Цените на нафтата на меѓународните пазари повторно ја надминаа границата од 110 долари за барел, поттикнати од засилените геополитички тензии по најновите случувања на Блискиот Исток. Во вторник наутро, барел нафта од типот Brent се тргуваше меѓу 113 и 114 долари.

На лондонскиот пазар, цената на нафтата Brent се зголеми за 2,44 долари во однос на затворањето во петокот и достигна 110,61 долари за барел. Во текот на минатата недела, цените накратко ја надминаа и границата од 126 долари, по што следеше корекција надолу. На американскиот пазар, пак, нафтата од типот WTI поскапе за 1,38 долари и достигна цена од 103,32 долари за барел.

Во фокусот на пазарите е новата иницијатива на американскиот претседател Доналд Трамп, која има за цел да го олесни транзитот на бродови блокирани во Ормутскиот теснец. Тој најави дека САД ќе започнат активности за извлекување бродови од неутрални земји, опишувајќи ја акцијата како „хуманитарен потег“ насочен кон помош на држави кои не се вклучени во конфликтот меѓу САД, Израел и Иран.

Истовремено, Иран упати закани дека ќе реагира на секое присуство на странски воени сили во теснецот. Иранските власти предупредија дека сите бродови ќе мора да се координираат со нивните вооружени сили при преминување, а во спротивно би можеле да бидат цел на напади.

Дополнителна неизвесност создадоа извештаи на иранските медиуми за наводни инциденти со американски воени бродови, кои не беа независно потврдени. Американски претставници ги негираа ваквите информации.

Тензиите го зголемуваат стравот од подолготрајно нарушување на сообраќајот низ Ормускиот теснец, кој е еден од најважните светски патишта за транспорт на нафта.

Според податоците на ОПЕК, цената на барел од нивната референтна кошничка во петокот изнесувала 121,11 долари, што е значително зголемување во однос на претходниот ден.

Аналитичарите предупредуваат дека неизвесноста околу развојот на ситуацијата на Блискиот Исток ќе продолжи да има силно влијание врз движењето на цените на нафтата на светските пазари.

Валутниот пар евро/долар го продолжи падот во текот на последното интрадневно тргување, при што го проби нивото на поддршка од 1,1690. Овој потег се смета за негативен сигнал, кој укажува на продолжување на краткорочниот корективен надолен тренд.

Цената во моментов се движи долж поддржувачка тренд линија, што укажува на стабилен и контролиран пад, со постојан притисок врз еврото во однос на американскиот долар.

Дополнителен негативен фактор претставува тоа што парот се тргува под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што ги намалува шансите за брзо закрепнување на краток рок.

Во исто време, индикаторите за релативна сила продолжуваат да испраќаат негативни сигнали. Иако делумно е ублажена состојбата на препродаденост, тоа му дава простор на курсот да го продолжи падот и да бележи нови загуби во наредниот период.

Европската унија ќе воведе ограничување на плаќањата во готово до 10.000 евра, кое ќе почне да се применува од јули 2027 година. Одлуката е донесена во 2024 година како дел од пакет мерки за борба против перење пари, во рамки на Регулативата 2024/1624.

Лимитот се однесува на плаќања за стоки и услуги кога барем една страна во трансакцијата е правно лице, односно компанија или фирма. Тоа значи дека граѓаните нема да можат, на пример, да купат автомобил од 50.000 евра во автосалон и да го платат целосно во готово.

Сепак, ова ограничување не важи за трансакции меѓу физички лица. Така, купување половен автомобил од друг граѓанин и натаму ќе може да се изврши во износ поголем од 10.000 евра, зависно од националните правила на секоја земја членка.

Регулативата им остава простор на државите членки да воведат и пониски лимити. Вакви ограничувања веќе постојат во одредени земји, како што е Италија.

Иако во јавноста се појавија шпекулации дека ЕУ со оваа мерка сака да ја укине готовината, експертите нагласуваат дека не станува збор за забрана, туку за ограничување на користењето кеш за поголеми суми. Граѓаните и компаниите ќе можат и понатаму да користат готовина за помали трансакции.

Главната цел на мерката е спречување на перење пари и финансирање тероризам, како и намалување на анонимните големи трансакции. Со воведувањето на лимитот, ЕУ има намера да насочи повеќе плаќања кон системи што можат да се следат, со што се намалува просторот за злоупотреби.

Според проценките на Обединетите нации, на глобално ниво секоја година се перат меѓу два и пет проценти од светскиот БДП, односно до 1,87 милијарди евра. Дополнително, извештај од 2023 година покажал дека околу 70 проценти од криминалните мрежи во ЕУ користат перење пари за финансирање на своите активности, при што најчесто се користи готовина.

Во рамки на пакетот мерки, ќе биде формирано и ново европско тело за борба против перење пари со седиште во Франкфурт, кое ќе добие целосни овластувања од 2027 година.