Банки
КОМЕРЦИЈАЛНА БАНКА СО РЕКОРДНА ДОБИВКА ОД БЛИЗУ 72 МИЛИОНИ ЕВРА ЗА ДЕВЕТ МЕСЕЦИ
Во периодот од 01.01-30.09.2024 година Банката од своето работење оствари позитивен финансиски резултат во износ од 4.422,6 милиони денари наспроти остварениот позитивен финансиски резултат во истиот период минатата година во износ од 3.047,7 милиони денари што претставува зголемување за 45,1%. Планираната бруто-добивка заклучно со третиот квартал од 2024 година е остварена со 139,3%.
Притоа, остварената добивка пред исправка на вредност, која претставува показател за оперативната способност на Банката да ги покрива расходите од работењето, е за 36,4% поголема во однос на истиот период минатата година. Зголемувањето на добивката пред
исправка на вредност главно произлегува од зголемените останати приходи од дејноста и зголемените нето приходи од камата, а во помал обем и поради зголемените нето приходи од провизии и надомести и нето приходи од тргување. Позначителното зголемување на останатите приходи од дејноста во споредба со истиот период минатата година е резултат на зголемените приходи од капитална добивка од продажба на преземен имот, како и поради зголемениот износ на наплатени претходно отпишани побарувања.
Вкупните приходи од работењето изнесуваат 6.626,4 милиони денари и бележат зголемување од 29,5 % во однос на истиот период од минатата година.
Нето-приходите од камата претставуваат основна компонента во формирањето на вкупните приходи од работењето и на 30.09.2024 година истите бележат зголемување од 16,2% во однос на истиот период од минатата година. Планот за анализираниот период е исполнет со 113,4 %.
Приходите по основ на камата се зголемени вкупно за 20,0% како резултат на зголемени пласмани кај клиентите од сите сектори, при што единствено кај нерезидентите отпочна трендот на намалување на каматните стапки споредено со истиот период минатата година заради намалувањето на трите основни каматни стапки од страна на ЕЦБ. Кај останатите сектори сеуште се одржуваат повисоките каматни стапки споредено со истиот период минатата година, во услови на отпочнато релаксирање на монетарната политика од страна на НБРСМ.
Расходите по основ на камaта се зголемени за 58,7% поради зголемените орочени депозити споредено со истиот период минатата година. Нето-каматната маржа на ниво на Банката се зголеми од 3,56% заклучно со крајот на третиот квартал од минатата година, на 3,87% со 30.09.2024 година.
Нето приходите од провизии и надоместоци на 30.09.2024 година изнесуваат 876,0 милиони денари и во однос на истиот период од минатата година бележат зголемување од 9,9% во најголем дел како резултат на зголемениот обем на активности, особено во делот на работењето со картички. Планот за анализираниот период е остварен со 106,2%.
Нето приходите од курсни разлики на 30.09.2024 година изнесуваат 268,0 милиони денари и бележат мало намалување од 1,2% во однос на истиот период од минатата година. Планот за анализираниот период е остварен со 109,6%.
Останатите приходи од работењето на Банката на 30.09.2024 година изнесуваат 987,8 милиони денари и бележат позначително зголемување во однос на истиот период минатата година како резултат на повеќекратното зголемување кај приходите од капитална добивка од продажба на преземен имот, а во помал обем и поради зголемените наплатени претходно отпишани побарувања. Во рамки на приходите од продажба на преземен имот и опрема најголемо учество имаат приходите од продажба на преземен имот од должниците Еуроникел Индустри ДОО с. Возарци, Кавадарци и Нова Рефрактори ДОО Пехчево евидентирани во месец април 2024 година. Планот е остварен со 176,2%.
Оперативните расходи за периодот 01.01-30.09.2024 година изнесуваат 1.722,7 милиони денари и во однос на истиот период од минатата година се зголемени за 13,3% во најголем дел како резултат на зголемените останати расходи, а во помал обем и поради зголемениот износ на плати и други трошоци за вработените и зголемената амортизација. Позначителното зголемување на останатите расходи се однесува на расходите за преземени објекти, пред сѐ за преземениот имот од клиентот Еуроникел Индустри Кавадарци, со цел одржување на комбинатот во добра состојба за безбедно и ефикасно рестартирање на производниот процес. Планот е остварен со 103,5%.
Во периодот од 01.01-30.09.2024 година, Банката прокнижи загуба поради оштетување
на нефинансиските средства на нето основа во износ од 3,1 милион денари, односно
20% од нето вредноста на преземениот имот во согласност со регулативата од НБРСМ.
Во извештајниот период Банката прокнижи исправка на вредност на финансиските средства и посебна резерва за вонбилансни изложености на нето основа во износ од 478,0 милиони денари, наспроти 545,3 милиони денари во истиот период минатата година. Намалувањето кај исправката на вредност на финансиските средства се должи на ефектот од нето-дополнителната исправка на вредност и извршените отписи во извештајниот период, согласно со регулативата од НБРСМ.
Биланс на состојба
Вкупната актива на Банката на 30.09.2024 година достигна износ од 168.900,9 милиони денари и во однос на декември 2023 година бележи зголемување од 3,2%. Зголемувањето на вкупната актива во најголем дел се должи на зголемените кредити на комитенти, а во помал обем и поради зголемените вложувања во хартии од вредност и зголемените кредити и побарувања од банки. Планот е остварен со 99,2%.
Паричните средства и паричните еквиваленти бележат намалување од 8,9%, во најголем дел заради помалку пласирани депозити во НБРСМ (преку ноќ и до 7 дена), при што Банката го искористи вишокот ликвидни средства за поддршка на реалниот сектор со цел да ја зголеми профитабилноста и да ја зајакне својата пазарна позиција. Исто така, во извештајниот период Банката изврши пренасочување на краткорочните депозити и средствата на девизните сметки во странство кон пласмани во странски банки со рочност до една година заради остварување повисоки приноси во услови на отпочнат циклус на намалување на основните каматни стапки од страна на ЕЦБ и ФЕД. Планот е остварен со 86,3%.
Средствата за тргување бележат зголемување од 13,7% како резултат на нето ефектот од купени и продадени акции. Планот е остварен со 120,6%.
Финансиски средства по објективна вредност преку билансот на успех определени како такви при почетното признавање во износ од 372,5 милиони денари се состојат од вложувања во удели во инвестициски фондови.
Кредитите на и побарувањата од банки бележат зголемување од 37,4%, кое се должи главно на зголемените девизни депозити во странски банки со рочност од 3 месеци до 1 година во валути USD, AUD и CHF, со цел остварување повисоки приходи во услови на намалување на каматните стапки на странските финансиски пазари. Планот е исполнет со 195,0%.
Кредитите на и побарувањата од други комитенти бележат зголемување од 14,9% како резултат на зголеменото кредитирање на секторите нефинансиски друштва и домаќинства. Планот е остварен со 110,8 %. Позначителното отстапување во однос на планот делумно се должи на одобрените кредити поврзани со продажбата на преземениот имот од Еуроникел Кавадарци со поврзаните лица кои не беа предвидени во проекциите за 2024 година, а делумно и заради настојувањето Банката да ја задржи својата пазарна позиција во услови на зголемени конкурентски притисоци.
Вложувањата во хартии од вредност се зголемени за 14,2% главно како резултат на зголемен износ на запишани континуирани државни обврзници во денари, а во помал обем и поради запишани државни записи и државни обврзници во денари расположиви за продажба, како и запишани Македонски еврообврзници и државни обврзници од нерезиденти. Планот е остварен со 107,1%.
Преземените средства врз основа на ненаплатени побарувања бележат позначително намалување по основ на продажби на преземен имот, пред сѐ од должниците Еуроникел Индустри ДОО с. Возарци и Нова Рефрактори ДОО Пехчево и истите имаат минимално учество од 0,02% во вкупната актива.
Вкупните депозити (депозити на комитенти и депозити на банки) достигнаа износ од 145.985,9 милиони денари и бележат зголемување од 2,0%. Планот е остварен со 98,6%.
Обврските по кредити изнесуваат 1.112,2 милиони денари и се зголемени во однос на декември 2023 година за 26,9% како резултат на нето-ефектот од нови повлекувања и отплатени доспеани рати од кредитните линии. Истите имаат минимално учество од 0,7% во вкупната пасива на Банката. Во извештајниот период повлечени се средства од кредитните линии: ЕИБ VII преку РБСМ (кредитна линија за трајни обртни средства и инвестиции на МСП, средно-пазарно капитализирани компании и зелена транзиција), ДИГ/ЕЕ/ОИЕ преку РБСМ (кредитна линија за дигитализација, енергетска ефикасност и обновливи извори на енергија), кредитната линија GEFF III на ЕБОР (кредитна линија за енергетска ефикасност на домаќинства) и кредитната линија на Земјоделскиот кредитен дисконтен фонд – ИФАД 2. Планот е остварен со 110,2%.
Акционерскиот капитал и резервите на Банката со состојба 30.09.2024 година достигнаа износ од 20.358,1 милиони денари и во однос на декември 2023 година бележат зголемување од 13,0% како резултат на остварената солидна тековна добивка и заради зголемените останати резерви по основ на прераспределба на дел од добивката за 2023 година во износ од 1.377,4 милиони денари, додека во задржана добивка за инвестициски вложувања се распределени 130 милиони денари согласно Одлука за распределба на добивката за 2023 година, донесена од Собранието на акционери на 27.03.2024 година. Планот е реализиран со 103,7%
Банки
ММФ за Народната банка: Стратегиска модернизација на монетарната политика и одржување на стабилноста на финансискиот систем
Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), во рамките на соопштението во завршниот исказ по мисијата спроведена врз основа на членот IV, позитивно ги оценува стабилноста и отпорноста на банкарскиот сектор, како и напредокот во монетарната политика и институционалната рамка на Народната банка.
Во изјавата се посочува на отпорноста на домашната економија, што се огледа во одржувањето солиден раст и во забавувањето на инфлацијата. Воедно, се истакнува дека продолжениот конфликт на Блискиот Исток и повисоките цени на енергијата се сериозен ризик, а последиците би можеле да се почувствуваат во повеќе сегменти. Поради тоа, се нагласува потребата од натамошно претпазливо водење на монетарната политика.
ММФ ја истакнува модернизацијата на оперативната рамка за спроведување на монетарната политика како значајно достигнување, со кое се зајакнува оперативната ефикасност и флексибилност на Народната банка.
Се нагласува дека финансискиот систем и натаму е стабилен, со добро капитализирани, ликвидни и профитабилни банки коишто имаат ниско ниво на нефункционални кредити, а спроведените стрес-тестови укажуваат дека системските ризици и натаму се ограничени и се под контрола. Воедно, преземените мерки во делот на макропрудентната политика се оценети како соодветни.
ММФ искажува задоволство и од посветеноста на усогласувањето на домашната регулатива со европските стандарди, што ќе придонесе за натамошно јакнење на супервизијата, решавањето банки и на целокупната финансиска стабилност.
Народната банка и во иднина ќе биде целосно посветена на одржување на ценовната и финансиската стабилност, како и на постојаното унапредување на своите политики и алатки, во согласност со најдобрите меѓународни практики.
Банки
Шпаркасе Банка најави нов тарифник за физички лица од 1 јуни – кој тарифи и надоместоци се менуваат?
Шпаркасе Банка АД Скопје најави измени во тарифникот за надоместоци за услуги наменети за физички лица, кои ќе започнат да се применуваат од 1 јуни. Промените опфаќаат платежни сметки, пакет производи, електронско и мобилно банкарство, како и поедноставување или укинување на одредени услуги.
Според новиот тарифник, месечниот надомест за одржување платежна сметка во валута различна од денари ќе изнесува 60 денари. Кај пакетите, цените ќе се движат од 160 до 490 денари месечно за Премиум пакет. За С Пакет Плус надоместокот ќе биде 200 денари, за Смарт пакет 270 денари, додека за Супериор пакет 370 денари.
Промени се воведуваат и кај услугите за електронско и мобилно банкарство. Месечниот надомест за инфо пристап преку интернет-банкарството (Net Banking) ќе изнесува 35 денари, додека издавањето дигитален сертификат (Verba PKI) ќе чини 5.700 денари за нов токен и 4.700 денари за сопствен токен, со важност од три години.
Кај мобилното банкарство (S-banking), регистрацијата на корисник ќе биде бесплатна, а се воведува месечен надомест од 100 денари за активен и 90 денари за пасивен профил.
Од 1 јуни Банката ќе укине и дел од надоместоците, меѓу кои и надоместот за регистрација на активен корисник на мобилното банкарство, како и надоместот за доставување податоци до извршители и нотари.
Дополнително, се поедноставуваат условите за трајни налози, при што се укинува варијабилниот надомест и се воведува фиксен износ од 20 денари за плаќање режиски трошоци и интерни трансакции, вклучително и рати за кредити и кредитни картички.
Согласно законските одредби, ќе се смета дека клиентите ги прифатиле новите услови доколку до нивното стапување во сила не ја известат Банката дека ги одбиваат, односно не побараат раскинување на договорот.
Банки
Турската Централна банка продала 44,3 милијарди долари од резервите за стабилизација на лирата
Централната банка на Турција продала вкупно 44,3 милијарди долари од своите девизни резерви од почетокот на војната на Блискиот Исток, со цел да ја стабилизира турската лира во услови на зголемена пазарна нестабилност, покажуваат податоци на банката за периодот од 28 февруари до 30 март, пренесува порталот „Туркије тудеј“.
Гувернерот на банката Фатих Карахан изјави дека во овој период институцијата користела девизни свопови и злато за да го ублажи економското влијание од конфликтот, додавајќи дека побарувачката за свопови укажува оти нема недостиг од девизна ликвидност.
Според пресметките на економистот Хакан Кара, засновани на аналитичкиот биланс на банката, во неделата од 23 до 29 март биле продадени вкупно 21,5 милијарди долари од резервите, што претставува највисоко неделно ниво во историјата.
Во објава на платформата „Икс“, Кара укажа на структурни фактори што влијаат врз достапноста на девизи, како што се одливот на капитал и дефицитот на тековната сметка.
„Доколку се преземат сериозни мерки за ограничување на надворешниот дефицит, ситуацијата може да се стави под контрола. За таа цел, првично треба да се дозволи јасно забавување на побарувачката и кредитирањето“, оцени економистот.
Активностите на централната банка довеле до значително намалување на вкупните резерви во овој период, наведува „Туркије тудеј“. Според најновото соопштение, бруто-резервите изнесувале 177,45 милијарди долари за неделата што завршува на 20 март, додека нето-резервите, коригирани со свопови, се намалиле на 43 милијарди долари, што ја одразува континуираната интервенција на девизните пазари.
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Анализипред 2 месециПрофитот на најголемите македонски банки се броеше во милијарди денари – со колкав профит ја завршија 2025 година водечките три банки?
-
Продуктипред 2 месециГрупацијата Иуте го лансираше Iute Affinity – за целосно дигитални осигурителни решенија
-
Берзапред 2 месециНеколку акции ја носат ликвидноста: кој доминираше на Македонската берза во јануари 2026-1?
-
Банкипред 2 месециЗлатници од Комерцијална банка за паметна и сигурна инвестиција и подарок што станува наследство



