Банки
Андреева од Народната банка: Макропрудентните мерки на Народната банка придонесуваат за задржување на финансиската стабилност
„Преку спроведување на макропрудентната политика и преземање макропрудентни мерки кон банките, штедилниците и другите финансиски институции на кои им издала дозвола, Народната банка се грижи за постигнувањето и задржувањето на финансиската стабилност. Една од тие мерки е противцикличниот заштитен слој на капиталот којшто беше „активиран“ во средината на 2022 година и за оваа мерка една од меѓународните агенции за кредитен рејтинг наведува дека придонесла за стабилизирање на растот на станбените кредити и за забавување на растот на цените на становите“, пишува Наташа Андреева, директорката на Дирекцијата за финансиска стабилност и макропрудентна политика, во колумна за билтенот на Македонската банкарска асоцијација.
Андреева објаснува дека целта на воведувањето на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот е да се делува превентивно и навремено да се гради и да се зајакнува капиталната сила на домашните банки, што е во основата на отпорноста на банкарскиот сектор на ризици. „При оцената на системските ризици, посебен акцент беше ставен на геополитичката неизвесност и ризиците поврзани со војната во Украина, што создаваа ризици за домашната економска активност и за инфлацијата. Дополнителен фактор беше растот на цените на становите, којшто забрзуваше во тој период, при натамошен солиден раст на станбените кредити“, пишува Андреева и наведува дека мотивот за првичното воведување на стапката на противцикличниот заштитен слој се присутните ризици од повеќе страни, како што се пред сè зголемените ризици од макроекономското окружување, коишто можеа да го зголемат ризикот од проциклично остварување на кредитниот ризик и наталожување на кредитните загуби во билансите на банките.
Во средината на 2023 година, кај нас за првпат започнаа да се применуваат и макропрудентните мерки насочени кон кредитната побарувачка со цел да се избегне прекумерното задолжување. „Така, за кредит на физичко лице обезбеден со недвижност се ограничи соодносот помеѓу износот на кредитот и вредноста на заложената недвижност на 85%. Потоа, износот на месечните обврски на физичкото лице врз основа на кредити во однос на неговите месечни приходи се ограничи на 55% за кредит во денари и 50% за кредит во девизи или со девизна клаузула. Во услови на сѐ повисоки цени и каматни стапки, целта на оваа мерка беше да се намали системскиот ризик што би произлегол од евентуалната презадолженост на секторот „домаќинства“, при раст на општото ниво на цените, вклучително и на становите“, пишува Андреева во колумната и додава дека одредувањето на максималната висина на овој показател според валутата на кредитот е во согласност со стратегиските определби на Народната банка за денаризација и придонесува за деевроизација на билансите на банките.
Андреева објаснува дека Народната банка ја споделува одговорноста за водењето на севкупната мекропрудентна политика со останатите регулатори на финансискиот систем, при што меѓусебната соработка на надлежните регулатори се остварува преку Комитетот за финансиска стабилност и двата негови поткомитета, во кои членуваат претставници од сите финансиски регулатори.
Банки
Народната банка ја задржа основната каматна стапка на 4,25 отсто
Народната банка одлучи да ја задржи основната каматна стапка на нивото од 4,25 отсто, по нејзиното зголемување во јуни. Одлуката беше донесена на редовната седница на Извршниот одбор за монетарна политика, одржана на 28 јули, врз основа на најновите макроекономски показатели и процените за ризиците во домашното и меѓународното окружување.
Од централната банка оценуваат дека тековната поставеност на монетарната политика е соодветна, имајќи ја предвид и натаму високата неизвесност, особено поради геополитичките тензии, растот на цените на енергентите и можните ефекти врз девизниот пазар и домашната инфлација.
Девизниот пазар од почетокот на мај е стабилен, иако се забележува повисока побарувачка на девизи од компаниите, делумно поради поскапувањето на енергентите. Девизните резерви на крајот на јуни изнесувале 4,94 милијарди евра и, според Народната банка, се одржуваат во сигурната зона.
Годишната инфлација во јуни забавила на 3,4 отсто, што е пониско од очекувањата во априлската проекција. Забавувањето главно се должи на поумерениот раст на цените на храната, сезонските фактори и намалувањето на базичната инфлација.
Сепак, од Народната банка посочуваат дека инфлацијата и натаму е на релативно високо ниво, додека увозните цени остануваат нестабилни. Дополнителен ризик претставуваат ескалацијата на конфликтите на Блискиот Исток и продолжувањето на војната меѓу Русија и Украина, кои создаваат притисоци врз цените на енергентите и другите примарни производи, како и нарушувања во синџирите на снабдување.
Домашната економија, според оцените на централната банка, продолжува да покажува отпорност. Во првиот квартал од 2026 година, реалниот раст на бруто-домашниот производ изнесувал 3,1 отсто, а податоците за вториот квартал укажуваат на можно дополнително забрзување на економската активност.
Кредитната поддршка во економијата останува посилна од проектираната, при истовремен раст на депозитната база.
Народната банка најави дека ќе продолжи внимателно да ги следи домашните и меѓународните економски движења и дека е подготвена да ги употреби сите расположливи инструменти за одржување на стабилноста на денарот, инфлацијата и финансискиот систем.
Банки
„Халк Финфлуенсер“ на Халкбанк со 12 видеа за полесно користење на дигиталните банкарски услуги
Халкбанк започна нов едукативен видеосеријал со кој на корисниците им ги приближува најчесто користените банкарски услуги достапни преку мобилен телефон.
Серијалот „Халк Финфлуенсер“ содржи 12 кратки видео упатства во кои актерката Дарја Ризова на едноставен начин ги прикажува чекорите за користење на различни функционалности во мобилната апликација на банката.
Целта е корисниците полесно да извршуваат трансакции и други банкарски активности без посета на филијала и без чекање на шалтер. Од Халкбанк посочуваат дека во изминатиот период континуирано го проширувале бројот на достапни дигитални услуги во апликацијата.
Досега се објавени видеа за отворање платежна сметка преку мобилен телефон, префрлање пари со услугата Smart Send и подигнување готовина од банкомат без користење картичка.
Во следните недели се најавени уште девет видеа посветени на банкарски постапки и услуги што можат да се завршат онлајн.
Од банката велат дека преку ваквите содржини сакаат не само да ги информираат корисниците, туку и да придонесат за подобрување на нивните финансиски и дигитални знаења.

Иако онлајн банкарството почесто го користат помладите, Халкбанк со серијалот планира да ги охрабри и повозрасните корисници да ги искористат предностите на дигиталните услуги. Содржините ќе бидат достапни преку социјалните мрежи, како и директно преку филијалите на банката.
Банки
Орлин Георгиев Ваташки повторно именуван за член на Управниот одбор на УНИ Банка
Орлин Георгиев Ваташки повторно ќе биде член на Управниот одбор на УНИ Банка АД Скопје, откако Народната банка на Република Северна Македонија издала претходна согласност за неговото именување.
Како што информираат од Универзална Инвестициона Банка, согласноста е издадена со решение на Извршниот одбор на Народната банка од 24 јули 2026 година.
Ваташки е именуван за член на Управниот одбор на банката за период од две години, сметано од денот на приемот на решението.
Известувањето е објавено согласно Правилата за котација и се однесува на измени во органите на управување и надзор на банката.
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Банкипред 2 месециНа музиката ѝ е место и меѓу банкарските шалтери – Young Dadi со ексклузивен popup настап за клиентите на Халкбанк
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 1 месецДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Берзапред 2 месециРКЕ донесе одлука: Дизелот поевтинува за 6,5 денари по литар, најголем пад на цената во последните месеци
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Банка вработува банкарски советник во Штип, рокот за пријавување е 10 јуни



