Вкупните средства на останатите финансиски институции во земјава во вториот квартал од 2026 година достигнале 336,36 милијарди денари, што претставува раст од 7,2 отсто во однос на претходниот квартал и од 22,1 отсто на годишно ниво, покажуваат податоците на Народната банка.

Овие институции учествуваат со 23,3 отсто во вкупните средства на финансиските институции. Најголем удел имаат пензиските фондови со 63,7 отсто, а по нив следуваат осигурителните друштва со 13,5 отсто.

Пензиските фондови во вториот квартал забележале раст на средствата од 8 отсто на квартално и 21 отсто на годишно ниво, главно поради зголемените вложувања во сопственички и должнички хартии од вредност.

Кај осигурителните друштва средствата се зголемиле за 3 отсто квартално и за 8,8 отсто годишно, додека инвестициските фондови оствариле раст од 12,3 отсто на квартално и дури 44,2 отсто на годишно ниво.

Финансиските друштва, пак, забележале квартален пад на средствата од 1,1 отсто, но на годишно ниво нивната вредност е зголемена за 30,3 отсто. Побарувањата врз основа на кредити изнесувале 15,97 милијарди денари.

Раст е забележан и кај друштвата за финансиски лизинг, чии средства се зголемиле за 4,8 отсто квартално и за 21,7 отсто годишно, како и кај друштвата за управување со пензиски и инвестициски фондови, каде годишниот раст достигнал 50,9 отсто.

Просечната каматна стапка на вкупните кредити во Македонија во јули 2026 година изнесува 4,68%, што претставува минимален месечен раст од 0,01 процентен поен, но пад од 0,23 п.п. на годишно ниво.

Кај вкупните депозити, просечната каматна стапка достигна 2,18%, со месечен раст од 0,01 п.п., додека во однос на јули минатата година е пониска за 0,03 п.п.

Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити во јули се зголеми за 0,06 п.п. на месечно ниво, на 4,44%. На годишно ниво таа е повисока за 0,02 п.п. Од друга страна, каматната стапка на новопримените депозити се намали за 0,12 п.п., на 2,42%, иако на годишно ниво е повисока за 0,07 п.п.

Кај компаниите просечна каматна стапка на кредитите од 4,34%

Кај корпоративниот сектор, просечната каматна стапка на вкупните кредити во јули изнесува 4,34%, со месечен раст од 0,03 п.п., но годишен пад од 0,20 п.п.

Каматната стапка на новоодобрените кредити за компаниите се намали за 0,04 п.п. и изнесува 4,21%. Истовремено, просечната каматна стапка на вкупните депозити на корпоративниот сектор падна на 2,63%, додека кај новопримените депозити забележан е значителен месечен пад од 0,22 п.п., на 1,98%.

Кај домаќинствата просечна каматна стапка на кредитите останува над 5%

Кај домаќинствата, просечната каматна стапка на вкупните кредити во јули остана непроменета на 5,02%. На годишно ниво, сепак, таа е пониска за 0,26 п.п.

Каматната стапка на новоодобрените кредити за домаќинствата изнесува 4,73%, со месечен раст од 0,02 п.п. и годишен раст од 0,06 п.п.

Кај депозитите на домаќинствата, просечната каматна стапка на вкупните депозити благо се зголеми на 2,11%, додека каматната стапка на новопримените депозити се намали за 0,09 п.п., на 2,65%.

Што покажуваат податоците на Народната банка?

Јулските податоци на Народната банка покажуваат релативно стабилни каматни стапки, со минимални месечни промени. На годишно ниво, просечната камата на вкупните кредити е пониска, што укажува на пониска цена на постојното кредитирање во споредба со една година претходно.

Истовремено, кај новите кредити и новите депозити движењата се различни. Кредитите се со умерени промени, додека каматите на новопримените депозити во јули забележаа поизразен месечен пад.

Граѓаните во Србија сè почесто плаќаат со картички, а готовината постепено отстапува место на безготовинските начини на плаќање. Бројот на купувања со платежни картички во земјата во изминатите пет години е зголемен за 105%, покажуваат податоците на Народната банка на Србија.

Трендот продолжи и во вториот квартал од 2026 година. Во продавниците во Србија биле реализирани 237,9 милиони купувања со платежни картички, што е 19,3% повеќе во споредба со истиот период лани.

Од вкупниот број трансакции, 220,9 милиони биле реализирани со картички издадени од домашни даватели на платежни услуги, додека 17 милиони со картички издадени од странски даватели.

Расте и бројот на картички и инфраструктурата за нивно прифаќање. На крајот на јуни 2026 година во Србија биле издадени 13,7 милиони платежни картички, што е раст од 5,5% на годишно ниво, додека бројот на регистрирани корисници достигнал 7,1 милиони.

Истовремено, трговците располагаат со околу 195.000 POS-терминали, или 10,1% повеќе од пред една година. Продолжува и ширењето на банкоматската мрежа, која на крајот на јуни броела 3.412 банкомати, што претставува годишен раст од 6,8%.

Особено впечатлив е долгорочниот тренд. Во вториот квартал од 2022 година биле реализирани 116 милиони купувања со платежни картички, наспроти 237,9 милиони четири години подоцна.

Според Народната банка на Србија, растот на безготовинските плаќања ја потврдува промената на навиките на потрошувачите, но и зголемената атрактивност на Србија како туристичка дестинација.

Податоците покажуваат дека дигиталните и безготовинските плаќања стануваат сè поважен дел од секојдневната економија, додека зависноста од готовината постепено се намалува.