот за анализираниот период е остварен со 106,2%.
Нето приходите од курсни разлики на 30.09.2024 година изнесуваат 268,0 милиони денари и бележат мало намалување од 1,2% во однос на истиот период од минатата година. Планот за анализираниот период е остварен со 109,6%.
Останатите приходи од работењето на Банката на 30.09.2024 година изнесуваат 987,8 милиони денари и бележат позначително зголемување во однос на истиот период минатата година како резултат на повеќекратното зголемување кај приходите од капитална добивка од продажба на преземен имот, а во помал обем и поради зголемените наплатени претходно отпишани побарувања. Во рамки на приходите од продажба на преземен имот и опрема најголемо учество имаат приходите од продажба на преземен имот од должниците Еуроникел Индустри ДОО с. Возарци, Кавадарци и Нова Рефрактори ДОО Пехчево евидентирани во месец април 2024 година. Планот е остварен со 176,2%.
Оперативните расходи за периодот 01.01-30.09.2024 година изнесуваат 1.722,7 милиони денари и во однос на истиот период од минатата година се зголемени за 13,3% во најголем дел како резултат на зголемените останати расходи, а во помал обем и поради зголемениот износ на плати и други трошоци за вработените и зголемената амортизација. Позначителното зголемување на останатите расходи се однесува на расходите за преземени објекти, пред сѐ за преземениот имот од клиентот Еуроникел Индустри Кавадарци, со цел одржување на комбинатот во добра состојба за безбедно и ефикасно рестартирање на производниот процес. Планот е остварен со 103,5%.
Во периодот од 01.01-30.09.2024 година, Банката прокнижи загуба поради оштетување
на нефинансиските средства на нето основа во износ од 3,1 милион денари, односно
20% од нето вредноста на преземениот имот во согласност со регулативата од НБРСМ.
Во извештајниот период Банката прокнижи исправка на вредност на финансиските средства и посебна резерва за вонбилансни изложености на нето основа во износ од 478,0 милиони денари, наспроти 545,3 милиони денари во истиот период минатата година. Намалувањето кај исправката на вредност на финансиските средства се должи на ефектот од нето-дополнителната исправка на вредност и извршените отписи во извештајниот период, согласно со регулативата од НБРСМ.
Биланс на состојба
Вкупната актива на Банката на 30.09.2024 година достигна износ од 168.900,9 милиони денари и во однос на декември 2023 година бележи зголемување од 3,2%. Зголемувањето на вкупната актива во најголем дел се должи на зголемените кредити на комитенти, а во помал обем и поради зголемените вложувања во хартии од вредност и зголемените кредити и побарувања од банки. Планот е остварен со 99,2%.
Паричните средства и паричните еквиваленти бележат намалување од 8,9%, во најголем дел заради помалку пласирани депозити во НБРСМ (преку ноќ и до 7 дена), при што Банката го искористи вишокот ликвидни средства за поддршка на реалниот сектор со цел да ја зголеми профитабилноста и да ја зајакне својата пазарна позиција. Исто така, во извештајниот период Банката изврши пренасочување на краткорочните депозити и средствата на девизните сметки во странство кон пласмани во странски банки со рочност до една година заради остварување повисоки приноси во услови на отпочнат циклус на намалување на основните каматни стапки од страна на ЕЦБ и ФЕД. Планот е остварен со 86,3%.
Средствата за тргување бележат зголемување од 13,7% како резултат на нето ефектот од купени и продадени акции. Планот е остварен со 120,6%.
Финансиски средства по објективна вредност преку билансот на успех определени како такви при почетното признавање во износ од 372,5 милиони денари се состојат од вложувања во удели во инвестициски фондови.
Кредитите на и побарувањата од банки бележат зголемување од 37,4%, кое се должи главно на зголемените девизни депозити во странски банки со рочност од 3 месеци до 1 година во валути USD, AUD и CHF, со цел остварување повисоки приходи во услови на намалување на каматните стапки на странските финансиски пазари. Планот е исполнет со 195,0%.
Кредитите на и побарувањата од други комитенти бележат зголемување од 14,9% како резултат на зголеменото кредитирање на секторите нефинансиски друштва и домаќинства. Планот е остварен со 110,8 %. Позначителното отстапување во однос на планот делумно се должи на одобрените кредити поврзани со продажбата на преземениот имот од Еуроникел Кавадарци со поврзаните лица кои не беа предвидени во проекциите за 2024 година, а делумно и заради настојувањето Банката да ја задржи својата пазарна позиција во услови на зголемени конкурентски притисоци.
Вложувањата во хартии од вредност се зголемени за 14,2% главно како резултат на зголемен износ на запишани континуирани државни обврзници во денари, а во помал обем и поради запишани државни записи и државни обврзници во денари расположиви за продажба, како и запишани Македонски еврообврзници и државни обврзници од нерезиденти. Планот е остварен со 107,1%.
Преземените средства врз основа на ненаплатени побарувања бележат позначително намалување по основ на продажби на преземен имот, пред сѐ од должниците Еуроникел Индустри ДОО с. Возарци и Нова Рефрактори ДОО Пехчево и истите имаат минимално учество од 0,02% во вкупната актива.
Вкупните депозити (депозити на комитенти и депозити на банки) достигнаа износ од 145.985,9 милиони денари и бележат зголемување од 2,0%. Планот е остварен со 98,6%.
Обврските по кредити изнесуваат 1.112,2 милиони денари и се зголемени во однос на декември 2023 година за 26,9% како резултат на нето-ефектот од нови повлекувања и отплатени доспеани рати од кредитните линии. Истите имаат минимално учество од 0,7% во вкупната пасива на Банката. Во извештајниот период повлечени се средства од кредитните линии: ЕИБ VII преку РБСМ (кредитна линија за трајни обртни средства и инвестиции на МСП, средно-пазарно капитализирани компании и зелена транзиција), ДИГ/ЕЕ/ОИЕ преку РБСМ (кредитна линија за дигитализација, енергетска ефикасност и обновливи извори на енергија), кредитната линија GEFF III на ЕБОР (кредитна линија за енергетска ефикасност на домаќинства) и кредитната линија на Земјоделскиот кредитен дисконтен фонд – ИФАД 2. Планот е остварен со 110,2%.
Акционерскиот капитал и резервите на Банката со состојба 30.09.2024 година достигнаа износ од 20.358,1 милиони денари и во однос на декември 2023 година бележат зголемување од 13,0% како резултат на остварената солидна тековна добивка и заради зголемените останати резерви по основ на прераспределба на дел од добивката за 2023 година во износ од 1.377,4 милиони денари, додека во задржана добивка за инвестициски вложувања се распределени 130 милиони денари согласно Одлука за распределба на добивката за 2023 година, донесена од Собранието на акционери на 27.03.2024 година. Планот е реализиран со 103,7%
Банки
НБРСМ: Негативната нето финансиска позиција на економијата достигна 615,5 милијарди денари
Негативната нето финансиска позиција на домашната економија на крајот од првиот квартал на 2026 година изнесувала 615,5 милијарди денари, односно 54,4 проценти од бруто домашниот производ, покажуваат кварталните податоци на Народната банка.
Во текот на првите три месеци од годината, нето-задолжувањето на националната економија изнесувало 20,5 милијарди денари или 8,5 проценти од кварталниот БДП. Најголемо нето-задолжување било забележано кај нефинансиските друштва, во износ од 18,3 милијарди денари, како и кај државата, со 9,8 милијарди денари. Истовремено, финансискиот сектор остварил нето-позајмување од 4,4 милијарди денари, а домаќинствата од 3,3 милијарди денари.
Вкупните финансиски средства на националната економија достигнале 4.839 милијарди денари, што претставува раст од 133 милијарди денари во споредба со претходниот квартал. Вкупните финансиски обврски, пак, изнесувале 5.454 милијарди денари и биле повисоки за 140 милијарди денари. Најголем придонес кон растот на средствата и обврските имале финансиските друштва и државата.
Долгот на нефинансиските друштва на крајот од кварталот изнесувал 674,5 милијарди денари, што е зголемување за 12,1 милијарда денари. Компаниите најмногу се задолжувале кај банките, а потоа во странство.
Кај домаќинствата, позитивната нето финансиска позиција изнесувала 963,5 милијарди денари или 85,1 процент од БДП. Нивниот долг достигнал 303,7 милијарди денари, односно 26,8 проценти од БДП, што е квартален раст од 7,8 милијарди денари. Дури 93,7 проценти од долгот на домаќинствата се однесува на банкарски кредити.
Банки
Гувернерот на Риксбанк: Независноста е клучна за довербата во централните банки
Независноста на централните банки е еден од најважните предуслови за одржување на ниска и стабилна инфлација, доверба во парите и стабилен финансиски систем, оценува гувернерот на Шведската централна банка, Ерик Тедеен.
Во интервју по повод одбележувањето 80 години централно банкарство на Народната банка на Република Северна Македонија, Тедеен нагласува дека политичките притисоци врз монетарната политика стануваат сè почести, дури и во земјите во кои независноста на централните банки традиционално има силна поддршка.
Според него, централните банки што самостојно ги носат одлуките имаат поголема можност долгорочно да ја задржат инфлацијата на ниско и стабилно ниво. Како дополнителен ризик тој го посочува влошувањето на јавните финансии во голем број земји, што може да доведе до поголемо влијание на фискалната политика врз монетарните одлуки.
Говорејќи за улогата на централните банки, Тедеен истакнува дека нивните основни цели и натаму остануваат макроекономската и финансиската стабилност, како и зачувувањето на вредноста на парите.
Тој предупредува и на ризикот од прекумерно проширување на надлежностите на централните банки. Според него, тие треба внимателно да проценат дали новите економски и општествени прашања се во рамките на нивниот законски мандат, бидејќи излегувањето надвор од овластувањата може да ја наруши довербата на јавноста и демократската легитимност на нивната независност.
Како пример ги наведува климатските промени, кои можат да влијаат врз инфлацијата, синџирите на снабдување и финансиската стабилност, но нагласува дека централните банки не треба да носат политички одлуки за изборот на енергетски извори.
Тедеен потсетува дека Риксбанк, основана во 1668 година и позната како најстара централна банка во светот, и денес ги задржува основните принципи врз кои била создадена – работа во јавен интерес, грижа за економската стабилност, сигурен платен систем и одржување на довербата во финансискиот систем.
Извор: НБРМ
Банки
НЛБ Банка ја исплати јулската пензија
НЛБ Банка АД Скопје информира дека е извршена исплатата на пензиите за месец јули и дека средствата им се достапни на пензионерите веднаш.

Од банката ги советуваат корисниците да го заштедат своето време преку користење на мрежата на банкомати, безготовинско плаќање во продажните места, како и преку електронското и мобилното банкарство.
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Банкипред 2 месециНа музиката ѝ е место и меѓу банкарските шалтери – Young Dadi со ексклузивен popup настап за клиентите на Халкбанк
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 1 месецДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 4 неделиИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади

