Анализи
ИНФЛАЦИЈАТА ВО САД: Пад на цените или само привремен потег? Како трговската војна и политичкиот притисок врз ФЕД ќе го обликуваат економскиот пејзаж
Последните податоци за индексот на потрошувачки цени (CPI) во САД покажуваат намалување од 3,1% на 2,8%, што е значителен показател за намалување на инфлацијата. Овој тренд на намалување на индексот на потрошувачки цени (CPI) е дополнително поткрепен со падот на базичната инфлација, која, исто така, бележи намалување во исто време. Таквите промени создаваат дилема во економската анализа: Дали ова претставува сигнал за стабилизација на инфлацијата и можност за продолжување на забавување на растот на цените или се работи само за краткотраен ефект кој може да биде променлив и нестабилен во периодот што следи?
Можни причини за падот на инфлацијата
Еден од најголемите фактори што довеле до падот на инфлацијата во САД може да се поврзе со слабеењето на цените на енергенсите, кои во последните месеци пораснаа со огромни брзини, но сега започнуваат да се стабилизираат и солидно да се намалуваат. Исто така, можеби има благ период на стабилизација на цените на храна и други основни потреби, што позитивно влијае на индексот на потрошувачки цени. Сепак, ако се погледне повнимателно, падот на инфлацијата може да биде и одраз на краткорочни фактори, како што се временски осцилации или привремени промени во понудата и побарувачката.
Дали ова е сигнал за забавување на инфлацијата или краткотраен ефект?
Иако податоците за инфлацијата покажуваат намалување, економистите остануваат внимателни и подготвени за можни повторни ценовни шокови. Има неколку клучни фактори што може да го променат трендот на инфлацијата:
- Промени во цените на нафтата и енергетските ресурси: Нараснувањето на цените на нафтата или на глобалните енергетски ресурси може повторно да ја зголеми инфлацијата.
- Продолжување на проблемите со синџирите на снабдување: Ваквите проблеми, ако не се решат во целост, можат да доведат до повторно зголемување на цените.
Затоа, падот на инфлацијата може да се смета за сигнал на краткотраен ефект, кој можеби ќе продолжи во периодот што следи, но не е гаранција дека трендот ќе биде траен.
Влијанието на трговската војна со Кина
Трговската војна помеѓу САД и Кина, како и напнатоста во глобалната трговија, може да има сериозни последици за инфлацијата во САД. Ако трговските бариери продолжат да се зголемуваат, тоа може да ги зголеми трошоците на увозот, што повторно ќе ја подгрее инфлацијата. Кина, како еден од најголемите трговски партнери на САД, игра клучна улога во глобалните синџири на снабдување, па секоја нестабилност во трговијата ќе ја почувствуваат цените на производите во САД. Можеби ќе има ефекти и на трошоците на работната сила, ако цената на увозните суровини и компоненти продолжи да расте.
Како ќе влијае американскиот претседател и ФЕД?
Американскиот претседател, со оглед на значењето на инфлацијата на политичката сцена, веројатно ќе изврши притисок на Федералните резерви да ги намалат каматните стапки и да започнат со квантитативно олеснување (QE) за да ја стимулираат економијата и да ја одржат ниска инфлацијата. Ова, пак, може да создаде притисок на ФЕД да ги намали каматните стапки за да ги поддржи бизнисите и потрошувачите во услови на трговска неизвесност.
ФЕД, сепак, ќе мора да биде внимателен со одлуките за квантитативно олеснување (QE), бидејќи долгорочниот ефект на таквите политики може да го зголеми кредитирањето и ризикот од „финансиски балон“, особено во насока на глобалната економска нестабилност. Влијанието од политичкиот притисок ќе зависи од вкупниот економски контекст и процената на ФЕД за долгорочните економски трендови.
Заклучок
Иако краткорочните податоци за инфлацијата изгледаат поволно, не може да се донесе брза пресуда за целосно забавување на инфлацијата. Влијанието од трговската војна со Кина и политичките притисоци врз ФЕД ќе бидат клучни фактори кои ќе влијаат на идните економски одлуки и ќе ја обликуваат политиката за инфлација во САД, но истовремено ќе го обликуваат и глобалниот економски тек!
Анализи
Цените на нафтата остро паднаа поради надежите за договор меѓу САД и Иран
Цените на нафтата паднаа за околу четири проценти во средата наутро, бидејќи надежите за можен договор меѓу САД и Иран ги засенија стравувањата поради брзото намалување на залихите и затворањето на Ормутскиот Теснец.
Американската сурова нафта WTI во утринското тргување во Европа падна за 4,32 проценти и се тргуваше по цена од 89,83 долари за барел. Во исто време, цената на северноморската нафта Брент се намали за 3,66 проценти, на 95,94 долари за барел, останувајќи под границата од 100 долари трет ден по ред.
Трговците и шпекулантите очигледно повторно се надеваат дека САД и Иран се блиску до рамковен договор кој би го продолжил прекинот на огнот за дополнителни 60 дена и би овозможил нови преговори за повторно отворање на Ормутскиот Теснец и за иранската нуклеарна програма.
„Цените на нафтата се под притисок поради променетите очекувања околу можен договор меѓу САД и Иран, иако ризиците остануваат високи поради тензиите во близина на Ормутскиот Теснец“, наведуваат стратезите за суровини на ING, Ворен Патерсон и Ева Мантеј.
Според нив, подобреното расположение околу можен договор врши притисок врз цените, и покрај тоа што непријателствата продолжуваат и теснецот фактички останува затворен. Во регионот и натаму има воени активности, вклучително и американски напади и, како што се наведува, ангажман на ирански сили.
Во вторникот, Иран ги обвини САД за „сериозно кршење“ на прекинот на огнот, по новите американски напади врз ракетни позиции и пловни објекти во јужен Иран, кои американската Централна команда ги опиша како „самоодбрана“.
Американскиот државен секретар Марко Рубио, кој претходно оваа недела ја намали можноста за брз договор, изјави дека договор сè уште е можен, но дека претседателот Доналд Трамп сака или „добар договор“ или воопшто да нема договор.
Во последните недели, очекувањата за потенцијален договор постојано имаат поголемо влијание врз пазарот отколку реалните фундаментални показатели, бидејќи трговците се обидуваат да профитираат од надежите за договор, додека глобалната енергетска криза останува во втор план.
Пазарите сега внимателно ги очекуваат податоците за залихите на нафта од Американскиот институт за нафта (API), како и неделниот извештај на американската Администрација за енергетски информации (EIA), кои би можеле дополнително да влијаат врз движењето на цените во наредните часови.
Анализи
Евростат: Северна Македонија за три години изгубила 14.500 жители, Европа забрзано старее
Населението во Северна Македонија продолжува да се намалува, покажуваат најновите податоци на Евростат, според кои земјава за три години изгубила околу 14.500 жители.
Според статистиката, бројот на жители во државата во 2022 година изнесувал 1.837.114, во 2023 година се намалил на 1.829.954, во 2024 година на 1.826.247, а во 2025 година достигнал 1.822.612 жители.
Во меѓувреме, населението на ЕУ во 2025 година достигнало 451 милион жители, што претставува раст од еден милион во споредба со 2024 година.
Податоците покажуваат и дека европското население старее. Дури шест проценти од жителите на ЕУ се постари од 80 години, а медијалната возраст пораснала од 39,6 години во 2005 на 44,9 години во 2025 година.
Според проекциите на Евростат, населението на ЕУ до 2100 година би можело да се намали за 11,7 проценти, односно за околу 53 милиони жители. Се очекува бројот на жители да расте до 2029 година, кога Унијата би достигнала 453,3 милиони жители, по што ќе следува постепен пад.
Во последните две децении, уделот на лица постари од 65 години во ЕУ се зголемил од 17 на 22 проценти.
Најголем дел од населението на Унијата е концентриран во пет држави – Германија со 84 милиони жители, Франција со 69 милиони, Италија со 59 милиони, Шпанија со 49 милиони и Полска со 36 милиони жители.
Најмалку жители имаат Малта со 574 илјади жители, Луксембург со 682 илјади и Кипар со 983 илјади жители.
Во периодот од 2005 до 2025 година, 19 земји од ЕУ бележат раст на населението, додека осум држави имаат пад. Најголем релативен раст има Луксембург со 48 проценти, пред Малта со 43 и Ирска со 32 проценти.
Од друга страна, најголем пад е регистриран во Латвија со 17 проценти, Бугарија со 16 проценти, Литванија со 14 проценти, Романија со 11 проценти и Хрватска со 10 проценти.
Евростат прогнозира дека до крајот на векот дополнително ќе се намалува уделот на младото и работоспособното население, додека бројот на постари лица значително ќе расте. Според проекциите, лицата постари од 80 години до 2100 година ќе сочинуваат 16 проценти од вкупното население на ЕУ.
Анализи
Златото, еврото и биткоинот со спротивни сигнали: Инвеститорите внимателно го следат пазарот
Цената на златото во последните тргувања покажува мешани сигнали, додека инвеститорите внимателно ги следат техничките показатели и глобалните економски движења.
Според анализата на „Economies.com“, златото забележало раст во текот на последните внатредневни тргувања, поттикнато од формирање позитивна дивергенција кај индикаторите за релативна сила, откако цената претходно падна на нивоа што се сметаат за препродадени. Ова придонело за подобрување на моментумот и создавање позитивни сигнали кои ја поддржуваат тековната фаза на закрепнување.
Сепак, и покрај растот, златото се соочува со силен отпор кај 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што засега го ограничува понатамошниот пораст. Во исто време, цената продолжува да се движи во рамки на краткорочен надолен тренд, што ја прави техничката слика неизвесна.
Аналитичарите оценуваат дека ќе бидат потребни посилни сигнали за да се потврди следниот правец на движење на златото, особено во услови на нестабилни глобални пазари и внимателно следење на монетарните политики на централните банки.
Во меѓувреме, позитивни сигнали се забележуваат и на девизниот пазар. Валутниот пар евро/долар (EUR/USD) доби поддршка од EMA50 и продолжи со краткорочниот раст. Техничките показатели покажуваат подобрување на позитивниот моментум, а аналитичарите сметаат дека следната важна цел за еврото е нивото од 1,1660 долари.
Паралелно со тоа, и биткоинот бележи зголемена нестабилност. Најголемата криптовалута се движи околу клучното ниво на отпор од 77.500 долари, при што пазарот се обидува да собере доволно позитивен моментум за пробивање на оваа граница.
Според техничката анализа, биткоинот дополнително добива поддршка од EMA50 и од пробивањето на краткорочната корективна надолна тренд линија. Индикаторите за релативна сила исто така покажуваат можност за формирање позитивна дивергенција, што кај дел од инвеститорите ги зголемува очекувањата за продолжување на растот.
Аналитичарите предупредуваат дека пазарите и натаму остануваат чувствителни на економските податоци, каматните стапки и глобалните геополитички ризици, што може брзо да го промени расположението кај инвеститорите.
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 2 месециИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 1 месецУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Исплатата на пензиите за март започнува на 1 април
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка предвремено ги исплати пензиите за месец март
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Марјан Ристески: Акцизата на горивата под лупа, можно ново замрзнување на цените
-
Кариерапред 2 месециКомерцијална банка вработува Помлад соработник за администрирање на кредити и гаранции (Back Office)


