Цените на бензинот во САД би можеле да достигнат 5 долари по галон доколку застојот во сообраќајот низ Ормутскиот теснец продолжи, предупредуваат аналитичарите на JPMorgan.

Според анализата на експертите Џојс Чанг и Наташа Канева, цените веќе се приближуваат до 4 долари по галон, но постои реален ризик да ја надминат границата од 5 долари ако теснецот остане ефективно затворен до средината на април.

Такво ниво би било највисоко од јуни 2022 година, кога бензинот достигна рекорд од околу 5,02 долари по галон.

Податоците на AAA покажуваат дека просечната цена на бензинот во САД веќе пораснала на околу 4,12 долари, што е за околу 0,80 долари повеќе во споредба со пред еден месец.

Дополнителен притисок врз цените создаваат повисоките давачки и даноци, ограничените капацитети на рафинериите и зависноста од увоз на рафинирано гориво, особено на западниот брег.

Во Калифорнија цените веќе достигнуваат речиси 6 долари по галон, а во градови како Сан Франциско се забележани и цени од околу 6 долари. Во меѓувреме, дизелот достигна рекордни 7,68 долари по галон.

Аналитичарите предупредуваат дека секое зголемување од 0,10 долари по галон може да додаде околу 12 милијарди долари годишни трошоци за потрошувачите. Ако трендот продолжи, вкупниот удар врз куповната моќ на граѓаните би можел да достигне околу 100 милијарди долари до крајот на годината.

Овие прогнози доаѓаат во време на зголемена неизвесност на енергетските пазари, поврзана со кризата во Ормутскиот теснец, кој е клучна точка за глобалниот транспорт на нафта.

Затворањето на Ормутскиот теснец и наглиот раст на глобалните цени на нафтата донесоа значителни финансиски придобивки за Иран, Оман и Саудиска Арабија, додека други земји без алтернативни транспортни рути претрпеа милијардски загуби, покажува анализа на „Ројтерс“.

Иран практично го затвори теснецот, преку кој поминува околу една петтина од светските текови на нафта и течен природен гас, по американските и израелските воздушни напади врз земјата кон крајот на февруари, што доведе до ескалација на конфликтот. Подоцна, Техеран соопшти дека ќе дозволи премин за бродови кои не се поврзани со САД или Израел.

Иако дел од танкерите успеаја да поминат, енергетските пазари претрпеа сериозен шок. Меѓународната цена на суровата нафта во март порасна за 60 проценти, што претставува рекорден месечен раст.

Американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека животот ќе им го направи „пекол“ на Техеран доколку не се постигне договор за повторно нормализирање на сообраќајот низ теснецот. Иран, пак, преку Пакистан достави одговор на американскиот предлог, одбивајќи привремен прекин на огнот и барајќи трајно решение, вклучително и укинување на санкциите.

Додека голем дел од светот се соочува со инфлација и економски последици од растот на цените на енергијата, ефектите врз блискоисточните производители зависат од нивната географска позиција. Иако Иран го контролира теснецот, Оман, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати имаат можност да го заобиколат преку нафтоводи и алтернативни пристаништа.

Наспроти тоа, извозот на нафта од Ирак, Кувајт и Катар беше сериозно погоден, бидејќи овие земји немаат алтернативни рути кон меѓународните пазари.

Според анализата, приходите од извоз на нафта на Ирак и Кувајт во март се намалиле за околу три четвртини на годишно ниво. Од друга страна, приходите на Иран пораснале за 37 проценти, а на Оман за 26 проценти. Саудиска Арабија забележала раст од 4,3 проценти, додека Обединетите Арапски Емирати имаат пад од 2,6 проценти.

Меѓународната агенција за енергија го оцени конфликтот како најголем глобален шок во снабдувањето со енергија досега, наведувајќи дека се прекинати повеќе од 12 милиони барели дневно и оштетени се околу 40 енергетски постројки.

Аналитичарите предупредуваат дека затворањето на теснецот создава опасен преседан за светската економија. „Сега кога Ормутскиот теснец е затворен, може повторно да се затвора, што претставува сериозна закана“, изјави експерт од Чатам хаус.

На подолг рок, последиците остануваат неизвесни. Додека дел од индустријата бара поголеми инвестиции во фосилни горива за да се избегнат идни шокови, други аналитичари сметаат дека токму обновливите извори на енергија се најдобрата заштита.

Како знак дека кризата може да го забрза овој тренд, француската компанија TotalEnergies и Masdar од Обединетите Арапски Емирати најавија заедничка инвестиција од 2,2 милијарди долари за развој на обновлива енергија во девет азиски земји.

Цената на суровата нафта во моментов се движи нагоре и покажува јасен тренд на раст. Таа успеа да ја пробие важната граница од 105 долари, што е знак дека побарувачката е силна и дека купувачите имаат контрола на пазарот.

Според анализата, овој раст не е случаен. Индикаторите што ги користат аналитичарите покажуваат дека цената претходно била „прегреана“, но сега се стабилизирала, што ѝ дава простор повторно да продолжи да расте.

Дополнително, цената се движи над таканаречениот просек за последните 50 дена (EMA50), што во пракса значи дека трендот на раст е стабилен и дека во краток рок има поголеми шанси цената да продолжи нагоре отколку да паѓа.

Со други зборови, ако не се појават некои поголеми негативни вести, можно е нафтата и во наредниот период да поскапува.