Глобалниот финтек сектор продолжува забрзано да расте, а вештачката интелигенција сè повеќе го менува начинот на кој се движат, проверуваат и управуваат парите. Во такви услови, CNBC и Statista ја објавија својата листа на 500 водечки финтек компании во светот за 2026 година.

Според податоците на McKinsey, финтек индустријата во 2025 година остварила приходи од 650 милијарди долари, што претставува раст од 21 процент во однос на претходната година. За споредба, поширокиот пазар на финансиски услуги, вреден околу 15 илјади милијарди долари, бележи годишен раст од околу шест проценти.

Позитивни сигнали има и на берзите. Во 2025 година биле регистрирани 31 позначајна иницијална јавна понуда на финтек компании, додека вкупната пазарна капитализација на јавно котираните компании од секторот достигнала рекордни 850 милијарди долари.

Во изборот на CNBC и Statista се вклучени компании од осум категории: алтернативно финансирање, дигитални средства, финтек решенија за компании, осигурителна технологија, необанкарство, плаќања, регулаторна технологија и технологии за управување со богатство.

Најголем удел имаат компаниите за плаќања. Во оваа категорија се избрани 115 компании, односно 23 проценти од целата листа. Следува секторот за технологии за управување со богатство со 75 компании или 15 проценти.

Алтернативното финансирање и финтек решенијата за компании учествуваат со по 60 компании, односно со по 12 проценти. Во категориите необанкарство и осигурителна технологија се избрани по 55 компании, додека дигиталните средства и регулаторната технологија имаат по 40 претставници.

Особено внимание годинава привлекува регулаторната технологија, која првпат се појавува како посебна категорија. Станува збор за компании кои развиваат решенија за усогласување со прописите, проверка на идентитет, управување со ризици и спречување перење пари.

Вештачката интелигенција станува еден од главните двигатели на секторот. Таа веќе се користи за побрза процена на кредитниот ризик, анализа на паричните текови, откривање измами, автоматизирано инвестициско советување и следење на регулаторната усогласеност.

На листата има компании со седишта во 55 земји и територии. Соединетите Американски Држави убедливо доминираат со околу 42 проценти од избраните компании, а Велика Британија е втора со 13 проценти.

Индија има 27 компании, што е повеќе од пет проценти од листата, додека Сингапур има 25.

Лондон е градот со најголем број избрани финтек компании – вкупно 64, или речиси 13 проценти од листата. Следува Њујорк со 50 компании, додека околу седум проценти од избраните компании се со седиште во Сан Франциско.

За составување на листата, Statista анализирала околу 3.500 компании и повеќе од 25.000 податочни точки. При изборот биле земени предвид клучни показатели за работењето, растот на приходите, бројот на вработени, како и дополнителни истражувања и оценки на CNBC и Statista.

Ова е четврта година по ред во која CNBC и Statista заеднички ја подготвуваат листата на водечки светски финтек компании.

Извор: CNBC

Американската администрација од 24 јули воведе нови царини од 10 и 12,5 проценти за стоки од 60 трговски партнери, меѓу кои и од Европската Унија.

Како официјална причина за новите мерки се наведува недоволно строгата примена на забраната за присилна работа. Новите царини стапуваат во сила во период кога истекува привремената царина од 10 проценти што администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ја воведе на 20 февруари.

Потегот претставува нов обид на Белата куќа да ја продолжи трговската политика на Трамп за поширока примена на царини, откако Врховниот суд на САД во февруари ги поништи таканаречените „реципрочни“ царини во висина од 10 до 50 проценти.

По таа одлука, Трамп воведе привремена царина од 10 проценти во траење од 150 дена. Новите царини веднаш стапуваат во сила, додека стоката што веќе е во транзит ќе биде изземена од нивната примена до 28 јули.

Според претставник на американската администрација, од царините ќе бидат изземени нафтата и гасот, вештачките ѓубрива, одредени прехранбени производи, како и производи кои веќе се опфатени со царини поради националната безбедност, меѓу кои автомобили, челик, алуминиум и бакар.

Изземена ќе биде и стоката која е во согласност со трговскиот договор меѓу САД, Мексико и Канада.

Стоката од земјите кои имаат соодветни закони против присилната работа ќе биде оданочувана со пониска стапка од 10 проценти, додека увозот од земјите со несоодветни забрани ќе биде предмет на царина од 12,5 проценти.

Новите американски мерки предизвикаа реакции кај дел од трговските партнери. Австралискиот министер за трговија Дон Фарел ги оцени царините како „целосно неоправдани“, додека Бразил најави дека ќе активира механизми за одговор и ќе го изнесе случајот пред Светската трговска организација.

Бразилската влада ги оцени американските царини како „произволни“ и „неоправдани“.

Извор:Finansije.hr

На големите компании во Европската Унија од 19 јули им е забрането да уништуваат непродадена облека, модни додатоци и обувки. Истите правила за средните компании ќе почнат да се применуваат од 2030 година.

Новите мерки се дел од Регулативата за екодизајн и одржливи производи, која формално стапи во сила во 2024 година. Целта е да се спречи непотребното уништување вредни производи и ресурсите употребени за нивното производство.

Според Европската комисија, фрлањето нова и употреблива стока значи губење суровини, вода, енергија и труд, а истовремено предизвикува емисии на стакленички гасови што можат да се избегнат.

Компаниите отсега ќе треба непродадената стока да ја понудат со попуст, да ја пласираат на алтернативни пазари, да ја донираат на хуманитарни организации или да ја преработат за повторна употреба.

Уништувањето ќе биде дозволено само во одредени случаи, на пример кога производите се небезбедни, оштетени, фалсификувани или ги прекршуваат правата од интелектуална сопственост. Тоа ќе биде дозволено и кога хуманитарните организации ќе одбијат да ја примат понудената донација.

За да се спречат злоупотреби, компаниите ќе мора да доставуваат докази за уништувањето и во своите годишни извештаи да објавуваат што уништиле, на кој начин и поради кои причини. Документацијата ќе мора да се чува пет години заради евентуални инспекции.

Националните власти ќе ја контролираат примената на правилата и ќе можат да изрекуваат парични казни за компаниите што нема да ги почитуваат.

Според податоците на Европската агенција за животна средина, меѓу четири и девет проценти од текстилните производи што се нудат на пазарот во ЕУ се уништуваат пред воопшто да бидат употребени. Станува збор за приближно 264.000 до 594.000 тони текстил годишно.

Новите правила ќе важат и за големите модни компании како LVMH, Prada, Chanel и Inditex. Мерката би можела особено да влијае врз производителите на луксузна стока, кои ќе треба да избираат меѓу повисоки трошоци за чување залихи, продажба преку контролирани канали со попуст или намалување на производството.

Според податоците на консултантската компанија Bain и италијанското здружение Altagamma, во текот на минатата година околу 40 проценти од луксузната стока била продадена со попуст, поради послабата побарувачка и зголемените залихи.

Експертите очекуваат новите правила да ја забрзаат употребата на вештачката интелигенција за следење на залихите во реално време, предвидување на побарувачката и подобра координација меѓу продажните места.