Берза
Што донесе 24-тата Годишна конференција на Македонската берза?
Во период од 26-27 септември 2025 година, во Охрид, Македонската берза АД Скопје ја одржа својата 24-та Годишна конференција, традиционален настан што и оваа година ги обедини преку 250 претставници на финансискиот сектор, котираните компании, регулаторите, институциите и академската заедница.
Конференцијата низ годините прерасна во традиционално и најзначајно годишно собирање на финансиската заедница во земјава и регионот. Таа претставува платформа за размена на идеи, искуства и визии за тоа како да се унапреди пазарот на капитал, како да се зголеми неговата улога во економскиот развој и како да се поттикне довербата кај инвеститорите и компаниите.
Конференцијата беше отворена со обраќања на Иван Штериев, Главен извршен директор на Македонска берза, кој ја нагласи важноста на берзанските конференции како место за размена на знаење и идеи, по што следуваа поздравните говори на Гордана Димитриеска Кочоска, Министер за финансии, и Бујаре Абази, Претседател на Комисија за хартии од вредност.



Говорот на директорот Штериев можете да го преземете на следниов линк
Во рамки на специјалните говори, Трајко Славески, Гувернер на Народната банка на Република Северна Македонија, зборуваше за предизвиците на монетарната политика во услови на зголемена неизвесност, додека Blaz Brodnjak, Извршен директор на NLB Љубљана, во онлајн излагање зборуваше за потребата од подлабока интеграција на земјите од Југоисточна Европа.
Првиот конференциски ден беше посветен на прашањето за IPO – да се прави или не?. Претставникот на ЕБРД, Attila Toth, ја презентираше поддршката на оваа институција за домашните компании кои сакаат да излезат на берза, а Дарко Перушески, сосопственик и извршен директор на СВОД Мастер АД (Gley), го сподели искуството од нивниот обид за IPO. Дискусијата продолжи на панелот „Некој, на берза…“, каде што своите ставови ги изнесоа Златица Цивкароски од Шпаркасе Банка, Зоран Мартиновски од Prime Blue Institute, адвокатот Кристијан Поленак, Христијан Ковачевски од Унипласт и Ирина Аврамска од Finovate MK, под модераторство на Каролина Каровска Божиноска од Македонска берза. Во овој блок се вклучи и Даме Цветковски, Извршен директор на Неотел, кој говореше за развојните перспективи на компанијата во контекст на берзанското финансирање.
Темата потоа се префрли на берзанско-фондовските приказни, каде што преку интервју на бина, новинарот Горан Теменугов од подкастот „Каде се парите?“ разговараше со Иван Штериев за состојбите и предизвиците на Македонска берза. Штериев во рамките на ова интерјву потенцираше дека клучно е пазарот на капитал да се препознае како стратешка определба за целата економија, а не само за оние што работат на пазарот на капитал.
Панелот што следеше, посветен приватните пензиски фондови и можноста да се воведат и мултифондовите, отвори многу прашања за иднината на пензискиот систем и пазарот на капитал. На оваа дискусија учествуваа Горан Мартиноски од КБ Прво пензиско друштво, Maciej Bitner од Варшавската берза и Gordan Šumanovic од Raiffeisen mirovinski fondovi – Хрватска, а модератор беше Александра Томиќ од Bloomberg Adria. Во продолжение, Krešo Vugrincic, извршен директор на Intercapital ETF,зборуваше за улогата на ЕТФ-овите како локален и регионален развоен двигател.
Попладневниот дел од првиот ден започна со видео-обраќање на Blaz Hribar од Pokojninska druzba A – Словенија, кој се осврна на идните глобални пазарни трендови. Потоа, Hüseyin Erkan, поранешен директор на Истанбулската берза и Светската федерација на берзи, дискутираше за значењето на малите берзи на пазарите во појавување. Денот заврши со комерцијална презентација на Илијанчо Гаговски, ко-основач на Fledgeworks, кој ја претстави нивната HR платформа.
Вториот ден започна со панелот „Пред и после 2025-та – влијанието на ажурираните стандарди за финансиско известување“, во коорганизација на ИСОС. На оваа тема дебатираа Драган Давитков од PwC, Драган Димитров од БДО Македонија, Горан Тиловски од Македонски Телеком и Коста Костадиновски, основач на Капитал Ассет Менаџмент, а модераторка беше Весна Прентоска, Претседател на Институтот на сметководители и овластени сметководители. Потоа, Филомена Пљаковска Аспровска, Претседател на Управен одбор на CaSys, зборуваше за трендовите во дигиталната трансформација.
Агендата продолжи со разговорот „покрај оган“ меѓу Даринка Дамјановиќ, Извршен директор на ЦДХВ, и Даниел Ленардиќ од KPMG Croatia, посветен на стратешките предизвици на Централниот депозитар за хартии од вредност. Конференцијата заврши со панелот „Добри практики за корпоративно управување – норматива v.s. пракса“, на кој учествуваа Орде Ѓорѓиоски од Витаминка АД Прилеп, Горазд Поповски од Стопанска банка Скопје и Тихомир Касапинов од Винарска Визба Тиквеш, под модераторство на Зорица Асенова, Главен правен советник на Македонска берза.
Спонзори на конференцијата беа КБ Прво Пензиско друштво (како сребрен спонзор) и НЛБ, Шпаркасе и Комерцијална банка, ЦДХВ, Casys International и Неотел (како останати спонзори). Медиумски покровители годинава беа Телма Телевизија, Пари, Капитал и Банкарство, а поддржувачи на конференцијата Винаријата Тиквеш, Бучен Козјак, IUTE и Fledgeworks.
Линк до галеријата од настанот: https://flic.kr/s/aHBqjCvBHG
Берза
Коефициентот цена-заработка по акција на Nvidia паѓа на седумгодишно најниско ниво поради глобалната неизвесност
Додека глобалните берзи вртоглаво паѓаат поради продлабочувањето на конфликтот на Блискиот Исток, акциите на „Nvidia“, највредната компанија за чипови за вештачка интелигенција, паднаа за речиси 20% од рекордното високо ниво од октомври 2025 година.
Овој пад ја доведе компанијата на најниското ниво на коефициентот цена-заработка (PE) по акција од почетокот на 2019 година односно пред „ChatGPT“ да го започне бумот на вештачката интелигенција.
Причини за слабеењето се глобалните несигурности, особено ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, кој влијае пред се на цените на енергенсите и инфлацијата, како и стравувањата дека зголемените трошоци за инфраструктура за ВИ кај „Microsoft“, „Alphabet“ и „Amazon“ ќе им биде потребно подолго време за да се исплатат.
И покрај падот на акциите и зголемените ризици, „Nvidia“ и понатаму забележува високи бруто маржи од 75% и аналитичарите ја зголемуваат прогнозата за идниот раст на заработката. Според инвеститорите, сегашната ниска PE проценка може да укажува на можност за купување, но истата е поврзана со висок ризик и пазарна неизвесност.
Сегашниот коефициентот цена-заработка (PE) по акција на „Nvidia“ е понизок од просекот на „S&P 500“, кој изнесува околу 20, што е ретка ситуација за компанија со брз раст на приходите и профитот.
Берза
Доларот се искачи близу до 10-месечниот максимум поради загриженоста за ескалација на конфликтот на Блискиот Исток
Американскиот долар се движи близу до 10-месечниот максимум, забележувајќи значителен месечен пораст, поради загриженоста на инвеститорите од продолжувањето на конфликтот на Блискиот Исток. Зголемените напади во регионот ја зголемија цената на суровата нафта и го засилија статусот на доларот како безбедно засолниште.
Јенот се движеше близу клучното ниво од 160 јени за долар, откако го достигна најслабото ниво од јули 2024 година, кога Токио последен пат интервенираше за да ја зајакне валутата. Еврото забележа ограничена поддршка од очекувањата за ново зголемување на каматните стапки од Европската централна банка. Австралискиот долар послаб за 0,3% и достигна индекс од 0,6851 американски долари и бележи месечен пад од 3,8%, што претставува негов најсилен пад од декември 2024 година. Новозеландскиот долар ослабе за 0,4% на 0,57275 американски долари, што претставува месечно намалување од 4,4%.
Доларот има корист од својот статус на безбедно засолниште од почетокот на март, при што повисоките цени на нафтата им штетат на Јапонија и на Еврозоната, но ги изолираат САД како нето извозник на сурова нафта.
Пазарите внимателно ја следат неделната статистика за пазарот на трудот во САД, чиј исход може да влијае на понатамошната монетарна политика на Федералните резерви. Аналитичарите предупредуваат дека ситуацијата на Блискиот Исток и понатаму го обликува глобалниот девизен пазар, а волатилноста останува висока.
Берза
Ескалацијата на Блискиот Исток ги притиска пазарите: цената на нафтата достигна 115 долари за барел
Геополитичките тензии на Блискиот Исток повторно ги вознемирија глобалните пазари, при што цената на фјучерсите за сурова нафта „Брент“ се искачија на околу 115 долари за барел. Само во текот на март цената на нафтата бележи раст од речиси 59%, што би претставувало еден од најсилните месечни скокови во последните децении.
Нестабилноста е поврзана со ескалацијата на конфликтите во регионот, како и со зголемените ризици за глобалните транспортни рути за енергенси. Дополнителна загриженост предизвикаа нападите на јеменските Хути врз Израел, што отвора можност за нарушување на бродскиот сообраќај низ Баб ел-Мандеб – една од клучните точки за транзит на нафта покрај Ормуски теснец.
Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран дозволил премин на дополнителни танкери низ Ормускиот теснец, што делумно ги намали стравувањата од целосно блокирање на оваа клучна трговска рута.
Сепак, дипломатските напори за смирување на ситуацијата остануваат неизвесни. И покрај најавите за можни разговори меѓу САД и Иран, во регионот продолжува военото засилување, при што според извештаи во областа се распоредени повеќе од 50.000 американски војници.
Аналитичарите предупредуваат дека продолжената нестабилност може дополнително да ги наруши глобалните синџири на снабдување со енергенси. Фјучерсите за сурова нафта „Брент“ и натаму укажуваат на високи цени, со прогнози над 100 долари за барел во текот на летните месеци.
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја заокружи 2025 со висока профитабилност и конзервативен пристап кон ризиците
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за јануари 2026 година
-
Анализипред 2 месециПрофитот на најголемите македонски банки се броеше во милијарди денари – со колкав профит ја завршија 2025 година водечките три банки?




