Connect with us

Анализи

Е-трговијата во ерата на вештачка интелигенција: каде е Македонија?

Објавено

на

Според податоците презентирани во Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година, изработен од страна на Асоцијацијата за е-трговија, 63,2% од интернет корисниците во земјата купувале онлајн во 2024 година, што ја позиционира Македонија меѓу водечките пазари во регионот по учество на онлајн купувачи, но се уште е под европскиот просек. Ова е силен сигнал за растечка побарувачката, но, извештајот покажува дека растот на е-трговијата не е доволен сам по себе.

Клучното прашање е дали економијата е подготвена за следната фаза, а тоа е е-трговија поддржана од вештачка интелигенција (ВИ)? Вештачката интелигенција сè побрзо го менува начинот на кој функционираат бизнисите и пазарите на труд, а е- трговијата е меѓу секторите каде овие промени се највидливи. Од персонализирани понуди и паметен дигитален маркетинг, до оптимизација на логистика, управување со залихи и откривање измами овозможено од алатки на вештачката интелигенција која станува клучен двигател на конкурентноста во онлајн трговијата.

Во таа насока во Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година анализиран е AI Preparedness Index (AIPI) – индекс кој го воведе Меѓународниот монетарен фонд во 2023 година и кој ја мери подготвеноста на земјите да ја применуваат вештачката интелигенција на одржлив и инклузивен начин. AIPI ги оценува земјите преку четири клучни столба:

● дигитална инфраструктура,
● иновации и економска интеграција,
● човечки капитал и политики на пазарот на труд,
● регулатива и етика.

Со резултат од 0,48, Северна Македонија значително заостанува не само зад просекот на ЕУ, но и зад балканските пазари, односно подобар AIPI има само од Босна и Херцеговина. Европските лидери како Данска, Холандија и Естонија покажуваат подготвеност со индекс над 0.76. Ова укажува дека бизнис-екосистемот сè уште нема доволно капацитет целосно да ја искористи вештачката интелигенција во е-трговијата за персонализација, автоматизација, анализа на податоци, логистика и управување со ризици.

Главните ограничувања се поврзани со дигиталната инфраструктура, иновативниот капацитет и интеграцијата во глобалната дигитална економија, иако постојат позитивни сигнали во делот на човечкиот капитал и адаптацијата на пазарот на труд.

„Е-трговијата во Северна Македонија бележи силен раст, но следната фаза мора да биде фокусирана на квалитет, доверба и одржлив развој, не само на квантитет. Вештачката интелигенција не е технологија на иднината, таа е реалност денес што го менува начинот на кој функционира дигиталната економија. Нашата задача е да им помогнеме на е-трговците, институциите и потрошувачите да бидат подготвени за оваа трансформација, преку приближување на клучните трендови и континуирана едукација, иницијативи и кампањи“, изјави претседателката на Асоцијацијата за е-трговија во Северна Македонија, Нина Ангеловска Станков.

Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година јасно укажува дека идниот раст на е-трговијата во земјата зависи од подготвеноста на македонските е-трговци да ја искористат таа трансформација за одржлив раст, поголема конкурентност и подобра заштита на потрошувачите.

Инаку, Прегледот на Е-трговијата во Западен Балкан, 2025 година е изработен од Асоцијацијата за е-трговија (АЕТМ) и беше традиционално презентиран на 8-та регионална конференција за е-трговија. Како седмо издание од серијата, оваа публикација по втор пат е објавена на англиски јазик и со проширен фокус кој го опфаќа целиот регион на Западен Балкан: Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија.

Повеќе информации за „Прегледот на е-трговијата во Западен Балкан 2025“, како и можност за преземање и читање на извештајот, се достапни на следниот линк:
https://ecommerce.mk/analizi-i-izveshtai/

Анализи

Најголемиот државен инвестициски фонд во светот планира да ги намали американските државни обврзници

Објавено

на

Норвешкиот државен инвестициски фонд, вреден околу 2,3 билиони долари, предлага да ја намали изложеноста кон државни обврзници, при што најголемо намалување би имало кај американските државни обврзници. Целта е поголема диверзификација на ризикот и можност за повисоки приноси од други инвестиции.

Раководството на Norges Bank Investment Management предложило уделот на државните обврзници во обврзничкото портфолио да се намали од 70 на 50 отсто. Според фондот, тоа ниво би обезбедило доволна ликвидност во периоди на пазарни турбуленции, но истовремено би оставило повеќе простор за вложување во други средства.

Според предложеното ребалансирање, уделот на американските државни обврзници постепено би се намалил од 34,1 на 21,9 отсто, а уделот на обврзниците од еврозоната од 16,8 на 14,1 отсто. Истовремено, уделот на јапонските државни обврзници би се зголемил од 4,6 на 7,4 отсто.

Фондот планира да го зголеми и уделот на американски недржавен долг, вклучително и корпоративни обврзници, од 16,2 на 27,6 отсто. Во плановите се споменуваат и инвестиции во хартии од вредност обезбедени со хипотеки.

Промените доаѓаат во период кога американскиот пазар на државни обврзници е под притисок, а приносите на долгорочните обврзници достигнуваат највисоки нивоа во последната деценија поради загриженоста за фискалната состојба и растечкиот американски долг.

Норвешкиот фонд моментално поседува околу 1,65 билиони долари во акции и околу 592 милијарди долари во инструменти со фиксен принос. Тој поседува речиси 1,5 отсто од акциите на сите котирани компании во светот.

Фондот во последните квартали бележи рекордни добивки благодарение на инвестициите во американски и азиски технолошки компании и компании поврзани со развојот на вештачката интелигенција. Сепак, стрес-тест на фондот покажал дека посериозна корекција кај компаниите поврзани со вештачката интелигенција би можела да ја намали неговата вредност за околу 740 милијарди долари, односно 35 отсто.

Извор: CNBC

Продолжи со читање

Анализи

Златото продолжува да поскапува, но се појавуваат сигнали за можна краткорочна корекција

Објавено

на

Цената на златото продолжува да бележи последователни добивки во најновото тргување, иако техничките показатели укажуваат дека благородниот метал влегол во зона на силна прекупеност, објави Economies.com.

Златото во моментов се соочува со отпор кај 50-периодниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), додека индикаторите за релативна сила почнуваат да испраќаат негативни сигнали.

Според анализата, ваквата состојба би можела да доведе до краткорочно прибирање профит од страна на инвеститорите и до благо повлекување на цената, со што би се намалиле нивоата на прекупеност.

Сепак, негативните технички сигнали сè уште не се одразиле значително врз движењето на цената. Тоа, според аналитичарите, покажува дека интересот за купување останува силен и дека златото сè уште има потенцијал да продолжи со растот на краток рок.

Во моментов, цената се обидува да собере нов позитивен моментум кој би можел да помогне во надминување на притисокот од подвижниот просек и да отвори простор за нови добивки.

Продолжи со читање

Анализи

Голдман Сакс предупредува: Инвеститорите да очекуваат пониски приноси на берзите во следните 12 месеци

Објавено

на

Инвеститорите треба да ги намалат очекувањата за приносите на берзите во следните 12 месеци, предупредува главниот глобален стратег за акции на Голдман Сакс, Питер Опенхајмер.

Во интервју за „Yahoo Finance“, Опенхајмер посочи дека индексот S&P 500, како и другите големи берзански пазари ширум светот, веќе оствариле исклучително силни приноси во изминатата година и од почетокот на 2026 година.

„Веќе имавме многу добри приноси зад нас. Оттука очекуваме пониски приноси“, изјави Опенхајмер.

Според неговите очекувања, во повеќето случаи приносите на акциите во следните 12 месеци би можеле да се движат во средниот до повисокиот едноцифрен процентуален опсег. Тоа би било значително помалку од растот забележан на повеќето пазари во изминатите 12 месеци, но и натаму би претставувало солиден резултат доколку продолжи економскиот раст.

S&P 500 од почетокот на 2026 година забележал раст од околу 12 проценти, што дополнително ги зголемува очекувањата дека темпото на раст во наредниот период би можело да биде поумерено.

Дополнителен притисок врз пазарите создава и растот на приносите на државните обврзници. Приносот на десетгодишните американски државни обврзници неодамна достигна највисоко ниво од 2023 година, додека приносот на 30-годишните обврзници се наоѓа во близина на највисоките нивоа во последните две децении.

Растот на приносите не е ограничен само на САД. Десетгодишните јапонски државни обврзници надминаа принос од 3 проценти за првпат од 1996 година, британските десетгодишни обврзници достигнаа највисоки нивоа од средината на 2007 година, додека германските обврзници се на нивоа последен пат забележани во 2011 година, за време на европската должничка криза.

Според аналитичарите, истовременото зголемување на приносите на обврзниците во повеќе големи економии може да претставува дополнителен ризик за берзанските пазари. Повисоките каматни стапки и приноси ја зголемуваат цената на задолжувањето и можат да го намалат интересот на инвеститорите за поризични средства како акциите.

Дополнителен фактор е и растот на цената на нафтата, која повторно се искачи над 90 долари за барел поради зголемените геополитички тензии поврзани со Иран и влијанието врз Ормутскиот теснец.

Повисоките енергетски трошоци веќе се пренесуваат врз пошироката економија преку поскап транспорт, земјоделско производство и индустриски суровини, што дополнително може да го засили инфлацискиот притисок.

„Повисоката цена на нафтата ги турка приносите нагоре, а повисоките приноси вршат притисок врз акциите“, оценува Том Есеј, основач на Sevens Report Research.

Поради комбинацијата од веќе силниот раст на берзите, повисоките приноси на обврзниците и растечките цени на енергенсите, Голдман Сакс очекува дека во следните 12 месеци инвеститорите ќе мора да се задоволат со поумерени приноси отколку во периодот што измина.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange