Бизнис
Преку-граничната е-трговија – неискористен потенцијал за Македонија и Балканот
Е-трговијата во Северна Македонија и Западен Балкан бележи континуиран раст, поттикнат особено од пандемијата, но нивото на развој останува значително под просекот на ЕУ. Потенцијалот на овие мали и фрагментирани пазари лежи во преку-граничната е-трговија, која засега е недоволно искористена. Со популација од 17,1 милиони жители и вкупен БДП (PPP) од 376,6 милијарди меѓународни долари (Светска банка, 2022), регионот има можност да создаде значителен заеднички пазар.
Според „Statista“, приходите од е-трговијата во Западен Балкан во 2029 година се проценуваат на 3,98 милијарди евра. Србија има највисока проектирана стапка на раст (CAGR) од 10,6%, додека Црна Гора најниска со 6,2%. Приходот по корисник (ARPU) е највисок во Црна Гора (1.421 евра), а најнизок во Србија (465 евра). И покрај растот, регионот не ја намалува разликата со ЕУ, при што само Србија има повисок CAGR од европскиот просек.
Сепак, преку-граничната е-трговија во Западен Балкан значително заостанува зад ЕУ. Само 4,3% од малите и средни претпријатија (МСП) во регионот учествуваат во преку- гранична е-трговија, за разлика од 8,7% во ЕУ. Во Македонија, бројот е особено низок – само 1% од МСП се вклучени во прекугранична е-трговија, додека Црна Гора се издвојува со 16%, надминувајќи го дури и просекот на ЕУ (DESI 2022 Report).
Со подобрување на логистиката и намалување на регулаторните пречки, преку-граничната е-трговија може да стане двигател за економски раст и интеграција на Западен Балкан во глобалната дигитална економија. Според „Глобалниот извештај за поштенската индустрија 2023“ на Меѓународната поштенска корпорација (IPC), е-трговијата продолжува да игра клучна улога во поштенските и логистичките услуги, додека традиционалниот поштенски приход се намалува. Извештајот покажува дека дури и минимални подобрувања во брзината и квалитетот на преку-граничната достава можат значително да го зголемат онлајн купувањето. На пример, подобрување на брзината на достава за 1% може да ја зголеми стапката на онлајн конверзија за 1,6%, додека подобрување на квалитетот за 1% може да ја зголеми за 2,2%.
„Иако има напредок, потенцијалот за раст на прекуграничната е-трговија сè уште не е искористен. Прогресот е бавен, а високите трошоци за испорака, сложените царински процедури и административните бариери се главни предизвици за компаниите да почнат со прекугранична онлајн продажба. Како резултат, 89% од е-продавниците во Западен Балкан применуваат гео-блокирање, односно не се достапни за купување од други земји надвор од домашниот пазар, согласно истражувањето направено од АЕТМ во 2022 година (Market Analysis on Geo-blocking practices in CEFTA region). Сепак позитивно е што голем дел од нив изразуваат интерес да инвестираат во воведување прекугранична онлајн продажба доколку за тоа се креираат услови, односно се адресираат предизвиците. Ние како Асоцијација за е-трговија работиме на ова поле, како и на зајакнување на регионалната соработка. Со таа цел ја формиравме и Балканската Алијанса за Е-трговија заедно со асоцијациите за е-трговија од Србија, Албанија и Босна и Херцеговина, преку која заеднички се залагаме за забрзан прогрес и создавање подобра бизнис-клима за е-трговците во целиот регион“, изјави претседателката на Асоцијацијата за е-трговија д-р Нина Ангеловска.
Гореспоменатите податоци се дел од годишниот извештај за е-трговијата во Западен Балкан, изработен од Асоцијацијата за е-трговија во своето шесто издание – „Преглед на е-трговијата во Западен Балкан, 2024 година“, поддржан од НЛБ групацијата. Ова издание, за првпат објавено на англиски јазик, има проширен фокус што ги опфаќа сите шест земји од регионот: Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија. Извештајот нуди детален преглед на состојбата на е-трговијата,
трендовите и можностите за развој, како и примарно истражување за искуствата на е-
продавачите и предизвиците со е-плаќањата.
Целосниот извештај и повеќе информации се достапни на следниот линк: https://bit.ly/wbanalysis2024
Бизнис
МБА и КаСис воспоставија партнерство за развој на платежниот систем и дигитализацијата
Македонската банкарска асоцијација и КаСис АД Скопје потпишаа Меморандум за соработка на 30 април 2026 година, со кој се дефинира рамка за заеднички активности во повеќе клучни области од банкарскиот сектор.
Со договорот, двете страни најавуваат засилена координација во унапредувањето на регулаторните политики и стратешките приоритети, како и во развојот на платежната инфраструктура. Посебен акцент се става на зајакнување на сајбер-безбедноста, спречување измами и поддршка на дигиталната трансформација во финансискиот систем.
Партнерството предвидува и реализација на едукативни иницијативи, размена на знаења и искуства, како и заедничко учество во процеси поврзани со законската и подзаконската регулатива.
Во рамки на соработката, претставниците на Македонската банкарска асоцијација и КаСис ќе одржуваат редовни работни состаноци со цел следење на имплементацијата на договорените активности и натамошно продлабочување на партнерството.
Со овој чекор, двете институции ја нагласуваат својата заложба за изградба на модерен, сигурен и ефикасен финансиски систем, во функција на стабилен развој на пазарот.
Бизнис
УЈП на терен со засилени контроли за фискализација: Извршени 257 надзори, изречени 139 санкции
Управата за јавни приходи (УЈП) во периодот од 27 март до 26 април 2026 година спровела засилени теренски контроли за фискализација низ целата држава, при што биле извршени вкупно 257 контроли.
Според податоците на Управа за јавни приходи, од контролираните објекти 59 биле трговски, 118 угостителски, 78 услужни, а 2 од дејноста игри на среќа.
Од вкупниот број контроли, кај 118 објекти не биле утврдени неправилности, додека биле изречени 139 санкции. Во пет случаи биле преземени мерки за привремена забрана за вршење дејност, односно запечатување на објектите.
Во текот на акцијата, УЈП евидентирала и 198 пријави од граѓани, од кои 153 биле доставени по електронска пошта, а 45 преку телефонската линија 198.
Најголем број контроли биле спроведени во Скопје – 111, при што биле утврдени 68 неправилности. Следуваат Тетово со 22 контроли и 10 неправилности, Куманово со 17 контроли и исто толку утврдени неправилности, како и Битола со 31 контрола и 13 неправилности.
Контроли биле извршени и во други градови низ државата, меѓу кои Гостивар, Охрид, Кичево, Прилеп, Штип, Кочани, Виница, Делчево, Кратово, Пробиштип и Свети Николе, со различен број утврдени неправилности.
Бизнис
Македонски Телеком со стабилен раст на почетокот на 2026: Повеќе корисници, повисоки приходи и нови инвестиции
Македонски Телеком го отвори првиот квартал од 2026 година со позитивни трендови во работењето, при што се забележува раст на корисничката база, зголемени вложувања во инфраструктурата и подобрување на финансиските резултати.
Капиталните инвестиции на компанијата достигнале 411 милиони денари, додека оперативната добивка (EBITDA) е повисока за 2,8 проценти во однос на лани. Нето добивката е зголемена за 0,6 проценти, а приходите од продажба бележат раст од 5,8 проценти.
Компанијата повторно ја доби наградата за најдобра мрежа во земјава од Ookla, врз основа на мерењата во втората половина на 2025 година. Според резултатите, мрежата се издвојува по брзината, стабилноста и квалитетот на корисничкото искуство во повеќе категории.
Покриеноста со 5G достигнува 97 проценти од населението, со високи интернет брзини достапни во најголем дел од градовите. Воедно, продолжуваат инвестициите во оптичката мрежа, при што бројот на оптички приклучоци достигнал 377 илјади, што е раст од 7,6 проценти на годишно ниво.
Раст е забележан и кај корисниците. Бројот на претплатници на широкопојасен интернет е зголемен за 3,5 проценти и изнесува 226,5 илјади, додека вкупниот број интернет пристапи е повисок за 3 проценти. Во мобилниот сегмент, бројот на корисници достигнал 1,284 милиони, што е раст од 1,9 проценти.
Компанијата ја задржува водечката позиција во фиксната телефонија со 239 илјади корисници, како и на ТВ пазарот со удел од 38,4 проценти. Дигиталната платформа MagentaTV продолжува да расте и достигнува 171 илјади корисници, што претставува зголемување од 6,1 проценти.
Во текот на кварталот се воведени нови пакети Magenta 1 Unlimited и Magenta 1 Business Unlimited, како и програмата за лојалност Magenta Moments, која брои 420 илјади корисници. Според TRI*M индексот, компанијата е рангирана како водечки телекомуникациски бренд според задоволството на корисниците.
Дополнително, приходите од системска ИТ интеграција се зголемени за 17,1 проценти.
Покрај деловните резултати, Македонски Телеком продолжува со активности насочени кон општествена одговорност, заштита на животната средина и унапредување на условите за вработените. Во првиот квартал од годината, компанијата ја доби и наградата за најпосакуван работодавач во телекомуникацискиот сектор на национално ниво.
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Интервјуапред 1 месецИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Банка објави оглас за вработување на банкарски советник




