Давор Мацура, Уна Сикимиќ, Татјана Куљак, Вељко М. Мијушковиќ и Горан Коевски се предложени за членови на новиот состав на Надзорниот одбор на АЛТА банка АД Битола. Предлогот е вклучен во дневниот ред на Собранието на акционерите закажано за 27 февруари, а опфаќа тројца претставници на најголемиот акционер АЛТА банка АД Белград и двајца независни членови.

Според доставените материјали, акционерите располагаат со детални биографии на сите предложени кандидати, при што структурата на Надзорниот одбор укажува на комбинација од банкарско искуство, управување со ризици и академска експертиза.

Претставници на АЛТА банка АД Белград

Давор Мацура, доктор на науки по менаџмент и бизнис, е основач на АЛТА Груп и долгогодишен носител на стратешките процеси во групацијата. Активен е од 2008 година, а во моментов ја извршува функцијата претседател на Надзорниот одбор на АЛТА банка АД Белград и на АЛТА Лизинг. Тој е индиректен краен сопственик на 95,13% од АЛТА банка Белград, која е 100% сопственик на АЛТА банка АД Битола.

Уна Сикимиќ е доктор на науки од областа на банкарството и финансиите, со изразено професионално искуство во управување со ризици. Од 2021 година е претседател на Управниот одбор на АЛТА банка АД Белград. Претходно има извршувано високи менаџерски функции во Комерцијална банка Белград, вклучително и член и заменик-претседател на Управниот одбор, како и извршен директор за управување со ризици.

Татјана Куљак, економист и правен специјалист за корпоративно управување, од 2021 година ги извршува функциите CRO (Chief Risk Officer) и CFO (Chief Financial Officer), како и член на Управниот одбор на АЛТА банка АД Белград. Повеќе од една деценија работела во Комерцијална банка Белград, претежно во областа на анализа и управување со кредитен ризик.

Независни членови од академската заедница

Како независни членови на Надзорниот одбор се предложени двајца истакнати претставници на академската фела.

Вељко М. Мијушковиќ е доктор по економски науки и доцент на Економскиот факултет при Универзитетот во Белград. Неговата стручна и научна работа е фокусирана на економија, финансии и корпоративно управување, со значајно искуство во високото образование и истражувачка дејност.

Горан Коевски е редовен професор на Правниот факултет „Јустинијан Први“ при УКИМ во Скопје и доктор по правни науки. Има долгогодишно искуство во областа на трговското и корпоративното право, учествувал во изработка на клучни законски решенија и бил член или претседател на повеќе државни комисии, управни и надзорни одбори, меѓу кои и Македонската берза и Централниот депозитар за хартии од вредност.

Предлогот за новиот состав на Надзорниот одбор ќе биде разгледан и одобрен во согласност со статутарните и регулаторните процедури на Банката, како и важечката банкарска регулатива.

Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.

Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.

Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.

Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.

На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.

Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.

На седницата, Советот на Народната банка разгледа и повеќе други точки поврзани со тековното работење на Банката.

Трите најголеми македонски банки ја завршија 2025 година со висока профитабилност и покрај сложеното макроекономско опкружување обележано со геополитички тензии, инфлациски притисоци и рестриктивна монетарна политика.

Комерцијална банка, НЛБ Банка и Стопанска банка АД Скопје покажуваат голема отпорност кон случувањата, ризиците и неизвесностите кои се забележливи и на глобално и на локално ниво. Геополитички тензии, инфлациски притисоци и рестриктивна монетарна политика не успеаја да ја разнишат позицијата на овие три финансиски институции.

Сепак, и покрај високата профитабилност под површината на апсолутните резултати се кријат различни стратегии за раст, управување со ризици и позиционирање на пазарот.

Комерцијална банка: конзистентна добивка и прецизна стратегија

Комерцијална банка АД Скопје ја потврди позицијата на најпрофитабилна банка во Македонија, со нето-добивка од 5,08 милијарди денари, што претставува раст од 3,1% во однос на 2024 година. Добивката пред оданочување од 5,63 милијарди денари е повеќе од 9% над планираното, што укажува на прецизно поставени проекции и силна оперативна дисциплина.

Остварениот резултат е особено значаен ако се земе предвид нестабилната глобална средина и внимателниот пристап на Народната банка. Комерцијална банка успеа да одржи високо ниво на профитабилност без агресивно зголемување на ризикот, што ја позиционира како банка со највисок степен на предвидливост и стабилност.

НЛБ Банка: профитабилен раст преку експанзија и пазарен удел

НЛБ Банка во 2025 година оствари нето-добивка од 4,88 милијарди денари, приближувајќи се до водечката позиција по профит, но со значително поразлична стратегија.

НЛБ Банка бележи силен органски раст, со зголемување на вкупната актива од 19,6%, кредитите од 21,9% и депозитите од 13,8%. Главен двигател на профитот е експанзијата на кредитната активност, особено кај населението, каде што Банката достигна доминантен пазарен удел – една од клучните цели во рамки на „Стратегијата 2030“.

Овој модел носи поголем потенцијал за идни приходи, но и повисока чувствителност на економските циклуси, што ја прави НЛБ Банка најдинамичниот играч меѓу трите водечки банки.

Стопанска банка АД Скопје: конзервативен пристап со фокус на отпорност и силна заштита

Стопанска банка АД Скопје ја заврши 2025 година со нето-добивка од 3,34 милијарди денари, што претставува намалување од 6,1% во однос на 2024 година. Издвоените 1,49 милијарди денари за резервации, се зголемени за 27% во однос на 2024 година и укажуваат на изразено конзервативен пристап во управувањето со ризиците.

Иако ова директно ја намали краткорочната профитабилност, стратегијата ја зајакнува отпорноста на Стопанска банка во потенцијално понестабилни идни услови.

Истовремено, растот на вкупната актива од 9% и пренасочувањето на средствата кон попрофитабилни пласмани и хартии од вредност укажуваат на активно управување со билансот и фокус на оптимизирање на приносот.

Каматите како најголем и најважен извор на профитот

Најважниот извор за банкарските приходи, врз кои најмногу се потпира и добивката, се каматите. Нето-приходите од камата, кај Комерцијална банка се зголемени за минимален 1 отсто и достигнуваат 6,03 милијарди денари, но нето-каматната маржа се намали на 3,55% во споредба со 3,85% една година претходно. Раст е евидентиран и во НЛБ банка, нето-каматните приходи на Банката забележаа раст за 6,6% споредено со претходната година и достигнуваат 4,95 милијарди денари. Приходите од камати се повисоки во однос на претходната година како резултат на зголемената кредитна активност на Банката во двата сегменти – правни лица и население.

Само кај Стопанска банка Скопје, која ја дава и најголемата кредитна поддршка, има пад од 13%, на 5,35 милијарди денари, како резултат на намалување на каматните стапки, зголемени трошоци за камати по депозити и трансфер на средства од сметки по видување кон орочени депозити.

Приходи од провизии

Од пресметаните и наплатени приходи од провизии кај трите најголеми македонски банки се слеале вкупно 3,75 милијарди денари (лани во истиот перод – 3,69 милијарди денари). Раст во овој сегмент има кај НЛБ банка за 6,6% споредено со претходната година, како и кај Комерцијална банка која евидентирала раст од 2,7%, и покрај значајното намалување на надоместоците за платежни услуги што банката ги спроведе во текот на годината.

Кај Стопанска банка АД Скопје се забележува големо намалување на нето-приходите од провизии, кои се пониски за 14 проценти, главно поради повисоки трошоци кон картичните процесори и намалени тарифи за дел од услугите во корист на клиентите.

Збирот од профитите на овие три банки за минатата година изнесува фантастични 13,35 милијарди денари или 217,1 милиони евра и бележат раст во однос на 2024 година за 13,06 отсто.

Трите најголеми банки во Македонија покажуваат различни модели на успех: Комерцијална банка е модел на стабилност и прецизност, НЛБ Банка се истакнува со динамичен раст и проширување на пазарот, а Стопанска банка гради отпорност преку конзервативно управување со ризиците. За инвеститорите и клиентите, ова значи дека македонскиот банкарски сектор останува стабилен, со различни стратегии за профит и раст, подготвен да се соочи со предизвиците на 2026 година.