Анализи
И македонските банки ќе мора да овозможат инстант плаќања
Македонските банки ќе мора да дозволат инстант плаќања за граѓаните и компаниите кои ќе се извршуваат во многу кратко време од околу 10 секунди. Тоа значи дека парите од сметката на плаќачот ќе легнат на сметката на примачот за не подолго време од 10 секунди. Ова претставува своевидна револуција во светот на платежните трансакции затоа што примачот веднаш ќе може да располага со парите и да врши натамошни трансфери доколку му се потребни.
Но, инстант плаќањата ќе може да се вршат само во домашниот платен промет, а не и во меѓународниот затоа што тука основна пречка е Законот за девизно работење кој не дозволува граѓаните од земјава туку така да префрлаат пари во странство. Инаку, и во земјите од Европската унија сите банки и платежни институции од 1 јануари следната година ќе мора да извршуваат инстант плаќања, услуга која досега беше достапна на доброволна основа на платежната институција.
Новитет со инстант плаќањата во домашниот платен промет го воведува КИБС заедно со учесниците во платниот систем во земјава – деловните банки, Народната банка и двата трезори при Министерството за финансии и Фондот за здравствено осигурување. Системот за инстант плаќања на кој се работи ќе се состои од две платформи, платформа за централно решение за инстант плаќања и платформа која ќе овозможи канали (решенија) за иницирање и прифаќање инстант плаќања, која ќе биде поврзана директно за централното ИП-решение.
Предвидена е и платформа која за потрошувачите (физички и правни лица) ќе овозможи мобилна апликација преку која ќе може да се иницираат инстант плаќања, а за трговците што ќе прифаќаат инстант плаќања, предвидени се повеќе решенија поддржани од платформата: мобилна апликација за трговци, ИП-платежна апликација за ПОС-терминали, функционалност за ИП кај интернет-продавниците и функционалност за ИП интегрирана во системот на трговецот, согласно неговите потреби.
Придобивките од инстант плаќањата се тоа што плаќачот може да плати од својата сметка во кое било време, каде било и кому било, парите се веднаш достапни за користење за примачот, а трошоците на банките за управување со готовина ќе се намалат.
Дознаваме дека се уште не се испеглани сите детали околу функционирањето на новиот систем за инстант плаќања затоа што банките бараат средствата што ќе ги издвојат на посебна сметка во централната банка за порамнување на инстант плаќањата во реално време да се евидентираат како дел од задолжителната резерва.
Но, останува фактот дека граѓаните и компаниите нема да можат да вршат инстант плаќања кон странство затоа што Законот за девизно работење строго забранува брзи и нерегулирани одливи на финансиски средства од земјава затоа што тоа може да предизвика големи одливи и нарушување на монетарната стабилност и на девизниот курс.
Инаку, од почетокот на следната година инстант плаќања ќе мора задолжително да дозволат и банките и платежните институции во еврозоната, а неколку месеци подоцна и во целата Европска унија.
Европскиот парламент формално ја одобри легислативата, која наложува плаќањата помеѓу граѓаните и компаниите да се вршат во рок од 10 секунди, во кои е вклучена и нотификација дека примачот ги примил парите.
Во овие 10 секунди платежната институција треба:
- Да го провери идентитетот на примачот
- Да провери евентуална измама
- Да провери евентуални забрани и казни
Познавачите коментираат дека овој новитет навистина е голем предизвик за многу банки и платежни институции, кои ќе треба да ги ревидираат своите инструменти за мониторирање на трансакциите и за превенција од злоупотреби и измами.
Според новата регулатива, сите платежни институции ќе мора да им обезбедат на своите клиенти опција во кој било период од денот да вршат кредитен трансфер што нема да трае подолго од 10 секунди од моментот на одобрување. Трошокот за инстант плаќањата не смее да биде повисок од тој за редовни кредитни трансфери, за кои пак некогаш се потребни повеќе денови за да се извршат.
Според агенцијата Ернст и Јанг, на крајот од 2021 година само 11% од кредитните трансфери во ЕУ биле извршени со брзи плаќања. Комесаријатот за надоместоци за финансиски услуги во Брисел проценува дека близу 200 милијарди евра се заглавени секој ден во транзитот на кредитните трансфери во европскиот финансиски систем.
Со овие новитети, ЕУ сака да се доближи на Бразил, Индија, Австралија и Велика Британија, каде инстант плаќањата растат многу брзо. Застапниците на новата регулатива коментираат дека системот на ЕУ за платежни трансакции е базиран на систем од 80-те години на минатиот век и дека со новата регулатива конечно ќе влезе во 21 век.
Анализи
Силен пад на трговскиот суфицит на еврозоната во првиот квартал
Еврозоната забележа значителен пад на трговскиот суфицит во размената со остатокот од светот во првиот квартал од годинава, покажуваат првичните податоци на Евростат.
Во март еврозоната остварила трговски суфицит од 7,8 милијарди евра, што е драстично помалку во споредба со истиот месец минатата година, кога суфицитот изнесувал 34,1 милијарда евра.
На годишно ниво, извозот од еврозоната во март е намален за 5,5 проценти и изнесувал 265,2 милијарди евра, додека увозот пораснал за 4,4 проценти, достигнувајќи 257,4 милијарди евра.
Во февруари трговскиот суфицит на еврозоната изнесувал 11,1 милијарди евра.
Падот на суфицитот најмногу се должи на намалувањето на вишокот во хемиската индустрија, како и во производството на машини и возила. Во хемискиот сектор суфицитот речиси е преполовен – од 41,8 милијарди на 18,9 милијарди евра.
Во текот на целиот прв квартал еврозоната остварила позитивно трговско салдо од 16,6 милијарди евра, што е значително помалку од 55,4 милијарди евра во истиот период лани.
Вкупниот извоз во првите три месеци е намален за 6,5 проценти, на 713,1 милијарда евра. Истовремено, увозот е намален за 1,5 проценти и изнесувал 696,5 милијарди евра.
Трговијата внатре во еврозоната во првиот квартал достигнала вредност од 685,5 милијарди евра, што е за 1,9 проценти повеќе во однос на истиот период минатата година.
Податоците за целата ЕУ покажуваат дека трговскиот суфицит во март изнесувал 5,9 милијарди евра, во споредба со 34 милијарди евра една година претходно.
Извозот на ЕУ е намален за 8,7 проценти, додека увозот е зголемен за 2,7 проценти.
Резултатот е послаб и во споредба со февруари, кога трговскиот суфицит изнесувал 9,1 милијарда евра. Главна причина за падот е продлабочувањето на дефицитот во енергетскиот сектор, кој се зголемил за речиси седум милијарди евра.
Во првиот квартал ЕУ остварила трговски суфицит од 8,4 милијарди евра, додека во истиот период минатата година суфицитот изнесувал 50,7 милијарди евра.
Во тој период извозот е намален за 8,9 проценти, а увозот за три проценти.
Внатрешната трговија во ЕУ пораснала за 2,7 проценти и достигнала 1,07 трилиони евра.
Најголеми трговски партнери на ЕУ остануваат САД, Кина, Обединетото Кралство, Швајцарија и Турција.
Во март ЕУ остварила трговски суфицит со САД од 13,5 милијарди евра, но и тоа е значително помалку во споредба со 40,4 милијарди евра една година претходно.
Со Кина, пак, ЕУ забележала трговски дефицит од 32,6 милијарди евра.
Меѓу десетте најголеми трговски партнери, ЕУ имала суфицит со САД, Обединетото Кралство, Швајцарија и Турција, додека дефицит е регистриран во трговијата со Кина, Норвешка, Јапонија, Индија, Јужна Кореја и Бразил.
Анализи
Златото под силен притисок од продажба, еврото и биткоинот исто така во пад
Цената на златото продолжува да бележи загуби и да се движи под клучното ниво на поддршка од 4.500 долари, што дополнително го потврдува засилениот продажен притисок и доминацијата на негативниот тренд на краток рок.
Аналитичарите наведуваат дека златото се тргува и под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што дополнително ја зајакнува негативната динамика на пазарот. Мечешките сигнали се засилија и по пробивањето на важната краткорочна растечка тренд-линија, што укажува на премин кон контрола на продавачите.
Дополнителен сигнал за можни нови падови даваат и индикаторите за релативна сила, кои продолжуваат да покажуваат негативни сигнали и слабеење на пазарниот импулс.
Покрај златото, под притисок останува и валутниот пар евро-долар. Еврото продолжи да слабее во однос на американскиот долар и се приближува кон пробивање на нивото на поддршка од 1,1590, кое претходно беше означено како клучна цел во анализите на пазарот.
Краткорочниот корективен негативен тренд и натаму доминира, при што движењето се одвива долж стрмна надолна тренд-линија, а дополнителен притисок создава и фактот што парот се тргува под EMA50.
Сепак, аналитичарите посочуваат дека индикаторите за релативна сила покажуваат позитивен пресек, што може да сигнализира формирање позитивна дивергенција и можен краткорочен обид за закрепнување, доколку сегашното ниво на поддршка остане стабилно.
Пад бележи и биткоин, кој продолжува да се движи во рамки на краткорочен корективен негативен тренд. Негативниот притисок дополнително се засилува поради тргувањето под EMA50, што ја зголемува веројатноста за нови надолни движења во наредниот период.
Техничките индикатори за биткоинот исто така покажуваат негативни сигнали, особено по излегувањето од зоната на препродаденост, што според аналитичарите остава простор за продолжување на слабеењето на криптовалутата.
Анализи
ЕУ постигна привремен договор за укинување на царините за американска стока
Европската Унија постигна привремен договор за укинување на увозните царини за американска стока, со цел да го спроведе трговскиот договор со САД и да избегне нови царини што ги најави американскиот претседател Доналд Трамп.
Според договорот, ЕУ ќе ги укине царините за американски индустриски производи и ќе овозможи повластен пристап за дел од американските земјоделски производи, додека САД ќе ги задржат царините од 15 проценти за поголемиот дел од стоката што доаѓа од ЕУ.
Трамп претходно се закани со дополнителни царини, вклучително и за автомобилската индустрија, доколку ЕУ до 4 јули не ги исполни преземените обврски.
Со овој чекор дополнително се унапредува рамковниот договор меѓу ЕУ и САД од 2025 година, постигнат во голф-ресортот Тарнбери во Шкотска, каде што преговараа претседателката на ЕК, Урсула фон дер Лајен, и Трамп.
Фон дер Лајен го поздрави напредокот и порача дека е потребно брзо финално одобрување на договорот за да се исполнат обврските преземени минатата година.
Според договорот од Тарнбери, САД применуваат царинска стапка од 15 проценти за најголемиот дел од извозот од ЕУ, меѓу кои автомобили, фармацевтски производи и полупроводници.
За возврат, ЕУ ќе ги укине царините за американска индустриска стока, вклучувајќи машини, хемикалии, опрема и суровини, а ќе одобри и повластени царински квоти за одредени американски земјоделски производи и морска храна.
Договорот беше постигнат по повеќемесечни тензии, при што Трамп инсистираше на реципроцитет поради долгорочниот трговски дефицит на САД со ЕУ. Поддржувачите од двете страни на Атлантикот го оценија како прагматичен чекор што носи стабилност во економските односи вредни 1,3 трилиони долари.
Сепак, договорот предизвика критики, особено во Европа. Противниците тврдат дека договорот е неурамнотежен бидејќи ЕУ прифаќа нулта царина за многу американски производи, додека САД задржуваат царински праг од 15 проценти.
Дел од европратениците и националните лидери, особено од Франција, оценија дека договорот претставува отстапка што може да им наштети на европските извозници, особено во автомобилската индустрија и производството, како и да ја ослабне стратешката автономија на блокот.
Преговорите во Eвропскиот Парламент траеја со месеци, додека пратениците бараа дополнителни заштитни механизми, меѓу кои и можност ЕУ да ги суспендира концесиите доколку САД не ги почитуваат договорените обврски.
На 7 мај, Трамп постави краен рок до 4 јули за ЕУ целосно да го спроведе својот дел од договорот, предупредувајќи дека во спротивно ќе воведе „многу повисоки“ царини за европскиот извоз, вклучително и за автомобилите.
Привремениот договор сега оди кон финално формално одобрување, а конечната одлука во Европскиот парламент се очекува во средината на јуни.
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија


