Во текот на 2025 година преку извршителите во земјава присилно се наплатени 137.368.058 евра, што претставува реализација од 43,63 проценти од вкупно примените барања за извршување. Во споредба со 2024 година, наплатената сума е пониска за околу 23,3 милиони евра, но кај граѓаните е забележан пораст на наплатените долгови.

Податоците од годишниот извештај на Комората на извршители покажуваат дека компаниите и понатаму се најголеми должници, но и најголеми доверители во извршната постапка. Од правни лица лани биле наплатени 63,4 милиони евра, од граѓани 50,8 милиони евра, а од државата 24,8 милиони евра.

Истовремено, компаниите како доверители преку извршителите наплатиле над 105 милиони евра. Граѓаните како доверители инкасирале нешто повеќе од 31,1 милион евра, додека државата во таа улога наплатила околу 2,4 милиони евра.

Особено се издвојува фактот што во 2025 година е забележан историски највисок износ на присилна наплата од граѓаните, за првпат над 50 милиони евра. Во однос на 2024 година, ова претставува зголемување од речиси четири милиони евра. Кај компаниите и државата, пак, на годишно ниво има намалување на наплатените средства.

Од формирањето на извршителската служба до крајот на 2025 година, вкупно се наплатени 2.220.801.014 евра. Највисоки износи во изминатите години се евидентирани во 2017 година (над 166 милиони евра), во 2024 година (над 160,6 милиони евра) и во 2023 година (над 159,7 милиони евра).

По региони, најголема сума во 2025 година е наплатена на подрачјето на Скопје – близу 70 милиони евра. Следуваат подрачјата на Основен суд Битола и Основен суд Ресен со околу 10,7 милиони евра, како и судовите во Велес, Гевгелија, Кавадарци и Неготино со 9,7 милиони евра. Во Гостивар и Кичево се наплатени над 8,3 милиони евра, додека на подрачјето на Основен суд Тетово, 6,1 милион евра.

Во текот на 2025 година биле поднесени 160.971 барање за присилна наплата од страна на компании, од кои 10.257 барања потекнуваат од банките, а 45.219 од комуналните претпријатија.

Темата за извршителите повторно се актуелизира со најавените законски измени што треба да донесат дигитализација и поголема ефикасност на постапките. Дел од синдикатите веќе реагираа дека паралелно со модернизацијата е неопходно да се разгледа и намалување на трошоците што ги сносат должниците.

По извршната уредба на американскиот претседател Доналд Трамп од 2025 година за воспоставување стратешка резерва во биткоин, дебатата околу улогата на криптовалутите во официјалните девизни резерви доби нов интензитет. Дел од инвестициските банки, приватни компании и академици ги повикуваат големите централни банки да размислат за сличен чекор. Кандидатот на Трамп за претседател на ФЕД, Кевин Ворш, дури го опиша биткоинот како „ново злато“.

Во позадина на оваа расправа стои сè поголемата загриженост кај Кина и голем број земји во развој поради прекумерната зависност од американскиот долар. Настојувањата за диверзификација веќе придонесоа за силен раст на цената на златото, која во изминатата година порасна за околу 65 проценти. Во таков контекст, прашањето е зошто централните банки, покрај златото, не би додале и биткоин во своите резерви, како дополнителен штит од геополитички ризици и финансиски санкции.

Поддржувачите на оваа идеја тврдат дека во сè пофрагментиран глобален поредок, каде што растат тензиите меѓу големите сили, биткоинот може да се наметне како политички неутрална актива. Особено во услови кога Кина и Европа се обидуваат да изградат посамостојни и поотпорни платни системи за јуанот и еврото.

Но, аргументите „за“ се судираат со сериозни ризици. Биткоинот останува исклучително волатилна актива. Неговата цена се намали од над 124.000 долари во октомври 2025 година на под 65.000 долари денес, додека златото продолжи со раст. За разлика од златото, кое служи како монетарна актива илјадници години, биткоинот постои помалку од две децении, што го прави тешко предвидлив во долгорочна перспектива.

Најоптимистичките сценарија предвидуваат дека пазарната капитализација на биткоинот би можела еден ден да ја достигне вредноста на глобалните златни резерви, проценета на 30 до 35 билиони долари. Со оглед дека понудата е ограничена на 21 милион монети, цената би морала да надмине 1,5 милиони долари по биткоин за да се постигне такво ниво.

Од друга страна, бројни истакнати економисти предупредуваат дека сегашната вредност на биткоинот е во голема мера шпекулативна. Според нив, бидејќи нема внатрешна вредност или фундаментална употреба како традиционалните валути, неговата долгорочна рамнотежна цена би можела да биде значително пониска од сегашната.

Сепак, биткоинот има одредена улога во глобалната сива економија, која опфаќа активности како перење пари, трговија со дрога и даночна евазија, а се проценува на повеќе од 20 билиони долари. Дури и ако криптовалутите преземат дел од тој обем, тоа би можело да оправда значителна пазарна вредност.

Дополнителен фактор се таканаречените стабилни криптовалути (stablecoins), најчесто врзани за американскиот долар, кои во моментов доминираат во крипто-трансакциите. Но, со зголемената регулација, тие би можеле да станат подложни на сличен надзор како традиционалните банкарски инструменти, што би ја намалило нивната привлечност за одредени корисници.

За централните банки, особено во земјите во развој, дилемата е комплексна. Диверзификацијата со мал удел во биткоин би можела да понуди дополнителна заштита од геополитички притисоци. Но, широко прифаќање на криптовалутите може да ја ослабне способноста на државите да собираат даноци и да спроведуваат финансиска контрола.

Доколку големите економии воведат строги забрани за крипто-активности, вредноста на биткоинот би можела значително да се намали. Засега, силната поддршка од делови од американската администрација и честата употреба на доларот како инструмент на санкции можат да ги охрабрат некои централни банки да експериментираат.

Сепак, и покрај сите шпекулации за „новото злато“, традиционалното злато засега останува најсигурното засолниште во време на глобална неизвесност.

Царинската управа во февруари годинава остварила вкупни приходи од 10,8 милијарди денари, што е за 7,7 проценти повеќе во споредба со истиот месец минатата година. Според податоците објавени од институцијата, приходите се зголемени за 778,3 милиони денари на годишно ниво.

Од Управата информираат дека раст е евидентиран кај сите главни категории на наплата. Приходите од царини бележат зголемување од 8,9 проценти, наплатата на акцизи е повисока за 8 проценти, додека приходите од ДДВ при увоз се зголемени за 3,9 проценти.

Од институцијата посочуваат дека повисоката наплата значи и повеќе средства во буџетот за финансирање на јавни услуги и инфраструктурни проекти. Според нив, дополнителните средства ќе придонесат за поддршка на здравството, образованието и патната инфраструктура, како и за поширок економски раст.

Воедно најавуваат дека ќе продолжат со мерки за унапредување на ефикасноста во работењето и за одржување на позитивниот тренд на раст на буџетските приходи.