Анализи
ИНФЛАЦИЈАТА ВО САД: Пад на цените или само привремен потег? Како трговската војна и политичкиот притисок врз ФЕД ќе го обликуваат економскиот пејзаж
Последните податоци за индексот на потрошувачки цени (CPI) во САД покажуваат намалување од 3,1% на 2,8%, што е значителен показател за намалување на инфлацијата. Овој тренд на намалување на индексот на потрошувачки цени (CPI) е дополнително поткрепен со падот на базичната инфлација, која, исто така, бележи намалување во исто време. Таквите промени создаваат дилема во економската анализа: Дали ова претставува сигнал за стабилизација на инфлацијата и можност за продолжување на забавување на растот на цените или се работи само за краткотраен ефект кој може да биде променлив и нестабилен во периодот што следи?
Можни причини за падот на инфлацијата
Еден од најголемите фактори што довеле до падот на инфлацијата во САД може да се поврзе со слабеењето на цените на енергенсите, кои во последните месеци пораснаа со огромни брзини, но сега започнуваат да се стабилизираат и солидно да се намалуваат. Исто така, можеби има благ период на стабилизација на цените на храна и други основни потреби, што позитивно влијае на индексот на потрошувачки цени. Сепак, ако се погледне повнимателно, падот на инфлацијата може да биде и одраз на краткорочни фактори, како што се временски осцилации или привремени промени во понудата и побарувачката.
Дали ова е сигнал за забавување на инфлацијата или краткотраен ефект?
Иако податоците за инфлацијата покажуваат намалување, економистите остануваат внимателни и подготвени за можни повторни ценовни шокови. Има неколку клучни фактори што може да го променат трендот на инфлацијата:
- Промени во цените на нафтата и енергетските ресурси: Нараснувањето на цените на нафтата или на глобалните енергетски ресурси може повторно да ја зголеми инфлацијата.
- Продолжување на проблемите со синџирите на снабдување: Ваквите проблеми, ако не се решат во целост, можат да доведат до повторно зголемување на цените.
Затоа, падот на инфлацијата може да се смета за сигнал на краткотраен ефект, кој можеби ќе продолжи во периодот што следи, но не е гаранција дека трендот ќе биде траен.
Влијанието на трговската војна со Кина
Трговската војна помеѓу САД и Кина, како и напнатоста во глобалната трговија, може да има сериозни последици за инфлацијата во САД. Ако трговските бариери продолжат да се зголемуваат, тоа може да ги зголеми трошоците на увозот, што повторно ќе ја подгрее инфлацијата. Кина, како еден од најголемите трговски партнери на САД, игра клучна улога во глобалните синџири на снабдување, па секоја нестабилност во трговијата ќе ја почувствуваат цените на производите во САД. Можеби ќе има ефекти и на трошоците на работната сила, ако цената на увозните суровини и компоненти продолжи да расте.
Како ќе влијае американскиот претседател и ФЕД?
Американскиот претседател, со оглед на значењето на инфлацијата на политичката сцена, веројатно ќе изврши притисок на Федералните резерви да ги намалат каматните стапки и да започнат со квантитативно олеснување (QE) за да ја стимулираат економијата и да ја одржат ниска инфлацијата. Ова, пак, може да создаде притисок на ФЕД да ги намали каматните стапки за да ги поддржи бизнисите и потрошувачите во услови на трговска неизвесност.
ФЕД, сепак, ќе мора да биде внимателен со одлуките за квантитативно олеснување (QE), бидејќи долгорочниот ефект на таквите политики може да го зголеми кредитирањето и ризикот од „финансиски балон“, особено во насока на глобалната економска нестабилност. Влијанието од политичкиот притисок ќе зависи од вкупниот економски контекст и процената на ФЕД за долгорочните економски трендови.
Заклучок
Иако краткорочните податоци за инфлацијата изгледаат поволно, не може да се донесе брза пресуда за целосно забавување на инфлацијата. Влијанието од трговската војна со Кина и политичките притисоци врз ФЕД ќе бидат клучни фактори кои ќе влијаат на идните економски одлуки и ќе ја обликуваат политиката за инфлација во САД, но истовремено ќе го обликуваат и глобалниот економски тек!
Анализи
ЕУ со високи оценки за монетарната политика: Потврдена стабилноста на Народна банка
Европските институции ја оценија монетарната политика на Народна банка како целосно усогласена со нивните препораки, што претставува највисока оценка во областа на економските политики. Ова беше истакнато на редовниот економско-финансиски дијалог меѓу Европската Унија и земјите партнери од регионот, кој се одржа во Брисел.
На состанокот учествуваше вицегувернерот Игор Величковски, кој посочи дека ваквата оценка е потврда за правилната поставеност на монетарната политика, насочена кон контрола на инфлацијата и одржување стабилен девизен курс, и покрај неизвесностите во глобалната економија.
Тој нагласи дека економијата останува релативно отпорна, додека централната банка води претпазлива политика со цел намалување на инфлациските притисоци и стабилизирање на очекувањата на пазарите. Во исто време, институцијата внимателно ги следи глобалните движења и е подготвена да реагира соодветно за зачувување на макроекономската стабилност.
Дополнително, беше посочено дека девизните резерви се на стабилно ниво и обезбедуваат заштита од надворешни ризици, а банкарскиот сектор останува ликвиден, добро капитализиран и стабилен, со зајакнати мерки поради зголемената кредитна активност.
Величковски се осврна и на новата оперативна рамка на монетарната политика, воведена на крајот на 2025 година, која треба да ја подобри ефикасноста на инструментите и преносот на каматните сигнали во економијата.
Во контекст на европската интеграција, беше истакнат напредокот кон приклучување во СЕПА, како важен чекор за финансиска интеграција и усогласување со европските стандарди, како и активностите за модернизација на платежната инфраструктура преку инстант плаќања.
Анализи
Биткоин над 81.000 долари, раст на пазарите поради намалени геополитички тензии
Биткоин ја надмина границата од 81.000 долари за време на тргувањето во Азија, бележејќи неделен раст од 6,7 проценти, покажуваат податоците од пазарите. Растот доаѓа во услови на зголемен апетит за ризик кај инвеститорите, поттикнат од намалувањето на тензиите на Блискиот Исток и обновениот оптимизам околу вештачката интелигенција.
Позитивниот тренд го следеа и другите криптовалути. Солана порасна за 3 проценти и достигна 87,35 долари, додека Dogecoin забележа раст од 4 проценти, продолжувајќи го неделниот скок од 14,5 проценти. Раст бележат и XRP, BNB и TRX.
За разлика од нив, етерот благо се намали за 0,3 проценти во последните 24 часа, и покрај неделниот раст од 3,9 проценти, достигнувајќи вредност од 2.376 долари. Истовремено, забележан е негативен тек кај ETF фондовите поврзани со етер, со што е прекинат трендот на приливи од претходните недели.
Глобалните пазари исто така реагираа позитивно. Индексите на Волстрит затворија на рекордни нивоа, откако американскиот претседател Доналд Трамп најави напредок кон „конечен договор“ со Иран и пауза во воените активности. Во исто време, цената на нафтата од типот Брент се намали за 1,7 проценти, додека американскиот долар ослабе во однос на другите водечки валути.
Азиските берзи утринава бележат значителен раст. Индексот MSCI Asia Pacific порасна за 1,8 проценти, а јужнокорејскиот Kospi скокна за повеќе од 6 проценти, достигнувајќи рекордно ниво. Акциите на Samsung Electronics пораснаа за 15 проценти, со што компанијата ја надмина вредноста од еден билион долари.
Во меѓувреме, од компанијата Strategy најавија можност за продажба на дел од нивните биткоини за исплата на дивиденди. Извршниот претседател Мајкл Сејлор изјави дека ваквиот чекор би бил сигнал до пазарот, иако компанијата досега не продавала од своите резерви.
Strategy, која поседува над 818.000 биткоини, во првиот квартал од 2026 година пријави нето загуба од 12,54 милијарди долари, делумно поради падот на цената на биткоинот од претходните рекордни нивоа. По објавата, акциите на компанијата паднаа за повеќе од 4 проценти, а цената на биткоинот краткотрајно се спушти под 81.000 долари пред повторно да се стабилизира.
Анализи
Раст на јавните приходи во април: УЈП бележи двоцифрен пораст кај даноците и придонесите
Управата за јавни приходи информира дека во април 2026 година е забележан значителен раст на остварените јавни приходи, и кај даноците и кај социјалните придонеси.
Според објавените податоци, приходите од даноци достигнале 15,65 милијарди денари, што претставува зголемување од 14,1 процент во однос на април 2025 година, кога изнесувале 13,71 милијарди денари. Ова значи дека се наплатени 1,94 милијарди денари повеќе на годишно ниво.

Во делот на социјалните придонеси, исто така е регистриран раст. Во април годинава се наплатени 12,28 милијарди денари, што е за 10,2 проценти повеќе во споредба со истиот месец лани, кога приходите изнесувале 11,15 милијарди денари. Во апсолутен износ, тоа претставува зголемување од 1,13 милијарди денари.
Од Управата за јавни приходи посочуваат дека овие резултати се показател за стабилна наплата и подобрена фискална дисциплина, како и за позитивни движења во економската активност.
Растот на јавните приходи, како што наведуваат, е дел од пошироките напори за зајакнување на буџетската стабилност и ефикасноста во управувањето со јавните финансии.
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Интервјуапред 1 месецИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 1 месецАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар




