Банки
Народна банка повторно ја намали каматната стапка на благајничките записи, моментално се наоѓа на нивото од 5,80%
На 22 октомври 2024 година се одржа редовна седница на Извршниот одбор за поставеноста на монетарната политика на Народната банка, на која беа разгледани најновите податоци и информации за глобалната и за домашната економија и најновите случувања на меѓународните и на домашните финансиски пазари во контекст на поставеноста на монетарната политика.
На седницата беше оценето дека најновите услови во економијата овозможуваат да се продолжи со претпазливо нормализирање на поставеноста на монетарната политика. Оттука, беше одлучено каматната стапка на благајничките записи да се намали за 0,25 п.п., на нивото од 5,8%. Каматните стапки на депозитите преку ноќ и на 7 дена се непроменети, на нивоата од 4,20% и 4,25%, соодветно. Понудата на благајничките записи на редовната аукција е исто така непроменета и изнесува 10 милијарди денари.
Со промената на каматната стапка на благајничките записи, при непроменети каматни стапки на депозитите преку ноќ и на 7 дена, се задржува внимателниот пристап кон водењето на монетарната политика. Ова се должи на контекстот којшто вклучува ризици поврзани со надворешното окружување, но и со домашните фактори коишто влијаат врз агрегатната побарувачка. И натаму се очекува дека нивото на каматните стапки, заедно со досегашните промени кај задолжителната резерва и преземените макропрудентни мерки, ќе придонесе за ценовна стабилност на среден рок и за задржување на стабилноста на девизниот курс.
Одлуката за монетарната политиката е заснована на оцените за инфлацијата, којашто се движи во рамките на очекувањата, како и на постојаните поволни движења на девизниот пазар. Годишната стапка на инфлација во септември изнесува 2,6% (2,2% во август), при умерено забрзување на цените на храната, што е поврзано со поместената сезона на земјоделските производи поради неповолните временски услови и нивното негативно влијание врз приносите. Сепак, базичната инфлација бележи намалување во однос на претходниот месец и има стабилни движења на годишна основа, а цените кај енергетската компонента бележат натамошен пад. Со оглед на пониската споредбена основа од 2023 година (поради минатогодишните мерки за привремено ограничување на растот на цените), до крајот на годината е можна определена променливост во годишната стапка на инфлација, но во просек за целата 2024 година се очекува дека инфлацијата ќе биде во рамките на априлскиот циклус проекции, односно 3,5%. Во анкетите на ЕК за очекувањата на потрошувачите, веќе шест месеци по ред преовладуваат очекувања за намалување на цените во следниот период. Во однос на берзанските цени на примарните производи, најновите прогнози се ревидирани надолу, во согласност со зголемената понуда и намалената побарувачка, што е поврзано со изгледите за економскиот раст.
Состојбата на девизниот пазар е стабилна и движењата се поволни. Нивото на девизните резерви на крајот на септември изнесува 4.406,6 милиони евра, што е соодветно за задржување на стабилноста на курсот на домашната валута. Во согласност со поволните движења на девизниот пазар, Народната банка од почетокот на годината интервенира со нето-откуп на девизи, што придонесе и за подобри остварувања кај девизните резерви од очекувањата. Во однос на последните расположливи податоци од надворешниот сектор, трговскиот дефицит во јули и август 2024 година засега е подобар во споредба со очекувањата за третиот квартал од априлскиот циклус проекции. Остварувањата на менувачкиот пазар заклучно со крајот на септември се малку пониски од проектираните нето-приливи од приватните трансфери. Остварениот дефицит во тековната сметка на билансот на плаќања во вториот квартал од 2024 година е понизок од очекувањата според априлската проекција, при истовремено повисоки остварени нето финансиски приливи.
Во однос на политиката на Европската централна банка (ЕЦБ), како фактор којшто Народната банка исто така го има предвид, на последната седница во октомври по третпат оваа година беше донесена одлука за намалување на каматната стапка за 0,25 п.п.
Економскиот раст во вториот квартал на 2024 година забрза и изнесува 2,3%, што е речиси идентично со проекциите на Народната банка. Исто така, и растот остварен во првата половина од годината од 1,8% е блиску до нашата проекција од 1,9%. Високофреквентните податоци за третиот квартал од 2024 година со кои се располага во моментов упатуваат на натамошно забрзување на економскиот раст. Засега, податоците за јули и август, во просек, покажуваат раст на индустриското производство, наспроти падот во претходниот квартал, а умерено забрзување на реалниот годишен раст се забележува кај прометот во вкупната трговија. Поволни поместувања се забележуваат и во градежниот сектор и угостителството, заклучно со расположливите податоци за јули. Во однос на ризиците за растот во следниот период, тие и натаму постојат и се поврзани пред сѐ со случувањата во надворешното окружување, но и со интензитетот на остварувањето на домашните инфраструктурни проекти.
Во монетарниот сектор, остварувањата во третиот квартал главно се во согласност со проекциите. Имено, депозитниот потенцијал на банките и натаму е солиден, со динамика на раст близу до очекувањата, а растот на кредитната активност сѐ уште е малку над проектираниот.
Општо земено, најновите остварувања кај клучните макроекономски показатели, како и согледувањата во однос на нивната идна патека создадоа можност за натамошно намалување на каматната стапка на благајничките записи. И натаму треба да се следат ризиците поврзани со надворешното окружување, пред сè цените на примарните производи, коишто сè уште се под влијание на нестабилниот геополитички контекст и климатските промени, а треба да се внимава и на ризиците од домашните фактори коишто може да влијаат врз побарувачката и цените во следниот период. Оттука, водењето внимателни макроекономски политики ќе биде нашиот приоритет и во иднина. Народната банка и натаму е подготвена да ги употреби сите неопходни инструменти и да презема соодветни мерки со коишто ќе се придонесе за задржување на стабилноста на девизниот курс и ценовната стабилност на среден рок.
Банки
Во декември: Годишен раст од 10,1% на вкупните депозити и од 13,0% на вкупната кредитна поддршка
Вкупните депозити во банкарскиот систем на годишна основа се зголемени за 10,1%, при што најголем придонес има растот на депозитите на секторот „домаќинства“, а позитивно движење е забележано и кај депозитите на корпоративниот сектор, информираат од Народната банка.
Истовремено, вкупните кредити бележат годишен раст од 13,0%, како резултат на зголеменото кредитирање кај двата сектора, со малку поизразен придонес на корпоративниот сектор. Во декември, кредитната активност дополнително се засили, при што вкупните кредити остварија месечен раст од 3,0%, главно поради зголеменото корпоративно кредитирање.
Корпоративен сектор: раст на кредити и депозити, доминација на денарското кредитирање
Депозитите на корпоративниот сектор во декември се зголемени за 6,0% на месечна основа, пред сè поради растот на краткорочните депозити во странска валута и депозитните пари, при умерен раст и на краткорочните и долгорочните депозити во денари. Наспроти тоа, долгорочните депозити во странска валута забележаа пад. На годишна основа, депозитите на корпоративниот сектор се повисоки за 6,5%, како резултат на зголемувањето на депозитните пари и краткорочните депозити.
Кредитите одобрени на корпоративниот сектор во декември остварија месечен раст од 5,1%, што во најголем дел се должи на повисокото кредитирање во денари, при помал раст и на кредитите во странска валута. Годишниот раст изнесува 15,3% и во целост произлегува од зголемената денарска кредитна активност, што укажува на намалена валутна изложеност и поголема доверба во домашната валута.
Домаќинства: раст на депозитите и умерено кредитирање
Вкупните депозити на домаќинствата во декември се зголемени за 3,6% на месечна основа, при што растот речиси целосно се должи на депозитните пари, а во помала мера и на краткорочните депозити. Долгорочните депозити, пак, бележат намалување. На годишна основа, депозитите на домаќинствата се повисоки за 12,1%, најмногу поради зголемувањето на депозитните пари, долгорочните депозити во денари и краткорочните депозити во странска валута.
Кредитите на домаќинствата во декември остварија месечен раст од 0,9%, додека на годишна основа се зголемени за 10,9%. Растот е резултат на зголеменото кредитирање и во денари и во странска валута, со поизразен придонес на денарските кредити.
Структура на кредитите: раст кај потрошувачките и станбените кредити
Анализирано според намената, најзастапените категории кредити кај физичките лица – потрошувачките и станбените кредити – во декември забележаа месечен раст од 1,4% и 1,7%, соодветно. На годишна основа, растот изнесува 10,6% кај потрошувачките и 15,8% кај станбените кредити, што укажува на континуирана поддршка на личната потрошувачка и пазарот на недвижности.
Автомобилските кредити на месечно ниво се намалени за 2,1%, но на годишна основа сепак остварија раст од 1,3%. Кредитите преку кредитни картички продолжуваат со надолниот тренд, со месечен пад од 1,0% и годишен пад од 5,5%.
Во декември е забележано и намалување на негативните салда на тековните сметки за 16,4% на месечна основа, како и пад на кредитите одобрени врз други основи од 1,4%. На годишна основа, овие категории бележат намалување од 2,5% и 11,4%, соодветно.
Банки
Борис Вујчиќ на чекор до позицијата потпретседател на Европската централна банка
Гувернерот на Хрватската народна банка, Борис Вујчиќ, ја доби поддршката од министрите за финансии на земјите од еврозоната за позицијата потпретседател на Европската централна банка (ЕЦБ), при што преостанатите институционални чекори до формалната потврда се оценуваат како процедурална формалност.
Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ му честиташе на Вујчиќ преку социјалната мрежа „X“, оценувајќи ја номинацијата како значаен меѓународен успех и силно признание за Хрватска, особено имајќи го предвид нејзиниот релативно скорешен влез во еврозоната.
Еврогрупата го номинираше Вујчиќ како најсоодветен кандидат меѓу шест пријавени, што, според оценките, претставува потврда за неговата висока стручност, професионален кредибилитет и долгогодишно искуство во областа на монетарната политика и централното банкарство. Пленковиќ истакна дека оваа номинација е и признание за стабилното управување со хрватската економија и финансискиот систем во услови на глобални економски и геополитички предизвици.
Дополнително, премиерот нагласи дека Борис Вујчиќ е првиот кандидат за потпретседател на ЕЦБ од редот на новите земји-членки на Европската Унија, како и првиот кандидат од Централна и Источна Европа, заблагодарувајќи им се на земјите-членки на еврозоната за укажаната доверба и поддршка.
Претседателот на Еврогрупата, Киријакос Пјеракакис, информираше дека Советот за економски и финансиски прашања (Екофин) ќе биде официјално запознаен со одлуката пред почетокот на својот следен состанок, по што Екофин треба да упати формална препорака до Европскиот совет. Назначувањето потоа ќе биде потврдено по консултации со Европската централна банка и Европскиот парламент.
Се очекува Европскиот совет да ја донесе конечната одлука на самитот закажан за март, а Вујчиќ да ја преземе функцијата потпретседател на ЕЦБ на 1 јуни, со што ќе го наследи актуелниот потпретседател, Шпанецот Луис де Гиндос.
Извршниот одбор на Европската централна банка се состои од претседател, потпретседател и четири дополнителни членови, кои ги назначува Европскиот совет за необновлив мандат од осум години. Покрај Вујчиќ, кандидати за оваа висока позиција беа и Марио Сентено од Португалија, Мартинш Казакс од Латвија, Мадис Милер од Естонија, Оли Рен од Финска и Римантас Шаџиус од Литванија.
Номинацијата на Вујчиќ се оценува како важен сигнал за засилена улога на новите земји-членки во креирањето на монетарната политика на еврозоната и дополнително зајакнување на регионалната застапеност во највисоките тела на Европската централна банка.
Банки
Стопанска банка го овозможи Apple Pay за своите клиенти – безбеден и сигурен начин на плаќање преку Apple уреди
Стопанска банка од денеска на своите клиенти им го овозможува Apple Pay за брз, едноставен и безбеден начин на плаќање со своите Visa и MasterCard платежни картички користејќи Apple уред.
За користење на Apple Pay и дигитализација на VISA и MasterCard платежните картички, потребно е клиентите да ја преземат бесплатната мобилна апликација Apple Wallet, а поради засилената автентикација мора да се и активни корисници на мобилната апликација на Стопанска банка.
Секое купување со Apple Pay е безбедно бидејќи е автентицирано со идентификација на лице (Face ID), идентификација преку допир (Touch ID) или лозинка на уредот. Со Apple Pay може да се плаќа на сите продажни места кои имаат ПОС терминал со бесконтактен читач и прифаќаат бесконтактно плаќање, како и на интернет-страници и апликации кои прифаќаат Apple Pay. И подигнувањето на готовина од банкомати е овозможено на уредите што имаат бесконтактен читач, без потреба од самата физичка картичка.
Безбедноста и приватноста се основните начела во функционирањето на Apple Pay. Кога клиентите користат дигитализирана дебитна или кредитна картичка со Apple Pay добиваат слобода и се спокојни, затоа што бројот на платежната картичка никогаш нема да биде зачуван на уредот или на серверите на Apple и никогаш нема да биде споделен со трговците.
Apple Pay користи NFC технологија (комуникација во близина) за плаќања во продавница и го заштитува вашиот вистински број на картичката со користење на уникатен број специфичен за уредот и код за трансакција.
Со овозможување на услугата Apple Pay, Банката дополнително ја зајакнува својата стратегија за дигитална трансформација и ја збогатува понудата на иновативни дигитални банкарски решенија.
Повеќе информации околу користењето на Apple Pay се достапни на веб страницата на Банката: Стопанска Банка – Apple Pay како и видео упатствата за користење.
-
Продуктипред 2 месециНова поволност со HalkEZ пакетот за млади: Бесплатни FitKit кредити за секој нов корисник
-
Продуктипред 2 месециГолема наградна игра на НЛБ Банка: Со НЛБ Visa освојте го новиот Opel Frontera Hybrid
-
Продуктипред 2 месециПоволности за потрошувачки кредити во Халкбанк – што треба дазнаете?
-
Продуктипред 1 месецХалкбанк денес официјално стартува со Apple Pay
-
Продуктипред 1 месецПразници со 0% камата – Мастеркард кредитна картичка од ПроКредит Банка
-
Интервјуапред 1 месецИнтервју | СИЛВАНА МИЛЕНКОВА И РАДИСАВ БУЛАТОВИЌ: Најважни се добрата комуникација, емоционалната интелигенција, искреноста и создавање на долгорочни односи на доверба со клиентите
-
Осигурувањепред 2 месециКЗК “удри” по осигурителните компании: Над 17 милиони денари казни за картелско однесување
-
Останатопред 2 месециЗапочна исплатата на повратот од „Мој ДДВ“, средствата до крајот на ноември




