Анализи
И македонските банки ќе мора да овозможат инстант плаќања
Македонските банки ќе мора да дозволат инстант плаќања за граѓаните и компаниите кои ќе се извршуваат во многу кратко време од околу 10 секунди. Тоа значи дека парите од сметката на плаќачот ќе легнат на сметката на примачот за не подолго време од 10 секунди. Ова претставува своевидна револуција во светот на платежните трансакции затоа што примачот веднаш ќе може да располага со парите и да врши натамошни трансфери доколку му се потребни.
Но, инстант плаќањата ќе може да се вршат само во домашниот платен промет, а не и во меѓународниот затоа што тука основна пречка е Законот за девизно работење кој не дозволува граѓаните од земјава туку така да префрлаат пари во странство. Инаку, и во земјите од Европската унија сите банки и платежни институции од 1 јануари следната година ќе мора да извршуваат инстант плаќања, услуга која досега беше достапна на доброволна основа на платежната институција.
Новитет со инстант плаќањата во домашниот платен промет го воведува КИБС заедно со учесниците во платниот систем во земјава – деловните банки, Народната банка и двата трезори при Министерството за финансии и Фондот за здравствено осигурување. Системот за инстант плаќања на кој се работи ќе се состои од две платформи, платформа за централно решение за инстант плаќања и платформа која ќе овозможи канали (решенија) за иницирање и прифаќање инстант плаќања, која ќе биде поврзана директно за централното ИП-решение.
Предвидена е и платформа која за потрошувачите (физички и правни лица) ќе овозможи мобилна апликација преку која ќе може да се иницираат инстант плаќања, а за трговците што ќе прифаќаат инстант плаќања, предвидени се повеќе решенија поддржани од платформата: мобилна апликација за трговци, ИП-платежна апликација за ПОС-терминали, функционалност за ИП кај интернет-продавниците и функционалност за ИП интегрирана во системот на трговецот, согласно неговите потреби.
Придобивките од инстант плаќањата се тоа што плаќачот може да плати од својата сметка во кое било време, каде било и кому било, парите се веднаш достапни за користење за примачот, а трошоците на банките за управување со готовина ќе се намалат.
Дознаваме дека се уште не се испеглани сите детали околу функционирањето на новиот систем за инстант плаќања затоа што банките бараат средствата што ќе ги издвојат на посебна сметка во централната банка за порамнување на инстант плаќањата во реално време да се евидентираат како дел од задолжителната резерва.
Но, останува фактот дека граѓаните и компаниите нема да можат да вршат инстант плаќања кон странство затоа што Законот за девизно работење строго забранува брзи и нерегулирани одливи на финансиски средства од земјава затоа што тоа може да предизвика големи одливи и нарушување на монетарната стабилност и на девизниот курс.
Инаку, од почетокот на следната година инстант плаќања ќе мора задолжително да дозволат и банките и платежните институции во еврозоната, а неколку месеци подоцна и во целата Европска унија.
Европскиот парламент формално ја одобри легислативата, која наложува плаќањата помеѓу граѓаните и компаниите да се вршат во рок од 10 секунди, во кои е вклучена и нотификација дека примачот ги примил парите.
Во овие 10 секунди платежната институција треба:
- Да го провери идентитетот на примачот
- Да провери евентуална измама
- Да провери евентуални забрани и казни
Познавачите коментираат дека овој новитет навистина е голем предизвик за многу банки и платежни институции, кои ќе треба да ги ревидираат своите инструменти за мониторирање на трансакциите и за превенција од злоупотреби и измами.
Според новата регулатива, сите платежни институции ќе мора да им обезбедат на своите клиенти опција во кој било период од денот да вршат кредитен трансфер што нема да трае подолго од 10 секунди од моментот на одобрување. Трошокот за инстант плаќањата не смее да биде повисок од тој за редовни кредитни трансфери, за кои пак некогаш се потребни повеќе денови за да се извршат.
Според агенцијата Ернст и Јанг, на крајот од 2021 година само 11% од кредитните трансфери во ЕУ биле извршени со брзи плаќања. Комесаријатот за надоместоци за финансиски услуги во Брисел проценува дека близу 200 милијарди евра се заглавени секој ден во транзитот на кредитните трансфери во европскиот финансиски систем.
Со овие новитети, ЕУ сака да се доближи на Бразил, Индија, Австралија и Велика Британија, каде инстант плаќањата растат многу брзо. Застапниците на новата регулатива коментираат дека системот на ЕУ за платежни трансакции е базиран на систем од 80-те години на минатиот век и дека со новата регулатива конечно ќе влезе во 21 век.
Анализи
Победа на неолиберализмот? Светската економија без правила и контрола
Во време на зголемени геополитички тензии и економски неизвесности, сè почесто се поставува прашањето дали светот влегува во нова фаза на економски односи, фаза во која регулаторите ја губат својата улога, а моќта се концентрира кај најсилните држави и корпорации, пренесе Bankar.me.
Анализите укажуваат дека актуелните политики на САД, особено во вториот мандат на претседателот Доналд Трамп, ја редефинираат глобалната економска сцена. Наместо традиционалниот систем на меѓународни правила и институции, сè повеќе доминира пристап кој се темели на директна економска и политичка моќ.
Во таков контекст, американската економија сè повеќе функционира како централизирана структура, каде големите корпорации се вклопуваат во поширока стратегија диктирана од политичкото раководство. Истовремено, институции кои некогаш имаа клучна улога во регулирањето на глобалниот пазар како Светската трговска организација, Обединетите нации и Меѓународниот монетарен фонд се соочуваат со намалено влијание и ограничена способност за делување.
Особено индикативен е внимателниот јазик што го користат овие институции во однос на актуелните конфликти, што според аналитичарите укажува на зголемен притисок и политичка чувствителност.
Овој развој, според дел од економистите, парадоксално може да се толкува како „победа“ на неолибералната економска логика – но не во класичната форма на слободен пазар, туку како глобален простор со минимални ограничувања, каде правилата се диктирани од најмоќните актери.
Во отсуство на ефикасни меѓународни механизми, се отвора прашањето дали светската економија се движи кон состојба на „див запад“, каде секоја држава дејствува според сопствените интереси и капацитети.
Паралелно, некои аналитичари предупредуваат на историски паралели со периодот од 17 до 19 век, кога економската експанзија била тесно поврзана со политичка и воена моќ, а трговските компании функционирале како продолжена рака на државите.
Иако современиот свет е далеку поразвиен и технолошки напреден, дилемата останува иста дали отсуството на правила ќе донесе поголема ефикасност и раст, или ќе доведе до нови кризи и нестабилност на глобално ниво.
Анализи
Цената на златото во остар пад: Пробиено нивото од 4.900 долари
Цената на златото забележа значителен пад во текот на денешната трговска сесија, достигнувајќи го и вториот проектиран ценовен таргет, покажува најновата анализа на Economies.com од 19 март 2026 година.
По пробивањето на поддршката на ниво од 4.900 долари, што претходно беше означено како прв таргет, падот продолжи и кон тестирање на следната клучна зона од 4.800 долари. Аналитичарите оценуваат дека движењето се одвива под влијание на краткорочен негативен тренд, при што цената се движи долж надолен тренд-канал.
Дополнителен притисок врз златото создава тргувањето под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што дополнително ја зацврстува доминацијата на мечешкиот тренд. Сепак, индикаторите за релативна сила сигнализираат можен краткорочен технички одскок, откако претходно влегоа во зона на препродаденост, што може привремено да го забави падот.
Според анализата, доколку цената остане под нивото од 4.900 долари, се очекува продолжување на надолниот тренд со следна цел околу 4.700 долари.
Очекуваниот опсег на тргување за денес се движи помеѓу поддршката на 4.700 долари и отпорот на 5.000 долари, додека генералната прогноза останува негативна.
Анализи
ЕЦБ предупредува: Геополитичките ризици ја загрозуваат стабилноста на европските банки
Европската централна банка предупредува дека растечките геополитички тензии претставуваат сериозен ризик за стабилноста на европскиот банкарски сектор, оценувајќи дека финансиските пазари во моментов недоволно ги вградуваат овие ризици во цените на имотот, што може да доведе до нагли и болни распродажби.
Главната супервизорка на Европската централна банка, Клаудија Бух, во годишниот извештај за банкарски надзор истакна дека сега не е време за олабавување на регулативите, туку за зачувување на постојните заштитни механизми. Таа нагласи дека одржувањето на строгите правила е клучно во услови на зголемени геополитички тензии и предупреди дека нивно слабеење или фрагментација може да ја намали способноста на банките да се справат со финансиски шокови.
Во споредба со САД, каде што веќе речиси една година постепено се ублажуваат банкарските правила, европските регулатори се соочуваат со предизвик да обезбедат конкурентност без да ја загрозат стабилноста. Според Бух, евентуална „трка“ кон поблаги регулативи би ја зголемила ранливоста на финансискиот систем на долг рок.
Иако акциите на банките забележаа пад поради тензиите меѓу САД и Иран, пазарните реакции засега остануваат релативно стабилни, слично како и во периодот на минатогодишната неизвесност поврзана со трговските конфликти и глобалните ризици.
Од Европската централна банка оценуваат дека европските банки во моментов се добро капитализирани и располагаат со соодветни заштитни слоеви. Сепак, Бух предупредува дека високото ниво на неизвесност сè уште не е целосно одразено во пазарните индикатори за финансиски стрес, што може да предизвика ненадејна ревалоризација на ризиците.
Неочекуваните шокови, како што се посочува, би можеле брзо да се прошират низ целиот финансиски систем, поттикнати од комбинацијата на геополитички тензии, пренапумпани пазарни вреднувања, зголемена поврзаност меѓу банките и нетрадиционалните финансиски институции, како и нагли промени во расположението на инвеститорите.
За таа цел, Европската централна банка ја постави зајакнатата отпорност на банките како еден од главните приоритети за оваа година. Во наредниот период, најголемите европски банки ќе бидат подложени на дополнителни тестирања со цел да се обезбеди стабилноста на системот и подготвеноста за справување со потенцијални кризни сценарија.
-
Продуктипред 2 месециШтедењето како резолуција за 2026 – Промо депозитот на Халкбанк како прв чекор
-
Бизниспред 1 месецУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Продуктипред 2 месециКомерцијална банка: Воведуваме ново ниво на сигурност при интернет плаќања со картичка и трансакции преку мБанка
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 1 месецОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 1 месец„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециИзвлечени добитниците од Наградната игра „Биди во акција со секоја трансакција” на Комерцијална банка



