Анализи
Каматите во српските банки го достигнаа плафонот, но профитите на банките продолжуваат да растат
За шесте најголеми банки во Србија, 2025 година се покажала како уште поуспешна од претходната, и покрај тоа што во 2024 тие остварија рекордни профити, пренесува Danas.rs.
Според неревидираните финансиски извештаи, шесте водечки банки според големината на активата и профитот, заедно оствариле нето добивка од 1,19 милијарди евра, односно околу 139 милијарди динари.
Иако Народната банка на Србија минатата година воведе ограничувања на каматните стапки, не само за станбените кредити, туку и за речиси сите кредити за населението – банките успеале успешно да се прилагодат. Нивната вкупна добивка е зголемена за шест проценти во споредба со 2024 година.
Најголемиот дел од приходите, како и вообичаено, доаѓа од камати. Нето приходите од камати изнесувале околу 182 милијарди динари (повеќе од 1,5 милијарди евра). Сепак, и покрај растот на кредитната активност од 15 проценти, овие приходи пораснале за помалку од еден процент на годишно ниво.
Поради тоа, банките продолжиле да се потпираат на зголемување на приходите од провизии и надоместоци. Во 2025 година тие наплатиле нето 72,7 милијарди динари, односно околу 620 милиони евра што е раст од речиси 11 проценти во однос на 2024 и дури 30 проценти во споредба со 2023 година.
Според брокерот Ненад Гујаничиќ од „Моментум секјуритиз“, банките се блиску до својот профитен плафон уште од 2024 година. Тој оценува дека каматите останале на високо ниво, доволно за одржување на висока профитабилност, додека истовремено нема значителни трошоци од лоши кредити. Според него, приносот на активата и во 2025 година се движел околу 20 проценти, што е двојно повеќе од просекот во Европската унија.
Тој додава дека ограничувањата на каматните стапки биле поставени на ниво повисоко од она што банките веќе го применувале, па затоа немале значително влијание врз нивното работење.
На листата на најпрофитабилни банки повторно се искачи италијанската Интеза банка со нето добивка од 264,9 милиони евра. На второ место е австриската Рајфајзен банка со речиси 248 милиони евра, додека третата позиција ја зазема унгарската ОТП банка со 201,5 милиони евра.
Следуваат Уникредит со 198 милиони евра, НЛБ Комерцијална банка со 155 милиони евра и АИК банка единствена во домашна сопственост меѓу водечките шест со 123,6 милиони евра добивка.
Референтната каматна стапка во Србија, која во голема мера ги одредува каматите на денарските кредити, веќе година и пол се задржува на 5,75 проценти.
Гујаничиќ посочува дека централната банка е свесна за високата инфлација, што го ограничува просторот за намалување на каматите. Во меѓувреме, Европската централна банка ги намали своите стапки, но се очекува од јуни повторно да започне циклус на нивно зголемување тренд што, според него, најверојатно ќе го следи и Србија.
Анализи
Државата се задолжи 35,7 милиони евра, каматата до 5,2%
Македонија обезбеди нови 35,7 милиони евра преку домашниот пазар на државни хартии од вредност, при што каматата за долгорочното задолжување достигнува 5,2 проценти.
Министерството за финансии на аукциите одржани на 15 септември продаде државни хартии од вредност во вкупен износ од околу 2,17 милијарди денари.
Од оваа сума, околу 1,16 милијарди денари се обезбедени преку едногодишни државни записи. Тие доспеваат на 15 септември 2027 година, а каматната стапка изнесува 4,10 проценти.
Останатите нешто повеќе од една милијарда денари се обезбедени преку 15-годишни државни обврзници. Нивниот рок на достасување е 17 септември 2041 година, а купонската каматна стапка изнесува 5,20 проценти.
Побарувачката на двете аукции одговарала на понудениот износ, а целата понудена количина државни хартии била продадена.
Народната банка ги спроведува аукциите на државни хартии од вредност во име на Министерството за финансии преку тендери со износи, при што цената и купонот се однапред утврдени, а примарните дилери конкурираат со износите што сакаат да ги купат.
Анализи
Нафтата во Европа скокна на 136 долари за барел, расте притисокот врз цените на горивата
Цената на нафтата во Европа во моментов значително се разликува во зависност од тоа дали се следат берзанските фјучерси или физичката нафта достапна за брза испорака. Додека Брент утрово се движеше околу 108 долари за барел, северноморската нафта Forties на физичкиот пазар достигна 136,75 долари.
Тоа не значи дека Европа ја плаќа целата нафта по цена од 136 долари за барел. Брент фјучерсите и физичкиот Forties се однесуваат на различни испораки и временски периоди. Сепак, големата разлика меѓу нив покажува колку поскапе нафтата што европските купувачи можат да ја обезбедат за краток рок по новите нарушувања во снабдувањето од Блискиот Исток.
Forties достигна цена од 136,75 долари за барел и се приближи до рекордните 147,37 долари забележани во април. Истовремено, Брент фјучерсите за ноември утрово се спуштија на 107,82 долари.
Една од причините за ваквата состојба е откажувањето на дел од саудиските испораки за европските купувачи планирани за втората половина на септември, по прекинот на работата на нафтоводот East–West и запирањето на товарењето во Јанбу.
