Анализи
ММФ одобри нов финансиски пакет од 8,1 милијарди долари за Украина
Извршниот одбор на Меѓународниот монетарен фонд одобри нов 48-месечен аранжман за Украина во рамки на Продолжениот фондовски инструмент (Extended Fund Facility – EFF) во износ од 5,9 милијарди специјални права на влечење, што изнесува околу 8,1 милијарди американски долари, односно 295 проценти од квотата на земјата. Со одлуката се овозможува и итна исплата од околу 1,5 милијарди долари.
Овој аранжман е дел од вкупниот меѓународен пакет поддршка за Украина во износ од 136,5 милијарди долари, со кој треба да се затвори значителниот финансиски јаз предизвикан од војната со Русија, која трае повеќе од четири години.
Новата програма има цел да ја зачува макроекономската и финансиската стабилност, да ја обнови одржливоста на јавниот долг и да ги продлабочи структурните реформи, со што ќе се постават темелите за силно поствоено закрепнување и ќе се поддржи стратешката цел на Украина – пристапување во Европската Унија. Со одобрувањето на новиот аранжман, претходната програма од 2023 година е откажана, поради недоволното време за целосно враќање на надворешната одржливост во услови на продолжена војна.
Меѓу главните приоритети на новата програма се внимателна фискална политика и подготовка на стабилен буџет за 2026 година, зголемување на приходите преку намалување на даночната евазија и избегнување, зачувување на ценовната стабилност и поголема флексибилност на девизниот курс, како и заштита на стабилноста на финансискиот сектор.
Украинските власти се обврзуваат и на спроведување амбициозни структурни реформи, вклучително и зајакнување на институциите, подобрување на даночната администрација, борба против корупцијата, реформи во енергетскиот сектор и развој на финансиската и пазарната инфраструктура за поддршка на реконструкцијата.
Според проекциите, во 2026 година финансискиот јаз од околу 52 милијарди долари ќе биде покриен преку средства од Европската Унија, финансирање од земјите од Г7, билатерална поддршка и средствата од новата програма со ММФ. Групата доверители на Украина се обврза да го продолжи мораториумот на отплата на официјалниот билатерален долг и да работи на конечно решение по намалување на неизвесноста.
Управниот директор на ММФ, Кристалина Георгиева, изјави дека Украина покажала „извонредна отпорност“ во услови на долготрајна и разорна војна, нагласувајќи дека со вешто водење на политиките, поддржано од претходната програма и меѓународната помош, земјата успеала да ја одржи макроекономската стабилност, да го заузда инфлаторниот притисок и да ги обнови девизните резерви.
Сепак, таа предупреди дека ризиците остануваат исклучително високи и дека успехот на програмата ќе зависи од континуираната поддршка од меѓународната заедница и од решителноста на властите да ги спроведат реформите.
Економските показатели покажуваат дека украинската економија, по драматичниот пад од 28,8 проценти во 2022 година, бележела закрепнување во следните години, со раст од 5,5 проценти во 2023 и 3,2 проценти во 2024 година. За 2026 година се проектира раст меѓу 1,8 и 2,5 проценти. Инфлацијата, која достигна над 20 проценти во 2022 година, постепено се намалува, додека девизните резерви се очекува да достигнат 65,5 милијарди долари до крајот на 2026 година.
И покрај напредокот, јавниот долг се очекува значително да порасне и да надмине 120 проценти од БДП во 2026 година, што ја нагласува потребата од долгорочна финансиска поддршка и стабилни реформи во наредниот период.
Анализи
Цените на нафтата пораснаа по новите напади на Блискиот Исток
Цените на нафтата пораснаа во средата, во услови на нова ескалација на тензиите на Блискиот Исток, откако САД извршија нова серија напади врз Иран, а Техеран, според медиумските извештаи, возвратил со напади врз регионалните сојузници на Вашингтон.
Фјучерсите на меѓународната референтна нафта „брент“ пораснаа за 0,81 отсто, на 95,42 долари за барел, откако претходно бележеа и поголем раст. Американската нафта West Texas Intermediate поскапе за 0,45 отсто, на 90,63 долари за барел.
Американската Централна команда соопшти на платформата X дека нападите следувале по неодамнешните обиди на Иранската револуционерна гарда да нападне комерцијални бродови во Ормутскиот Теснец и американски војници.
Британскиот Центар за поморски трговски операции, според CNBC, претходно пријавил инцидент во кој три неидентификувани проектили погодиле танкер додека минувал низ Ормутскиот Теснец во понеделникот.
Американскиот претседател Доналд Трамп на Truth Social порача дека не се обидува да го принуди Иран да седне на преговарачка маса.
„Многу повеќе ми се допаѓа нашата сегашна позиција, со речиси целосна контрола врз Ормутскиот Теснец и нивната економија која целосно се урива“, напиша Трамп.
Како одговор на последните американски напади, Иран наводно извршил напади со беспилотни летала и ракети врз Кувајт, Јордан и Бахреин, објави „Ал Џезира“.
Анализи
Цената на златото падна до 4.300 долари, негативниот притисок продолжува
Цената на златото забележа силен пад во последното тргување и се спушти до нивото на поддршка од 4.300 долари, што претходно беше посочено како ценовна цел во анализата на Economies.com.
Според техничката анализа, движењето на цената и натаму е под влијание на силен краткорочен корективен надолен тренд, додека дополнителен негативен притисок создава тргувањето под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, познат како EMA50.
Негативни сигнали покажуваат и индикаторите за релативна сила, додека пробивањето на главната краткорочна линија на раст дополнително ги намалува шансите за посилно закрепнување на цената во блиска иднина.
Според анализата, сè додека златото останува под нивото на EMA50, негативниот притисок врз цената ќе продолжи, бидејќи овој индикатор во моментов делува како динамичко ниво на отпор.
Извор: Economies.com
Анализи
Високите камати требаше да ја погодат технологијата, но пазарот покажа поинаква слика
Според класичната економска логика, растот на каматните стапки треба најсилно да ги погоди технолошките компании, особено оние чија вредност во голема мера зависи од профитите што се очекуваат во иднина. Сепак, движењата на американскиот пазар во последниот циклус на монетарно затегнување покажаа дека ова правило не секогаш функционира толку едноставно.
Американската централна банка, ФЕД, од март 2022 до јули 2023 година ги зголеми каматните стапки за вкупно 525 базични поени, а во неколку наврати зголемувањето изнесуваше и по 75 базични поени.
Во 2022 година пазарот речиси целосно се движеше според економската теорија. Технолошкиот сектор и поширокиот индекс S&P 500 забележаа значителен пад, додека енергетските компании остварија силни приноси.
Но, веќе во 2023 година ситуацијата драстично се промени. Иако ФЕД продолжи со зголемувањето на каматните стапки, технолошкиот сектор силно порасна, а таканаречената „Величествена седумка“ на најголеми американски технолошки компании беше одговорна за значителен дел од растот на американскиот пазар.
Една од главните причини била промената на очекувањата на инвеститорите. Во текот на 2023 година пазарот сè повеќе очекувал дека ФЕД се приближува кон крајот на циклусот на монетарно затегнување. За инвеститорите, според анализата, не е важна само моменталната висина на каматите, туку и очекувањата за тоа во кој правец тие ќе се движат во иднина.
Дополнителен поттик за технолошките акции бил огромниот интерес за вештачката интелигенција. Тој значително ги зголемил очекувањата за идните приходи и профити на компании како „Нвидиа“ и „Мајкрософт“, па позитивните очекувања успеале да го надминат негативното влијание на високите каматни стапки.
Денешните технолошки гиганти, исто така, значително се разликуваат од компаниите од овој сектор од пред две децении. Компании како „Мајкрософт“, „Епл“, „Алфабет“ и „Мета“ располагаат со големи парични текови, високи профитни маржи, значителни парични резерви и силни позиции на пазарот. Поради тоа тие се помалку зависни од евтиното финансирање отколку класичните брзорастечки компании.
Важен фактор е и сè поголемото значење на пасивното инвестирање преку индексни фондови и ETF-фондови. За разлика од активните инвеститори, овие фондови автоматски ја следат структурата на индексите и не вршат класична секторска ротација само поради промена на каматните стапки.
Анализата покажува дека класичната теорија и натаму може да биде почетна точка: енергетиката, делови од финансискиот сектор, здравството, основните потрошувачки производи, индустријата и суровините вообичаено полесно поднесуваат високи камати, додека технологијата, недвижностите и високо задолжените компании се почувствителни.
Сепак, примерот од 2022 и 2023 година покажува дека само нивото на каматните стапки не е доволно за да се предвиди кој сектор ќе биде најуспешен. Важни се и брзината на нивното зголемување, состојбата на економијата, инфлацијата, очекувањата на инвеститорите, корпоративните профити и структурата на самиот пазар.
Извор: Bloomberg Adria
-
Продуктипред 2 месециИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециСтопанска банка Скопје вработува трезорист, отворен оглас за апсолвенти и дипломирани економисти
-
Анализипред 1 месецДали Македонија ќе ги следи Унгарија, Полска и Литванија и ќе го укине вториот пензиски столб?
-
Продуктипред 2 месециНулта толеранција за измами: Владата усвои нова Стратегија за заштита на финансиските интереси на ЕУ во земјава до 2030 година
-
Банкипред 4 неделиПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Советипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Вториот столб е лична заштеда за посигурна пензија
-
Кариерапред 1 месецАлта банка со активен оглас за стручен соработник во банкарска експозитура во Велес





