Банки
Народната банка продолжува со затегнување на монетарната политика – каматните стапки зголемени за дополнителни 0,25 п.п.
На 21 март 2023 година се одржа редовна седница на Комитетот за оперативна монетарна политика на Народната банка, на која беа разгледани најновите податоци и информации за домашната и глобалната економија и најновите случувања на меѓународните и на домашните финансиски пазари во контекст на поставеноста на монетарната политика.
На седницата на Комитетот беше одлучено каматната стапка на благајничките записи да се зголеми за 0,25 п.п. до нивото од 5,50%. На седницата беше донесена одлука за зголемување и на каматните стапки на расположливите депозити, исто така за по 0,25 п.п., со што каматните стапки на депозитите преку ноќ и на 7 дена ќе изнесуваат 3,40% и 3,45%, соодветно. Понудата на благајнички записи на редовната аукција е непроменета и изнесува 10 милијарди денари. Со овие промени, Народната банка продолжува со затегнување на монетарната политика, коешто започна уште од крајот на 2021 година, со активно управување со ликвидноста преку интервенциите на девизниот пазар, а од април па наваму и преку зголемување на каматните стапки. Ваквата монетарна поставеност е поддржана и зајакната и со неколкуте промени кај инструментот задолжителна резерва, насочени кон раст на штедењето во денари, како и со системски мерки, како што е воведувањето противцикличен заштитен слој на капиталот со што дополнително се јакне отпорноста на банкарскиот систем.
Поместувањата во изминатиот период во сегментите релевантни за монетарната политика се во согласност со очекувањата, но ризиците и натаму опстојуваат. Годишната стапка на инфлација забавува и во февруари 2023 година, четврти месец последователно. Воедно, анкетните истражувања на Европската комисија, од ноември наваму, покажуваат очекувања на потрошувачите за одредено намалување на инфлацијата во следните дванаесет месеци. Забавување бележи и базичната инфлација, но таа и натаму е на повисоко нивo. Исто така, и покрај надолната патека, очекувањата за идната динамика на цените на примарните производи на берзите и натаму се проследени со голема неизвесност. На девизниот пазар, движењата се стабилни, при забележано подобрување во сите сегменти, вклучително и кај корпоративниот сектор. Сепак, неизвесноста околу идните текови и натаму опстојува, а амбиентот за спроведување на монетарната политика дополнително се усложнува со најновите случувања во САД и Европа поврзани со проблемите во финансиската сфера. Од тие причини, неопходно е претпазливо водење на политиките заради стабилизирање на инфлацијата и инфлациските очекувања на потрајна основа. Гледано од аспект на странската каматна стапка, како битен надворешен фактор за спроведувањето на домашната монетарна политика, на состанокот во март, ЕЦБ, според најавата, донесе одлука за зголемување на основните каматни стапки во согласност со изгледите за одржување на инфлацијата на повисоко ниво подолг период од претходно очекуваниот.
Во однос на најновите показатели, растот кај домашните цени и натаму забавува во согласност со очекувањата и во февруари 2023 година се сведе на 16,7% (17,1% во јануари). Забавувањето на годишната стапка на инфлација е условено од забавениот раст на цените кај енергетската и базичната компонента на инфлацијата, при одредено стабилизирање кај прехранбената компонента. Ревизиите во однос на очекуваните движења кај надворешните влезни претпоставки за проекцијата на инфлацијата се во различни насоки, при што ризиците во однос на проектираната стапка на инфлација за 2023 година главно се урамнотежени. Притоа, и понатаму е нагласена високата неизвесност во движењето на светските цени на примарните производи во следниот период, при неизвесни економски ефекти од војната во Украина.
Во согласност co меѓународните стандарди, нивото на девизните резерви на крајот на февруари е соодветно за одржување на стабилноста на курсот на домашната валута. Движењата на домашниот девизен пазар и во текот на февруари беа претежно стабилни, при што Народната банка само повремено беше присутна на девизниот пазар. Во однос на последните расположливи податоци од надворешниот сектор, трговскиот дефицит во јануари 2023 година засега е малку понизок од очекувањата за првиот квартал од годината, но периодот на оцена е премногу кус за да се изведат попрецизни заклучоци. Најновите остварувања на менувачкиот пазар, заклучно со февруари, се поволни и засега се во склад со проектираните нето-приливи од приватните трансфери за првиот квартал од 2023 година. Остварувањата кај билансот на плаќања за четвртиот квартал од 2022 година упатуваат на понизок дефицит во тековната сметка во однос на октомвриската проекција, при истовремено повисоки остварени нето финансиски приливи од очекуваните, што заедно доведе до повисок раст на девизните резерви од проектираниот.
Што се однесува до домашната економска активност, во четвртиот квартал од 2022 година реалниот раст на БДП очекувано забави, со што во просек, за целата 2022 година, економијата бележи реален раст од 2,1%, што е многу блиску до очекувањата од октомвриската проекција. Високофреквентните податоци за првиот квартал од 2023 година со кои се располага во моментов се недоволни за согледување на состојбите во целина. Засега, податоците за јануари покажуваат солиден реален годишен раст на прометот во вкупната трговија, наспроти малиот пад во претходниот квартал, како и поумерени негативни движења кај индустриското производство.
Во однос на монетарните движења, заклучно со февруари 2023 година растот на кредитната активност на годишна основа и натаму забавува сведувајќи се на 7,7%, што главно е во рамките на очекуваното забавување. Притоа, кредитите на населението и натаму забавуваат, при што годишната стапка на раст во февруари изнесуваше 7,2%. Истовремено, растот кај депозитите забрза и достигна 5,9%, што е малку над очекувањата.
Општо земено, неизвесното и променливо надворешно окружување и нагласените ризици налагаат натамошна претпазливост од носителите на макроекономски политики. Народната банка внимателно ги следи макроекономските податоци и ризиците и е подготвена да ги употреби сите неопходни инструменти и да презема мерки со коишто ќе се придонесе за задржување на стабилноста на девизниот курс, стабилизирање на инфлациските очекувања и за ценовна стабилност на среден рок.
Банки
Европската централна банка уверува: Дигиталното евро нема да ја замени готовината
Дигиталното евро, за кое сè почесто се дискутира во Европа, е замислено како нова форма на јавни пари што ќе им овозможи на граѓаните дополнителна опција за плаќање во дигиталното опкружување, без да ја замени готовината или постојниот банкарски систем.
Според објаснувањата на Европска централна банка, дигиталното евро нема да биде криптовалута, туку дигитална верзија на парите издадени од централната банка, наменета за секојдневни трансакции, онлајн купувања и дигитални плаќања.
Еден од клучните принципи во развојот на проектот е заштитата на приватноста. Од ЕЦБ велат дека личните податоци поврзани со плаќањата ќе бидат достапни само за корисникот и неговата банка или овластен давател на платежни услуги. Во офлајн режим, степенот на доверливост би бил уште повисок, а сите податоци би останале во Европа и би биле заштитени согласно европските стандарди за заштита на податоци.
Граѓаните би ја задржале целосната контрола врз своите средства, а сами би одлучувале кога, како и каде ќе го користат дигиталното евро. Од ЕЦБ нагласуваат дека оваа форма на пари е наменета за секојдневни плаќања и не го менува начинот на кој граѓаните располагаат со своите финансии.
Корисниците нема да отвораат сметки директно во централната банка. Наместо тоа, дигиталното евро ќе се користи преку постојните банки и други овластени платежни институции, кои ќе останат главна контакт точка за клиентите и ќе обезбедуваат поддршка и услуги поврзани со плаќањата.
Воедно, ЕЦБ потенцира дека готовината ќе остане достапна и ќе продолжи да се користи. Дигиталното евро е замислено како дополнување, а не како замена за банкнотите и монетите.
Банката исто така нагласува дека дигиталното евро не треба да се меша со криптоимотот. За разлика од криптовалутите, тоа би било целосно регулирано, би се темелело на сигурна европска инфраструктура и би претставувало јавни пари зад кои стои централната банка.
Сепак, воведувањето на дигиталното евро сè уште не е конечна одлука. За негово официјално воведување потребно е усвојување на соодветна законска рамка од страна на Европски парламент и Совет на Европската Унија.
Од ЕЦБ посочуваат дека во развојот на проектот активно учествуваат граѓани, потрошувачки организации, трговци и даватели на платежни услуги, а нивните мислења ќе продолжат да влијаат врз конечниот изглед на системот.
Основните плаќања со дигитално евро би биле бесплатни за граѓаните, додека за компаниите новиот систем би можел да донесе пониски трансакциски трошоци, поголема конкуренција и поттик за иновации на европскиот пазар на плаќања.
Според европските институции, главната цел на дигиталното евро е да им понуди на граѓаните дополнителен избор во дигиталната економија, со зачувување на приватноста, улогата на банките и достапноста на готовината.
Банки
НЛБ Банка добитник на националната Награда за благосостојба на вработените во рамките на проектот „Предводници на одржливиот развој“
НЛБ Банка е добитник на Награда за благосостојба на вработените, доделена во рамките на проектот „Предводници на одржливиот развој“, инициран од Клубот на одговорни бизниси при Здружението Конект, во партнерство со Министерството за економија и труд на Република Северна Македонија.
Ова значајно национално признание се доделува за најдобрите практики и иновативни решенија што организациите ги применуваат за унапредување на благосостојбата на своите вработени, поттикнување на нивниот професионален развој и создавање работна средина која придонесува за поголема ангажираност, продуктивност и задоволство.

Наградата претставува силна потврда за континуираната посветеност на НЛБ Банка кон градење современа и поддржувачка организациска култура, во која вработените се во центарот на вниманието. Преку бројни иницијативи и програми насочени кон нивниот личен и професионален развој, Банката систематски инвестира во создавање услови за кариерен напредок, баланс помеѓу приватниот и професионалниот живот, како и во унапредување на севкупната благосостојба на својот тим.
„Во НЛБ Банка веруваме дека вложувањето во луѓето е највредната инвестиција во иднината на Банката. За нас, ова признание претставува силна потврда дека вистински и одржливи промени се создаваат тогаш кога вработените се слушнати, вклучени и поддржани. Преку програмите што ги развиваме, не само што поттикнуваме едукација и професионален развој, туку и ги охрабруваме нашите вработени да бидат двигатели на позитивни промени.“ – истакнува по повод наградата Тони Стојановски, Претседател на Управниот одбор на НЛБ Банка Скопје упатувајќи искрена благодарност до Здружението Конект и Министерството за економија и труд на Република Северна Македонија за препознавањето на овие заложби и нивното значење во градењето одговорна и одржлива организациска култура.
Грижата за вработените претставува суштински дел од организациската култура на Банката и е целосно усогласена со принципите на одржливиот развој и одговорното корпоративно работење. Вложувањата во благосостојбата и развојот на вработените ги потврдуваат заложбите на Банката да биде организација која создава трајна вредност за заедницата, општеството и идните генерации.
Банки
ЕБОР ја назначи Екатерина Соловова за нова шефица на канцеларијата во Црна Гора
Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) ја назначи Екатерина Соловова за придружна директорка и шефица на канцеларијата за Црна Гора, а на новата функција ќе стапи на должност на 1 септември 2026 година.
Соловова ќе ги предводи активностите на Банката во Црна Гора, вклучувајќи ја реализацијата на инвестициите, дијалогот за јавни политики и поддршката на реформските процеси во земјата. Таа ќе го наследи Ремон Закарија, кој ќе ја преземе функцијата шеф на канцеларијата на ЕБОР во Ерменија.
Во својата нова улога, Соловова ќе соработува со државните институции, приватниот сектор и меѓународните партнери за поддршка на развојните приоритети на Црна Гора. Меѓу нив се зелената транзиција, зајакнувањето на енергетската безбедност, подобрувањето на конкурентноста на приватниот сектор и поддршката на процесот на пристапување на земјата во Европската Унија.
Таа има повеќе од две децении искуство во развојното финансирање и инвестициската индустрија, стекнато преку ангажмани во Меѓународната финансиска корпорација (IFC), Soros Fund Management, Varde Partners и ЕБОР. Поседува и значително искуство во управување со комплексни проекти и координација на голем број засегнати страни.
Соловова првпат се приклучила на ЕБОР во 2004 година како банкарка во секторот за технологија, медиуми и телекомуникации. По неколкугодишна работа во приватниот инвестициски сектор во Лондон, во 2012 година повторно се вратила во Банката, каде извршувала повеќе високи функции, меѓу кои советничка на претседателот на ЕБОР и придружна директорка за приватен капитал.
Во јули 2021 година беше назначена за шефица на канцеларијата на ЕБОР во Албанија. За време на нејзиниот мандат, Банката инвестирала околу 900 милиони евра во повеќе од 90 проекти, со значително проширување на поддршката за приватниот сектор во областите на обновливите извори на енергија, туризмот, рударството, агробизнисот и финансиските услуги.
ЕБОР ја смета Црна Гора за важно пазарно подрачје, со фокус на одржлива инфраструктура, енергетска транзиција, развој на приватниот сектор и реформи на јавните политики. Од Банката оценуваат дека искуството и резултатите на Соловова ќе бидат значајни за понатамошната реализација на инвестициите и реформите поврзани со европската интеграција и долгорочниот развој на земјата.
-
Останатопред 2 месеци
Управата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 1 месец
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Фондовипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво потсетува на навремено планирање на пензијата
-
Банкипред 2 месециНЛБ Промотивен депозит – Сигурност што доаѓа во вистинско време
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка ќе започне со исплата на дивиденда на 4 мај
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата


