Банки
Андреева од Народната банка: Макропрудентните мерки на Народната банка придонесуваат за задржување на финансиската стабилност
„Преку спроведување на макропрудентната политика и преземање макропрудентни мерки кон банките, штедилниците и другите финансиски институции на кои им издала дозвола, Народната банка се грижи за постигнувањето и задржувањето на финансиската стабилност. Една од тие мерки е противцикличниот заштитен слој на капиталот којшто беше „активиран“ во средината на 2022 година и за оваа мерка една од меѓународните агенции за кредитен рејтинг наведува дека придонесла за стабилизирање на растот на станбените кредити и за забавување на растот на цените на становите“, пишува Наташа Андреева, директорката на Дирекцијата за финансиска стабилност и макропрудентна политика, во колумна за билтенот на Македонската банкарска асоцијација.
Андреева објаснува дека целта на воведувањето на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот е да се делува превентивно и навремено да се гради и да се зајакнува капиталната сила на домашните банки, што е во основата на отпорноста на банкарскиот сектор на ризици. „При оцената на системските ризици, посебен акцент беше ставен на геополитичката неизвесност и ризиците поврзани со војната во Украина, што создаваа ризици за домашната економска активност и за инфлацијата. Дополнителен фактор беше растот на цените на становите, којшто забрзуваше во тој период, при натамошен солиден раст на станбените кредити“, пишува Андреева и наведува дека мотивот за првичното воведување на стапката на противцикличниот заштитен слој се присутните ризици од повеќе страни, како што се пред сè зголемените ризици од макроекономското окружување, коишто можеа да го зголемат ризикот од проциклично остварување на кредитниот ризик и наталожување на кредитните загуби во билансите на банките.
Во средината на 2023 година, кај нас за првпат започнаа да се применуваат и макропрудентните мерки насочени кон кредитната побарувачка со цел да се избегне прекумерното задолжување. „Така, за кредит на физичко лице обезбеден со недвижност се ограничи соодносот помеѓу износот на кредитот и вредноста на заложената недвижност на 85%. Потоа, износот на месечните обврски на физичкото лице врз основа на кредити во однос на неговите месечни приходи се ограничи на 55% за кредит во денари и 50% за кредит во девизи или со девизна клаузула. Во услови на сѐ повисоки цени и каматни стапки, целта на оваа мерка беше да се намали системскиот ризик што би произлегол од евентуалната презадолженост на секторот „домаќинства“, при раст на општото ниво на цените, вклучително и на становите“, пишува Андреева во колумната и додава дека одредувањето на максималната висина на овој показател според валутата на кредитот е во согласност со стратегиските определби на Народната банка за денаризација и придонесува за деевроизација на билансите на банките.
Андреева објаснува дека Народната банка ја споделува одговорноста за водењето на севкупната мекропрудентна политика со останатите регулатори на финансискиот систем, при што меѓусебната соработка на надлежните регулатори се остварува преку Комитетот за финансиска стабилност и двата негови поткомитета, во кои членуваат претставници од сите финансиски регулатори.
Банки
Халкбанк и годинава со поддршка на „Бизнис Лидер“ – признание за најуспешните компании во Македонија
Халкбанк АД Скопје и оваа година ја потврди својата посветеност на развојот и поддршката на домашната бизнис-заедница, приклучувајќи се кон иницијативата „Бизнис Лидер“, која ги препознава и слави успесите на најуспешните компании во Македонија.
Преку поддршката на оваа иницијатива, банката уште еднаш ја истакна важноста на претприемништвото, иновативноста и посветеноста како клучни двигатели на економскиот развој.
„Веруваме дека зад секој успешен бизнис стојат визија, посветеност, храброст и луѓе кои создаваат вредност и го движат општеството напред“, порачаа од Халкбанк преку своите официјални канали на социјалните мрежи.
Од банката истакнаа дека и годинава со поддршката на „Бизнис Лидер“ биле дел од одбележувањето на успесите на компаниите што со своето работење придонесуваат за развојот на македонската економија.
Со ваквиот ангажман, Халкбанк ја нагласува важноста од препознавање и вреднување на успешните деловни приказни, како и од создавање средина во која компаниите ќе имаат поттик за понатамошен раст и развој.
Поддршката на домашните бизниси има особено значење за јакнењето на конкурентноста на економијата, поттикнувањето на претприемачкиот дух и отворањето нови можности за деловен напредок.
„Важни се бизнисите. Важна е поддршката. Важни се луѓето“, гласи пораката на Халкбанк, со која банката ја заокружи својата објава посветена на иницијативата „Бизнис Лидер“.
Банки
ЕБОР инвестира 40 милиони евра во нов фонд за поддршка на компаниите во Централна и Источна Европа
Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) инвестира до 40 милиони евра во нов инвестициски фонд управуван од полската компанија Avallon, со цел да обезбеди долгорочен капитал за малите и средните претпријатија во Централна и Источна Европа. Од инвестициите ќе можат да имаат корист и компании од земјите членки на Европската Унија во Југоисточна Европа, меѓу кои Бугарија, Хрватска, Романија и Словенија.
Станува збор за фондот Avallon MBO Fund IV, чија цел е да привлече вкупно 220 милиони евра инвестициски капитал, со можност неговата големина да достигне до 260 милиони евра.
Според информациите на ЕБОР, најмалку 70 отсто од средствата на фондот ќе бидат насочени кон инвестиции во Полска, додека до 30 отсто ќе бидат распределени во други земји од Централна и Источна Европа.
Покрај Бугарија, Хрватска, Романија и Словенија, фондот ќе инвестира и во Чешка, Естонија, Унгарија, Латвија, Литванија и Словачка.
Нови можности за финансирање на малите и средните компании
Главната цел на фондот е да обезбеди пристап до долгорочен капитал за мали и средни претпријатија, како и за помали компании со средна пазарна капитализација, кои имаат потенцијал за раст и проширување на работењето.
Инвестициите ќе се реализираат преку сопственички и квазисопственички вложувања, овозможувајќи им на компаниите да ги зајакнат своите финансиски капацитети, да инвестираат во иновации и да ја подобрат конкурентноста.
Посебен акцент ќе биде ставен и на поддршката на менаџерските тимови при преземање сопственички удели во компаниите што ги управуваат, како и на процесите на деловно проширување и корпоративна трансформација.
Од ЕБОР посочуваат дека ваквите фондови имаат значајна улога во обезбедувањето алтернативни извори на финансирање, особено во услови кога пристапот до долгорочен ризичен капитал во регионот останува ограничен.
„Малите и средните компании се важен извор на иновации, вработување и економски раст. Преку нашата инвестиција во Avallon MBO Fund IV ќе им помогнеме на амбициозните компании да ја зајакнат својата пазарна позиција, да искористат нови можности и да придонесат за одржлив економски развој во регионот“, изјави Андреа Морару, директорка на ЕБОР за Централна Европа и балтичките земји.
ЕБОР ќе поттикне дополнителни приватни инвестиции
Од банката нагласуваат дека нивното учество во фондот треба да поттикне привлекување дополнителни инвеститори и да ги зајакне можностите за прибирање капитал во Централна и Источна Европа.
Според Дирк Вернер, директор за сопственички инвестиции во ЕБОР, условите за прибирање инвестициски средства остануваат сложени дури и за искусните менаџери на фондови.
Тој оценува дека поддршката од меѓународните финансиски институции е важна за привлекување институционални инвеститори и развој на пазарот на приватен капитал.
Полската компанија Avallon има повеќе од 25 години искуство во инвестирање во мали и средни претпријатија, со фокус на развој на бизнисите, проширување на работењето, професионализација на управувањето и пазарна консолидација.
Управувачкиот партнер на Avallon, Томаш Стамировски, истакна дека ЕБОР е значаен долгогодишен партнер на компанијата и дека учествувала како инвеститор во четири последователни фондови.
Поддршка за регионалната економија
Новата инвестиција доаѓа во период кога компаниите во Централна и Источна Европа се соочуваат со потреба од дополнителни извори на финансирање за модернизација, проширување и зголемување на продуктивноста.
Со обезбедувањето долгорочен капитал, фондот треба да помогне во развојот на приватниот сектор и да создаде можности за нови инвестиции и вработувања во земјите опфатени со неговата стратегија.
За државите од Југоисточна Европа што се членки на ЕУ, ова претставува дополнителна можност за привлекување приватен капитал и зајакнување на конкурентноста на домашните компании.
Северна Македонија не е наведена меѓу земјите во кои фондот планира да инвестира.
Банки
ФЕД ги намали очекувањата за зголемување на каматите во октомври, доларот ослабе
Претседателот на американската централна банка (ФЕД), Кевин Ворш, ги намали очекувањата за ново зголемување на каматните стапки во октомври, откако порача дека повисоката инфлација од очекуваната не ја променила значително проценката за состојбата на американската економија. Неговите изјави предизвикаа слабеење на доларот и позитивни реакции на финансиските пазари.
Говорејќи на собир на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во Бангкок, Ворш истакна дека економските движења по септемвриското зголемување на каматните стапки главно се во согласност со очекувањата на американските монетарни власти.
Иако не откри како ќе гласа на следниот состанок на ФЕД, закажан за 28 октомври, неговите пораки беа протолкувани како сигнал дека централната банка нема потреба од итна интервенција.
Реакцијата на финансиските пазари беше брза. Американскиот долар ослабе за 0,1 отсто во однос на кошницата водечки светски валути, додека фјучерсите на индексот S&P 500 пораснаа за 0,3 отсто.
Истовремено, веројатноста за зголемување на каматните стапки во октомври, според пазарните очекувања изведени од фјучерсите на федералните фондови, се намали од околу 27 на 15 отсто. Непосредно по објавувањето на податоците за инфлацијата, оваа веројатност накратко достигна дури 55 отсто.
Инфлацијата во САД достигна 3,7 отсто
Годишната стапка на инфлација во САД во септември се зголеми на 3,7 отсто, главно поради поскапувањето на горивата поврзано со воениот конфликт со Иран.
Истовремено, базичната инфлација, која ги исклучува променливите цени на храната и енергијата, се зголеми од 2,4 отсто во август на 2,6 отсто во септември.
Овие податоци повторно ја засилија загриженоста кај инвеститорите дека американската централна банка ќе мора да продолжи со рестриктивната монетарна политика за да го ограничи растот на цените.
Ворш призна дека инфлациските притисоци и понатаму се непријатно високи, посочувајќи дека со слични предизвици се соочуваат и централните банки во други земји.
Сепак, тој не даде сигнал дека ФЕД смета оти е неопходно ново зголемување на каматите веќе на октомврискиот состанок.
Американската централна банка во септември ги зголеми каматните стапки за 0,25 процентни поени, првпат по три години, со што референтниот каматен опсег достигна од 3,75 до 4 отсто.
Одлуката беше донесена и покрај притисоците од американскиот претседател Доналд Трамп, кој се залага за значително намалување на трошоците за задолжување.
ФЕД ќе одлучува според економските показатели
Ворш најави дека американската централна банка ќе продолжи да се воздржува од детални најави за идните одлуки во монетарната политика.
Наместо однапред да сигнализира кога и во кој обем ќе ги менува каматните стапки, ФЕД ќе ги следи најновите податоци за инфлацијата, вработеноста и економскиот раст.
„Не ги прејудицирам состаноците“, изјави Ворш, одбивајќи да открие како би гласал на преостанатите состаноци до крајот на годината.
Иако претставниците на ФЕД во септември ја најавија можноста за уште едно зголемување на каматите до крајот на 2026 година, дел од нив сметаат дека со таквата одлука може да се почека до декември.
Претседателката на Федералната резервна банка на Сан Франциско, Мери Дејли, оцени дека дополнителното зголемување на каматите е поверојатно од нивното задржување, но дека нема потреба од избрзана реакција.
Сличен, повнимателен пристап поддржуваат и потпретседателот на ФЕД, Филип Џеферсон, како и претседателот на њујоршката Федерална резервна банка, Џон Вилијамс.
Пазарите очекуваат ново зголемување на каматите во декември
По последните изјави на Ворш, финансиските пазари сè повеќе очекуваат ФЕД да ги задржи каматните стапки непроменети на состанокот во октомври, а евентуалното ново зголемување да го одложи за декември.
Ваквиот пристап би ѝ овозможил на американската централна банка да добие дополнителни економски податоци и попрецизно да процени дали забрзувањето на инфлацијата е последица на привремениот раст на цените на енергенсите или на подолгорочни притисоци во економијата.
Иако можноста за ново зголемување на каматните стапки останува отворена, последните сигнали од ФЕД укажуваат дека американските монетарни власти засега претпочитаат повнимателен пристап, наместо итно заострување на монетарната политика.
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 2 месеци10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Банкипред 2 месециКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка: Исплатени пензиите за август, средствата се достапни веднаш
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка денеска ги исплаќа августовските пензии





