Анализи
И македонските банки ќе мора да овозможат инстант плаќања
Македонските банки ќе мора да дозволат инстант плаќања за граѓаните и компаниите кои ќе се извршуваат во многу кратко време од околу 10 секунди. Тоа значи дека парите од сметката на плаќачот ќе легнат на сметката на примачот за не подолго време од 10 секунди. Ова претставува своевидна револуција во светот на платежните трансакции затоа што примачот веднаш ќе може да располага со парите и да врши натамошни трансфери доколку му се потребни.
Но, инстант плаќањата ќе може да се вршат само во домашниот платен промет, а не и во меѓународниот затоа што тука основна пречка е Законот за девизно работење кој не дозволува граѓаните од земјава туку така да префрлаат пари во странство. Инаку, и во земјите од Европската унија сите банки и платежни институции од 1 јануари следната година ќе мора да извршуваат инстант плаќања, услуга која досега беше достапна на доброволна основа на платежната институција.
Новитет со инстант плаќањата во домашниот платен промет го воведува КИБС заедно со учесниците во платниот систем во земјава – деловните банки, Народната банка и двата трезори при Министерството за финансии и Фондот за здравствено осигурување. Системот за инстант плаќања на кој се работи ќе се состои од две платформи, платформа за централно решение за инстант плаќања и платформа која ќе овозможи канали (решенија) за иницирање и прифаќање инстант плаќања, која ќе биде поврзана директно за централното ИП-решение.
Предвидена е и платформа која за потрошувачите (физички и правни лица) ќе овозможи мобилна апликација преку која ќе може да се иницираат инстант плаќања, а за трговците што ќе прифаќаат инстант плаќања, предвидени се повеќе решенија поддржани од платформата: мобилна апликација за трговци, ИП-платежна апликација за ПОС-терминали, функционалност за ИП кај интернет-продавниците и функционалност за ИП интегрирана во системот на трговецот, согласно неговите потреби.
Придобивките од инстант плаќањата се тоа што плаќачот може да плати од својата сметка во кое било време, каде било и кому било, парите се веднаш достапни за користење за примачот, а трошоците на банките за управување со готовина ќе се намалат.
Дознаваме дека се уште не се испеглани сите детали околу функционирањето на новиот систем за инстант плаќања затоа што банките бараат средствата што ќе ги издвојат на посебна сметка во централната банка за порамнување на инстант плаќањата во реално време да се евидентираат како дел од задолжителната резерва.
Но, останува фактот дека граѓаните и компаниите нема да можат да вршат инстант плаќања кон странство затоа што Законот за девизно работење строго забранува брзи и нерегулирани одливи на финансиски средства од земјава затоа што тоа може да предизвика големи одливи и нарушување на монетарната стабилност и на девизниот курс.
Инаку, од почетокот на следната година инстант плаќања ќе мора задолжително да дозволат и банките и платежните институции во еврозоната, а неколку месеци подоцна и во целата Европска унија.
Европскиот парламент формално ја одобри легислативата, која наложува плаќањата помеѓу граѓаните и компаниите да се вршат во рок од 10 секунди, во кои е вклучена и нотификација дека примачот ги примил парите.
Во овие 10 секунди платежната институција треба:
- Да го провери идентитетот на примачот
- Да провери евентуална измама
- Да провери евентуални забрани и казни
Познавачите коментираат дека овој новитет навистина е голем предизвик за многу банки и платежни институции, кои ќе треба да ги ревидираат своите инструменти за мониторирање на трансакциите и за превенција од злоупотреби и измами.
Според новата регулатива, сите платежни институции ќе мора да им обезбедат на своите клиенти опција во кој било период од денот да вршат кредитен трансфер што нема да трае подолго од 10 секунди од моментот на одобрување. Трошокот за инстант плаќањата не смее да биде повисок од тој за редовни кредитни трансфери, за кои пак некогаш се потребни повеќе денови за да се извршат.
Според агенцијата Ернст и Јанг, на крајот од 2021 година само 11% од кредитните трансфери во ЕУ биле извршени со брзи плаќања. Комесаријатот за надоместоци за финансиски услуги во Брисел проценува дека близу 200 милијарди евра се заглавени секој ден во транзитот на кредитните трансфери во европскиот финансиски систем.
Со овие новитети, ЕУ сака да се доближи на Бразил, Индија, Австралија и Велика Британија, каде инстант плаќањата растат многу брзо. Застапниците на новата регулатива коментираат дека системот на ЕУ за платежни трансакции е базиран на систем од 80-те години на минатиот век и дека со новата регулатива конечно ќе влезе во 21 век.
Анализи
Цените на нафтата паѓаат поради очекувања за продолжување на разговорите меѓу САД и Иран
Цените на нафтата забележаа пад во вторникот, откако претходно пораснаа, поради очекувањата дека разговорите меѓу САД и Иран ќе продолжат оваа недела и ќе овозможат зголемен проток на нафта од клучниот регион на западна Азија.
Суровата нафта „Брент“ поевтини за 0,9 проценти и достигна цена од 94,62 долари за барел, додека американската нафта West Texas Intermediate (WTI) за мај падна за 1,2 проценти, на 86,36 долари.
Инвеститорите внимателно ја следат можноста разговорите да доведат до продолжување на постојното примирје или постигнување конечен договор, иако ризикот од нови судири и прекини во снабдувањето останува. Аналитичарите на ING посочуваат дека пазарите покажуваат одреден оптимизам во однос на исходот од преговорите.
Минатата недела вниманието беше насочено кон најавата на Техеран за отворање на Ормутскиот теснец, една од најважните рути за транспорт на нафта во светот. Според иранските власти, комерцијалните бродови добиле дозвола за слободен премин во рамки на договореното примирје, со координирани рути под надзор на морнарицата.
Примирјето, кое вклучува и деескалација на конфликтот меѓу Израел и Либан, беше најавено од американскиот претседател Доналд Трамп и првично е договорено за период од 10 дена со цел да се создадат услови за мировни разговори.
Сепак, тензиите повторно се зголемија откако САД најавија продолжување на поморската блокада, на што Иран одговори со повторно затворање на Oрмутскиот теснец. Инцидентите на море, вклучително и пресретнување на ирански брод, дополнително ја усложнуваат ситуацијата.
Аналитичарите предупредуваат дека неизвесноста останува висока, особено со приближувањето на истекот на примирјето, што може да доведе до нов бран конфликти во Персискиот Залив и дополнителни ценовни осцилации на нафтените пазари. Дополнителни податоци од OPEC покажуваат дека цената на кошничката нафта на земјите членки во петокот изнесувала 99,60 долари за барел, што е намалување од 5,19 долари.
Извор: Финансије.хр
Анализи
Златото се обидува да го задржи позитивниот моментум, еврото стабилно во однос на доларот
Цените на златото продолжуваат со нестабилни движења во текот на денот, но и понатаму се одржуваат над важната техничка поддршка од EMA50, што обезбедува стабилност и го ограничува посилниот пад. Воедно, цената останува над клучното ниво на отпор од 4.800 долари, што укажува на сила на актуелниот тренд.
Овој развој се случува во услови на краткорочен растечки корективен тренд, додека индикаторите за релативна сила даваат позитивни сигнали по излегувањето од зоната на прекупеност. Тоа ги зголемува шансите за натамошен раст, и покрај тековната нестабилност на пазарот.
Во меѓувреме, валутниот пар евро-долар (EUR/USD) останува стабилен и бележи континуирани добивки во текот на последните тргувања. Движењето е поддржано од краткорочен нагорен тренд, при што цената се движи над EMA50, што дополнително ја зајакнува можноста за продолжување на растот.
Сепак, аналитичарите предупредуваат на можни краткорочни корекции, бидејќи индикаторите за релативна сила повторно влегуваат во зоната на прекупеност. И покрај тоа, изгледите за продолжување на нагорниот тренд остануваат позитивни сè додека цената се одржува над тековните нивоа на поддршка.
Анализи
Европа под притисок од скапата енергија: Различни мерки, ист товар за буџетите
Цените на бензинот, дизелот и електричната енергија продолжуваат да растат, што ги принуди речиси сите земји од Европската унија да воведат мерки за поддршка на граѓаните и стопанството. Иако целта е иста – да се ублажи ударот врз животниот стандард и економијата – пристапите се разликуваат, а трошоците значително ги оптоваруваат државните буџети, пренесува Deutsche Welle.
Земјите низ Европа реагираат со различни пакети: директни субвенции, даночни олеснувања или административно ограничување на цените. Сепак, сите модели носат сериозен финансиски товар за јавните финансии.
Во Германија беше воведено привремено намалување на акцизите на горивата за околу 17 центи по литар во период од два месеца, како и олеснувања за вработените преку признавање на трошоците за превоз од првиот километар. Дополнително, намалена е и надоместокот за пренос на електрична енергија, што носи ограничени заштеди за домаќинствата.
Холандија се фокусира на директна финансиска помош за домаќинствата со ниски приходи, намалување на даноците за комерцијални возила за 50 проценти и зголемување на надоместоците за превоз. Во тек е и процес за одобрување субвенции за енергетска ефикасност, како што е изолација на домовите.
Во Италија е донесен пакет вреден околу три милијарди евра, кој вклучува намалување на акцизите за околу 25 центи по литар, поддршка за енергетски интензивните индустрии и даночни олеснувања за транспортниот сектор.
Грција и Австрија применуваат сличен модел со намалување на даноците на горивата.
Во Франција е усвоен пакет помош вреден околу 70 милиони евра.
Хрватска се одлучи за административно утврдување на максимални цени на горивата, кои се ажурираат на секои две недели, како и за поддршка на граѓаните при плаќањето на електричната енергија. Истовремено, намалените акцизи индиректно ги намалуваат цените, но и буџетските приходи.
Во Словенија државата директно ги ограничува цените на струјата и горивата, користејќи ја контролата на цените како клучен механизам за заштита на потрошувачите.
Србија исто така применува државно утврдување на цените на горивата, со директна регулација на пазарот.
Во Босна и Херцеговина нема директна контрола на цените, но пониските даноци придонесуваат бензинот да биде поевтин, додека дизелот е поскап во однос на регионот.
Специфичен пристап има Унгарија, каде пониските цени важат за возила со домашни регистарски таблички, додека странските возачи плаќаат повисоки цени.
И покрај различните мерки, заедничкиот предизвик останува ист – како да се заштитат граѓаните и економијата, без притоа да се наруши стабилноста на државните буџети.
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во НЛБ Банка АД Скопје
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Павле Гацов | Готовината и сивата економија „јадат“ 500 милиони евра годишно


