Банки
Гувернерката Ангеловска-Бежоска на Банкарскиот самит во Белград: Банкарскиот систем важен фактор за побрза конвергенција кон ЕУ
Банкарските системи во регионот успешно се справија со кризата, а нивната отпорност дополнително беше зајакната, обезбедувајќи им финансиска поддршка на економиите. Во однос на македонскиот банкарски систем, и покрај кризите адекватноста на капиталот беше зајакната, нефункционалните кредити се намалија на историски ниски нивоа, ликвидноста и натаму е солидна и стабилна, а кредитирањето е на солидно ниво. Ова покажува главно дека банкарскиот систем има капацитет да обезбеди поддршка за економскиот раст, особено за инвестициите. Сепак, пристапот до финансии треба уште да се подобрува, а нивото на кредитната активност треба и натаму да се зголемува. Во регионот на Западен Балкан учеството на кредитите во БДП е во распон од 45 до 55% од БДП, а во ЕУ над 80% од БДП. Ова го посочи гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска на панел-дискусијата на гувернерите којашто се одржа во рамките на Банкарскиот самит, организиран од Здружението на банки на Србија во Белград. На панел-дискусијата покрај гувернерката учествуваа и нејзините колеги од регионот, гувернерката на Србија Јоргованка Табаковиќ, гувернерот на Хрватска, Борис Вујчиќ, како и вицегувернерот на Црна Гора, Никола Фабрис и вицегувернерот на Босна и Херцеговина, Марко Видаковиќ.
На панел-дискусијата беше посочено дека и покрај последователните кризи, и натаму има конвергенција на земјите од регионот кон ЕУ, но побавна. Гувернерката Ангеловска-Бежоска укажа на значителните економски загуби од кризите коишто се случија изминатите години, при што симулациите покажуваат дека доколку не се случеа, конвергенцијата би била повисока за 5 процентни поени, додека нивото на бруто домашниот производ би било повисоко за 8% на крајот на 2024 година. Притоа, доколку македонската економија и натаму расте со просечната историска стапка на БДП по глава на жител, ќе бидат потребни 40 години за да се достигне нивото на доход на ЕУ, што само укажува на важноста од што побрзо надминување на постојните структурни пречки за економскиот раст, за што ќе биде неопходно и соодветно финансирање.

Оттука, несомнено еден од факторите за забрзување на конвергенцијата, покрај продуктивноста и работната сила, е и пристапот до финансии. На панел-дискусијата, гувернерката Ангеловска-Бежоска истакна дека според анкетата на ОЕЦД за напредокот во конвергенцијата, пристапот до финансии сѐ уште е предизвик за регионот, особено пристапот до алтернативни извори за финансирање. Индексот на ММФ којшто го мери не само квантитетот, туку и софистицираноста на финансиското посредување, покажува дека регионот е значително зад ЕУ. Оттаму, понатамошното унапредување на финансиското посредување во регионот ќе биде помеѓу приоритетите за забрзување на конвергенцијата и во иднина.
Гувернерката Ангеловска-Бежоска посочи дека понатамошното унапредување на финансиското посредување во регионот може да се постигне преку поттикнување на домашното штедење, насочување на дел од готовинските заштеди во евра во финансискиот систем, зголемување на пристапот до надворешните извори на финансирање преку привлекување странски директни инвестиции во финансискиот систем, зголемување на конкурентноста, дигитализацијата и вклученоста, диверзификација на изворите за финансирање и понатамошна интеграција во европските финансиски системи, вклучително и преку пристапувањето во СЕПА, за што нашата држава веќе поднесе барање и наскоро очекува позитивен одговор од релевантните европски институции.
Банки
Унибанка на 26 октомври ќе исплати полугодишна камата од 6 отсто годишно на перпетуалните обврзници
Универзална Инвестициона Банка АД Скопје (Унибанка) најави дека на 26 октомври 2026 година ќе изврши исплата на полугодишна камата на имателите на перпетуални обврзници од третата емисија, со каматна стапка од шест проценти на годишно ниво.
Како што информираат од банката, станува збор за перпетуалните обврзници со ИСИН MKBLBA200037 и берзанска шифра UNIPO3.
Право на исплата на каматата ќе имаат сите лица кои заклучно со 23 октомври 2026 година ќе бидат регистрирани во книгата на иматели на перпетуални обврзници во Централниот депозитар за хартии од вредност.
Од банката појаснуваат дека тргувањето со овие обврзници на 21 и 22 октомври ќе се реализира со пресметана акумулирана камата.
Тоа значи дека купувачите при порамнувањето на трансакциите на 26 и 27 октомври ќе треба на продавачите да им ја исплатат чистата цена на обврзниците, зголемена за износот на акумулираната камата.
Сепак, купувачите кои ќе ги стекнат обврзниците преку овие трансакции нема да имаат право на претстојната исплата на полугодишната камата, бидејќи нивната регистрација во Централниот депозитар за хартии од вредност ќе биде извршена на 26, односно 27 октомври, по утврдениот датум за стекнување на правото.
Од Унибанка нагласуваат дека пресечниот датум за утврдување на имателите кои имаат право на камата е 23 октомври, додека самата исплата ќе се реализира на 26 октомври 2026 година.
Банки
Светска банка мобилизира над 1,2 милијарди долари приватен капитал во Србија
Групацијата на Светска банка мобилизирала повеќе од 1,2 милијарди долари, односно околу 1,07 милијарди евра приватен капитал во Србија во фискалната 2026 година, што претставува зголемување од над 50 проценти во споредба со фискалната 2022 година.
Според соопштението на Светска банка, објавено на 13 октомври, резултатите се однесуваат на фискалната година што заврши на 30 јуни 2026 година и укажуваат на зголемениот интерес на приватните инвеститори за финансирање развојни проекти во Србија.
Во изминатите пет години, Групацијата на Светска банка мобилизирала повеќе од пет милијарди долари комерцијално финансирање за проекти во јавниот и приватниот сектор во Србија.
Од институцијата оценуваат дека овие резултати го потврдуваат потенцијалот на земјата да привлече дополнителен приватен капитал за реализација на своите развојни приоритети, со поддршка на финансиските инструменти, експертизата и механизмите за финансирање на Светска банка.
Силен раст на приватните инвестиции во Европа и Централна Азија
Резултатите во Србија се дел од поширокиот тренд на значително зголемување на мобилизацијата на приватен капитал во регионот на Европа и Централна Азија.
Според податоците на Светска банка, во фискалната 2026 година во овој регион биле мобилизирани 21,3 милијарди долари приватен капитал, во споредба со околу четири милијарди долари пред четири години.
Ова претставува повеќе од петкратно зголемување на мобилизираниот приватен капитал, што укажува на значително проширување на улогата на приватното финансирање во поддршката на развојните проекти.
Рекордни 112 милијарди долари приватен капитал на глобално ниво
Групацијата на Светска банка во септември соопшти дека во фискалната 2026 година на глобално ниво мобилизирала 112 милијарди долари приватен капитал, што претставува највисок износ во нејзината историја.
Според институцијата, станува збор за повеќе од тројно зголемување во споредба со нивото од 35 милијарди долари забележано четири години претходно.
Кога мобилизираниот приватен капитал ќе се додаде на сопственото финансирање на Групацијата на Светска банка, вкупниот износ на финансирање и мобилизирани средства за економиите во развој во фискалната 2026 година надминува 200 милијарди долари.
Овие податоци ја истакнуваат сè поголемата улога на меѓународните финансиски институции во привлекувањето приватен капитал и обезбедувањето финансиска поддршка за развојните потреби на земјите.
Приватниот капитал како поддршка на развојните проекти
Мобилизацијата на приватен капитал претставува важен дел од активностите на Групацијата на Светска банка, која преку своите финансиски инструменти и експертиза настојува да поттикне дополнителни инвестиции во јавниот и приватниот сектор.
Во рамките на Групацијата функционираат Меѓународната финансиска корпорација (IFC), Мултилатералната агенција за гарантирање инвестиции (MIGA), Меѓународниот центар за решавање инвестициски спорови (ICSID), како и Светска банка, во чиј состав се Меѓународната банка за обнова и развој (IBRD) и Меѓународната асоцијација за развој (IDA).
Со повеќе од пет милијарди долари мобилизирано комерцијално финансирање во изминатите пет години, Србија бележи значителен обем на финансиска поддршка преку инструментите на Групацијата на Светска банка, додека растот на регионално и глобално ниво укажува на сè поголемото значење на приватниот капитал во финансирањето на економскиот развој.
Банки
Морган Стенли ги надмина очекувањата: Приходите достигнаа 20,34 милијарди долари
Американската инвестициска банка Морган Стенли (Morgan Stanley) оствари подобри финансиски резултати од очекуваните во третиот квартал од 2026 година, пред сè благодарение на силниот раст на приходите од тргување со акции, во период на зголемена нестабилност на финансиските пазари.
Вкупните приходи на банката достигнаа 20,34 милијарди долари, што претставува раст од 12 проценти во споредба со истиот период минатата година. Резултатот ги надмина прогнозите на аналитичарите анкетирани од LSEG, кои очекуваа приходи од 19,95 милијарди долари.
Нето-добивката се зголеми за 6,5 проценти, од 4,61 милијарда на 4,91 милијарда долари, додека добивката по акција изнесуваше 3,03 долари, над очекуваните 2,91 долар.
Силен раст на приходите од тргување со акции
Најголем придонес за позитивните резултати имаше сегментот за тргување со акции, каде што приходите се зголемија за речиси 41 процент, достигнувајќи 5,8 милијарди долари.
Во текот на кварталот, инвеститорите интензивно ги приспособуваа своите портфолија поради промените во каматните стапки на американската централна банка, геополитичката неизвесност и големите ценовни осцилации кај акциите на компаниите поврзани со вештачката интелигенција.
Зголемената пазарна нестабилност позитивно влијаеше врз приходите на Морган Стенли, бидејќи поголемиот обем на трансакции и почестите промени во инвестициските портфолија ја зголемија активноста во трговскиот сегмент.
Сепак, растот на приходите од тргувањето со акции беше проследен со послаби резултати во сегментот на обврзници, валути и суровини.
Приходите од тргување со инструменти со фиксен принос се намалија за 7,3 проценти, на 2,01 милијарда долари.
Ваквите разлики меѓу двата главни трговски сегмента беа забележани и кај дел од конкурентските банки, бидејќи инвеститорите покажаа поголем интерес за технолошките и другите акции, додека повисоките каматни стапки и неизвесноста на пазарот на државни обврзници го отежнуваа работењето со инструментите со фиксен принос.
Послаби резултати од претходниот квартал, но над минатогодишното ниво
Во вториот квартал од годинава, Морган Стенли оствари рекордни приходи од 21,3 милијарди долари и нето-добивка од 5,58 милијарди долари.
Иако резултатите во периодот од јули до септември беа пониски во споредба со претходното тримесечје, тие останаа значително над минатогодишното ниво и над очекувањата на пазарот.
Банката во изминатите години настојува да ја намали зависноста од променливите приходи од инвестициското банкарство и тргувањето, насочувајќи се кон постабилни извори на приходи, особено од управувањето со имот.
Вредноста на средствата на клиентите во сегментите за управување со приватен и институционален имот во вториот квартал достигна десет билиони долари, додека сегментот за управување со богатство привлече рекордни 148 милијарди долари нови средства.
Високите каматни стапки создаваат нови предизвици
Вниманието на инвеститорите сега е насочено кон проценките на извршниот директор на Морган Стенли, Тед Пик, за перспективите на пазарот на спојувања и преземања, како и на иницијалните јавни понуди на акции до крајот на годината.
Повисоките каматни стапки имаат двојно влијание врз банкарскиот сектор. Од една страна, тие можат да ги зголемат приходите од камати и да поттикнат поголема трговска активност во услови на нестабилни пазари. Од друга страна, го поскапуваат финансирањето на преземањата, влијаат врз вреднувањето на компаниите и можат да го одложат нивното излегување на берза.
Поради повисоките трошоци за капитал и посложените процени на вредноста, компаниите што планираат аквизиции или јавни понуди на акции би можеле да ги одложат своите активности, дури и кога постои значителен број подготвени трансакции.
Морган Стенли претходно соопшти дека располага со силно портфолио потенцијални зделки во инвестициското банкарство и дека компаниите сè уште се наоѓаат во средината на голем инвестициски циклус поврзан со развојот на вештачката интелигенција.
Најновите резултати на Морган Стенли ја потврдуваат двојната слика на Волстрит: нестабилноста на финансиските пазари создава значителни можности за заработка од тргување, додека високите каматни стапки истовремено претставуваат ризик за забавување на спојувањата, преземањата и излегувањето на компаниите на берза.
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 2 месеци10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Банкипред 2 месециКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка: Исплатени пензиите за август, средствата се достапни веднаш
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка денеска ги исплаќа августовските пензии





