Connect with us
no baners

Банки

Андреева од Народната банка: Макропрудентните мерки на Народната банка придонесуваат за задржување на финансиската стабилност

Објавено

на

„Преку спроведување на макропрудентната политика и преземање макропрудентни мерки кон банките, штедилниците и другите финансиски институции на кои им издала дозвола, Народната банка се грижи за постигнувањето и задржувањето на финансиската стабилност. Една од тие мерки е противцикличниот заштитен слој на капиталот којшто беше „активиран“ во средината на 2022 година и за оваа мерка една од меѓународните агенции за кредитен рејтинг наведува дека придонесла за стабилизирање на растот на станбените кредити и за забавување на растот на цените на становите“, пишува Наташа Андреева, директорката на Дирекцијата за финансиска стабилност и макропрудентна политика, во колумна за билтенот на Македонската банкарска асоцијација.

Андреева објаснува дека целта на воведувањето на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот е да се делува превентивно и навремено да се гради и да се зајакнува капиталната сила на домашните банки, што е во основата на отпорноста на банкарскиот сектор на ризици. „При оцената на системските ризици, посебен акцент беше ставен на геополитичката неизвесност и ризиците поврзани со војната во Украина, што создаваа ризици за домашната економска активност и за инфлацијата. Дополнителен фактор беше растот на цените на становите, којшто забрзуваше во тој период, при натамошен солиден раст на станбените кредити“, пишува Андреева и наведува дека мотивот за првичното воведување на стапката на противцикличниот заштитен слој се присутните ризици од повеќе страни, како што се пред сè зголемените ризици од макроекономското окружување, коишто можеа да го зголемат ризикот од проциклично остварување на кредитниот ризик и наталожување на кредитните загуби во билансите на банките.

Во средината на 2023 година, кај нас за првпат започнаа да се применуваат и макропрудентните мерки насочени кон кредитната побарувачка со цел да се избегне прекумерното задолжување. „Така, за кредит на физичко лице обезбеден со недвижност се ограничи соодносот помеѓу износот на кредитот и вредноста на заложената недвижност на 85%. Потоа, износот на месечните обврски на физичкото лице врз основа на кредити во однос на неговите месечни приходи се ограничи на 55% за кредит во денари и 50% за кредит во девизи или со девизна клаузула. Во услови на сѐ повисоки цени и каматни стапки, целта на оваа мерка беше да се намали системскиот ризик што би произлегол од евентуалната презадолженост на секторот „домаќинства“, при раст на општото ниво на цените, вклучително и на становите“, пишува Андреева во колумната и додава дека одредувањето на максималната висина на овој показател според валутата на кредитот е во согласност со стратегиските определби на Народната банка за денаризација и придонесува за деевроизација на билансите на банките.

Андреева објаснува дека Народната банка ја споделува одговорноста за водењето на севкупната мекропрудентна политика со останатите регулатори на финансискиот систем, при што меѓусебната соработка на надлежните регулатори се остварува преку Комитетот за финансиска стабилност и двата негови поткомитета, во кои членуваат претставници од сите финансиски регулатори.

Банки

Стопанска банка го отвори новото седиште

Објавено

на

Стопанска банка свечено го отвори своето ново седиште во Скопје, инвестиција вредна 50 милиони евра, со што банката означи почеток на ново поглавје во својата повеќе од осумдецениска историја.

На гала-церемонијата присуствувале околу 300 гости, а настанот се одржа под мотото „Обележје за иднината. Уметност во создавање на утрешнината“. Свеченоста вклучуваше музика, театар, танц, гастрономија и визуелна уметност, со што беше нагласена долгогодишната поврзаност на банката со уметноста и заедницата.

Стопанска банка е основана во 1944 година како прва банка во земјата. Новото седиште, според раководството, претставува дел од пошироката трансформација на банката и треба да создаде современа работна средина која ќе ги поддржи идниот развој, иновациите и одржливиот раст.

Генералната извршна директорка и претседателка на Управниот одбор на Стопанска банка, Хрисула Кутуди, истакна дека во реализацијата на проектот се вложени значителна визија, труд и посветеност.

Таа нагласи дека новата деловна зграда не е само современ архитектонски објект, туку простор кој треба да ја поттикнува креативноста, соработката и иновациите, како и да создава дополнителна вредност за клиентите, партнерите, вработените и заедницата.

На свеченоста присуствуваше и највисокото раководство на Националната банка на Грција, што, според банката, го потврдува стратешкото значење на Стопанска банка во рамки на NBG Групацијата.

Претседателот на NBG Групацијата, Гикас Хардувелис, оцени дека новото седиште претставува ново обележје на Скопје и симбол на вредностите што ги споделуваат Стопанска банка и НБГ Групацијата – доверба, банкарство насочено кон клиентите, приспособување кон технолошките промени и поддршка на одржливиот економски раст.

Генералниот извршен директор на NBG Групацијата, Павлос Милонас, пак, посочи дека новото седиште е значајна пресвртница во процесот на трансформација на банката и дека во следниот период се очекуваат нови иновации во банкарството и финансиските услуги.

На отворањето присуствуваше и министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска, која порача дека стабилната и предвидлива регулаторна рамка е еден од клучните предуслови за развојот на финансискиот и банкарскиот сектор.

Според неа, силниот и модерен банкарски систем има важна улога во создавањето услови за економски раст и развој, а институциите треба да продолжат со креирање политики кои ќе обезбедуваат сигурност, доверба и предвидливост за финансиските институции, граѓаните и компаниите.

Седиште на 17.893 квадратни метри

Новото седиште на Стопанска банка се простира на површина од 17.893 квадратни метри и располага со 11 ката современ деловен простор.

Во објектот ќе работат повеќе од 500 вработени, а во неговите рамки се сместени и современ дата-центар, банкарска филијала со целосен опсег на услуги, ATM зона, брокерски услуги, трезорски капацитети, како и конференциски и едукативни простории.

Според податоците на банката, на крајот на 2025 година Стопанска банка управувала со вкупна актива од 157,2 милијарди денари, односно околу 2,6 милијарди евра.

Кредитите кон клиентите изнесувале 108,9 милијарди денари, а депозитите 119,8 милијарди денари. Во текот на 2025 година, кредитното портфолио и депозитите пораснале за 10%, додека вкупната актива забележала раст од 9,1%.

Банката располага со мрежа од 55 филијали и 173 банкомати, а бројот на физички и корпоративни клиенти се приближува до половина милион.

Со отворањето на новото седиште, Стопанска банка го продолжува развојот од нова деловна адреса која, според раководството, треба да стане центар на нејзината идна трансформација и модернизација.

Продолжи со читање

Банки

Претставници на АЛТА банка на одбележувањето на 25 години КИБС

Објавено

на

Претставници на АЛТА банка присуствуваа на свеченото одбележување на 25-годишниот јубилеј на КИБС.

Од банката посочуваат дека настанот бил можност да се истакне значењето на континуираната соработка и партнерските односи во финансискиот сектор.

Присуството на претставниците на АЛТА банка на јубилејното одбележување уште еднаш ја нагласува важноста на институционалната соработка и поврзаноста меѓу учесниците во финансискиот систем.

Продолжи со читање

Банки

Народната банка ги заострува условите за кредитирање на граѓаните

Објавено

на

Народната банка воведува построги макропрудентни мерки за кредитирањето на физичките лица, со кои се намалува дозволеното ниво на задолженост на граѓаните и се скратува максималниот рок за отплата на дел од кредитите. Новите правила ќе почнат да се применуваат од 1 декември 2026 година.

Според одлуката на Извршниот одбор на Народната банка, максималниот однос меѓу месечните кредитни обврски и приходите на кредитокорисникот, познат како ДСТИ, се намалува за пет процентни поени.

Кај кредитите во денари, максималниот ДСТИ ќе изнесува 45%, наместо досегашните 50%, додека кај кредитите со валутна компонента лимитот се намалува од 45% на 40%. Тоа значи дека банките при одобрувањето кредити ќе треба да водат сметка месечните отплати на клиентите да не го надминуваат утврдениот процент од нивните месечни приходи.

Исклучок остануваат граѓаните кои за првпат купуваат сопствено живеалиште. За нив и натаму ќе важат досегашните лимити од 50% за денарските кредити и 45% за кредитите со валутна компонента.

Промени се предвидени и кај роковите за отплата. Максималниот рок за станбените кредити се скратува од 30 на 25 години, додека кај хипотекарните потрошувачки кредити ќе се намали од 20 на 15 години. За кредитите наменети за прво купување сопствено живеалиште максималниот рок останува 30 години.

Од Народната банка посочуваат дека мерките се носат превентивно, во услови кога банкарскиот систем е здрав и стабилен и нема присутни системски ризици. Истовремено, кредитирањето на населението продолжува да расте.

Во првото полугодие од 2026 година, кредитите на физичките лица бележат годишен раст од 12,2%, во споредба со 11,2% во 2025 година. Најголема динамика има кај станбените кредити, чиј годишен раст достигнал 16,6%.

Народната банка оценува дека ваквата динамика бара навремено ограничување на можните ризици од прекумерно задолжување на домаќинствата, со цел да се зачува одржливоста на кредитирањето и финансиската стабилност.

Макропрудентните ограничувања за кредитирањето на физичките лица првпат беа воведени во јули 2023 година, а дополнително беа зајакнати во декември 2025 година. Според централната банка, досегашната примена на мерките придонела за подобрување на структурата на новото кредитирање и за намалување на кредитирањето на домаќинствата со повисок должнички товар.

Со новите измени и натаму се задржува поповолниот регулаторен третман за граѓаните кои првпат решаваат станбено прашање.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange