Банки
ПРВ КВАРТАЛ ОД СОНИШТАТА ЗА КОМЕРЦИЈАЛНА БАНКА – добивката зголемена за речиси 20,1%!
Во периодот од 01.01. до 31.03.2025 година Комерцијална банка од своето работење оствари позитивен финансиски резултат во износ од 1.416,5 милиони денари наспроти остварениот позитивен финансиски резултат во истиот период минатата година во износ од 1.179,1 милиони денари, што претставува зголемување за 20,1 %. Планираната бруто-добивка за првиот квартал од годинава е остварена со 110,0 %. Позитивниот резултат од работењето е остварен во услови на нагласени ризици од надворешното окружување, особено зголемените геополитички тензии, осцилациите на светските пазари како резултат на неизвесноста од воведените тарифи од страна на САД, како и намалената економска активност на главните трговски партнери на државата.
Остварената добивка пред исправка на вредност, која претставува показател за оперативната способност на Банката да ги покрива расходите од работењето, е за 1,1% поголема во однос на истиот период минатата година. Зголемувањето на добивката пред исправка на вредност главно произлегува од зголемените нето курсни разлики и зголемените нето-приходи од камати.
Дополнително, домашната инфлација забележа одредено забрзување во првиот квартал (достигна 5,0 % и 4,2 % на годишно ниво во февруари и март), што влијаеше НБРСМ да ја води монетарната политика на претпазлив начин.
Вкупните приходи од работењето изнесуваат 2.024,4 милиони денари и бележат зголемување од 1,3% во однос на истиот период минатата година.
Нето-приходите од камата претставуваат основна компонента во формирањето на вкупните приходи од работењето и на 31.03.2025 година истите бележат минимално зголемување од 0,8% во однос на истиот период минатата година. Планот е исполнет со 100,1%. Приходите по основ на камата се зголемени за 1,3%, при што најголем пораст бележат приходите од камата од домаќинствата и нефинансиските друштва како резултат на зголемените пласмани, како и приходите од камата остварени од секторот држава поради зголеменото вложување во државни хартии од вредност. Расходите по основ на камата се зголемени за 5,2% поради зголемените орочени депозити споредено со истиот период минатата година. Нето каматната маржа на ниво на Банката е намалена од 3,94% на крајот од првиот квартал од минатата година, на 3,65% на 31.03.2025 година.
Нето-приходите од провизии и надоместоци на 31.03.2025 година изнесуваат 334,8 милиони денари и во однос на истиот период минатата година бележат минимално намалување од 0,5%. Планот за анализираниот период е остварен со 114,1%.
Нето-приходите од курсни разлики на 31.03.2025 година изнесуваат 113,3 милиони денари и бележат зголемување од 17,3% во однос на истиот период минатата година, во најголем обем поради зголемениот промет на девизниот пазар. Планот за анализираниот период е остварен со 143,4%.
Останатите приходи од работењето на Банката на 31.03.2025 година изнесуваат 87,2 милиони денари и бележат зголемување од 0,9% во однос на истиот период минатата година, главно како резултат на зголемените наплатени претходно отпишани побарувања. Планот е остварен со 27,7%.
Оперативните расходи за периодот 01.01.-31.03.2025 година изнесуваат 553,3 милиони денари и во однос на минатата година се зголемени за 1,8%, во најголем дел како резултат на зголемениот износ на плати и други трошоци за вработените, а во помал
обем и поради зголемената амортизација. Планот е остварен со 78,6%.
Нето исправката на вредност на финансиските средства заклучно со 31.03.2025 година изнесува 49,8 милиони денари и бележи позначително намалување во однос на истиот период минатата година кога изнесуваше 274,6 милиони денари. Намалувањето кај исправката на вредност на финансиските средства во првиот квартал од 2025 година главно се должи на добрата финансиска дисциплина и редовното сервисирање на обврските по кредити од страна на клиентите.
Во периодот од 01.01. до 31.03.2025 година, Банката прокнижи загуба поради оштетување на нефинансиските средства на нето-основа во износ од 4,9 милиони денари, во согласност со регулативата од НБРСМ.
Биланс на состојба
Вкупната актива на Банката на 31.03.2025 година достигна износ од 178.735,1 милиони денари и во однос на декември 2024 година бележи зголемување од 0,1%.
Зголемувањето на вкупната актива во најголем обем се должи на зголемените парични средства, а во помал обем и поради зголемените кредити на комитенти. Планот е остварен со 98,8%.
Паричните средства и паричните еквиваленти бележат зголемување од 9,0%, во најголем дел заради повеќе пласирани депозити во НБРСМ (преку ноќ и до 7 дена) во споредба со декември 2024 година. Планот е остварен со 106,5%.
Средствата за тргување бележат зголемување од 20,4% како резултат на нето-ефектот
од купени и продадени акции. Планот е остварен со 153,2%.
Финансиски средства по објективна вредност преку Билансот на успех определени како такви при почетното признавање во износ од 378,1 милиони денари, се состојат од вложувања во удели во инвестициски фондови.
Кредитите на и побарувањата од банки бележат намалување од 2,5%, како резултат на намалената состојба на орочените депозити со рочност над 3 месеци што се должи на движењата на девизните курсеви во однос на домашната валута. Износот на орочените депозити во оригиналните валути е непроменет. Планот е исполнет со 105,8%.
Кредитите на и побарувањата од други комитенти бележат зголемување од 2,5% како резултат на зголеменото кредитирање на секторите нефинансиски друштва и домаќинства, со поголем придонес на нефинансиските друштва. Планот е остварен со 101,1%.
Вложувањата во хартии од вредност се намалени за 12,6%, главно како резултат на достасани континуирани државни обврзници во денари и поголем износ на достасани од запишани Македонски еврообврзници. Планот е остварен со 86,3%.
Преземените средства врз основа на ненаплатени побарувања бележат намалување од 46,6% по основ на продажби на преземен имот и извршено редовно оштетување на дел од преземениот имот. Истите имаат незначително учество во вкупната актива.
Вкупните депозити (депозити на комитенти и депозити на банки) изнесуваат 153.073,6 милиони денари и бележат намалување од 1,0% во однос на декември 2024 година, главно поради намалените депозити на банките. Планот е остварен со 97,9%.
Обврските по кредити изнесуваат 1.477,9 милиони денари и во однос на декември 2024 година се зголемени за 1,4% како резултат на нето-ефектот од нови повлекувања (вклучително и првата транша од Унгарската кредитна линија наменета за компании, во износ од 76,3 милиони денари) и отплатени доспеани рати од кредитните линии. Истите имаат минимално учество од 0,8% во вкупната пасива на Банката. Планот е остварен со 96,5%.
Акционерскиот капитал и резервите на Банката со состојба 31.03.2025 година достигнаа износ од 22.283,2 милиони денари и во однос на декември 2024 година бележат зголемување од 6,8% главно како резултат на зголемената задржана добивка поради остварената солидна тековна бруто-добивка која е вклучена во оваа позиција. Планот е реализиран со 104,6%.
Комерцијална банка продолжува да демонстрира одржлив раст и финансиска стабилност, при што првиот квартал од 2025 година ја потврдува успешната имплементација на нејзината стратегија за профитабилно и ефикасно работење во услови на макроекономска неизвесност.
Банки
Развојната банка и ЕИБ разговараа за нови кредитни линии за поддршка на македонските компании
Проширување на финансиската поддршка за малите и средни претпријатија, зелената транзиција, дигитализацијата и женското претприемништво биле главните теми на средбата меѓу претставници на Развојната банка на Северна Македонија и Европската инвестициска банка (ЕИБ).
Членовите на Управниот одбор на Развојната банка на Северна Македонија, д-р Ефимија Димовска и Бесим Небиу, оствариле средба со заменик-претседателот на Европската инвестициска банка (ЕИБ), Роберт де Грот, на која разговарале за продолжување и унапредување на меѓусебната соработка.
На средбата била потврдена долгогодишната успешна соработка меѓу двете финансиски институции, во чии рамки досега се реализирани бројни проекти насочени кон поддршка на малите и средни претпријатија и поттикнување на развојот на домашната економија.
Посебен акцент во разговорите бил ставен на можностите за воведување нови поволни кредитни линии, со кои би се обезбедила дополнителна финансиска поддршка за македонските компании. Како приоритетни области биле посочени финансирањето на зелената транзиција, дигиталната трансформација и поттикнувањето на женското претприемништво.
Дополнително, се разговарало и за можноста Европската инвестициска банка да обезбеди техничка помош, со цел полесно идентификување, подготовка, развој и реализација на квалитетни проекти што би придонеле за економскиот раст.
Од Развојната банка истакнуваат дека Европската инвестициска банка останува еден од нејзините најзначајни стратешки партнери и дека соработката ќе продолжи во насока на создавање поповолни услови за финансирање на домашниот бизнис-сектор.
Во фокусот на заедничките активности и натаму ќе бидат малите и средни претпријатија, кои имаат клучна улога во обезбедувањето долгорочен и одржлив раст на македонската економија.
Банки
Странскиот капитал учествува со 82,1% во македонските банки: Како се менува капиталната структура на секторот?
Македонскиот банкарски сектор останува доминантно во странска сопственост, при што последните објавени показатели на Македонската банкарска асоцијација покажуваат дека учеството на странскиот капитал во вкупниот банкарски капитал на крајот од јуни 2026 година изнесувало 82,1 процент.
Во споредба со истиот период минатата година, кога учеството изнесувало 80,47 проценти, станува збор за зголемување од 1,63 процентни поени.
Истовремено, вкупниот капитал и резервите на банкарскиот сектор се зголемиле од 114,95 милијарди денари на крајот од јуни 2025 година на 130,75 милијарди денари една година подоцна.
Тоа претставува зголемување од приближно 15,8 милијарди денари, односно околу 13,7 проценти, што покажува дека капиталната основа на банкарскиот сектор расте паралелно со неговата актива.
Високото учество на странскиот капитал е важна структурна карактеристика на домашното банкарство. Голем дел од банките работат како дел од меѓународни финансиски групации, што може да обезбеди пристап до експертиза, технологии и развиени системи за управување со ризици.
Сепак, странската сопственост сама по себе не претставува гаранција за подобра финансиска успешност или пониски трошоци за клиентите. За таква проценка потребно е да се споредат профитабилноста, капиталната адекватност, квалитетот на кредитите и оперативната ефикасност на поединечните банки.
Дополнително, промените во сопственичката структура можат да произлезат од докапитализации, трансакции со акции и други корпоративни активности, поради што зголемувањето на процентуалното учество на странскиот капитал не треба автоматски да се толкува како влез на нов странски инвеститор.
Во октомври 2026 година, на домашниот пазар се актуелни и капиталните активности на поединечни банки. Силк Роуд Банка неодамна реализираше нова емисија акции во вредност од приближно 3,57 милиони евра, додека претходно беше објавена и намерата на австриската Штаермеркише Шпаркасе групација за преземање на УНИ Банка.
Овие активности се различни по својата природа. Докапитализацијата претставува зголемување на капиталот на постојна банка, додека преземањето се однесува на промена на контролата врз сопственоста и може да биде условено со регулаторни одобренија.
Од аспект на финансиската стабилност, најважно е дека банкарскиот сектор на крајот од јуни 2026 година имал стапка на адекватност на капиталот од 19,52 проценти, што претставува значајна капитална основа за покривање на ризиците.
За домашниот пазар, идните промени во сопственичката структура ќе бидат важни не само од аспект на концентрацијата, туку и поради нивното потенцијално влијание врз конкуренцијата, цените на банкарските услуги и достапноста на финансирањето.
Редакција Банкарство
Банки
НЛБ успешно ја утврди цената на новите субординирани обврзници од ред 2 (Tier 2)
НЛБ успешно го заврши процесот на прибирање понуди од инвеститорите за нови субординирани обврзници од ред 2 (Tier 2), во вкупен износ од 400 милиони евра, со што дополнително ја зајакнува својата капитална позиција и ги поддржува амбициите за раст на Групацијата. Трансакцијата предизвика голем интерес кај широк круг институционални инвеститори, при што побарувачката за обврзниците во својот највисок момент беше 2,3 пати поголема од понудениот износ.
Во понудата учествуваа глобални и регионални инвеститори, вклучувајќи друштва за управување со средства, пензиски фондови, осигурителни компании, финансиски институции и други инвеститори. Според географската распределба, инвеститорите потекнуваа од Франција (32%), Обединетото Кралство (20%), Германија (15%), земјите од Бенелукс (12%), Словенија (3%) и други пазари.
„Оваа трансакција уште еднаш ја потврдува позицијата на НЛБ како редовен и доверлив издавач на пазарите на капитал, со постепено зголемување на износите на емисиите на обврзници (овие обврзници претставуваат најголема емисија на субординирани обврзници на НЛБ досега), и ја одразува силната доверба на инвеститорите во идниот потенцијал на нашето работење. Нашата Групација е добро подготвена за следната фаза на раст“, истакна Арчибалд Кремсер, главен финансиски директор на НЛБ.
„Силната побарувачка од инвеститорите, особено во услови на предизвикувачко пазарно опкружување, испраќа јасна порака за довербата во НЛБ Групацијата и стратегијата што ја спроведуваме. Изградивме силна, профитабилна и отпорна регионална банкарска групација, цврсто втемелена во нашиот матичен регион. Оваа трансакција го поддржува понатамошниот раст на Групацијата и нашите амбиции за спојувања и преземања“, посочи Блаж Бродњак, главен извршен директор на НЛБ.
Се очекува обврзниците да бидат издадени на 20 октомври 2026 година, со датум на достасување на 20 октомври 2036 година, при што издавачот има право на предвремен откуп на 20 октомври 2031 година.
Каматата на обврзниците ќе се пресметува по годишна каматна стапка од 5,232%. На обврзниците им е доделен кредитен рејтинг Baa2 од страна на агенцијата Moody’s Ratings.
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 1 месец10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Банкипред 2 месециКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка: Исплатени пензиите за август, средствата се достапни веднаш
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка денеска ги исплаќа августовските пензии





