Банки
Народната банка продолжува со затегнување на монетарната политика – каматните стапки зголемени за дополнителни 0,25 п.п.
На 21 март 2023 година се одржа редовна седница на Комитетот за оперативна монетарна политика на Народната банка, на која беа разгледани најновите податоци и информации за домашната и глобалната економија и најновите случувања на меѓународните и на домашните финансиски пазари во контекст на поставеноста на монетарната политика.
На седницата на Комитетот беше одлучено каматната стапка на благајничките записи да се зголеми за 0,25 п.п. до нивото од 5,50%. На седницата беше донесена одлука за зголемување и на каматните стапки на расположливите депозити, исто така за по 0,25 п.п., со што каматните стапки на депозитите преку ноќ и на 7 дена ќе изнесуваат 3,40% и 3,45%, соодветно. Понудата на благајнички записи на редовната аукција е непроменета и изнесува 10 милијарди денари. Со овие промени, Народната банка продолжува со затегнување на монетарната политика, коешто започна уште од крајот на 2021 година, со активно управување со ликвидноста преку интервенциите на девизниот пазар, а од април па наваму и преку зголемување на каматните стапки. Ваквата монетарна поставеност е поддржана и зајакната и со неколкуте промени кај инструментот задолжителна резерва, насочени кон раст на штедењето во денари, како и со системски мерки, како што е воведувањето противцикличен заштитен слој на капиталот со што дополнително се јакне отпорноста на банкарскиот систем.
Поместувањата во изминатиот период во сегментите релевантни за монетарната политика се во согласност со очекувањата, но ризиците и натаму опстојуваат. Годишната стапка на инфлација забавува и во февруари 2023 година, четврти месец последователно. Воедно, анкетните истражувања на Европската комисија, од ноември наваму, покажуваат очекувања на потрошувачите за одредено намалување на инфлацијата во следните дванаесет месеци. Забавување бележи и базичната инфлација, но таа и натаму е на повисоко нивo. Исто така, и покрај надолната патека, очекувањата за идната динамика на цените на примарните производи на берзите и натаму се проследени со голема неизвесност. На девизниот пазар, движењата се стабилни, при забележано подобрување во сите сегменти, вклучително и кај корпоративниот сектор. Сепак, неизвесноста околу идните текови и натаму опстојува, а амбиентот за спроведување на монетарната политика дополнително се усложнува со најновите случувања во САД и Европа поврзани со проблемите во финансиската сфера. Од тие причини, неопходно е претпазливо водење на политиките заради стабилизирање на инфлацијата и инфлациските очекувања на потрајна основа. Гледано од аспект на странската каматна стапка, како битен надворешен фактор за спроведувањето на домашната монетарна политика, на состанокот во март, ЕЦБ, според најавата, донесе одлука за зголемување на основните каматни стапки во согласност со изгледите за одржување на инфлацијата на повисоко ниво подолг период од претходно очекуваниот.
Во однос на најновите показатели, растот кај домашните цени и натаму забавува во согласност со очекувањата и во февруари 2023 година се сведе на 16,7% (17,1% во јануари). Забавувањето на годишната стапка на инфлација е условено од забавениот раст на цените кај енергетската и базичната компонента на инфлацијата, при одредено стабилизирање кај прехранбената компонента. Ревизиите во однос на очекуваните движења кај надворешните влезни претпоставки за проекцијата на инфлацијата се во различни насоки, при што ризиците во однос на проектираната стапка на инфлација за 2023 година главно се урамнотежени. Притоа, и понатаму е нагласена високата неизвесност во движењето на светските цени на примарните производи во следниот период, при неизвесни економски ефекти од војната во Украина.
Во согласност co меѓународните стандарди, нивото на девизните резерви на крајот на февруари е соодветно за одржување на стабилноста на курсот на домашната валута. Движењата на домашниот девизен пазар и во текот на февруари беа претежно стабилни, при што Народната банка само повремено беше присутна на девизниот пазар. Во однос на последните расположливи податоци од надворешниот сектор, трговскиот дефицит во јануари 2023 година засега е малку понизок од очекувањата за првиот квартал од годината, но периодот на оцена е премногу кус за да се изведат попрецизни заклучоци. Најновите остварувања на менувачкиот пазар, заклучно со февруари, се поволни и засега се во склад со проектираните нето-приливи од приватните трансфери за првиот квартал од 2023 година. Остварувањата кај билансот на плаќања за четвртиот квартал од 2022 година упатуваат на понизок дефицит во тековната сметка во однос на октомвриската проекција, при истовремено повисоки остварени нето финансиски приливи од очекуваните, што заедно доведе до повисок раст на девизните резерви од проектираниот.
Што се однесува до домашната економска активност, во четвртиот квартал од 2022 година реалниот раст на БДП очекувано забави, со што во просек, за целата 2022 година, економијата бележи реален раст од 2,1%, што е многу блиску до очекувањата од октомвриската проекција. Високофреквентните податоци за првиот квартал од 2023 година со кои се располага во моментов се недоволни за согледување на состојбите во целина. Засега, податоците за јануари покажуваат солиден реален годишен раст на прометот во вкупната трговија, наспроти малиот пад во претходниот квартал, како и поумерени негативни движења кај индустриското производство.
Во однос на монетарните движења, заклучно со февруари 2023 година растот на кредитната активност на годишна основа и натаму забавува сведувајќи се на 7,7%, што главно е во рамките на очекуваното забавување. Притоа, кредитите на населението и натаму забавуваат, при што годишната стапка на раст во февруари изнесуваше 7,2%. Истовремено, растот кај депозитите забрза и достигна 5,9%, што е малку над очекувањата.
Општо земено, неизвесното и променливо надворешно окружување и нагласените ризици налагаат натамошна претпазливост од носителите на макроекономски политики. Народната банка внимателно ги следи макроекономските податоци и ризиците и е подготвена да ги употреби сите неопходни инструменти и да презема мерки со коишто ќе се придонесе за задржување на стабилноста на девизниот курс, стабилизирање на инфлациските очекувања и за ценовна стабилност на среден рок.
Банки
UniCredit го забрзува преземањето на Commerzbank и цели кон контрола уште на почетокот на 2027 година
Италијанската UniCredit се подготвува да ја преземе контролата врз германската Commerzbank порано од претходно очекуваното, а основното сценарио предвидува тоа да се случи до крајот на февруари 2027 година. Во најповолен случај, промените би можеле да почнат уште во јануари.
UniCredit се подготвува за следната фаза од преземањето на Commerzbank, откако во текот на 2026 година го зголеми својот удел во германската банка на речиси половина од акционерскиот капитал.
Според информации на Financial Times, пренесени од Reuters, извршниот директор на UniCredit, Андреа Орчел, размислува за свикување вонредно собрание на акционери веднаш по добивањето на преостанатите регулаторни одобренија. Целта е да се промени составот на надзорниот одбор и со тоа да се воспостави ефективна контрола врз банката.
Основниот план предвидува контролата да биде воспоставена до крајот на февруари 2027 година, додека во најбрзо сценарио промените би можеле да започнат уште во јануари. Ако процесот биде одложен, следната реална можност би била редовното годишно собрание на Commerzbank во мај.
План за промена на целиот акционерски дел од надзорниот одбор
Надзорниот одбор на Commerzbank има 20 членови, од кои 10 се претставници на акционерите.
UniCredit, според достапните информации, планира да ги замени сите 10 претставници на акционерите, што би ѝ овозможило значително поголемо влијание врз стратегијата и управувањето со германската банка.
Тоа би била клучна пресвртница во процесот што започна во септември 2024 година, кога UniCredit првпат објави значителен удел во Commerzbank.
Во јули 2026 година италијанската банка го зголеми уделот на 47,6%, со што практично се приближи до контролна позиција. Reuters тогаш објави дека, ако се исклучат акциите без право на глас што ги држи самата Commerzbank, гласачкиот удел на UniCredit се приближува до 50%.
Орчел подготвува и промени во раководството
Промените најверојатно нема да запрат само на надзорниот одбор.
Според Reuters, Орчел планира и промена на сегашната извршна директорка на Commerzbank, Бетина Орлоп, како дел од пошироко преструктуирање на банката.
Дополнително, UniCredit се противи на барањето на германската влада да ги задржи своите две места во надзорниот одбор.
Германија и натаму поседува околу 13% од Commerzbank, удел што остана од државната интервенција за време на финансиската криза.
Следува големо реструктуирање
UniCredit планира значително намалување на трошоците и промена на деловната стратегија на Commerzbank.
Според изворите цитирани во оригиналниот извештај, се разгледува намалување на делови од меѓународната мрежа и повлекување од корпоративни пласмани надвор од клучните пазари во Германија и Полска.
Во фокусот треба да остане германскиот сектор на средни компании – таканаречениот Mittelstand, кој е еден од најважните клиентски сегменти на Commerzbank.
Истовремено се очекуваат и значителни намалувања на оперативните трошоци, вклучително и трошоците за консултанти, маркетинг и дел од менаџерските поволности.
Reuters претходно процени дека потенцијалните синергии од интеграцијата би можеле да достигнат околу 1,2 милијарди евра годишно.
Можно укинување на илјадници работни места
Прашањето за работните места останува едно од најчувствителните во Германија.
UniCredit претходно сигнализираше дека во случај на преземање би можеле да бидат укинати околу 7.000 работни места, додека синдикатите предупредуваа на значително поголеми намалувања.
Ова е една од главните причини поради кои германската влада и синдикатите со години се спротивставуваа на преземањето.
Сепак, ставот на Берлин во последните недели стана помалку конфронтациски.
Берлин поставува услови наместо директно да се спротивставува
Германската влада сега инсистира на неколку клучни услови.
Commerzbank треба да го задржи седиштето во Франкфурт, да остане котирана на берзата и да продолжи да го поддржува германскиот Mittelstand. Берлин исто така бара да ги задржи своите две места во надзорниот одбор.
Овој пристап претставува значителна промена во споредба со претходниот период, кога германските власти отворено се противеа на намерите на UniCredit.
Во септември Орчел оствари и директни разговори со германскиот министер за финансии Ларс Клингбајл, што беше прва позначајна директна средба меѓу UniCredit и германската влада околу иднината на Commerzbank.
Еден од најголемите банкарски договори во Европа
Потенцијалната трансакција се проценува на околу 45 милијарди евра.
Доколку процесот биде завршен, тоа би претставувало еден од најголемите прекугранични банкарски договори во Европа по глобалната финансиска криза.
UniCredit и Commerzbank заедно би создале банкарска група со многу посилна позиција во Германија, Италија и Централна и Источна Европа.
Во исто време, договорот би бил уште еден доказ за забрзаната консолидација на европскиот банкарски сектор, каде големите банки сè почесто бараат раст преку прекугранични спојувања и преземања.
UniCredit засега сè уште ги очекува конечните одобренија од Европската централна банка, Европската комисија и полскиот финансиски регулатор пред формално да може да ја преземе контролата.
Ниту UniCredit ниту Commerzbank не ги коментираа последните информации.
Извори: Reuters, Financial Times
Банки
Mastercard на INFINTECH 2026: Патот кон ЕУ ги зголемува стандардите за сајбер отпорност на банките во регионот
Како што Црна Гора и земјите од регионот напредуваат на патот кон членство во Европската унија, прашањето за дигиталната оперативна отпорност на финансискиот сектор станува сè поважно.
Пред банките се поставуваат нови европски стандарди и барања кои подразбираат посилно управување со сајбер ризиците, поефикасно реагирање на инциденти и поголема контрола врз ризиците што произлегуваат од соработката со надворешни партнери и трети страни.
Овие теми ќе бидат во фокусот на учеството на Mastercard на конференцијата INFINTECH 2026, која ќе се одржи на 8 и 9 октомври во Porto Montenegro и ќе собере претставници од финансискиот и технолошкиот сектор.
Од реактивна кон проактивна сајбер заштита
На конференцијата ќе учествува Александру Андрееску, директор за развој на бизнисот за Cybersecurity решенија во Mastercard.
Тој ќе зборува за тоа како разузнавачките податоци за сајбер закани можат да им помогнат на банките да преминат од реактивен модел на заштита кон проактивно управување со ризиците.
Според Mastercard, финансиските институции денес имаат пристап до алатки кои ги користат и големи глобални финансиски институции и влади, а кои овозможуваат порано идентификување на потенцијални закани и подобра проценка на ризиците.
Recorded Future како дел од сајбер стратегијата на Mastercard
По преземањето на компанијата Recorded Future во 2024 година, Mastercard ги интегрираше напредните податоци за сајбер закани во своите услуги за сајбер безбедност.
Овие податоци сега се користат и во решенијата за дигитален идентитет, безбедносните системи и проценката на ризикот на трансакциите во реално време.
Со тоа компанијата дополнително ги зајакна своите капацитети за откривање и спречување на сајбер закани во финансискиот сектор.
ЕУ интеграциите носат повисоки барања за банките
„ЕУ интеграции и финансиските институции на Балканот“ и „Отпорност“ се две од централните теми на INFINTECH 2026.
Конференцијата се одржува во период кога финансиските институции во регионот се подготвуваат за сè повисоки стандарди во областа на дигиталната безбедност и оперативната отпорност.
Приближувањето кон европската регулаторна рамка значи дека банките ќе мора да посветуваат уште поголемо внимание на управувањето со ИКТ ризиците, сајбер инцидентите, континуитетот на работењето и ризиците поврзани со надворешни добавувачи на технологија.
Повеќе од 400 претставници од финансискиот и технолошкиот сектор
INFINTECH 2026 треба да собере повеќе од 400 носители на одлуки од банкарството, регулаторните институции, финтек секторот, телекомуникациите и технолошките компании.
Меѓу најавените говорници се Мараш Дукај, министер за јавна администрација на Црна Гора, Андраш Шебок, заменик извршен директор на OTP Group, Изабела Фреј, извршна директорка на George Labs, и Јулија Старокожева, директорка за информатичка технологија во Raiffeisen Bank Украина.
На конференцијата ќе учествуваат и други претставници на финансиски институции, телекомуникациски оператори и технолошки компании.
Конференцијата INFINTECH 2026 ја организира црногорската технолошка компанија Logate.
Извор: Bankar.me / INFINTECH 2026
Банки
10% бонус поени и плаќање до 6 рати со кредитните картички на Халкбанк во Kidly
Халкбанк АД Скопје нуди поволност за корисниците на своите кредитни картички при купување во Kidly.
Со плаќање со кредитна картичка на Халкбанк во Kidly, клиентите можат да добијат 10% бонус поени, како и можност за плаќање на купувањето до 6 рати.
Понудата е наменета за купувања на производи за најмалите, а преку комбинацијата на бонус поени и плаќање на рати, банката им овозможува на клиентите дополнителна флексибилност при плаќањето.
Од Халкбанк ја промовираат поволноста како уште една причина повеќе за купување во Kidly, во рамки на програмата за бонус поени поврзана со користењето на кредитните картички.

За корисниците тоа значи можност дел од вредноста на купувањето да ја добијат назад преку бонус поени, додека трошокот можат да го распределат на повеќе месечни рати.
Извор: Халкбанк АД Скопје
-
Банкипред 2 месециПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Кариерапред 2 месециНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува специјалист за Управување со ризици/финансии
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати паричната помош за корисниците на социјална, детска и цивилна заштита
-
Банкипред 1 месецНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 4 недели10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот





