Анализи
И македонските банки ќе мора да овозможат инстант плаќања
Македонските банки ќе мора да дозволат инстант плаќања за граѓаните и компаниите кои ќе се извршуваат во многу кратко време од околу 10 секунди. Тоа значи дека парите од сметката на плаќачот ќе легнат на сметката на примачот за не подолго време од 10 секунди. Ова претставува своевидна револуција во светот на платежните трансакции затоа што примачот веднаш ќе може да располага со парите и да врши натамошни трансфери доколку му се потребни.
Но, инстант плаќањата ќе може да се вршат само во домашниот платен промет, а не и во меѓународниот затоа што тука основна пречка е Законот за девизно работење кој не дозволува граѓаните од земјава туку така да префрлаат пари во странство. Инаку, и во земјите од Европската унија сите банки и платежни институции од 1 јануари следната година ќе мора да извршуваат инстант плаќања, услуга која досега беше достапна на доброволна основа на платежната институција.
Новитет со инстант плаќањата во домашниот платен промет го воведува КИБС заедно со учесниците во платниот систем во земјава – деловните банки, Народната банка и двата трезори при Министерството за финансии и Фондот за здравствено осигурување. Системот за инстант плаќања на кој се работи ќе се состои од две платформи, платформа за централно решение за инстант плаќања и платформа која ќе овозможи канали (решенија) за иницирање и прифаќање инстант плаќања, која ќе биде поврзана директно за централното ИП-решение.
Предвидена е и платформа која за потрошувачите (физички и правни лица) ќе овозможи мобилна апликација преку која ќе може да се иницираат инстант плаќања, а за трговците што ќе прифаќаат инстант плаќања, предвидени се повеќе решенија поддржани од платформата: мобилна апликација за трговци, ИП-платежна апликација за ПОС-терминали, функционалност за ИП кај интернет-продавниците и функционалност за ИП интегрирана во системот на трговецот, согласно неговите потреби.
Придобивките од инстант плаќањата се тоа што плаќачот може да плати од својата сметка во кое било време, каде било и кому било, парите се веднаш достапни за користење за примачот, а трошоците на банките за управување со готовина ќе се намалат.
Дознаваме дека се уште не се испеглани сите детали околу функционирањето на новиот систем за инстант плаќања затоа што банките бараат средствата што ќе ги издвојат на посебна сметка во централната банка за порамнување на инстант плаќањата во реално време да се евидентираат како дел од задолжителната резерва.
Но, останува фактот дека граѓаните и компаниите нема да можат да вршат инстант плаќања кон странство затоа што Законот за девизно работење строго забранува брзи и нерегулирани одливи на финансиски средства од земјава затоа што тоа може да предизвика големи одливи и нарушување на монетарната стабилност и на девизниот курс.
Инаку, од почетокот на следната година инстант плаќања ќе мора задолжително да дозволат и банките и платежните институции во еврозоната, а неколку месеци подоцна и во целата Европска унија.
Европскиот парламент формално ја одобри легислативата, која наложува плаќањата помеѓу граѓаните и компаниите да се вршат во рок од 10 секунди, во кои е вклучена и нотификација дека примачот ги примил парите.
Во овие 10 секунди платежната институција треба:
- Да го провери идентитетот на примачот
- Да провери евентуална измама
- Да провери евентуални забрани и казни
Познавачите коментираат дека овој новитет навистина е голем предизвик за многу банки и платежни институции, кои ќе треба да ги ревидираат своите инструменти за мониторирање на трансакциите и за превенција од злоупотреби и измами.
Според новата регулатива, сите платежни институции ќе мора да им обезбедат на своите клиенти опција во кој било период од денот да вршат кредитен трансфер што нема да трае подолго од 10 секунди од моментот на одобрување. Трошокот за инстант плаќањата не смее да биде повисок од тој за редовни кредитни трансфери, за кои пак некогаш се потребни повеќе денови за да се извршат.
Според агенцијата Ернст и Јанг, на крајот од 2021 година само 11% од кредитните трансфери во ЕУ биле извршени со брзи плаќања. Комесаријатот за надоместоци за финансиски услуги во Брисел проценува дека близу 200 милијарди евра се заглавени секој ден во транзитот на кредитните трансфери во европскиот финансиски систем.
Со овие новитети, ЕУ сака да се доближи на Бразил, Индија, Австралија и Велика Британија, каде инстант плаќањата растат многу брзо. Застапниците на новата регулатива коментираат дека системот на ЕУ за платежни трансакции е базиран на систем од 80-те години на минатиот век и дека со новата регулатива конечно ќе влезе во 21 век.
Анализи
РКЕ денеска со нови цени на горивата: се очекува поевтинување на бензините
Регулаторната комисија за енергетика денеска треба да ги објави новите малопродажни цени на горивата, при што според владините проценки се очекува намалување на цените на бензините, додека дизелот би можел да остане на исто ниво или да забележи минимално зголемување.
Според пресметките, бензините би можеле да поевтинат за околу два денари по литар, додека цената на дизелот се очекува да остане непроменета или да се зголеми за околу половина денар.
Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека мерката за намалување на ДДВ веќе дава резултати во насока на стабилизирање и намалување на цените. Тој посочи дека Владата е подготвена да ја продолжи оваа мерка или да интервенира со дополнителни решенија, вклучително и во делот на акцизите, доколку се јави потреба.
Според него, состојбата на пазарот засега е стабилна и нема потреба од воведување рестриктивни мерки.
Премиерот нагласи и дека цените на горивата во земјава се меѓу најниските во регионот, што, како што посочи, доведува до зголемена побарувачка, особено во пограничните подрачја.
Во моментов, според последната одлука на РКЕ, цената на ЕУРОСУПЕР БС-95 изнесува 86,50 денари за литар, додека ЕУРОСУПЕР БС-98 се продава по 88,50 денари за литар. Дизелот чини 95,50 денари за литар, а цената на екстра лесното масло изнесува 92 денари за литар.
Анализи
Пад на златото, притисок врз еврото, слабеење на биткоинот и раст на нафтата – техничките сигнали ја дефинираат пазарната слика
Глобалните финансиски пазари бележат измешани движења, при што златото, еврото и биткоинот се под притисок, додека цената на нафтата продолжува со раст. Анализите покажуваат дека техничките индикатори и краткорочните трендови имаат клучна улога во моменталните движења.
Златото под притисок, можен натамошен пад
Цената на златото забележа пад во последното тргување, под влијание на стабилното ниво на отпор од 54.500, што повторно го активираше продажниот притисок. Златото се движи под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што ја потврдува доминацијата на краткорочниот надолен тренд.
Дополнително, индикаторите за релативна сила сигнализираат слабеење на куповниот импулс, по достигнување на зони на прекупеност. Ова укажува на зголемена веројатност за продолжување на падот во наредниот период.
Еврото под негативен притисок
Валутниот пар EUR/USD исто така бележи пад, стабилизирајќи се на нивото на поддршка од 1,1485, кое претходно било поставено како ценовна цел.
Тргувањето под EMA50 дополнително ја зајакнува доминацијата на краткорочниот надолен тренд. Во исто време, техничките индикатори продолжуваат да даваат негативни сигнали, што укажува дека притисокот врз еврото може да продолжи и во блиска иднина.
Биткоинот ги продлабочува загубите
Криптовалутата биткоин бележи продлабочување на загубите во последното тргување, во услови на доминација на корективен надолен тренд на краток рок.
И покрај тоа што цената се движи долж поддржувачка тренд-линија, притисокот останува поради тргувањето под EMA50. Индикаторите за релативна сила покажуваат негативни сигнали, иако се наоѓаат во зона на препродаденост, што укажува на потенцијална краткорочна стабилизација, но без јасен сигнал за пресврт.
Нафтата во серија на добивки
За разлика од останатите пазари, цената на суровата нафта продолжува со серија последователни добивки. Растот е поддржан од тргувањето над EMA50, што ја зајакнува стабилноста на главниот краткорочен нагорен тренд.
Дополнително, техничките индикатори даваат позитивни сигнали, откако пазарот се ослободи од претходните услови на прекупеност. Ова укажува дека растот може да продолжи и во наредниот период.
Нееднаква динамика на пазарите
Актуелните движења покажуваат јасна поделба на пазарите, додека златото, еврото и биткоинот се соочуваат со засилен притисок и ризик од понатамошен пад, нафтата продолжува да добива на вредност.
Во краток рок, клучни ќе останат техничките нивоа на отпор и поддршка, како и сигналите од индикаторите, кои засега упатуваат на продолжување на постојните трендови.
Анализи
Job hugging: зошто вработените сè почесто избираат сигурност наместо промена на работното место
До пред неколку години, менувањето работа се сметаше за знак на амбиција. Денес сè почесто се зборува за спротивниот тренд job hugging. Станува збор за појава во која вработените остануваат на истото работно место, дури и кога не се целосно задоволни. Причината не е недостаток на амбиција, туку чувство на несигурност.
Од job hopping до job hugging
Некогаш job hopping беше популарна стратегија. Вработените менуваа работодавачи за побрзо да напредуваат и да ги зголемат приходите. Ова особено беше изразено кај помладите генерации.
Денес, сè повеќе луѓе избираат да останат. Job hugging станува нова норма. Стабилноста станува поважна од брзиот напредок.
Стравот од несигурност ги менува одлуките
Главниот двигател на овој тренд е стравот. Инфлацијата, растот на трошоците и нестабилниот пазар на труд влијаат врз однесувањето на вработените. Вестите за отпуштања дополнително ја зголемуваат претпазливоста.
Поради тоа, вработените ја избираат сигурноста. Работат коректно и избегнуваат конфликти. Ретко бараат покачувања или подобри услови. Стабилната работа станува приоритет.
Поголема плата често доаѓа со промена
И покрај тоа, пазарот на труд наградува поинакво однесување. Вработените кои менуваат работа често побрзо ги зголемуваат примањата.
Внатрешните покачувања обично изнесуваат 3 до 5% на секои две години. Од друга страна, промената на работа може да донесе зголемување од 10 до 15%. На подолг рок, разликата може да достигне и до 50%.
Причината е едноставна, компаниите полесно нудат повисоки плати на нови вработени отколку на постоечките.
Зошто луѓето сепак остануваат?
Промената на работа носи ризик. Нови колеги, нова организациска култура и нови очекувања можат да бидат стресни. Во несигурни времиња, многумина не се подготвени да го преземат тој ризик.
Дополнително, се промени и перцепцијата за стабилноста. Помладите генерации растеле во услови на кризи и неизвесност. За нив, сигурната работа е рационален избор, а не знак на стагнација.
Нова логика на кариера
Ова не значи дека мобилноста исчезнала. Промената на работа и понатаму може да биде важен алат за напредок. Но, вработените денес повнимателно ги носат одлуките.
Меѓу амбицијата и сигурноста, многумина ја избираат сигурноста, токму тоа го дефинира феноменот job hugging.
Овој тренд повеќе зборува за состојбата во општеството отколку за самите кариери. Во несигурни времиња, дури и амбициозните професионалци стануваат повнимателни.
Job hugging како одраз на времето
Job hugging не е знак на слабост, туку адаптација. Тој покажува како вработените реагираат на неизвесноста. Во такво опкружување, сигурноста често ја надминува амбицијата.
Сепак, на долг рок останува истото прашање, дали сигурноста секогаш ќе биде поисплатлива од ризикот?
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја заокружи 2025 со висока профитабилност и конзервативен пристап кон ризиците
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за јануари 2026 година
-
Анализипред 2 месециПрофитот на најголемите македонски банки се броеше во милијарди денари – со колкав профит ја завршија 2025 година водечките три банки?




