Берза
„Црн понеделник“ на светските берзи – Најголем пад по ковид пандемијата!
Почетокот на неделата донесе нова доза неизвесност и паника на глобалните финансиски пазари. Со најновите потези на американскиот претседател Доналд Трамп и неговата агресивна царинска политика, инвеститорите ширум светот се соочија со еден од најтешките удари во последните години. Загриженоста за иднината на глобалната трговија, заканата од растечка инфлација и зголемените стравувања од економска рецесија креираа совршена бура на берзите.
Она што почна како предупредувачки сигнал во петокот, ескалираше во целосен финансиски потрес денес, понеделник таканаречен „Црн понеделник“, по примерот на истоимените падови во историјата. Берзанските индекси се во слободен пад, добивките се топат, а пазарите се тресат под тежината на политичките и економските тензии.
Берзански шок предизвикан од политиката на Трамп
Американскиот претседател Доналд Трамп, со најновиот бран на реципрочни царини, предизвика длабока недоверба меѓу инвеститорите. Резултатот е масовна распродажба на акциите и драматичен пад на берзанските индекси низ целиот свет.
Во текот на денешното тргување, германскиот индекс DAX падна за 10,4% на 18.489 поени – првпат под границата од 20.000 поени од почетокот на јануари. Иако во следните два часа загубата беше намалена на околу 7%, целата добивка од почетокот на годината беше избришана.
Паника и на азиските пазари
Ниту азиските берзи не беа поштедени. Индексот Никеи во Јапонија падна за 6,7%, Шангајската берза загуби 7,3%, а Ханг Сенг во Хонг Конг доживеа пад од високи 12,5%. Падовите во Азија дополнително ги засилија стравувањата за домино-ефект на глобалниот финансиски систем.
Волстрит под притисок
На Волстрит, фјучерсите на Dow Jones се во минус за 4,0 процентни поени, додека Nasdaq 100 бележи пад од 5,8%, што најавува продолжување на падот започнат уште во петокот.
Трамп не презема одговорност
И покрај драматичниот пад на светските берзи, Трамп не покажува загриженост. Напротив, тој изјави: „Мислам дека работите одат многу добро. Пазарите ќе процветаат, акциите ќе растат, земјата ќе цвета.“ Претседателот тврди дека не сакал да предизвика пад, но дека понекогаш „треба да се земе лек за нешто да се поправи“.
Вчеравечер, тој дополнително ја подгреа паниката, нагласувајќи дека царините нема да бидат повлечени додека не се „реши проблемот“ со трговскиот дефицит на САД.
ЕУ и Кина веќе реагираат
Европските министри за трговија денеска одржуваат итен состанок во Луксембург, каде се дискутира за стратегија со која ќе се изврши притисок врз САД да ги намалат царините.
Од своја страна, Кина веќе најави контрамерки – нови увозни царини од 34% за американски производи и ограничувања за извоз на ретки метали, што само ќе го зголеми геополитичкиот и економскиот ризик.
Трамп против светот – политика што го изолира Вашингтон?
Последните потези на американскиот претседател Доналд Трамп, особено политиката на реципрочни тарифи и агресивниот протекционизам, сѐ појасно ја исцртуваат новата геоекономска реалност. Наместо да ја зајакне глобалната позиција на САД, оваа стратегија изгледа како бумеранг што го удира токму Вашингтон.
Со своите постапки, Трамп успеа да направи нешто што до неодамна изгледаше невозможно – да го обедини Истокот. Кина, како водечки глобален конкурент, не само што одговори со реципрочни мерки, туку во името на Јапонија и Јужна Кореа доби и неочекувани сојузници во својата трговска офанзива. Истовремено, Трамп сериозно ги наруши односите со традиционалните сојузници на САД – Европската унија, Канада и други западни економии, кои сега САД ги третира како трговски противници, наместо партнери.
Резултатот? Светот се реорганизира без САД во центарот, додека финансиските пазари плаќаат висока цена за политичката авантура од Белата куќа. Трамп можеби се обидува да ја направи „Америка повторно голема“, но во реалноста, неговата политика сѐ повеќе ја изолира земјата и ја турка кон конфронтација со светот што веќе не чека американско одобрение за да тргува, инвестира и расте.
Берза
Македонската берза и ЕБОР отвораат врата до капитал: 10 македонски компании ќе добијат бесплатна експертска подготовка за излез на берза
Македонска берза АД Скопје официјално ќе го започне Проектот за поттикнување и подготовка на македонските компании за пазарно финансирање, иницијатива насочена кон зголемување на пристапот на домашните компании до пазарот на капитал преку издавање акции и обврзници.
Проектот се реализира со поддршка на Европската банка за обнова и развој (ЕБОР), врз основа на потпишаниот Меморандум за соработка со Македонската берза, а ќе го имплементираат PwC Северна Македонија и PwC Хрватска.
Во рамки на програмата, до десет македонски компании ќе добијат професионална и независна проценка на нивната подготвеност за пристап до пазарот на капитал, ќе учествуваат на специјализирана лидерска академија и ќе добијат конкретни препораки за понатамошна подготовка за прибирање финансиски средства преку берзата.
Очекувањата се проектот да придонесе за појава на нови издавачи на акции и обврзници, проширување на понудата на финансиски инструменти и натамошен развој на македонскиот пазар на капитал.
Берза
Македонска берза, ЕБОР и PwC со програма за компании што сакаат да привлечат инвеститори
Македонска берза, во соработка со ЕБОР и PwC, ги поканува домашните компании со потенцијал за раст да се приклучат на специјално креирана програма за проценка на нивната подготвеност за прибирање капитал преку пазарот на капитал.
Проектот е наменет за амбициозни и успешни компании кои планираат нов инвестициски циклус, размислуваат за долгорочна стратегија и генерациски континуитет, сакаат независна проценка на вредноста и потенцијалот на својот бизнис или не ја исклучуваат можноста во иднина да прибираат капитал преку издавање акции или обврзници.
Компаниите што ќе учествуваат во проектот ќе добијат пристап до ексклузивна лидерска академија, индивидуална проценка на подготвеноста за излегување на пазарот на капитал, како и професионален извештај со препораки за понатамошен развој.
Од Македонска берза посочуваат дека ова е можност компаниите да добијат независна експертска проценка за тоа каде се наоѓаат денес и како во иднина можат да привлечат инвеститори.
До 70 проценти од трошоците за учество ќе бидат покриени преку грант обезбеден од ЕБОР. Рокот за пријавување е 1 септември 2026 година, а повеќе детали за учество и начинот на аплицирање се достапни на веб-страницата на Македонска берза.
Берза
Над 6.300 акции пренесени преку нетрговски трансфери за една недела
Во текот на минатата недела сопственик смениле 6.363 акции преку 17 нетрговски трансфери, покажуваат податоците на Централниот депозитар за хартии од вредност. Станува збор за преноси што не се реализираат преку берзанско тргување, туку врз основа на подароци, наследувања и други законски дозволени основи.
Речиси сите пренесени хартии од вредност се обични акции, издадени од 14 компании котирани на Македонската берза. Најголем број акции, вкупно 1.940, биле процесуирани во петокот.
Во текот на неделата биле реализирани три преноси со акции на Комерцијална банка, со вкупно 347 обични акции. Во понеделник биле пренесени 163, во вторник 20, а во среда уште 164 акции. Акцијата на Комерцијална банка ја завршила неделата со просечна цена од 26.325,87 денари.
Кај Макпетрол биле евидентирани два нетрговски трансфери, од кои 10 акции во вторник и 4 акции во четврток. Просечната вредност на оваа акција изнесувала 112.500 денари.
Најголемиот поединечен нетрговски пренос бил кај Макстил, каде што сопственик смениле 1.429 акции. Според последното берзанско тргување од 25 јуни, просечната цена на акцијата изнесувала 122 денари.
Втор најголем трансфер бил забележан кај Оилко КДА, со 1.330 обични акции. Во изминатите 52 недели имало едно берзанско тргување со акциите на ова командитно друштво, при што просечната цена изнесувала 6.000 денари.
Преку нетрговски трансфер биле пренесени и 1.284 обични акции на Гранит, чија просечна вредност изнесувала 1.506,69 денари, како и 1.130 акции на Македонски Телеком, со просечна цена од 499,91 денар за акција.
Во статистиката се евидентирани и трансфери на 318 обични акции на Алкалоид, 197 акции на РЖ Услуги и 100 акции на Реплек. Пренос имало и кај 69 акции на Уготур, 64 акции на РЖ Интер-Трансшпед, 26 акции на РЖ Техничка контрола и 23 акции на РЖ Економика.
Единствените приоритетни акции што минатата седмица го смениле сопственикот преку нетрговски трансфер се 32 акции на Стопанска банка Скопје.
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Колумнипред 2 месеци
Најважни менаџерски вештини во дигиталното деловно опкружување
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија

