Банки
Народна банка повторно ја намали каматната стапка на благајничките записи, моментално се наоѓа на нивото од 5,80%
На 22 октомври 2024 година се одржа редовна седница на Извршниот одбор за поставеноста на монетарната политика на Народната банка, на која беа разгледани најновите податоци и информации за глобалната и за домашната економија и најновите случувања на меѓународните и на домашните финансиски пазари во контекст на поставеноста на монетарната политика.
На седницата беше оценето дека најновите услови во економијата овозможуваат да се продолжи со претпазливо нормализирање на поставеноста на монетарната политика. Оттука, беше одлучено каматната стапка на благајничките записи да се намали за 0,25 п.п., на нивото од 5,8%. Каматните стапки на депозитите преку ноќ и на 7 дена се непроменети, на нивоата од 4,20% и 4,25%, соодветно. Понудата на благајничките записи на редовната аукција е исто така непроменета и изнесува 10 милијарди денари.
Со промената на каматната стапка на благајничките записи, при непроменети каматни стапки на депозитите преку ноќ и на 7 дена, се задржува внимателниот пристап кон водењето на монетарната политика. Ова се должи на контекстот којшто вклучува ризици поврзани со надворешното окружување, но и со домашните фактори коишто влијаат врз агрегатната побарувачка. И натаму се очекува дека нивото на каматните стапки, заедно со досегашните промени кај задолжителната резерва и преземените макропрудентни мерки, ќе придонесе за ценовна стабилност на среден рок и за задржување на стабилноста на девизниот курс.
Одлуката за монетарната политиката е заснована на оцените за инфлацијата, којашто се движи во рамките на очекувањата, како и на постојаните поволни движења на девизниот пазар. Годишната стапка на инфлација во септември изнесува 2,6% (2,2% во август), при умерено забрзување на цените на храната, што е поврзано со поместената сезона на земјоделските производи поради неповолните временски услови и нивното негативно влијание врз приносите. Сепак, базичната инфлација бележи намалување во однос на претходниот месец и има стабилни движења на годишна основа, а цените кај енергетската компонента бележат натамошен пад. Со оглед на пониската споредбена основа од 2023 година (поради минатогодишните мерки за привремено ограничување на растот на цените), до крајот на годината е можна определена променливост во годишната стапка на инфлација, но во просек за целата 2024 година се очекува дека инфлацијата ќе биде во рамките на априлскиот циклус проекции, односно 3,5%. Во анкетите на ЕК за очекувањата на потрошувачите, веќе шест месеци по ред преовладуваат очекувања за намалување на цените во следниот период. Во однос на берзанските цени на примарните производи, најновите прогнози се ревидирани надолу, во согласност со зголемената понуда и намалената побарувачка, што е поврзано со изгледите за економскиот раст.
Состојбата на девизниот пазар е стабилна и движењата се поволни. Нивото на девизните резерви на крајот на септември изнесува 4.406,6 милиони евра, што е соодветно за задржување на стабилноста на курсот на домашната валута. Во согласност со поволните движења на девизниот пазар, Народната банка од почетокот на годината интервенира со нето-откуп на девизи, што придонесе и за подобри остварувања кај девизните резерви од очекувањата. Во однос на последните расположливи податоци од надворешниот сектор, трговскиот дефицит во јули и август 2024 година засега е подобар во споредба со очекувањата за третиот квартал од априлскиот циклус проекции. Остварувањата на менувачкиот пазар заклучно со крајот на септември се малку пониски од проектираните нето-приливи од приватните трансфери. Остварениот дефицит во тековната сметка на билансот на плаќања во вториот квартал од 2024 година е понизок од очекувањата според априлската проекција, при истовремено повисоки остварени нето финансиски приливи.
Во однос на политиката на Европската централна банка (ЕЦБ), како фактор којшто Народната банка исто така го има предвид, на последната седница во октомври по третпат оваа година беше донесена одлука за намалување на каматната стапка за 0,25 п.п.
Економскиот раст во вториот квартал на 2024 година забрза и изнесува 2,3%, што е речиси идентично со проекциите на Народната банка. Исто така, и растот остварен во првата половина од годината од 1,8% е блиску до нашата проекција од 1,9%. Високофреквентните податоци за третиот квартал од 2024 година со кои се располага во моментов упатуваат на натамошно забрзување на економскиот раст. Засега, податоците за јули и август, во просек, покажуваат раст на индустриското производство, наспроти падот во претходниот квартал, а умерено забрзување на реалниот годишен раст се забележува кај прометот во вкупната трговија. Поволни поместувања се забележуваат и во градежниот сектор и угостителството, заклучно со расположливите податоци за јули. Во однос на ризиците за растот во следниот период, тие и натаму постојат и се поврзани пред сѐ со случувањата во надворешното окружување, но и со интензитетот на остварувањето на домашните инфраструктурни проекти.
Во монетарниот сектор, остварувањата во третиот квартал главно се во согласност со проекциите. Имено, депозитниот потенцијал на банките и натаму е солиден, со динамика на раст близу до очекувањата, а растот на кредитната активност сѐ уште е малку над проектираниот.
Општо земено, најновите остварувања кај клучните макроекономски показатели, како и согледувањата во однос на нивната идна патека создадоа можност за натамошно намалување на каматната стапка на благајничките записи. И натаму треба да се следат ризиците поврзани со надворешното окружување, пред сè цените на примарните производи, коишто сè уште се под влијание на нестабилниот геополитички контекст и климатските промени, а треба да се внимава и на ризиците од домашните фактори коишто може да влијаат врз побарувачката и цените во следниот период. Оттука, водењето внимателни макроекономски политики ќе биде нашиот приоритет и во иднина. Народната банка и натаму е подготвена да ги употреби сите неопходни инструменти и да презема соодветни мерки со коишто ќе се придонесе за задржување на стабилноста на девизниот курс и ценовната стабилност на среден рок.
Банки
Славески на средби со ММФ: Потребен е внимателен пристап во услови на зголемени светски ризици, Народната банка води претпазлива и конзистентна политика
Гувернерот на Народната банка д-р Трајко Славески оствари низа билатерални средби со високи претставници на ММФ во рамките на Пролетните средби на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) и Светската банка, што се одржуваат во Вашингтон. На средбите присуствуваше и министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска.
Гувернерот Славески се сретна со заменик-директорот на ММФ Бо Ли, директорот на Европскиот оддел во ММФ Алфред Камер, извршниот директор Јерун Клик и шефот на Мисијата на ММФ за нашата земја Ник Гигинеишвили.
На средбите се разговараше за најновите светски и домашни макроекономски случувања, при што беше нагласено дека зголемените геополитички тензии, вклучително и конфликтот на Блискиот Исток, придонесуваат за засилена неизвесност во светската економија и влијаат врз изгледите за раст.
Во однос на домашната економија, беше оценето дека досегашните трендови се поволни, а добрите политики овозможија да се задржи стабилноста на макроекономските основи. Сепак, со оглед на неизвесноста околу времетраењето и силината на превирањата во светот, се истакнува потребата од понатамошна внимателност и подготвеност за соодветна реакција.
Гувернерот Славески истакна дека Народната банка води претпазлива и конзистентна монетарна политика, насочена кон одржување на ценовната и финансиската стабилност. Притоа, тој нагласи дека Народната банка внимателно ги следи светските движења и нивното влијание врз домашните показатели, заради навремена и соодветна реакција преку расположливите инструменти. На состаноците се разгледа и новата монетарна рамка на Народната банка, со која се овозможува поефикасно и пофлексибилно водење на монетарната политика, што е особено важно во услови на ненадејни и неповолни промени во економското окружување.
Беше потврдена и постојаната успешна соработка меѓу Народната банка и ММФ, којашто и во наредниот период ќе биде насочена кон понатамошно зајакнување на институционалните капацитети и усогласување со меѓународните стандарди.
Банки
Комисијата за хартии од вредност одобри зголемување на капиталот на Халкбанк АД Скопје
Комисијата за хартии од вредност на Северна Македонија даде зелено светло за зголемување на капиталот на Халкбанк АД Скопје за 2,46 милијарди денари, односно околу 47 милиони долари или 39,9 милиони евра.
Станува збор за банка во сопственост на турската државна финансиска институција Халкбанк, која со оваа одлука ќе го зајакне својот капитал и финансиската стабилност на домашниот пазар.
Одлуката на регулаторот доаѓа во услови кога банкарскиот сектор во земјата се стреми кон поголема отпорност и усогласување со меѓународните стандарди, особено во поглед на капиталната адекватност.
Зголемувањето на капиталот се очекува да ѝ овозможи на банката поголем простор за кредитирање, поддршка на економските активности и проширување на своето присуство на пазарот.
Овој потег се вклопува во пошироките трендови на зајакнување на банкарскиот сектор во регионот, каде финансиските институции вложуваат во стабилност и раст во услови на глобална економска неизвесност.
Банки
Комерцијална банка и Mastercard одбележаа значаен јубилеј – 30 години од воведувањето на првата платежна картичка во Македонија
Комерцијална банка и Mastercard со јубилеен настан одбележаа 30 години од воведувањето на првата платежна картичка во Македонија. Како пионер и лидер во иновативните платежни решенија, Комерцијална банка пред три децении ја издаде првата меѓународно брендирана картичка во земјата, со што засекогаш ги промени начинот на плаќање и навиките на македонските граѓани.
Во присуство на високи претставници од Комерцијална банка и од Mastercard, како и на бројни претставници на медиумите, овој значаен јубилеен настан понуди сликовито навраќање на развојот на довербата и иновациите и визија за иднината на дигиталните плаќања.

Преку краток документарен видео приказ, присутните го видоа патувањето од првата платежна картичка во Македонија, воведена од Комерцијална банка, до модерните дигитални паричници, бесконтактни плаќања и иновативни решенија, кои денес се нашето секојдневие.
Во рамки на панел дискусијата „30 години партнерство, 30 години иновации“, беа истакнати довербата, соработката, визијата и улогата на долгорочното партнерство помеѓу Комерцијална банка и Mastercard во градењето сигурен, модерен и кориснички ориентиран платежен систем.
„Кога зборуваме за лидерството на Комерцијална банка во сегментот на иновативни платежни решенија, не зборуваме само за технологија. Зборуваме за искуство. За тоа како клиентите се чувствуваат секој ден кога плаќаат, купуваат, патуваат или управуваат со своите финансии. Почнавме пред 30 години со првата платежна картичка. Тогаш тоа беше голем чекор напред. Денес е секојдневие. Но, нашата мисија остана иста – да им нудиме повеќе вредност и поголемо задоволство на клиентите“, истакна на панелот д-р Никола Џамбазовски, Главен директор за продажба и развој и член на Управниот одбор на Комерцијална банка.
Џамбазовски го најави и следниот новитет од Комерцијална банка – дигиталната картичка, која постои веднаш, подготвена е за плаќање во дигиталниот свет од првиот момент и секогаш е достапна.
„Комерцијална банка се етаблираше како вистински двигател на промените на македонскиот пазар преку низа иновации со кои прва излегуваше на пазарот и преку разновидна понуда на производи. Во дигиталниот свет, довербата не е опција, таа е основа на секоја значајна активност. Во Комерцијална банка гледаме доверлив и одржлив партнер кој со импресивна брзина ги доближува глобалните трендови во плаќањата до секојдневните потреби на македонските потрошувачи и бизниси“, изјави Бартош Чиолковски, Генерален директор на Mastercard за Југоисточна Европа.

Според Киро Чадиковски, директор на Дирекцијата за банкарски картички и платежни сметки во Комерцијална банка, и директен сведок на сите клучни чекори од првата картичка до модерните платежни решенија на Банката, промената на навиките на клиентите е процес без крај.
„Кога ја започнав мојата кариера, имаше околу 1.000 трансакции месечно, денес за само 2-3 минути има над 1.000 трансакции преку системите на Комерцијална банка. Денес сме најголем прифаќач на картички со пазарно учество од над 33% во физичкиот свет и над 44% во виртуелниот свет. Ова се само дел од фактите кои навистина го покажуваат патот кој го одевме заедно со Mastercard, но ја покажуваат и динамиката на развојот“, изјави Чадиковски.
Платежните картички за македонските граѓани денес не се само инструмент за плаќање, туку и вредно искуство, забава и удобност при задоволување на секојдневните желби и потреби. Ексклузивната анализа на Mastercard Economic Institute, презентирана од Вања Манова, Регионален директор на Mastercard за Бугарија, Македонија, Албанија и Косово, покажа дека користењето картички во Македонија бележи силен раст во изминатите 30 години, од околу 130.000 картички во 2005 година до една картичка по жител денес.

„Купoвната моќ на домаќинствата е зголемена за околу 83% од 2003 година досега, а потрошувачките навики се значително променети. Денешните потрошувачи сѐ почесто се насочуваат кон практични и алтернативни производи. Забележлив е трендот „искуство наместо материјално добро“, при што трошоците за забава се речиси двојно зголемени во однос на 2000 година. Македонија се вбројува меѓу земјите во регионот со највисока потрошувачка во ресторани, а потрошувачите сè повеќе даваат приоритет на убавина, уживање, вкусни задоволства и удобност“, истакна Манова.
Јубилејниот настан заврши со пораката дека 30-годишното партнерство помеѓу Комерцијална банка и Mastercard е цврста основа за градење иднина на силно корисничко искуство што се случува едноставно, природно, сигурно и дигитално..
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


