Connect with us

Банки

ПРВ КВАРТАЛ ОД СОНИШТАТА ЗА КОМЕРЦИЈАЛНА БАНКА – добивката зголемена за речиси 20,1%!

Објавено

на

Во периодот од 01.01. до 31.03.2025 година Комерцијална банка од своето работење оствари позитивен финансиски резултат во износ од 1.416,5 милиони денари наспроти остварениот позитивен финансиски резултат во истиот период минатата година во износ од 1.179,1 милиони денари, што претставува зголемување за 20,1 %. Планираната бруто-добивка за првиот квартал од годинава е остварена со 110,0 %. Позитивниот резултат од работењето е остварен во услови на нагласени ризици од надворешното окружување, особено зголемените геополитички тензии, осцилациите на светските пазари како резултат на неизвесноста од воведените тарифи од страна на САД, како и намалената економска активност на главните трговски партнери на државата.

Остварената добивка пред исправка на вредност, која претставува показател за оперативната способност на Банката да ги покрива расходите од работењето, е за 1,1% поголема во однос на истиот период минатата година. Зголемувањето на добивката пред исправка на вредност главно произлегува од зголемените нето курсни разлики и зголемените нето-приходи од камати.

Дополнително, домашната инфлација забележа одредено забрзување во првиот квартал (достигна 5,0 % и 4,2 % на годишно ниво во февруари и март), што влијаеше НБРСМ да ја води монетарната политика на претпазлив начин.

Вкупните приходи од работењето изнесуваат 2.024,4 милиони денари и бележат зголемување од 1,3% во однос на истиот период минатата година.

Нето-приходите од камата претставуваат основна компонента во формирањето на вкупните приходи од работењето и на 31.03.2025 година истите бележат минимално зголемување од 0,8% во однос на истиот период минатата година. Планот е исполнет со 100,1%. Приходите по основ на камата се зголемени за 1,3%, при што најголем пораст бележат приходите од камата од домаќинствата и нефинансиските друштва како резултат на зголемените пласмани, како и приходите од камата остварени од секторот држава поради зголеменото вложување во државни хартии од вредност. Расходите по основ на камата се зголемени за 5,2% поради зголемените орочени депозити споредено со истиот период минатата година. Нето каматната маржа на ниво на Банката е намалена од 3,94% на крајот од првиот квартал од минатата година, на 3,65% на 31.03.2025 година.

Нето-приходите од провизии и надоместоци на 31.03.2025 година изнесуваат 334,8 милиони денари и во однос на истиот период минатата година бележат минимално намалување од 0,5%. Планот за анализираниот период е остварен со 114,1%.

Нето-приходите од курсни разлики на 31.03.2025 година изнесуваат 113,3 милиони денари и бележат зголемување од 17,3% во однос на истиот период минатата година, во најголем обем поради зголемениот промет на девизниот пазар. Планот за анализираниот период е остварен со 143,4%.

Останатите приходи од работењето на Банката на 31.03.2025 година изнесуваат 87,2 милиони денари и бележат зголемување од 0,9% во однос на истиот период минатата година, главно како резултат на зголемените наплатени претходно отпишани побарувања. Планот е остварен со 27,7%.

Оперативните расходи за периодот 01.01.-31.03.2025 година изнесуваат 553,3 милиони денари и во однос на минатата година се зголемени за 1,8%, во најголем дел како резултат на зголемениот износ на плати и други трошоци за вработените, а во помал
обем и поради зголемената амортизација. Планот е остварен со 78,6%.

Нето исправката на вредност на финансиските средства заклучно со 31.03.2025 година изнесува 49,8 милиони денари и бележи позначително намалување во однос на истиот период минатата година кога изнесуваше 274,6 милиони денари. Намалувањето кај исправката на вредност на финансиските средства во првиот квартал од 2025 година главно се должи на добрата финансиска дисциплина и редовното сервисирање на обврските по кредити од страна на клиентите.

Во периодот од 01.01. до 31.03.2025 година, Банката прокнижи загуба поради оштетување на нефинансиските средства на нето-основа во износ од 4,9 милиони денари, во согласност со регулативата од НБРСМ.

Биланс на состојба

Вкупната актива на Банката на 31.03.2025 година достигна износ од 178.735,1 милиони денари и во однос на декември 2024 година бележи зголемување од 0,1%.

Зголемувањето на вкупната актива во најголем обем се должи на зголемените парични средства, а во помал обем и поради зголемените кредити на комитенти. Планот е остварен со 98,8%.

Паричните средства и паричните еквиваленти бележат зголемување од 9,0%, во најголем дел заради повеќе пласирани депозити во НБРСМ (преку ноќ и до 7 дена) во споредба со декември 2024 година. Планот е остварен со 106,5%.

Средствата за тргување бележат зголемување од 20,4% како резултат на нето-ефектот
од купени и продадени акции. Планот е остварен со 153,2%.

Финансиски средства по објективна вредност преку Билансот на успех определени како такви при почетното признавање во износ од 378,1 милиони денари, се состојат од вложувања во удели во инвестициски фондови.

Кредитите на и побарувањата од банки бележат намалување од 2,5%, како резултат на намалената состојба на орочените депозити со рочност над 3 месеци што се должи на движењата на девизните курсеви во однос на домашната валута. Износот на орочените депозити во оригиналните валути е непроменет. Планот е исполнет со 105,8%.

Кредитите на и побарувањата од други комитенти бележат зголемување од 2,5% како резултат на зголеменото кредитирање на секторите нефинансиски друштва и домаќинства, со поголем придонес на нефинансиските друштва. Планот е остварен со 101,1%.

Вложувањата во хартии од вредност се намалени за 12,6%, главно како резултат на достасани континуирани државни обврзници во денари и поголем износ на достасани од запишани Македонски еврообврзници. Планот е остварен со 86,3%.

Преземените средства врз основа на ненаплатени побарувања бележат намалување од 46,6% по основ на продажби на преземен имот и извршено редовно оштетување на дел од преземениот имот. Истите имаат незначително учество во вкупната актива.

Вкупните депозити (депозити на комитенти и депозити на банки) изнесуваат 153.073,6 милиони денари и бележат намалување од 1,0% во однос на декември 2024 година, главно поради намалените депозити на банките. Планот е остварен со 97,9%.

Обврските по кредити изнесуваат 1.477,9 милиони денари и во однос на декември 2024 година се зголемени за 1,4% како резултат на нето-ефектот од нови повлекувања (вклучително и првата транша од Унгарската кредитна линија наменета за компании, во износ од 76,3 милиони денари) и отплатени доспеани рати од кредитните линии. Истите имаат минимално учество од 0,8% во вкупната пасива на Банката. Планот е остварен со 96,5%.

Акционерскиот капитал и резервите на Банката со состојба 31.03.2025 година достигнаа износ од 22.283,2 милиони денари и во однос на декември 2024 година бележат зголемување од 6,8% главно како резултат на зголемената задржана добивка поради остварената солидна тековна бруто-добивка која е вклучена во оваа позиција. Планот е реализиран со 104,6%.

Комерцијална банка продолжува да демонстрира одржлив раст и финансиска стабилност, при што првиот квартал од 2025 година ја потврдува успешната имплементација на нејзината стратегија за профитабилно и ефикасно работење во услови на макроекономска неизвесност.

Банки

Народната банка ја оживува историјата: Архивски документи сведочат за 80 години централно банкарство во Македонија

Објавено

на

Осум децении институционален развој, економски промени и монетарни предизвици се зачувани низ архивските фондови на Народната банка. По повод јубилејот „80 години централно банкарство“, институцијата потсетува на значењето на историските документи кои го сведочат развојот на централното банкарство во Македонија, од неговите институционални почетоци во 1946 година до современиот финансиски систем.

Преку објавата „Низ архивските фондови“, Народната банка го насочува вниманието кон историските записи што претставуваат сведоштво за развојот на една од најзначајните финансиски институции во земјата.

Архивската документација овозможува да се проследат институционалните промени, развојните процеси и историските околности во кои се обликувало централното банкарство во изминатите осум децении.

Од 1946 година до современа централна банка

Почетоците на институционализираното централно банкарство во Македонија се поврзуваат со 1946 година.

На 25 септември таа година, со Уредбата за спојување на кредитните претпријатија од државниот сектор, Македонската стопанска банка била определена како Централа на Народната банка на Федеративна Народна Република Југославија за Народна Република Македонија.

Институционалниот процес бил дополнително зацврстен на 19 октомври 1946 година, со фактичкото спојување со Народната банка на ФНРЈ.

Овие историски настани ги поставиле темелите на организираното централнобанкарско работење во Македонија.

Низ следните децении, централното банкарство поминувало низ различни фази на институционален развој, во согласност со промените во економскиот и општествениот систем.

Една од најзначајните пресвртници настапила во април 1992 година, со прогласувањето на монетарната самостојност на Македонија.

Со овој историски чекор, Народната банка ја презела улогата на самостојна централна банка, со надлежности за водење на монетарната политика и остварување на основните функции на современото централно банкарство.

Архивските фондови како сведоштво за монетарната историја

Архивските документи имаат значајна улога во зачувувањето на институционалната меморија.

Преку нив може да се проследи како се менувале организацијата, надлежностите и начините на функционирање на централнобанкарските институции во различни историски периоди.

Овие записи имаат вредност не само за институцијата, туку и за истражувачите, економистите, историчарите и пошироката јавност заинтересирана за економската историја на земјата.

Тие создаваат основа за подобро разбирање на процесите што го обликувале националниот монетарен и финансиски систем.

Зачувувањето и претставувањето на ваквите материјали придонесува за поголема достапност на историското знаење и за подобро разбирање на институционалниот континуитет.

Осум децении институционални промени

Од своите почетоци до денес, централното банкарство во Македонија поминало низ различни економски и општествени околности.

Особено значаен период претставува монетарното осамостојување, кога биле поставени основите на самостојната монетарна политика.

Во наредните децении, Народната банка ги развивала своите функции во областа на монетарната политика, банкарската супервизија, платните системи и финансиската статистика.

Денес, одржувањето на ценовната и финансиската стабилност останува во основата на нејзиниот институционален мандат.

Историската документација овозможува овие промени да се разгледуваат во поширок контекст и да се согледа развојот од првичните институционални структури до современата централна банка.

Јубилејот како потсетник на значењето на институционалната меморија

Одбележувањето на 80 години централно банкарство претставува можност да се потсетиме на историјата на институцијата, но и на значењето на континуитетот во развојот на финансискиот систем.

Со тематската објава „Низ архивските фондови“, Народната банка го истакнува значењето на сочуваните историски записи како извор на знаење за институционалните промени низ децениите.

Архивското наследство е сведоштво за патот што го поминало централното банкарство во Македонија – од институционалните темели поставени во 1946 година, преку монетарното осамостојување во 1992 година, до денешното функционирање на Народната банка како самостојна централна финансиска институција.

Во годината на големиот јубилеј, ваквите содржини придонесуваат за зачувување и доближување на монетарната историја до пошироката јавност.

Продолжи со читање

Банки

Европа подготвува нови стандарди за заштита на банкарските депозити: Заврши рокот за четири јавни консултации

Објавено

на

На 23 октомври истече објавениот рок за доставување коментари во рамките на четири јавни консултации што Европската банкарска агенција ги започна во јули.

Консултациите се однесуваат на дополнително усогласување на европските правила за заштита на депозитите.

Предложените стандарди опфаќаат информации што банките треба да им ги доставуваат на депонентите, размена на податоци меѓу институциите, третман на одредени клиентски средства и управување со средствата на системите за гарантирање депозити.

Една од предложените насоки се однесува на инвестирањето на средствата со кои располагаат фондовите за гарантирање депозити.

Целта е да се обезбеди соодветна ликвидност, диверзификација и можност за брзо користење на средствата кога е потребно обесштетување на депонентите.

Продолжи со читање

Банки

Црна Гора тестираше сценарио за банкарска криза: Околу 50 претставници на институции учествуваа во симулација

Објавено

на

Централна банка на Црна Гора, во соработка со советодавниот центар FinSAC на Светска банка, спровела симулација на санација на фиктивна кредитна институција.

Целта била да се провери подготвеноста на институциите за координирано постапување во случај на банкарска криза.

Во симулацијата учествувале околу 50 претставници од повеќе институции, меѓу кои централната банка, Министерството за финансии, Фондот за заштита на депозитите, Комисијата за пазарот на капитал и Агенцијата за заштита на конкуренцијата.

Учесниците добивале нови информации во реално време и морале да носат одлуки под временски притисок.

Биле тестирани внатрешните процедури, размената на информации и координацијата при подготовка на клучните одлуки.

Според централната банка, симулацијата покажала висок степен на институционална подготвеност.

Активноста е дел од подготовките на Црна Гора за идно учество во европската Банкарска унија и исполнување на обврските од Поглавјето 9 – Финансиски услуги.

Ваквите симулации се важни за заштитата на депозитите и ограничувањето на последиците од евентуална банкарска криза. Македонските институции можат да го разгледаат црногорскиот пристап како регионално искуство, но резултатите од симулацијата не докажуваат дека постои проблем кај конкретна банка.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange