Connect with us
no baners

Анализи

АНАЛИЗА: Кој е кој во финансискиот сектор во Македонија

Објавено

на

Финансискиот сектор во Македонија на крајот од 2024 година тежеше 1.083.036 милиони денари – рекордно ниво благодарение на годишниот раст на вкупните средства од 12,7%. Овој раст е побрз од оној во 2023 година (11% или 95.068 милиони денари).

Банките и натаму имаат доминантна позиција, додека другите финансиски институции придонесуваат минимално во финансискиот систем на државата. Иако во 2024 година се забележува рекорден раст на средствата на брокерските куќи и инвестициските фондови, тоа не е доволно за значително да се намали водечката улога на банките.

Според извештајот на Народната банка на Македонија за финансиската стабилност, банките со средства од 824.812 милиони денари учествуваат со 76,2% во вкупните средства на финансискиот сектор и со 86,9% во БДП. Учеството во БДП пораснало за 3,7 п.п. во однос на 2023 година, додека во структурата на секторот е минимално намалено за 1,5 п.п.

На второ место се пензиските фондови со 167.312 милиони денари – 15,4% од вкупните средства на секторот и 17,6% од БДП, со годишен раст од 20,5%.

Брокерските куќи забележуваат највисок раст на средствата од 87,6%, а инвестициските фондови раст од 61,7%. Овој тренд се должи на зголемената активност на граѓаните и компаниите на берзата и растот на цените на акциите. Сепак, нивното учество во секторот е скромно – инвестициските фондови 2%, а брокерските куќи 0,03%.

Во последните десет години, средствата на финансискиот систем се двојно зголемени, најмногу благодарение на банкарскиот систем и пензиските фондови. Во 2024 година, инвестициските фондови придонесоа со 7% во растот на системот, иако нивниот удел е само 2%. Лизинг секторот бележи раст од 29,3%, а друштвата за осигурување раст од 8,1%.

Според НБРМ, околу 80% од банките во земјата се во странска сопственост – 69,5% од странски банки, 7,4% од нефинансиски правни лица и 1,3% од физички лица. Странски капитал доминира и кај друштвата за осигурување (71,4%) и кај друштвата за управување со пензиски фондови (86,6%). Финансиските друштва и друштвата за управување со инвестициски фондови се со поделена сопственост, додека брокерските куќи се претежно домашни.

Учеството на финансискиот сектор во БДП пораснало на 114,1% во 2024 година (раст од 7,1 п.п.), но НБРМ укажува дека нивото на финансиско посредување сè уште е ниско во споредба со земјите од Централна и Југоисточна Европа.

Иако структурата на финансискиот сектор е едноставна и слабо поврзана меѓу сегментите, што го прави поотпорен на надворешни шокови, тоа воедно ја ограничува неговата улога во поддршката на економскиот раст.

(Средствата се изразени во милиони денари)

Во 2024 година бројот на финансиски институции се намалил од 172 на 166, со осум помалку финансиски друштва, а два нови инвестициски фондови.

НБРМ наведува дека финансискиот систем во земјата има релативно едноставна структура – со малку сложени финансиски инструменти, ниска поврзаност меѓу сегментите и ограничени ризици за прелевање од еден сектор во друг. Банкарскиот систем останува клучен за финансиската стабилност, бидејќи во него се концентрирани заштедите и средствата на повеќето финансиски институции.

Преземањето на авторски содржини (текстови и фотографии) од оваа страница е строго забрането без претходно писмено одобрение и е предмет на условите наведени на следниот линк.

Анализи

Волстрит со силен раст: Dow Jones и Nasdaq поставија нови рекорди

Објавено

на

Американските берзански индекси забележаа значителен раст на почетокот на скратената трговска недела, поттикнати од силниот скок на акциите на SpaceX и најавите за мировен договор меѓу САД и Иран.

Индексот Dow Jones порасна за 468,77 поени или 0,92 проценти и тргувањето го заврши на рекордни 51.671,03 поени. Во текот на денот индексот достигна и нов историски максимум. S&P 500 се зголеми за 1,65 проценти на 7.554,29 поени, додека технолошкиот Nasdaq Composite скокна за 3,07 проценти и затвори на рекордни 26.683,94 поени, што претставува негов најдобар дневен резултат од крајот на март.

Меѓу најголемите добитници беше SpaceX, чии акции пораснаа за речиси 20 проценти, надоврзувајќи се на растот од 19 проценти регистриран во петокот.

Позитивното расположение на пазарите беше дополнително поттикнато откако американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека е постигнат договор за ставање крај на конфликтот меѓу САД и Иран. Според најавите, меморандумот за разбирање треба формално да биде потпишан во петок во Швајцарија.

Инвеститорите позитивно реагираа и на информацијата дека ќе биде повторно отворен Ормускиот Теснец, еден од најважните светски коридори за транспорт на нафта. Очекувањата за нормализирање на сообраќајот придонесоа за пад на цените на нафтата, при што американската сурова нафта поевтини за околу 4,9 проценти и се спушти на 80,75 долари за барел.

Аналитичарите оценуваат дека пониските цени на енергенсите би можеле да го намалат инфлаторниот притисок и да ги олеснат одлуките на Федералните резерви во пресрет на состанокот на Комитетот за операции на отворениот пазар (FOMC).

И покрај неодамнешната неизвесност предизвикана од судирите меѓу Израел и Хезболах во Либан, пазарите во моментов се фокусирани на можноста за стабилизација на состојбите на Блискиот Исток и намалување на ризиците за глобалната економија.

Продолжи со читање

Анализи

УНИ банка станува дел од МБИ10, Берзата го проширува индексот на обврзници

Објавено

на

Македонска берза ги објави резултатите од редовната полугодишна ревизија на своите индекси, при што од 30 јуни ќе има промени во составот на индексот МБИ10 и на индексот на обврзници ОМБ.

Најзначајната новина е вклучувањето на обичната акција на УНИ банка во составот на МБИ10, со што таа ќе ја замени акцијата на Македонијатурист.

Според одлуката на Комисијата за берзански индекс, во составот на МБИ10 ќе останат акциите на Комерцијална банка, Гранит, Алкалоид, Макпетрол, Македонски Телеком, НЛБ Банка, Стопанска банка Скопје, ТТК Банка и Реплек, а нов член на индексот ќе биде УНИ банка.

Промени има и кај Индексот на обврзници на Македонската берза (ОМБ), кој ќе биде дополнет со уште три емисии на обврзници за денационализација. Покрај постојните емисии од 18-та до 23-та, во индексот ќе бидат вклучени и обврзниците од 16-та, 17-та и 24-та емисија.

Од Македонска берза информираат дека новиот состав на индексите ќе започне да се применува од 30 јуни, додека следната редовна ревизија е предвидена за 15 декември годинава.

Продолжи со читање

Анализи

Цените на нафтата паднаа, но неизвесноста околу Ормускиот Теснец останува

Објавено

на

Цените на нафтата забележаа благ пад во вторникот, откако претходно пораснаа во текот на ноќта, додека инвеститорите очекуваат повеќе детали за договорот меѓу САД и Иран кој треба да стави крај на конфликтот на Блискиот Исток.

Северноморската нафта Брент се тргуваше по цена од 82,74 долари за барел, што претставува пад од 0,53 проценти, додека американската WTI нафта за испорака во јули се намали за 0,41 проценти на 80,44 долари за барел.

Пазарот останува нестабилен поради неизвесноста околу конечните услови од мировната рамка меѓу Вашингтон и Техеран. Прашањето ќе биде една од главните теми на самитот на Г7 во францускиот град Евијан-ле-Бен, каде се очекуваат дополнителни информации за договорот во текот на неделата.

Според претходните најави, САД и Иран постигнале привремен договор со кој прекинот на огнот би бил продолжен за 60 дена, а Ормускиот Теснец повторно би бил отворен за меѓународниот бродски сообраќај.

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека мировната рамка е потпишана и дека Ормускиот Теснец целосно ќе биде отворен од петок, без ирански давачки за пловидба. Формалното потпишување на договорот, според него, треба да се одржи во Женева.

Германскиот бродски гигант Hapag-Lloyd ја поздрави можноста за прекин на конфликтот, оценувајќи дека тоа е добра вест за екипажите, клиентите и глобалната трговија.

Сепак, дел од бродските компании остануваат претпазливи. Извршниот директор на Mitsui OSK Lines, Џотаро Тамура, предупреди дека нормализацијата на сообраќајот низ Ормускиот Теснец нема да биде непосредна.

„Не е доволен само договор меѓу државите. Потребно е безбедносната состојба навистина да се стабилизира за бродските компании повторно да стекнат доверба за пловидба низ теснецот“, изјави Тамура за Financial Times.

Ормускиот Теснец е една од најважните светски енергетски рути и пред почетокот на конфликтот кон крајот на февруари низ него минуваа околу 20 проценти од глобалните испораки на нафта. Поради тоа, секоја промена во безбедносната состојба во регионот директно влијае врз цените на енергенсите и расположението на финансиските пазари.

Извор: CNBC

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange