Connect with us

Банки

Советoт на Народната банка донесе нови макропрудентни мерки за понатамошно јакнење на отпорноста на банкарскиот сектор

Објавено

на

Советoт на Народната банка, на редовната седница одржана на 28 април 2023, во насока на понатамошно јакнење на отпорноста на банкарскиот сектор, донесе одлука за воведување макропрудентни мерки за квалитетот на кредитната побарувачка, согласно со европската практика. Согласно со Законот за финансиска стабилност којшто  стапи на сила минатата година, во декември 2022 година, Советот усвои одлука со која се воведоа макропрудентните инструменти за квалитетот на кредитната побарувачка, односно прецизно се определи методологијата за пресметување на показателите преку кои се следи способноста на физичкото лице да ги отплаќа месечните обврски врз основа на кредити, како и соодносот помеѓу износот на кредит и вредноста на заложениот недвижен имот.

Со новововедените макропрудентни мерки се продолжува со јакнење на  макропрудентната рамка преку утврдување на максимални вредности за овие показатели на системска основа. Макропрудентните мерки се изготвени во консултации со Меѓународниот монетарен фонд, а се во линија со препораките на европските институции. Максималните вредности се утврдени врз основа на детална анализа на податоци обезбедени од страна на банките и штедилниците и не отстапува значајно од најчесто применуваната висина на овие показатели од нивна страна. Со преземените мерки превентивно се делува за спречување на кумулирање на системски ризици во сегментот на домакинствата и на пазарот на недвижности.

На истата седница беше усвоен и Годишниот извештај на Народната банка за 2022 година, во кој се наведува дека и покрај предизвиците кои ги наметна руската војна во Украина, минатата година беше задржана стабилноста на девизниот курс на денарот, кон крајот на годината започна да забавува инфлацијата, додека девизните резерви беа одржани на адекватно ниво. Во услови на стратегија на „де факто“ фиксен девизен курс на денарот во однос на еврото, имаше потреба од промени во монетарната политика заради стабилизирање на инфлациските очекувања и инфлацијата на среден рок, одржување на стабилноста на домашната валута, притоа имајќи ги предвид  и промените на монетарната политика на Европската централна банка. За таа цел, Народната банка уште од крајот на 2021 година започна со постепено нормализирање на монетарната политика, што беше направено преку соодветно управување со ликвидноста, како и со постепено зголемување на основната каматна стапка во неколку наврати, почнувајќи од април 2022 година. И покрај предизвиците при оперативното водење на политиките во услови на општа глобална неизвесност, Народната банка и во 2022 година посветено работеше и спроведе низа програмски активности, во насока на натамошно зајакнување на регулаторната рамка, осовременување на расположливиот сет на инструменти, зголемување на транспарентноста и општествената одговорност. Преземени се бројни активности за создавање предуслови за спроведување на новиот Закон за платежни услуги и платни системи (подготвени се и донесени 25 подзаконски акти), со што ќе се овозможи влез на нови даватели на платежни услуги, ќе се зголеми конкуренцијата, квантитетот и квалитетот на платежните услуги, а исто така и се зајакнува заштитата на потрошувачите. Народната банка започна со објавување нови статистички податоци за показателот должнички хартии од вредност исполнувајќи го највисокиот меѓународен статистички стандард СДДС плус, а исто така меѓу податоците и показателите за банкарскиот систем, почна да објавува и квартални податоци за  кредитите за зелено финансирање одобрени на домаќинствата и нефинансиските друштва. На иницијатива на Народната банка, а заради создавање услови за поддршка на развојот на финтек-секторот, финансиските регулатори склучија Меморандум за соработка со кој се поставува систем преку кој регулаторите координирано ќе дејствуваат (Комитет за финтек), во однос на  спроведувањето на националната Стратегија за финтек-секторот, која беше подготвена од Народната банка и усвоена од Комитетот за финтек. Централната банка продолжи и со засилени активности во доменот на финансиската едукација со што придонесува за подигањето на финансиската писменост и финансиската инклузија на населението во нашата земја.

Советот на Народната банка го усвои и Извештајот за ризиците во банкарскиот сектор во 2022 година. Во него се наведува дека и покрај неизвесното макроекономско окружување, предизвикано од глобални фактори, а пропратено со енергетска криза, раст на инфлацијата и затегнување на финансиските услови, банкарскиот систем продолжи со непречено вршење на финансиското посредување. Во 2022 година, банките обезбедија највисок годишен кредитен раст во последните десетина години, што се должи на корпоративниот сектор, а  кредитите на домаќинствата остварија поумерен раст. На страна на изворите на средства, депозитите од нефинансиските субјекти бележеа променливи движења во текот на 2022 година, што резултираше со побавен годишен раст во споредба со претходната година. Носител на депозитниот раст во 2022 година беа депозитите од домаќинства, но и депозитите од претпријатија бележат раст. Склоноста на депонентите за чување на своите средства во девизи беше повисока, но со мерките кои ги презеде Народната банка со задолжителната резерва, се поттикна повисок раст на депозитите во денари во последните месеци од 2022 година, што се очекува да продолжи и во иднина.

Изложноста банкарскиот систем на ризиците е умерена, а спроведеното стрес-тестирање покажува задоволителна отпорност на банкарскиот систем на симулираните шокови. Ликвидноста на банкарскиот систем е на задоволително ниво, а солвентноста се подобри во 2022 година, при што стапката на адекватност на капиталот достигна највисоко ниво за последните десетина години, од 17,7%. Соодветната капитализираност на банките е многу значајна за справување со различни предизвици при надолните фази од економските циклуси и во кризни услови. Квалитетот на кредитното портфолио се подобри со оглед на намалувањето на вкупните нефункционални кредити и на нивното учество во вкупните кредити до историски најниското ниво од 2,9%. Учеството на нефункционалните во вкупните кредити се намали и кај двата сектора, и изнесува 3,9%, во портфолиото на корпоративни кредити и 1,9%, во кредитното портфолио составено од домаќинства. Сепак со оглед на неизвесното окружување, неопходно е натамошно прудентно однесување.

Банки

Силен прв квартал за НЛБ Банка со добивка од близу 12 милиони евра

Објавено

на

НЛБ Банка успешно ги заокружи првите три месеци од годинава, покажува анализата на финансиските резултати на Банката за периодот од 01.01.2026 до 31.03.2026 година. Како резултат на доследно спроведување на планот за 2026 и иницијативите од „Стратегијата 2030“, оперативната ефективност и засилените продажни активности, но и ефикасното управување со ризиците и унапредување на корисничкото искуство, во првиот квартал од годината, НЛБ Банка забележа раст во сите сегменти од деловното работење.

Во анализираниот период, НЛБ Банка оствари нето добивка во износ од 732,2 милиони МКД, а вкупната актива на Банката достигна 154,3 милијарди МКД, што претставува годишен раст од 21,7%.

Потврдувајќи ја својата улога на активен финансиер на реалната економија, НЛБ Банка ги зголеми кредитите кон небанкарскиот сектор на 104,7 милијарди МКД, што претставува годишен раст од 21,8%. Истовремено, потврда за големата доверба на депонентите е и зголемувањето на депозитната база на Банката на годишно ниво за 15,8%, при што депозитите на комитенти достигнаа 116,6 милијарди МКД.

Иновации, одржливост и раст фокусиран на клиентите

Како еден од двигателите на иновации во банкарскиот сектор во земјата, НЛБ Банка во првиот квартал од 2026 година, направи динамичен исчекор преку активности насочени кон одржлив раст, дигитална трансформација и унапредување на корисничкото искуство.

Во март годинава, НЛБ Банка обезбеди 30 милиони евра од ЕБОР од Рамката за финансирање поврзана со зелени резултати на Западен Балкан (WB GOLD), позиционирајќи се како носител на првиот, и до сега најголем кредит во земјата за поддршка на зелената транзиција на бизнис секторот.

Фокусот кон идните генерации и нивната финансиска независност беше заокружен со лансирањето на пакетот за млади „NLB Next“.

Истовремено продолжи и модернизацијата на експозитурите како дел од проектот за трансформација на деловната мрежа на Банката, во рамките на кој беше отворена нова, современа експозитура во центарот на Скопје.

Активностите беа надополнети и со низа општествено одговорни иницијативи во насока на поддршка на спортот, културата и образованието. 

Награди и признанија

Во првиот квартал, НЛБ Банка доби две престижни признанија – по осми пат „Најдобра банка“ во Македонија и за прв пат, „Најдобра дигитална банка“ во регионот на Централна и Источна Европа според критериумите на финансискиот магазин EMEA Finance Europe од Лондон. Признанијата се потврда за извонредните перформанси и отпорноста, иновациите и трансформативната улога на Банката кон дигиталните технологии и вештачката интелигенција, како и обликувањето на иднината на банкарството во земјата и споменатиот регион.

Трансформацијата како двигател кон „Стратегијата 2030“

НЛБ Банка и натаму ќе продолжи да биде поддршка на населението и бизнис секторот во земјата, давајќи притоа значаен придонес во макроекономскиот и финансискиот амбиент на државата. Годинава, а во рамки на „Стратегијата 2030“, Банката ќе реализира повеќе стратешки иницијативи поврзани со дигитално вклучување на правните лица, дигитализација на дополнителни кредитни продукти за домаќинствата, инстант плаќањата, надградба на платформата за Контакт-центарот и имплементација на вештачка интелигенција. Во 2026 година, продолжуваат следните фази од трансформација на деловната мрежа на Банката, активностите од стратегијата за транзиција во управувањето со готовината, програмата за луѓе, таленти и организациска култура, но и вложувања во заедницата преку активности за поддршка на спортот, културата, образованието и ранливите категории граѓани.

Продолжи со читање

Банки

Народната банка ја додели Годишната награда за млади истражувачи за 2026 година

Објавено

на

По повод денот на монетарната самостојност, Народната банка традиционално ја додели Годишната награда за млади истражувачи за најдобар труд од областа на макроекономијата и банките и банкарските системи. Добитник на првата награда за 2026 година е авторот Стефан Таневски, за трудот со наслов „Дали може институционалната интеграција на берзите од Западен Балкан да ја зајакне монетарната трансмисија?“ (Can Institutional Integration of Western Balkans’ Stock Exchanges Strengthen Monetary Transmission?). Трудот се фокусира на каналот на цените на средствата, како механизам преку кој се пренесуваат сигналите на монетарната политика во економијата. Се посочува дека интеграцијата на берзите од Западниот Балкан може значително да ја подобри оваа трансмисија, преку побрза и поефикасна реакција на цените на акциите на промените во каматните стапки и монетарните сигнали, при што се укажува дека структурата на финансискиот систем е директно поврзана со ефективноста на монетарната политика.

По повод доделувањето на наградата, во Народната банка се одржа средба меѓу наградениот истражувач и гувернерот д-р Трајко Славески, директорката на Секторот за монетарна политика, истражување и статистика Султанија Бојчева-Терзијан (претседателка на Одборот за оценување трудови) и самостојните советнички во Дирекцијата за монетарна политика и истражување Даница Уневска Андонова и Дијана Јаневска-Стефанова (членки на Одборот), како и вицегувернерите Ана Митреска и Игор Величковски.

На средбата се разменија мислења за наградениот труд и за значењето на истражувачката работа во процесот на носење политики засновани на докази. Особен акцент беше ставен на поддршката што Народната банка постојано им ја дава на младите истражувачи, заради унапредување на истражувачката дејност во земјава. Имено, во изминатите дваесет години, токму преку оваа награда, Народната банка активно придонесува за поттикнување на истражувачката активност кај младите во областа на макроекономијата и банкарството, зголемувајќи го нивниот научен придонес со практична вредност при носењето на економските политики.

Според традицијата, наградениот труд ќе биде презентиран на некоја од следните сесии на Клубот на истражувачите на Народната банка, којшто функционира како платформа за развој на истражувачката мисла и мрежа за поврзување на експертите од овие области. 

Доделувањето на наградата е дел од одбележувањето на 34-годишнината од монетарното осамостојување и формирањето на Народната банка, а истовремено во година кога Народната банка слави и 80 години централнобанкарско работење во земјава.

Продолжи со читање

Банки

Народната банка издаде согласност за именување на Николај Бебов во Надзорниот одбор на УНИБанка

Објавено

на

УНИБанка АД Скопје информира дека Народна банка на Република Северна Македонија на 23 април 2026 година издала согласност за именување на Николај Бебов за независен член на Надзорниот одбор на Банката, со мандат од четири години.

Претходно, Собранието на УНИБанка на 9 март 2026 година донесе одлука за именување на Антонио Валентинов Дичев и Николај Бебов како нови членови на Надзорниот одбор за истиот мандатен период.

Кој е Николај Бебов?

Николај Бебов е магистер по право на Универзитетот „Колумбија“ во Њујорк и дипломиран правник на Универзитетот „Св. Климент Охридски“ во Софија. Тој е ко-основач и партнер во правната канцеларија „Tsvetkova Bebov & Partners“ и важи за еден од водечките експерти во Бугарија во областа на банкарското и финансиското право, како и пазарите на капитал.

Во текот на својата кариера, Бебов учествувал како експерт во повеќе значајни проекти во Македонија, меѓу кои и проекти поддржани од Европска банка за обнова и развој (ЕБОР), како и иницијативи поврзани со развој на законодавството за пазарите на капитал.

Неговото професионално искуство опфаќа трансакции на пазарите на капитал, IPO и листинзи, корпоративно управување, банкарско кредитирање, како и регулаторни рамки поврзани со банкарска стабилност и управување со ризици.

Тој има богато искуство во трансакции на пазарите на долгови и акции, IPO, листинзи, корпоративно управување, банкарско кредитирање, проектно и аквизициско финансирање, како и во регулаторни прашања поврзани со CRR, CRD и BRRD, вклучително и теми од областа на банкарската стабилност, резолуција и управување со ризици.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange