Банки
Народна банка повторно ја намали каматната стапка на благајничките записи, моментално се наоѓа на нивото од 5,80%
На 22 октомври 2024 година се одржа редовна седница на Извршниот одбор за поставеноста на монетарната политика на Народната банка, на која беа разгледани најновите податоци и информации за глобалната и за домашната економија и најновите случувања на меѓународните и на домашните финансиски пазари во контекст на поставеноста на монетарната политика.
На седницата беше оценето дека најновите услови во економијата овозможуваат да се продолжи со претпазливо нормализирање на поставеноста на монетарната политика. Оттука, беше одлучено каматната стапка на благајничките записи да се намали за 0,25 п.п., на нивото од 5,8%. Каматните стапки на депозитите преку ноќ и на 7 дена се непроменети, на нивоата од 4,20% и 4,25%, соодветно. Понудата на благајничките записи на редовната аукција е исто така непроменета и изнесува 10 милијарди денари.
Со промената на каматната стапка на благајничките записи, при непроменети каматни стапки на депозитите преку ноќ и на 7 дена, се задржува внимателниот пристап кон водењето на монетарната политика. Ова се должи на контекстот којшто вклучува ризици поврзани со надворешното окружување, но и со домашните фактори коишто влијаат врз агрегатната побарувачка. И натаму се очекува дека нивото на каматните стапки, заедно со досегашните промени кај задолжителната резерва и преземените макропрудентни мерки, ќе придонесе за ценовна стабилност на среден рок и за задржување на стабилноста на девизниот курс.
Одлуката за монетарната политиката е заснована на оцените за инфлацијата, којашто се движи во рамките на очекувањата, како и на постојаните поволни движења на девизниот пазар. Годишната стапка на инфлација во септември изнесува 2,6% (2,2% во август), при умерено забрзување на цените на храната, што е поврзано со поместената сезона на земјоделските производи поради неповолните временски услови и нивното негативно влијание врз приносите. Сепак, базичната инфлација бележи намалување во однос на претходниот месец и има стабилни движења на годишна основа, а цените кај енергетската компонента бележат натамошен пад. Со оглед на пониската споредбена основа од 2023 година (поради минатогодишните мерки за привремено ограничување на растот на цените), до крајот на годината е можна определена променливост во годишната стапка на инфлација, но во просек за целата 2024 година се очекува дека инфлацијата ќе биде во рамките на априлскиот циклус проекции, односно 3,5%. Во анкетите на ЕК за очекувањата на потрошувачите, веќе шест месеци по ред преовладуваат очекувања за намалување на цените во следниот период. Во однос на берзанските цени на примарните производи, најновите прогнози се ревидирани надолу, во согласност со зголемената понуда и намалената побарувачка, што е поврзано со изгледите за економскиот раст.
Состојбата на девизниот пазар е стабилна и движењата се поволни. Нивото на девизните резерви на крајот на септември изнесува 4.406,6 милиони евра, што е соодветно за задржување на стабилноста на курсот на домашната валута. Во согласност со поволните движења на девизниот пазар, Народната банка од почетокот на годината интервенира со нето-откуп на девизи, што придонесе и за подобри остварувања кај девизните резерви од очекувањата. Во однос на последните расположливи податоци од надворешниот сектор, трговскиот дефицит во јули и август 2024 година засега е подобар во споредба со очекувањата за третиот квартал од априлскиот циклус проекции. Остварувањата на менувачкиот пазар заклучно со крајот на септември се малку пониски од проектираните нето-приливи од приватните трансфери. Остварениот дефицит во тековната сметка на билансот на плаќања во вториот квартал од 2024 година е понизок од очекувањата според априлската проекција, при истовремено повисоки остварени нето финансиски приливи.
Во однос на политиката на Европската централна банка (ЕЦБ), како фактор којшто Народната банка исто така го има предвид, на последната седница во октомври по третпат оваа година беше донесена одлука за намалување на каматната стапка за 0,25 п.п.
Економскиот раст во вториот квартал на 2024 година забрза и изнесува 2,3%, што е речиси идентично со проекциите на Народната банка. Исто така, и растот остварен во првата половина од годината од 1,8% е блиску до нашата проекција од 1,9%. Високофреквентните податоци за третиот квартал од 2024 година со кои се располага во моментов упатуваат на натамошно забрзување на економскиот раст. Засега, податоците за јули и август, во просек, покажуваат раст на индустриското производство, наспроти падот во претходниот квартал, а умерено забрзување на реалниот годишен раст се забележува кај прометот во вкупната трговија. Поволни поместувања се забележуваат и во градежниот сектор и угостителството, заклучно со расположливите податоци за јули. Во однос на ризиците за растот во следниот период, тие и натаму постојат и се поврзани пред сѐ со случувањата во надворешното окружување, но и со интензитетот на остварувањето на домашните инфраструктурни проекти.
Во монетарниот сектор, остварувањата во третиот квартал главно се во согласност со проекциите. Имено, депозитниот потенцијал на банките и натаму е солиден, со динамика на раст близу до очекувањата, а растот на кредитната активност сѐ уште е малку над проектираниот.
Општо земено, најновите остварувања кај клучните макроекономски показатели, како и согледувањата во однос на нивната идна патека создадоа можност за натамошно намалување на каматната стапка на благајничките записи. И натаму треба да се следат ризиците поврзани со надворешното окружување, пред сè цените на примарните производи, коишто сè уште се под влијание на нестабилниот геополитички контекст и климатските промени, а треба да се внимава и на ризиците од домашните фактори коишто може да влијаат врз побарувачката и цените во следниот период. Оттука, водењето внимателни макроекономски политики ќе биде нашиот приоритет и во иднина. Народната банка и натаму е подготвена да ги употреби сите неопходни инструменти и да презема соодветни мерки со коишто ќе се придонесе за задржување на стабилноста на девизниот курс и ценовната стабилност на среден рок.
Банки
Промоцијата продолжува – Станбен кредит од Комерцијална банка без трошоци за одобрување и процена до 31 декември
Комерцијална банка ја продолжува промоцијата за станбениот кредит, овозможувајќи им на клиентите до 31 декември 2026 година да аплицираат за кредит без трошоци за одобрување и процена на имотот.
Во рамки на промотивната понуда, станбениот кредит се одобрува со фиксна годишна каматна стапка од 3% за првите пет години, со рок на отплата до 30 години и можност за грејс-период до 12 месеци.
Кредитот може да се користи за купување, изградба, доградба или реконструкција на стан, куќа или деловен простор, како и за купување градежно земјиште или недвижен имот во странство.
За дополнителна финансиска сигурност, клиентите имаат можност да го комбинираат кредитот со животно осигурување од Триглав Осигурување Живот АД Скопје.
Со продолжувањето на промотивниот период, Комерцијална банка им овозможува на заинтересираните клиенти да ги намалат почетните трошоци поврзани со реализацијата на станбениот кредит и полесно да го реализираат планот за нов дом.
Повеќе информации за условите и начинот на аплицирање се достапни на веб-страницата на Комерцијална банка или во најблиската експозитура на Банката.
Банки
Следната генерација станбени кредити ќе биде зелена: пониска камата за енергетски ефикасен дом?
Купувањето енергетски ефикасен стан во Македонија веќе може да значи и поповолни услови за финансирање. Зелените станбени кредити, кои во Европа сè повеќе се користат за насочување капитал кон домови со мала потрошувачка на енергија, веќе се појавуваат и во понудата на домашните банки.
Најдиректен пример е НЛБ Банка, која во својата актуелна понуда има посебен „зелен станбен кредит“ наменет за купување енергетски ефикасен дом, односно станови со енергетска класа А или Б. Кредитот е достапен до 18 милиони денари, со рок на отплата до 30 години. Кај варијантата со животно осигурување, фиксната каматна стапка е 3,05 проценти за првите пет години или 3,5 проценти за првите десет години.
Според актуелната стандардна понуда на НЛБ, станбениот кредит има фиксна каматна стапка од 3,45 проценти за првите пет години или 3,9 проценти за првите десет години, додека кај „Станбен Плус“ стапките се 3,25 и 3,7 проценти. Тоа покажува дека, барем кај одредени модели, купувачот на енергетски ефикасен стан може да добие пониска почетна камата од онаа кај стандардниот станбен производ. Сепак, условите зависат и од видот на осигурување и профилот на клиентот, па споредбата треба да се прави според вкупниот трошок на кредитот, а не само според номиналната камата.
Трендот не се ограничува само на еден банкарски производ. Европската банка за обнова и развој преку програмата GEFF III REPower Residential годинава обезбеди нови линии за македонски банки, со цел парите да завршат токму во енергетски ефикасни домови, обновливи извори на енергија и станбени објекти со високи енергетски перформанси.
Во 2026 година ЕБОР одобри до четири милиони евра за НЛБ Банка за натамошно зелено кредитирање на станбениот сектор во Северна Македонија. Средствата се наменети за технологии со висока енергетска ефикасност, решенија за обновлива енергија и станбени згради со високи енергетски перформанси.
И Комерцијална банка добива нова кредитна линија од четири милиони евра во рамките на WB GEFF III. Според ЕБОР, парите ќе се користат за кредитирање зелени инвестиции во станбени згради и за технологии, материјали и решенија што ја зголемуваат енергетската ефикасност. Програмата е поддржана и од Европската Унија, која обезбедува инвестициски поттик за квалификуваните корисници и техничка помош.
Шпаркасе банка, исто така, има одобрена линија до четири милиони евра од ЕБОР во рамките на истата програма. Според проектната документација на ЕБОР, средствата се наменети и за изградба на станбени објекти со високи енергетски перформанси, покрај инвестициите во енергетска ефикасност и обновливи извори. Банката веќе нуди ЕКО кредити за домаќинствата, а за успешно реализирани и потврдени инвестиции наведува можност за инвестициски грант до 20 проценти од вредноста на инвестицијата.
Стопанска банка, пак, има „зелени кредити“ обезбедени со хипотека, но тие во моментов се претставени како кредити за инвестиции во енергетска ефикасност – изолација, енергетски ефикасни прозорци и врати, топлински пумпи, соларни колектори, фотоволтаици и друга опрема – а не како посебен станбен кредит за купување нов енергетски ефикасен стан.
Зад ваквите производи стои поширока европска политика на поврзување на домувањето со енергетската транзиција. Европската инвестициска банка веќе финансира модели за зелени хипотеки и енергетски ефикасно домување во повеќе земји. Во април 2026 година, на пример, ЕИБ и Европскиот инвестициски фонд учествуваа во финансиска операција во Шпанија и Португалија насочена кон хипотеки за енергетско реновирање и купување нови домови со речиси нулта потрошувачка на енергија.
ЕИБ има и посебни операции за финансирање на „зелени хипотеки“. Во Шпанија, преку проект со BBVA, финансирањето е целосно насочено кон одржливо домување и изградба на објекти што ги исполнуваат критериумите за речиси нулта потрошувачка на енергија или повисоки стандарди.
Тоа значи дека прашањето веќе не е дали „зелениот“ критериум ќе влезе во станбеното кредитирање во Македонија – тој веќе е присутен. Следната фаза ќе биде дали повеќе банки ќе почнат јасно да ја преточуваат енергетската класа на станот во подобри услови за купувачот: пониска камата, пониски трошоци, грант или комбинација од повеќе поволности.
За купувачите, енергетскиот сертификат на станот затоа постепено може да стане важен не само за идните сметки за струја и греење, туку и за цената по која ќе го финансираат сопствениот дом.
Банки
10% поврат со Mastercard картичките на Стопанска банка секој прв ден во месецот
Стопанска банка АД – Скопје ги потсетува корисниците на Mastercard картичките дека преку програмата Mastercard Day, секој прв ден во месецот можат да добијат 10% поврат на средства при плаќање за храна и пијалаци.
Понудата важи за плаќања со Mastercard картичка издадена од Стопанска банка, и тоа во земјата и во странство.
За користење на поволноста, корисниците треба претходно да се регистрираат преку платформата Priceless.com.
Со оваа понуда, корисниците можат да остварат поврат при плаќање во ресторани, кафулиња и други продажни места од категоријата храна и пијалаци, согласно условите на програмата Mastercard Day.

Повеќе информации за регистрацијата и условите на понудата се достапни на страницата на Mastercard Priceless.
-
Банкипред 2 месециПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Кариерапред 2 месециНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува специјалист за Управување со ризици/финансии
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати јулската пензија
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати паричната помош за корисниците на социјална, детска и цивилна заштита
-
Банкипред 1 месецНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје





