Банки
Андреева од Народната банка: Макропрудентните мерки на Народната банка придонесуваат за задржување на финансиската стабилност
„Преку спроведување на макропрудентната политика и преземање макропрудентни мерки кон банките, штедилниците и другите финансиски институции на кои им издала дозвола, Народната банка се грижи за постигнувањето и задржувањето на финансиската стабилност. Една од тие мерки е противцикличниот заштитен слој на капиталот којшто беше „активиран“ во средината на 2022 година и за оваа мерка една од меѓународните агенции за кредитен рејтинг наведува дека придонесла за стабилизирање на растот на станбените кредити и за забавување на растот на цените на становите“, пишува Наташа Андреева, директорката на Дирекцијата за финансиска стабилност и макропрудентна политика, во колумна за билтенот на Македонската банкарска асоцијација.
Андреева објаснува дека целта на воведувањето на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот е да се делува превентивно и навремено да се гради и да се зајакнува капиталната сила на домашните банки, што е во основата на отпорноста на банкарскиот сектор на ризици. „При оцената на системските ризици, посебен акцент беше ставен на геополитичката неизвесност и ризиците поврзани со војната во Украина, што создаваа ризици за домашната економска активност и за инфлацијата. Дополнителен фактор беше растот на цените на становите, којшто забрзуваше во тој период, при натамошен солиден раст на станбените кредити“, пишува Андреева и наведува дека мотивот за првичното воведување на стапката на противцикличниот заштитен слој се присутните ризици од повеќе страни, како што се пред сè зголемените ризици од макроекономското окружување, коишто можеа да го зголемат ризикот од проциклично остварување на кредитниот ризик и наталожување на кредитните загуби во билансите на банките.
Во средината на 2023 година, кај нас за првпат започнаа да се применуваат и макропрудентните мерки насочени кон кредитната побарувачка со цел да се избегне прекумерното задолжување. „Така, за кредит на физичко лице обезбеден со недвижност се ограничи соодносот помеѓу износот на кредитот и вредноста на заложената недвижност на 85%. Потоа, износот на месечните обврски на физичкото лице врз основа на кредити во однос на неговите месечни приходи се ограничи на 55% за кредит во денари и 50% за кредит во девизи или со девизна клаузула. Во услови на сѐ повисоки цени и каматни стапки, целта на оваа мерка беше да се намали системскиот ризик што би произлегол од евентуалната презадолженост на секторот „домаќинства“, при раст на општото ниво на цените, вклучително и на становите“, пишува Андреева во колумната и додава дека одредувањето на максималната висина на овој показател според валутата на кредитот е во согласност со стратегиските определби на Народната банка за денаризација и придонесува за деевроизација на билансите на банките.
Андреева објаснува дека Народната банка ја споделува одговорноста за водењето на севкупната мекропрудентна политика со останатите регулатори на финансискиот систем, при што меѓусебната соработка на надлежните регулатори се остварува преку Комитетот за финансиска стабилност и двата негови поткомитета, во кои членуваат претставници од сите финансиски регулатори.
Банки
Халкбанк ја стартува иницијативата „Cashless Bitola“ за дигитализација на локалните бизниси
Халкбанк АД Скопје ја започнува иницијативата „Cashless Bitola“, наменета за поддршка на дигитализацијата на микро, малите и средните компании во Битола.
Преку оваа понуда, локалните трговци ќе можат да прифаќаат плаќања со картички преку услугата Mobi POS, со која мобилниот телефон се претвора во ПОС-терминал, без потреба од дополнителен уред и сложени процедури.
Компаниите што ќе се пријават нема да плаќаат месечен надомест ниту провизија по трансакција во првите три месеци од инсталацијата. Дополнително, тие ќе добијат Visa Business Debit Card без годишна членарина во период од 12 месеци.

Понудата е ограничена на најмногу 50 трговци и ќе се реализира по принципот „прв пријавен, прв услужен“. Пријавувањето трае до 31 август 2026 година или до пополнување на слободните места, во филијалата на Халкбанк во Битола.
Банки
ЕЦБ предупредува: Стејблкоините би можеле да ги одлеат депозитите од банките
Европската централна банка предупредува дека растечката употреба на стејблкоините би можела да ги намали депозитите на граѓаните во комерцијалните банки и со тоа да ја загрози нивната способност за кредитирање.
Членот на Извршниот одбор на ЕЦБ, Пјеро Чиполоне, на банкарска конференција во Рим изјави дека европските банки постепено ја губат контролата врз платежните услуги, надоместоците и податоците за трансакциите.
Според него, мобилните плаќања веќе сочинуваат повеќе од една десетина од трансакциите на продажните места во Ирска, Холандија и Финска. Кога клиентите користат вакви услуги, банките најчесто плаќаат повисоки надоместоци отколку кај дебитните картички, а често не добиваат ниту податоци за плаќањата.
„Доколку употребата на стејблкоините во иднина се зголеми, банките ќе ги загубат и депозитите на населението“, предупреди Чиполоне.
Стејблкоините се приватно издадени криптотокени чија вредност најчесто е врзана за американскиот долар. Тие им овозможуваат на корисниците да чуваат и пренесуваат средства преку дигитални паричници, надвор од традиционалниот банкарски систем.
Глобалниот пазар на стејблкоини се проценува на околу 300 милијарди долари и речиси целосно е деноминиран во американска валута.
ЕЦБ предупредува дека евентуалното масовно прифаќање на овие дигитални средства би можело да ја намали депозитната база на банките. Депозитите претставуваат еден од главните извори што банките ги користат за одобрување кредити на компаниите и населението, поради што нивното намалување би можело да доведе и до послаба кредитна активност.
Овој ризик е особено значаен за малите и задружните банки, кои работат со пониски профитни маржи и во голема мера зависат од локалните клиенти. Половина од филијалите на италијанските задружни банки, на пример, опслужуваат населени места со помалку од 10.000 жители.
Како одговор на промените во платежниот сектор, ЕЦБ го предлага дигиталното евро – електронска форма на готовина издадена од централната банка, која би се дистрибуирала преку комерцијалните банки.
Според предложениот модел, банките би ги воделе сметките на клиентите, би добивале приходи од надоместоците и би ги задржале релевантните податоци за трансакциите. ЕЦБ веќе избрала 36 даватели на платежни услуги, меѓу кои „Дојче банк“, „УниКредит“ и „Револут“, за пилот-програма што треба да почне во втората половина на 2027 година.
За да се спречи одлевање на депозитите и кон дигиталното евро, на него нема да се пресметува камата, а ќе бидат воведени и ограничувања за износот што едно лице ќе може да го поседува.
Преговорите за законската рамка на дигиталното евро се во тек, а европските институции настојуваат да постигнат договор до крајот на 2026 година. Првото издавање на дигиталното евро се очекува во 2029 година.
Банки
Халкбанк со поволности за клиентите кои ќе ја префрлат платата
Халкбанк АД Скопје ги повикува граѓаните да ја префрлат својата плата во банката и да ги искористат поволностите наменети за примателите на плата.
Од банката посочуваат дека понудата обезбедува поголема финансиска флексибилност, подобри услови и поедноставно извршување на секојдневните банкарски обврски.

Повеќе информации за условите и достапните поволности клиентите можат да добијат во најблиската филијала на Халкбанк.
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Кариерапред 2 месециИуте Македонија отвора клучна лидерска позиција: Раководител на партнерски екосистем за следната фаза на дигитален раст



