Банки
Советoт на Народната банка донесе нови макропрудентни мерки за понатамошно јакнење на отпорноста на банкарскиот сектор
Советoт на Народната банка, на редовната седница одржана на 28 април 2023, во насока на понатамошно јакнење на отпорноста на банкарскиот сектор, донесе одлука за воведување макропрудентни мерки за квалитетот на кредитната побарувачка, согласно со европската практика. Согласно со Законот за финансиска стабилност којшто стапи на сила минатата година, во декември 2022 година, Советот усвои одлука со која се воведоа макропрудентните инструменти за квалитетот на кредитната побарувачка, односно прецизно се определи методологијата за пресметување на показателите преку кои се следи способноста на физичкото лице да ги отплаќа месечните обврски врз основа на кредити, како и соодносот помеѓу износот на кредит и вредноста на заложениот недвижен имот.
Со новововедените макропрудентни мерки се продолжува со јакнење на макропрудентната рамка преку утврдување на максимални вредности за овие показатели на системска основа. Макропрудентните мерки се изготвени во консултации со Меѓународниот монетарен фонд, а се во линија со препораките на европските институции. Максималните вредности се утврдени врз основа на детална анализа на податоци обезбедени од страна на банките и штедилниците и не отстапува значајно од најчесто применуваната висина на овие показатели од нивна страна. Со преземените мерки превентивно се делува за спречување на кумулирање на системски ризици во сегментот на домакинствата и на пазарот на недвижности.
На истата седница беше усвоен и Годишниот извештај на Народната банка за 2022 година, во кој се наведува дека и покрај предизвиците кои ги наметна руската војна во Украина, минатата година беше задржана стабилноста на девизниот курс на денарот, кон крајот на годината започна да забавува инфлацијата, додека девизните резерви беа одржани на адекватно ниво. Во услови на стратегија на „де факто“ фиксен девизен курс на денарот во однос на еврото, имаше потреба од промени во монетарната политика заради стабилизирање на инфлациските очекувања и инфлацијата на среден рок, одржување на стабилноста на домашната валута, притоа имајќи ги предвид и промените на монетарната политика на Европската централна банка. За таа цел, Народната банка уште од крајот на 2021 година започна со постепено нормализирање на монетарната политика, што беше направено преку соодветно управување со ликвидноста, како и со постепено зголемување на основната каматна стапка во неколку наврати, почнувајќи од април 2022 година. И покрај предизвиците при оперативното водење на политиките во услови на општа глобална неизвесност, Народната банка и во 2022 година посветено работеше и спроведе низа програмски активности, во насока на натамошно зајакнување на регулаторната рамка, осовременување на расположливиот сет на инструменти, зголемување на транспарентноста и општествената одговорност. Преземени се бројни активности за создавање предуслови за спроведување на новиот Закон за платежни услуги и платни системи (подготвени се и донесени 25 подзаконски акти), со што ќе се овозможи влез на нови даватели на платежни услуги, ќе се зголеми конкуренцијата, квантитетот и квалитетот на платежните услуги, а исто така и се зајакнува заштитата на потрошувачите. Народната банка започна со објавување нови статистички податоци за показателот должнички хартии од вредност исполнувајќи го највисокиот меѓународен статистички стандард СДДС плус, а исто така меѓу податоците и показателите за банкарскиот систем, почна да објавува и квартални податоци за кредитите за зелено финансирање одобрени на домаќинствата и нефинансиските друштва. На иницијатива на Народната банка, а заради создавање услови за поддршка на развојот на финтек-секторот, финансиските регулатори склучија Меморандум за соработка со кој се поставува систем преку кој регулаторите координирано ќе дејствуваат (Комитет за финтек), во однос на спроведувањето на националната Стратегија за финтек-секторот, која беше подготвена од Народната банка и усвоена од Комитетот за финтек. Централната банка продолжи и со засилени активности во доменот на финансиската едукација со што придонесува за подигањето на финансиската писменост и финансиската инклузија на населението во нашата земја.
Советот на Народната банка го усвои и Извештајот за ризиците во банкарскиот сектор во 2022 година. Во него се наведува дека и покрај неизвесното макроекономско окружување, предизвикано од глобални фактори, а пропратено со енергетска криза, раст на инфлацијата и затегнување на финансиските услови, банкарскиот систем продолжи со непречено вршење на финансиското посредување. Во 2022 година, банките обезбедија највисок годишен кредитен раст во последните десетина години, што се должи на корпоративниот сектор, а кредитите на домаќинствата остварија поумерен раст. На страна на изворите на средства, депозитите од нефинансиските субјекти бележеа променливи движења во текот на 2022 година, што резултираше со побавен годишен раст во споредба со претходната година. Носител на депозитниот раст во 2022 година беа депозитите од домаќинства, но и депозитите од претпријатија бележат раст. Склоноста на депонентите за чување на своите средства во девизи беше повисока, но со мерките кои ги презеде Народната банка со задолжителната резерва, се поттикна повисок раст на депозитите во денари во последните месеци од 2022 година, што се очекува да продолжи и во иднина.
Изложноста банкарскиот систем на ризиците е умерена, а спроведеното стрес-тестирање покажува задоволителна отпорност на банкарскиот систем на симулираните шокови. Ликвидноста на банкарскиот систем е на задоволително ниво, а солвентноста се подобри во 2022 година, при што стапката на адекватност на капиталот достигна највисоко ниво за последните десетина години, од 17,7%. Соодветната капитализираност на банките е многу значајна за справување со различни предизвици при надолните фази од економските циклуси и во кризни услови. Квалитетот на кредитното портфолио се подобри со оглед на намалувањето на вкупните нефункционални кредити и на нивното учество во вкупните кредити до историски најниското ниво од 2,9%. Учеството на нефункционалните во вкупните кредити се намали и кај двата сектора, и изнесува 3,9%, во портфолиото на корпоративни кредити и 1,9%, во кредитното портфолио составено од домаќинства. Сепак со оглед на неизвесното окружување, неопходно е натамошно прудентно однесување.
Банки
Европската централна банка уверува: Дигиталното евро нема да ја замени готовината
Дигиталното евро, за кое сè почесто се дискутира во Европа, е замислено како нова форма на јавни пари што ќе им овозможи на граѓаните дополнителна опција за плаќање во дигиталното опкружување, без да ја замени готовината или постојниот банкарски систем.
Според објаснувањата на Европска централна банка, дигиталното евро нема да биде криптовалута, туку дигитална верзија на парите издадени од централната банка, наменета за секојдневни трансакции, онлајн купувања и дигитални плаќања.
Еден од клучните принципи во развојот на проектот е заштитата на приватноста. Од ЕЦБ велат дека личните податоци поврзани со плаќањата ќе бидат достапни само за корисникот и неговата банка или овластен давател на платежни услуги. Во офлајн режим, степенот на доверливост би бил уште повисок, а сите податоци би останале во Европа и би биле заштитени согласно европските стандарди за заштита на податоци.
Граѓаните би ја задржале целосната контрола врз своите средства, а сами би одлучувале кога, како и каде ќе го користат дигиталното евро. Од ЕЦБ нагласуваат дека оваа форма на пари е наменета за секојдневни плаќања и не го менува начинот на кој граѓаните располагаат со своите финансии.
Корисниците нема да отвораат сметки директно во централната банка. Наместо тоа, дигиталното евро ќе се користи преку постојните банки и други овластени платежни институции, кои ќе останат главна контакт точка за клиентите и ќе обезбедуваат поддршка и услуги поврзани со плаќањата.
Воедно, ЕЦБ потенцира дека готовината ќе остане достапна и ќе продолжи да се користи. Дигиталното евро е замислено како дополнување, а не како замена за банкнотите и монетите.
Банката исто така нагласува дека дигиталното евро не треба да се меша со криптоимотот. За разлика од криптовалутите, тоа би било целосно регулирано, би се темелело на сигурна европска инфраструктура и би претставувало јавни пари зад кои стои централната банка.
Сепак, воведувањето на дигиталното евро сè уште не е конечна одлука. За негово официјално воведување потребно е усвојување на соодветна законска рамка од страна на Европски парламент и Совет на Европската Унија.
Од ЕЦБ посочуваат дека во развојот на проектот активно учествуваат граѓани, потрошувачки организации, трговци и даватели на платежни услуги, а нивните мислења ќе продолжат да влијаат врз конечниот изглед на системот.
Основните плаќања со дигитално евро би биле бесплатни за граѓаните, додека за компаниите новиот систем би можел да донесе пониски трансакциски трошоци, поголема конкуренција и поттик за иновации на европскиот пазар на плаќања.
Според европските институции, главната цел на дигиталното евро е да им понуди на граѓаните дополнителен избор во дигиталната економија, со зачувување на приватноста, улогата на банките и достапноста на готовината.
Банки
НЛБ Банка добитник на националната Награда за благосостојба на вработените во рамките на проектот „Предводници на одржливиот развој“
НЛБ Банка е добитник на Награда за благосостојба на вработените, доделена во рамките на проектот „Предводници на одржливиот развој“, инициран од Клубот на одговорни бизниси при Здружението Конект, во партнерство со Министерството за економија и труд на Република Северна Македонија.
Ова значајно национално признание се доделува за најдобрите практики и иновативни решенија што организациите ги применуваат за унапредување на благосостојбата на своите вработени, поттикнување на нивниот професионален развој и создавање работна средина која придонесува за поголема ангажираност, продуктивност и задоволство.

Наградата претставува силна потврда за континуираната посветеност на НЛБ Банка кон градење современа и поддржувачка организациска култура, во која вработените се во центарот на вниманието. Преку бројни иницијативи и програми насочени кон нивниот личен и професионален развој, Банката систематски инвестира во создавање услови за кариерен напредок, баланс помеѓу приватниот и професионалниот живот, како и во унапредување на севкупната благосостојба на својот тим.
„Во НЛБ Банка веруваме дека вложувањето во луѓето е највредната инвестиција во иднината на Банката. За нас, ова признание претставува силна потврда дека вистински и одржливи промени се создаваат тогаш кога вработените се слушнати, вклучени и поддржани. Преку програмите што ги развиваме, не само што поттикнуваме едукација и професионален развој, туку и ги охрабруваме нашите вработени да бидат двигатели на позитивни промени.“ – истакнува по повод наградата Тони Стојановски, Претседател на Управниот одбор на НЛБ Банка Скопје упатувајќи искрена благодарност до Здружението Конект и Министерството за економија и труд на Република Северна Македонија за препознавањето на овие заложби и нивното значење во градењето одговорна и одржлива организациска култура.
Грижата за вработените претставува суштински дел од организациската култура на Банката и е целосно усогласена со принципите на одржливиот развој и одговорното корпоративно работење. Вложувањата во благосостојбата и развојот на вработените ги потврдуваат заложбите на Банката да биде организација која создава трајна вредност за заедницата, општеството и идните генерации.
Банки
ЕБОР ја назначи Екатерина Соловова за нова шефица на канцеларијата во Црна Гора
Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) ја назначи Екатерина Соловова за придружна директорка и шефица на канцеларијата за Црна Гора, а на новата функција ќе стапи на должност на 1 септември 2026 година.
Соловова ќе ги предводи активностите на Банката во Црна Гора, вклучувајќи ја реализацијата на инвестициите, дијалогот за јавни политики и поддршката на реформските процеси во земјата. Таа ќе го наследи Ремон Закарија, кој ќе ја преземе функцијата шеф на канцеларијата на ЕБОР во Ерменија.
Во својата нова улога, Соловова ќе соработува со државните институции, приватниот сектор и меѓународните партнери за поддршка на развојните приоритети на Црна Гора. Меѓу нив се зелената транзиција, зајакнувањето на енергетската безбедност, подобрувањето на конкурентноста на приватниот сектор и поддршката на процесот на пристапување на земјата во Европската Унија.
Таа има повеќе од две децении искуство во развојното финансирање и инвестициската индустрија, стекнато преку ангажмани во Меѓународната финансиска корпорација (IFC), Soros Fund Management, Varde Partners и ЕБОР. Поседува и значително искуство во управување со комплексни проекти и координација на голем број засегнати страни.
Соловова првпат се приклучила на ЕБОР во 2004 година како банкарка во секторот за технологија, медиуми и телекомуникации. По неколкугодишна работа во приватниот инвестициски сектор во Лондон, во 2012 година повторно се вратила во Банката, каде извршувала повеќе високи функции, меѓу кои советничка на претседателот на ЕБОР и придружна директорка за приватен капитал.
Во јули 2021 година беше назначена за шефица на канцеларијата на ЕБОР во Албанија. За време на нејзиниот мандат, Банката инвестирала околу 900 милиони евра во повеќе од 90 проекти, со значително проширување на поддршката за приватниот сектор во областите на обновливите извори на енергија, туризмот, рударството, агробизнисот и финансиските услуги.
ЕБОР ја смета Црна Гора за важно пазарно подрачје, со фокус на одржлива инфраструктура, енергетска транзиција, развој на приватниот сектор и реформи на јавните политики. Од Банката оценуваат дека искуството и резултатите на Соловова ќе бидат значајни за понатамошната реализација на инвестициите и реформите поврзани со европската интеграција и долгорочниот развој на земјата.
-
Останатопред 2 месеци
Управата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 1 месец
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Фондовипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво потсетува на навремено планирање на пензијата
-
Банкипред 2 месециНЛБ Промотивен депозит – Сигурност што доаѓа во вистинско време
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка ќе започне со исплата на дивиденда на 4 мај
-
Бизниспред 4 неделиОд полноќ нови цени на горивата


