Интервјуа
FinSight | Малинка Силјановска Николиќ: Договорени цени и нарушена конкуренција
Картелското здружување, неоснованото зголемување на цените и притисокот врз добавувачите се сè почести теми во јавноста, особено во услови на висока инфлација и чувствителност на граѓаните на секое поскапување. Во новата епизода на FinSight, разговараме со Малинка Силјановска Николиќ, претставник на Комисијата за заштита на конкуренцијата (КЗК), за тоа дали и како се изигрува Законот за заштита на конкуренцијата во Македонија.
Во фокусот на разговорот се практиките на одредени маркети, осигурителни компании и авто школи, кои, според КЗК, преку договорено однесување и неприфаќање на ценовниците на добавувачите, директно ја нарушуваат конкуренцијата на пазарот. Таквото однесување, како што посочува Комисијата, не само што ги оштетува добавувачите, туку на крајот се рефлектира и врз граѓаните преку повисоки малопродажни цени.
Во емисијата се отвора и прашањето за ефикасноста на казнената политика, односно дали сегашните глоби за картелско здружување се доволно високи за да имаат одвраќачки ефект или сепак, постои простор за нивно дополнително зголемување. Се анализира и примената на Законот за трговски маржи, како и начините на кои добавувачите можат да пријават злоупотреби и нефер однесување на пазарот.
Посебен акцент е ставен на Законот за нефер трговски практики и дилемата дали неговата доследна примена би можела да доведе до пониски малопродажни цени во маркетите. Одговорите на ова прашање се клучни, особено во контекст на јавните очекувања за поголема заштита на потрошувачите.
Во разговорот се осврнуваме и на неодамнешните казни изречени на 10 осигурителни компании, поради сомнежи за договарање на цените на задолжителното авто-осигурување (АО). Гледачите ќе дознаат на кој начин КЗК дошла до информациите за ваквото однесување и какви се следните чекори.
Отворено се зборува и за случајот со авто школите, кои според наодите, договарале зголемување на цената за полагање за возачка дозвола – прашање што директно ги засега илјадници граѓани.
На крајот, ја отвораме и пошироката слика: што може да се очекува во 2026 година?
Дали пазарните играчи ќе „се вразумат“ и ќе почнат доследно да ги почитуваат законите, или КЗК ќе мора уште поинтензивно да интервенира?
Новата епизода на FinSight носи аргументи, факти и јасни пораки за тоа кој и како ја „убива“ конкуренцијата – и што значи тоа за граѓаните и економијата.
Новинар: Наташа Мерсовска
Интервјуа
FinSight | Анчевска: Не е само платата – зошто вработените не го даваат максимумот?
Разговараме со Марина Анчевска за сè поактуелното прашање – зошто голем дел од вработените не се вложуваат максимално, а притоа не се ни задоволни од својата работа.
На прашањето од Наташа Мерсовска, Анчевска објаснува дека причините не се едноставни и не може да се сведат на еден фактор.
„Има многу фактори – брзината на живеењето, промените, развојот на луѓето, различните потреби“, вели таа.
Според неа, не станува збор само за незадоволство од работното место, туку за поширока промена во очекувањата на луѓето.
„Не може да кажеме дека е само незадоволство од работа, туку треба да се погледнат и потребите на луѓето“, посочува Анчевска.
Таа додава дека денес лојалноста кон работодавачот е значително променета во споредба со минатото.
„Порано лојалноста беше на многу повисоко ниво, додека денес таа е менлива и не е трајна“, објаснува таа.
Иако материјалната сигурност останува важен фактор, Анчевска нагласува дека не е единствениот, ниту секогаш пресуден.
„Материјалната сигурност е голема потреба, но не е секогаш факторот поради кој луѓето заминуваат“, вели таа.
Во фокусот, според неа, сè повеќе доаѓаат нематеријалните аспекти на работата.
„Постојат други работи – немање признание, немање простор да го кажеш своето мислење, да бидеш вклучен во системот на работење“, додава Анчевска.
Овие фактори, заклучува таа, играат клучна улога во тоа дали вработените ќе се ангажираат целосно или ќе останат формално присутни, но без вистинска посветеност.
Интервјуа
Тивок отказ – тивка закана за продуктивноста? Марина Анчевска во FinSight отвора важни прашања за работната култура
Феноменот на т.н. „тивок отказ“ сè поинтензивно го привлекува вниманието на компаниите и експертите за човечки ресурси. Станува збор за состојба во која вработените не даваат формален отказ, но свесно го намалуваат ангажманот и се ограничуваат само на основните работни обврски.
Во FinSight, на оваа тема разговараме со Марина Анчевска, специјалист за бизнис психологија и основач на Центар за бизнис психологија. Разговорот отвора дилеми за тоа дали станува збор за индивидуален избор на вработените или за последица од организациски слабости.
Според релевантни меѓународни истражувања, значителен дел од работната сила покажува знаци на пасивна вклученост, што директно се одразува врз продуктивноста и организациската клима. Во разговорот се анализираат причините за ваквата појава – од незадоволство од надоместокот и недостиг на признание, до влијанието на менаџментот и избришаните граници помеѓу приватниот и професионалниот живот.
Дополнително, се отвораат и прашања за тоа како компаниите можат навреме да ги препознаат сигналите на демотивација, која е улогата на HR секторите во превенција, како и дали „тивкиот отказ“ е привремен тренд или долгорочна промена на пазарот на труд.
Епизодата носи релевантни практични размислувања за сите засегнати страни – од менаџери и HR професионалци, до самите вработени.
Целата епизода е достапна на YouTube каналот на Bankarstvo.mk.
Новинар: Наташа Мерсовска
Интервјуа
FinSight | Горан Ѓорѓиевски | Ценовен шок на хоризонтот: Од септември следува значително поскапување
Иако цените на храната на домашниот пазар засега се одржуваат релативно стабилни, бизнис секторот предупредува дека овој тренд нема да трае долго. Зголемените трошоци за производство, поттикнати од глобалниот раст на цените на енергенсите и суровините, веќе создаваат сериозен притисок врз компаниите, кои сè потешко го апсорбираат ударот.
Претседателот на Сојузот на стопански комори, Горан Ѓорѓиевски, посочува дека дел од компаниите веќе работат со загуби. Според него, растот на цените на горивата, како и поскапувањето на ѓубривото, алуминиумот, стаклото и пластиката, директно се одразуваат врз вкупните производствени трошоци.
„Сите влезни инпути во производствениот процес се зголемени, што неминовно ќе се пренесе врз крајната цена на производите“, вели Ѓорѓиевски.
Особено изложени на ценовни притисоци се прехранбените производи кои бараат пакување, имајќи предвид дека голем дел од амбалажата е изработена од материјали чии цени бележат значителен раст. Тоа значи дека во наредниот период може да се очекува поскапување на водата, соковите, млекото и млечните производи, како и на овошјето и зеленчукот.
Иако на неодамнешните состаноци со владините претставници бизнисот се обврзал да ги задржи цените на основните производи на краток рок, веќе се прават пресметки за корекција на цените кај останатите категории. Точниот процент на поскапување засега е неизвесен, но според Ѓорѓиевски, граѓаните треба да бидат подготвени за значително зголемување на трошоците за живот од септември.
Дополнително, тој предупредува дека дури и во случај на брза стабилизација на глобалните пазари, последиците врз домашната економија нема да исчезнат веднаш. Можно е дел од компаниите да бидат принудени на намалување на бројот на вработени или затворање на производствени капацитети.
Во однос на владините мерки, Ѓорѓиевски смета дека замрзнувањето на маржите нема да даде значителен ефект, повикувајќи се на досегашните искуства. Наместо тоа, тој апелира на доследно спроведување на Законот за нефер трговски практики и засилена контрола од надлежните институции.
Економските сигнали, според експертите, упатуваат на период на неизвесност, во кој ценовните притисоци ќе продолжат да растат. Прашањето повеќе не е дали ќе има поскапувања, туку колку силно тие ќе се одразат врз стандардот на граѓаните.
Новинар: Наташа Мерсовска
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во НЛБ Банка АД Скопје
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Павле Гацов | Готовината и сивата економија „јадат“ 500 милиони евра годишно