Овој нафтовод стана важна алтернативна рута по нарушувањата на сообраќајот низ Ормускиот Теснец. Неговото затворање ја намали можноста Саудиска Арабија да ја пренасочува нафтата кон Црвеното Море, поради што европските купувачи почнаа да бараат замена на други пазари.
Полскиот Orlen, на пример, околу 40 отсто од суровата нафта што ја преработува ја добива од Saudi Aramco. По нарушувањата, компанијата купувала северноморски видови нафта Grane, Johan Sverdrup и Johan Castberg, а барала понуди и за американскиот WTI Midland и казахстанскиот CPC Blend.
Рафинериите на Orlen засега работат нормално, но потрагата по алтернативни извори покажува како недостигот од планирани саудиски испораки создава дополнителна побарувачка за нафта што може да биде испорачана во краток рок.
Дополнителна разлика создава и временскиот хоризонт. Фјучерсите на Брент во моментов се однесуваат на ноември и пазарот може да очекува дека дотогаш саудискиот нафтовод ќе биде поправен или снабдувањето преку други рути ќе биде зголемено. Рафинериите на кои нафтата им е потребна веднаш, пак, мора да ја платат цената на барелите што се достапни денес.
Притисок врз берзанските цени создадоа и податоците за американските резерви. American Petroleum Institute процени дека резервите на сурова нафта во САД минатата недела пораснале за 7,1 милион барели, иако се очекувал пад од околу 1,6 милиони. По овие податоци Брент падна на 107,82 долари, а WTI на 104,86 долари за барел.
Во исто време, проблемите на клучните транспортни рути продолжуваат. Низ Ормускиот Теснец во вторникот биле регистрирани само четири минувања на бродови, наспроти десетдневниот просек од 18. Дел од пловилата можат да минуваат со исклучени транспондери, па овие податоци не мора да го опфаќаат целиот сообраќај.
Следниот важен сигнал за европската економија ќе биде движењето на цените на дизелот. Рускиот и заливскиот извоз на дизел од февруари е намален за околу 1,6 милиони барели дневно, додека европските резерви на гориво се на најниско ниво во последните 12 години.
Тоа значи дека рафинериите набавуваат поскапа сурова нафта во период кога пазарот на одредени нафтени деривати веќе е под притисок. Краткотрајниот скок на цените на физичката нафта не мора веднаш значително да се одрази врз горивата, но подолготрајно нарушување на снабдувањето може постепено да ги пренесе повисоките трошоци врз рафинериите, велепродажните цени и на крајот врз пазарот на горива.
Анализи
Волстрит во пад втор ден по ред, азиските берзи со благо закрепнување
Цените на акциите на Волстрит паднаа и во вторникот, втор ден по ред, во услови на загриженост кај инвеститорите поради растот на цените на нафтата и приносите на обврзниците, додека пазарите ја очекуваат одлуката на американската централна банка за каматните стапки.
Индексот Dow Jones се намали за 0,63 проценти, на 52.093 поени, S&P 500 падна за 0,45 проценти, на 7.585 поени, додека Nasdaq загуби 0,78 проценти и се спушти на 25.981 поен.
Инвеститорите особено ги загрижува натамошниот раст на цените на нафтата, во услови кога кризата на Блискиот Исток не покажува знаци на смирување. Во изминатите две недели цените на нафтата пораснаа за околу 25 проценти, што дополнително ги зголемува инфлациските притисоци.
Истовремено, приносите на 10-годишните американски државни обврзници се искачија над пет проценти и достигнаа највисоко ниво од 2007 година.
Во вторникот започна дводневната седница на Федералните резерви, а одлуката и пораките од американската централна банка се очекуваат во среда.
До неодамна инвеститорите очекуваа ФЕД да ги остави каматните стапки непроменети, но очекувањата се променија по последните податоци кои покажаа раст на инфлацијата во САД, пред сè поради поскапувањето на нафтата.
На азиските берзи, пак, во средата беше забележано благо закрепнување по неколкудневниот пад. MSCI индексот на азиско-пацифичките акции беше во плус од 0,3 проценти, по четири последователни дена на пад.
Акциите во Индија, Јапонија, Шангај, Хонг Конг, Австралија и Јужна Кореја пораснаа меѓу 0,1 и 0,9 проценти, но тргувањето и натаму останува претпазливо во пресрет на одлуката на ФЕД.
-
Анализипред 2 месециДали Македонија ќе ги следи Унгарија, Полска и Литванија и ќе го укине вториот пензиски столб?
-
Банкипред 1 месецПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Кариерапред 2 месециАлта банка со активен оглас за стручен соработник во банкарска експозитура во Велес
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја почнува исплатата на јулските пензии на 31 јули
-
Банкипред 2 месециТони Стојановски останува на чело на НЛБ Банка: Народната банка даде зелено светло за нов четиригодишен мандат
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со поволности за клиентите кои ќе ја префрлат платата
-
Кариерапред 1 месецНЛБ Групацијата вработува специјалист за Управување со ризици/финансии
-
Кариерапред 1 месецНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари





