Анализи
И македонските банки ќе мора да овозможат инстант плаќања
Македонските банки ќе мора да дозволат инстант плаќања за граѓаните и компаниите кои ќе се извршуваат во многу кратко време од околу 10 секунди. Тоа значи дека парите од сметката на плаќачот ќе легнат на сметката на примачот за не подолго време од 10 секунди. Ова претставува своевидна револуција во светот на платежните трансакции затоа што примачот веднаш ќе може да располага со парите и да врши натамошни трансфери доколку му се потребни.
Но, инстант плаќањата ќе може да се вршат само во домашниот платен промет, а не и во меѓународниот затоа што тука основна пречка е Законот за девизно работење кој не дозволува граѓаните од земјава туку така да префрлаат пари во странство. Инаку, и во земјите од Европската унија сите банки и платежни институции од 1 јануари следната година ќе мора да извршуваат инстант плаќања, услуга која досега беше достапна на доброволна основа на платежната институција.
Новитет со инстант плаќањата во домашниот платен промет го воведува КИБС заедно со учесниците во платниот систем во земјава – деловните банки, Народната банка и двата трезори при Министерството за финансии и Фондот за здравствено осигурување. Системот за инстант плаќања на кој се работи ќе се состои од две платформи, платформа за централно решение за инстант плаќања и платформа која ќе овозможи канали (решенија) за иницирање и прифаќање инстант плаќања, која ќе биде поврзана директно за централното ИП-решение.
Предвидена е и платформа која за потрошувачите (физички и правни лица) ќе овозможи мобилна апликација преку која ќе може да се иницираат инстант плаќања, а за трговците што ќе прифаќаат инстант плаќања, предвидени се повеќе решенија поддржани од платформата: мобилна апликација за трговци, ИП-платежна апликација за ПОС-терминали, функционалност за ИП кај интернет-продавниците и функционалност за ИП интегрирана во системот на трговецот, согласно неговите потреби.
Придобивките од инстант плаќањата се тоа што плаќачот може да плати од својата сметка во кое било време, каде било и кому било, парите се веднаш достапни за користење за примачот, а трошоците на банките за управување со готовина ќе се намалат.
Дознаваме дека се уште не се испеглани сите детали околу функционирањето на новиот систем за инстант плаќања затоа што банките бараат средствата што ќе ги издвојат на посебна сметка во централната банка за порамнување на инстант плаќањата во реално време да се евидентираат како дел од задолжителната резерва.
Но, останува фактот дека граѓаните и компаниите нема да можат да вршат инстант плаќања кон странство затоа што Законот за девизно работење строго забранува брзи и нерегулирани одливи на финансиски средства од земјава затоа што тоа може да предизвика големи одливи и нарушување на монетарната стабилност и на девизниот курс.
Инаку, од почетокот на следната година инстант плаќања ќе мора задолжително да дозволат и банките и платежните институции во еврозоната, а неколку месеци подоцна и во целата Европска унија.
Европскиот парламент формално ја одобри легислативата, која наложува плаќањата помеѓу граѓаните и компаниите да се вршат во рок од 10 секунди, во кои е вклучена и нотификација дека примачот ги примил парите.
Во овие 10 секунди платежната институција треба:
- Да го провери идентитетот на примачот
- Да провери евентуална измама
- Да провери евентуални забрани и казни
Познавачите коментираат дека овој новитет навистина е голем предизвик за многу банки и платежни институции, кои ќе треба да ги ревидираат своите инструменти за мониторирање на трансакциите и за превенција од злоупотреби и измами.
Според новата регулатива, сите платежни институции ќе мора да им обезбедат на своите клиенти опција во кој било период од денот да вршат кредитен трансфер што нема да трае подолго од 10 секунди од моментот на одобрување. Трошокот за инстант плаќањата не смее да биде повисок од тој за редовни кредитни трансфери, за кои пак некогаш се потребни повеќе денови за да се извршат.
Според агенцијата Ернст и Јанг, на крајот од 2021 година само 11% од кредитните трансфери во ЕУ биле извршени со брзи плаќања. Комесаријатот за надоместоци за финансиски услуги во Брисел проценува дека близу 200 милијарди евра се заглавени секој ден во транзитот на кредитните трансфери во европскиот финансиски систем.
Со овие новитети, ЕУ сака да се доближи на Бразил, Индија, Австралија и Велика Британија, каде инстант плаќањата растат многу брзо. Застапниците на новата регулатива коментираат дека системот на ЕУ за платежни трансакции е базиран на систем од 80-те години на минатиот век и дека со новата регулатива конечно ќе влезе во 21 век.
Анализи
Златото покажува знаци на закрепнување по позитивни технички сигнали
Цената на златото забележа раст во последното интрадневно тргување, поддржана од подобрување на техничките индикатори и задржување на цената над 50-периодниот експоненцијален подвижен просек (EMA50).
Според техничката анализа на Economies.com, пробивањето на краткорочната надолна корективна тренд-линија дополнително го зајакнало позитивниот моментум и ги зголемило изгледите за продолжување на тековното закрепнување.
Дополнителен сигнал доаѓа и од индикаторите за релативна сила, кои почнале да покажуваат позитивни движења откако претходно достигнале длабоко препродадени нивоа.
Ваквата динамика укажува на подобрување на куповниот интерес и на посилна нагорна реакција на цената во краток рок.
Сепак, понатамошното движење на златото ќе зависи од тоа дали позитивниот технички моментум ќе се задржи и дали цената ќе успее да ги надмине следните нивоа на отпор.
Анализи
Силен раст на Волстрит, во плус и азиските берзи
Цените на акциите на Волстрит забележаа силен раст во понеделникот, поттикнати од падот на цените на нафтата и приносите на американските обврзници, додека технолошкиот сектор беше меѓу главните двигатели на позитивното расположение на пазарите.
Индексот Dow Jones порасна за 0,71% и достигна 52.048 поени, S&P 500 се зголеми за 1,49% на 7.764 поени, додека Nasdaq скокна за 2,26% и достигна рекордни 27.122 поени.
Најсилен раст забележаа акциите на производителите на чипови, во услови на очекувања дека технолошките компании ќе продолжат со големи инвестиции во развојот на вештачката интелигенција.
Акциите на AMD, Intel и Arm Holdings пораснаа меѓу 10 и 17%, додека индексот PHLX Semiconductor се зголеми за 4,3%.
Од 11-те главни сектори во индексот S&P 500, осум ја завршија трговската сесија во плус. Најголем раст забележаа комуникацискиот сектор со 4,2% и информатичкиот сектор со 2,4%.
Позитивното расположение меѓу инвеститорите беше поддржано и од четвртиот последователен ден на пад на цените на нафтата, што ги зголеми очекувањата дека инфлациските притисоци би можеле да ослабнат.
Истовремено, приносот на десетгодишните американски државни обврзници падна под психолошки важната граница од 5%.
Позитивниот тренд од Волстрит се пренесе и на азиските пазари. Индексот MSCI Asia-Pacific утрово беше во плус за 0,8%.
Берзите во Индија, Австралија, Шангај, Хонг Конг и Јужна Кореја забележаа раст меѓу 0,1 и 0,9%, додека јапонската берза беше затворена поради празник.
Анализи
Горивата во ЕУ на рекордно ниво, дизелот може дополнително да поскапи во октомври
Цените на бензинот и дизелот во Европската унија достигнаа рекордни нивоа, а дополнителен притисок врз цените создаваат високите рафинериски маржи и нарушувањата во снабдувањето со енергенси.
Според податоците на Европската комисија, пондерираната просечна цена на бензинот во ЕУ на 14 септември изнесувала 2,063 евра за литар, додека дизелот достигнал 2,159 евра за литар. Тоа се највисоки нивоа откако Европската комисија ја води оваа статистика од 2005 година.
Со актуелните цени, за полнење резервоар од 50 литри во просек се потребни околу 103 евра за бензин и 108 евра за дизел.
Цените значително се разликуваат меѓу земјите членки. Бензинот бил најевтин на Малта, со цена од 1,34 евра за литар, а најскап во Данска – 2,56 евра. Кај дизелот, цените се движеле од 1,21 евро на Малта до 2,51 евро за литар во Финска.
Рафинериските маржи дополнително ги зголемуваат цените
Освен поскапувањето на суровата нафта, врз крајната цена на горивата силно влијаат и зголемените трошоци за преработка и рафинериските маржи.
Експерти на Европската централна банка за Euronews Business оценуваат дека маржите кај бензинот веќе го достигнале својот врв во август, додека кај дизелот највисокото ниво се очекува во октомври.
Според нивните проценки, во третата недела од септември рафинериските маржи учествувале со околу 0,41 евро по литар во малопродажната цена на дизелот во еврозоната, односно околу 19 проценти. Кај бензинот нивниот удел бил околу 0,17 евра за литар или осум проценти.
Од почетокот на 2026 година просечната цена на бензинот во ЕУ е зголемена за околу 29 проценти, а дизелот за речиси 40 проценти.
Нарушувањата во снабдувањето остануваат ризик
Растот на цените се поврзува и со нарушувањата на глобалните енергетски текови по ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток и проблемите во транспортот преку Ормускиот Теснец.
Во одреден период цената на референтната нафта Brent надминала 126 долари за барел, додека пред почетокот на кризата се движела околу 72 долари.
Дополнителен ризик за европскиот пазар претставуваат и проблемите во снабдувањето со сурова нафта. Според информациите објавени од Bloomberg, Saudi Aramco известила дел од европските рафинерии дека во октомври нема да добијат нафта според долгорочните договори поради нарушувања во транспортната инфраструктура.
ЕЦБ предупредува дека нови проблеми во снабдувањето со енергија би можеле да ги задржат цените на високо ниво подолг период.
Според проценките на експертите, позначително намалување на цените би зависело од стабилизирање на состојбата на Блискиот Исток, нормализирање на транспортот преку Ормускиот Теснец и обновување на нормалното работење на рафинериите.
-
Банкипред 2 месециПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја почнува исплатата на јулските пензии на 31 јули
-
Банкипред 2 месециТони Стојановски останува на чело на НЛБ Банка: Народната банка даде зелено светло за нов четиригодишен мандат
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува специјалист за Управување со ризици/финансии
-
Кариерапред 1 месецНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати јулската пензија
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати паричната помош за корисниците на социјална, детска и цивилна заштита





