Анализи
ИНФЛАЦИЈАТА ВО САД: Пад на цените или само привремен потег? Како трговската војна и политичкиот притисок врз ФЕД ќе го обликуваат економскиот пејзаж
Последните податоци за индексот на потрошувачки цени (CPI) во САД покажуваат намалување од 3,1% на 2,8%, што е значителен показател за намалување на инфлацијата. Овој тренд на намалување на индексот на потрошувачки цени (CPI) е дополнително поткрепен со падот на базичната инфлација, која, исто така, бележи намалување во исто време. Таквите промени создаваат дилема во економската анализа: Дали ова претставува сигнал за стабилизација на инфлацијата и можност за продолжување на забавување на растот на цените или се работи само за краткотраен ефект кој може да биде променлив и нестабилен во периодот што следи?
Можни причини за падот на инфлацијата
Еден од најголемите фактори што довеле до падот на инфлацијата во САД може да се поврзе со слабеењето на цените на енергенсите, кои во последните месеци пораснаа со огромни брзини, но сега започнуваат да се стабилизираат и солидно да се намалуваат. Исто така, можеби има благ период на стабилизација на цените на храна и други основни потреби, што позитивно влијае на индексот на потрошувачки цени. Сепак, ако се погледне повнимателно, падот на инфлацијата може да биде и одраз на краткорочни фактори, како што се временски осцилации или привремени промени во понудата и побарувачката.
Дали ова е сигнал за забавување на инфлацијата или краткотраен ефект?
Иако податоците за инфлацијата покажуваат намалување, економистите остануваат внимателни и подготвени за можни повторни ценовни шокови. Има неколку клучни фактори што може да го променат трендот на инфлацијата:
- Промени во цените на нафтата и енергетските ресурси: Нараснувањето на цените на нафтата или на глобалните енергетски ресурси може повторно да ја зголеми инфлацијата.
- Продолжување на проблемите со синџирите на снабдување: Ваквите проблеми, ако не се решат во целост, можат да доведат до повторно зголемување на цените.
Затоа, падот на инфлацијата може да се смета за сигнал на краткотраен ефект, кој можеби ќе продолжи во периодот што следи, но не е гаранција дека трендот ќе биде траен.
Влијанието на трговската војна со Кина
Трговската војна помеѓу САД и Кина, како и напнатоста во глобалната трговија, може да има сериозни последици за инфлацијата во САД. Ако трговските бариери продолжат да се зголемуваат, тоа може да ги зголеми трошоците на увозот, што повторно ќе ја подгрее инфлацијата. Кина, како еден од најголемите трговски партнери на САД, игра клучна улога во глобалните синџири на снабдување, па секоја нестабилност во трговијата ќе ја почувствуваат цените на производите во САД. Можеби ќе има ефекти и на трошоците на работната сила, ако цената на увозните суровини и компоненти продолжи да расте.
Како ќе влијае американскиот претседател и ФЕД?
Американскиот претседател, со оглед на значењето на инфлацијата на политичката сцена, веројатно ќе изврши притисок на Федералните резерви да ги намалат каматните стапки и да започнат со квантитативно олеснување (QE) за да ја стимулираат економијата и да ја одржат ниска инфлацијата. Ова, пак, може да создаде притисок на ФЕД да ги намали каматните стапки за да ги поддржи бизнисите и потрошувачите во услови на трговска неизвесност.
ФЕД, сепак, ќе мора да биде внимателен со одлуките за квантитативно олеснување (QE), бидејќи долгорочниот ефект на таквите политики може да го зголеми кредитирањето и ризикот од „финансиски балон“, особено во насока на глобалната економска нестабилност. Влијанието од политичкиот притисок ќе зависи од вкупниот економски контекст и процената на ФЕД за долгорочните економски трендови.
Заклучок
Иако краткорочните податоци за инфлацијата изгледаат поволно, не може да се донесе брза пресуда за целосно забавување на инфлацијата. Влијанието од трговската војна со Кина и политичките притисоци врз ФЕД ќе бидат клучни фактори кои ќе влијаат на идните економски одлуки и ќе ја обликуваат политиката за инфлација во САД, но истовремено ќе го обликуваат и глобалниот економски тек!
Анализи
Експерти препорачуваат домашни резерви на храна: економска заштита во време на кризи
Подготовката на домашни резерви на храна за најмалку 72 часа сè повеќе се наметнува како важна економска мерка за домаќинствата, но и за стабилноста на поширокото општество, предупредуваат експерти, пренесува „Гардијан“.
Препораките доаѓаат во период на зголемена неизвесност на глобалните пазари и растечки ризици од нарушување на синџирите на снабдување. Според анализите, навременото создавање на минимални залихи може да ги ублажи ценовните шокови и паничното купување во првите денови од евентуална криза.
Економски гледано, експертите советуваат граѓаните да инвестираат во долготрајни и достапни производи како конзервиран грав, зеленчук, риба, житарки и оризови производи. Овие намирници имаат ниска цена по калориска вредност и долг рок на траење, што ги прави рационален избор за домаќинствата со ограничен буџет.
Интересно е што во листата се вклучуваат и производи како чоколадо и чипс. Иако на прв поглед не се неопходни, тие имаат психолошка вредност која може да влијае врз продуктивноста и стабилноста на потрошувачкото однесување во кризен период.
Дополнително, водата се издвојува како клучен ресурс, со препораки за значителни количини по лице дневно. Ова има директна економска импликација, бидејќи недостигот од вода може да доведе до дополнителни трошоци и притисок врз јавните системи.
Експертите укажуваат и на важноста од социјална солидарност како фактор за економска стабилност. Дел од домаќинствата немаат финансиска можност да создадат резерви, што во екстремни ситуации може да доведе до социјални тензии и нарушување на пазарите. Споделувањето ресурси, според нив, може да помогне во одржување на редот и да спречи дополнителни економски последици.
Во споредба со некои европски земји, каде постојат детални насоки и алатки за планирање на домашни резерви, експертите оценуваат дека недоволната информираност може да ја зголеми ранливоста на економијата при кризи.
Заклучокот е дека умерените домашни резерви не се само прашање на лична безбедност, туку и инструмент за намалување на притисокот врз пазарите, стабилизирање на цените и обезбедување време за институционален одговор во првите денови од кризни состојби.
Анализи
Потврдени кредитните рејтинзи на Македонија – стабилни изгледи од „Стандард и Пурс“ и „Фич“
Министерство за финансии на Северна Македонија соопшти дека двете водечки меѓународни агенции за кредитен рејтинг Standard & Poor’s и Fitch Ratings го потврдиле стабилниот кредитен профил на државата, со непроменети оценки и стабилни изгледи.
„Стандард и Пурс“ изврши редовен полугодишен преглед на кредитниот рејтинг на земјата, без објавување нов извештај, што укажува дека клучните економски и фискални фактори остануваат непроменети. Во меѓувреме, „Фич“ спроведе ревизија со исход „Review – No Action“, односно без промена на постојниот рејтинг и без дополнителен извештај.
Според последните објавени оценки, „Стандард и Пурс“ го задржува рејтингот на ниво „BB-“ со стабилен изглед, додека „Фич“ го потврдува рејтингот „BB+“, исто така со стабилни изгледи.
Од Министерството за финансии оценуваат дека оваа потврда е јасен сигнал за стабилноста на макроекономските политики, умереното ниво на јавниот долг и способноста на државата навремено да ги сервисира финансиските обврски. Воедно, се нагласува континуитетот во спроведувањето на економските политики и отпорноста на економијата во услови на глобална неизвесност.
Агенциите посочуваат дека економскиот раст е поддржан од засилените јавни инвестиции, особено во инфраструктурата, како и од растот на личната потрошувачка.
Министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, истакна дека потврдата на рејтинзите претставува значаен сигнал за доверба во економските политики и дополнителен поттик за продолжување на реформите со цел одржлив економски раст и подобар животен стандард.
Анализи
ИТ гигантите контролираат над 40% од вредноста на Fortune 500: дигиталната економија ја менува глобалната бизнис сцена
Најновата ранг-листа на најмоќните светски корпорации потврдува голем пресврт во глобалната економија, традиционалната индустрија и банкарството сè повеќе ја губат трката пред експанзијата на дигиталната економија и револуцијата на вештачката интелигенција.
Годишната листа на Fortune 500, која со децении се смета за најрелевантен показател за моќта на светскиот бизнис, оваа година носи историски податоци. Според анализите, технолошките компании за првпат учествуваат со повеќе од 40% од вкупната пазарна капитализација на листата, оставајќи ги зад себе енергетскиот сектор, малопродажбата и финансиските институции.

Овој тренд го предводат компании како Nvidia, Microsoft и Alphabet, чиј раст е директно поврзан со масовната интеграција на вештачката интелигенција во деловните процеси. Нивните вреднувања бележат значителен скок, што дополнително ја зацврстува доминацијата на технолошкиот сектор.
Според анализите на The Wall Street Journal, јазот меѓу „технолошките лидери“ и останатите компании продолжува да се продлабочува. Првите десет компании на листата сега имаат поголем удел во вкупниот профит отколку последните 200 компании заедно.
Паралелно со ова, се менува и начинот на кој инвеститорите ја перципираат технологијата. Financial Times наведува дека технологијата повеќе не се гледа како посебен сектор, туку како основна инфраструктура на модерниот свет.
„Веќе не е доволно да се биде најголем во производството на челик или автомобили; доколку компанијата во својата суштина не е софтверска, нејзината позиција на листата е загрозена“, се наведува во анализата.
Аналитичарите предупредуваат дека ваквата концентрација на економска моќ кај мал број технолошки гиганти може да доведе до намалување на конкуренцијата. Според податоците на Statista, овој тренд ќе продолжи, бидејќи дигиталните платформи имаат значително пониски трошоци за раст во споредба со традиционалната индустрија.
Заклучокот е јасен, рангирањето за 2026 година не е само листа на најбогати компании, туку доказ дека дефиницијата за деловен успех трајно се менува. Како што истакнува Forbes, иднината им припаѓа на компаниите кои се доволно агилни да се адаптираат, додека оние што нема да се трансформираат ризикуваат да останат само белешка во историјата на глобалниот бизнис.
-
Банкипред 2 месециЗлатници од Комерцијална банка за паметна и сигурна инвестиција и подарок што станува наследство
-
Берзапред 2 месециНеколку акции ја носат ликвидноста: кој доминираше на Македонската берза во јануари 2026-1?
-
Банкипред 2 месециТаткото троши – ќерката плаќа: смена на улогите во новата реклама за картичката за деца на Халкбанк
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 1 месецПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 1 месецКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Бизниспред 2 месециМакедонија добива уролог обучен за роботска хирургија на глобална програма
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Комерцијална банка АД Скопје


