Почетокот на неделата донесе нова доза неизвесност и паника на глобалните финансиски пазари. Со најновите потези на американскиот претседател Доналд Трамп и неговата агресивна царинска политика, инвеститорите ширум светот се соочија со еден од најтешките удари во последните години. Загриженоста за иднината на глобалната трговија, заканата од растечка инфлација и зголемените стравувања од економска рецесија креираа совршена бура на берзите.

Она што почна како предупредувачки сигнал во петокот, ескалираше во целосен финансиски потрес денес, понеделник таканаречен „Црн понеделник“, по примерот на истоимените падови во историјата. Берзанските индекси се во слободен пад, добивките се топат, а пазарите се тресат под тежината на политичките и економските тензии.

Берзански шок предизвикан од политиката на Трамп

Американскиот претседател Доналд Трамп, со најновиот бран на реципрочни царини, предизвика длабока недоверба меѓу инвеститорите. Резултатот е масовна распродажба на акциите и драматичен пад на берзанските индекси низ целиот свет.

Во текот на денешното тргување, германскиот индекс DAX падна за 10,4% на 18.489 поени – првпат под границата од 20.000 поени од почетокот на јануари. Иако во следните два часа загубата беше намалена на околу 7%, целата добивка од почетокот на годината беше избришана.

Паника и на азиските пазари

Ниту азиските берзи не беа поштедени. Индексот Никеи во Јапонија падна за 6,7%, Шангајската берза загуби 7,3%, а Ханг Сенг во Хонг Конг доживеа пад од високи 12,5%. Падовите во Азија дополнително ги засилија стравувањата за домино-ефект на глобалниот финансиски систем.

Волстрит под притисок

На Волстрит, фјучерсите на Dow Jones се во минус за 4,0 процентни поени, додека Nasdaq 100 бележи пад од 5,8%, што најавува продолжување на падот започнат уште во петокот.

Трамп не презема одговорност

И покрај драматичниот пад на светските берзи, Трамп не покажува загриженост. Напротив, тој изјави: „Мислам дека работите одат многу добро. Пазарите ќе процветаат, акциите ќе растат, земјата ќе цвета.“ Претседателот тврди дека не сакал да предизвика пад, но дека понекогаш „треба да се земе лек за нешто да се поправи“.

Вчеравечер, тој дополнително ја подгреа паниката, нагласувајќи дека царините нема да бидат повлечени додека не се „реши проблемот“ со трговскиот дефицит на САД.

ЕУ и Кина веќе реагираат

Европските министри за трговија денеска одржуваат итен состанок во Луксембург, каде се дискутира за стратегија со која ќе се изврши притисок врз САД да ги намалат царините.

Од своја страна, Кина веќе најави контрамерки – нови увозни царини од 34% за американски производи и ограничувања за извоз на ретки метали, што само ќе го зголеми геополитичкиот и економскиот ризик.

Трамп против светот – политика што го изолира Вашингтон?

Последните потези на американскиот претседател Доналд Трамп, особено политиката на реципрочни тарифи и агресивниот протекционизам, сѐ појасно ја исцртуваат новата геоекономска реалност. Наместо да ја зајакне глобалната позиција на САД, оваа стратегија изгледа како бумеранг што го удира токму Вашингтон.

Со своите постапки, Трамп успеа да направи нешто што до неодамна изгледаше невозможно – да го обедини Истокот. Кина, како водечки глобален конкурент, не само што одговори со реципрочни мерки, туку во името на Јапонија и Јужна Кореа доби и неочекувани сојузници во својата трговска офанзива. Истовремено, Трамп сериозно ги наруши односите со традиционалните сојузници на САД – Европската унија, Канада и други западни економии, кои сега САД ги третира како трговски противници, наместо партнери.

Резултатот? Светот се реорганизира без САД во центарот, додека финансиските пазари плаќаат висока цена за политичката авантура од Белата куќа. Трамп можеби се обидува да ја направи „Америка повторно голема“, но во реалноста, неговата политика сѐ повеќе ја изолира земјата и ја турка кон конфронтација со светот што веќе не чека американско одобрение за да тргува, инвестира и расте.