Connect with us

Анализи

Можно примирје и прекин на огнот во Украина – што тоа ќе значи за европската и светската економија?

Објавено

на

Според договорот што вчера го постигнаа украинската и американската делегација во Џеда – Саудиска Арабија, предвиден е прекин на воените дејствија за 30 дена, со можност за продолжување со заедничка согласност на Русија и Украина.

САД го потврдија обновувањето на размената на разузнавачки информации со Украина и продолжувањето на воената помош, а договорот за американски инвестиции во развојот на украинските минерални ресурси е повторно на маса.

Овој предлог за прекин на огнот не само што отвора простор за преговори со Русија, туку и ги подобрува односите меѓу Вашингтон и Киев, кои се заладија по јавниот судир меѓу претседателот Володимир Зеленски и Доналд Трамп.

Доколку се постигне примирје и прекин на огнот во Украина, тоа би имало значително влијание на европската и светската економија. Ако се постигне договор за примирје, тоа ќе овозможи стабилизација на регионалната ситуација и би отворило пат за обновување на економските врски и инфраструктура. Некои од клучните ефекти би биле следните:

Економска стабилизација во Европа

Намалување на енергетската криза: Украина е важен транзитен коридор за енергетски ресурси, а во исто време Русија е значаен извозник на енергија. Примирјето би ја намалило нестабилноста на пазарот на електрична енергија и би довело до значителен пад на цените на нафтата и природниот гас, што би ги олеснило енергетските трошоци за Европската Унија.

Обновување на трговијата: Прекин на конфликтот би дозволил рестартирање на трговијата меѓу Европската унија, Украина и Русија, што би ги подобрило економските услови за многу земји во регионот.

Повраток на инвестиции

Со стабилизацијата на ситуацијата во Украина, постојат добри изгледи за враќање на странските инвестиции во земјата, но и во регионот. Бизнисите кои беа принудени да се повлечат поради конфликтот можат повторно да ја разгледаат можноста за инвестирање во Украина и околните земји.

Смирување на глобалните синџири на снабдување

Во текот на конфликтот, глобалните синџири на снабдување со многу производи, вклучувајќи и земјоделски производи како пченица, пченка и други стоки, беа нарушени. Примирје би помогнало за понатамошно нормализирање на снабдувањето, особено за земјоделските производи кои се клучни за глобалните пазари.

Пониски цени на храната и земјоделските производи би имале позитивен ефект врз економиите, особено на земјите во развој кои се зависни од увоз на храна.

Намалување на геополитичката несигурност

Примирјето ќе ја намали геополитичката неизвесност во регионот на Источна Европа, што може да помогне во намалување на ризиците поврзани со инвестирање и трговија.

Потенцијално, на глобално ниво, се очекува да се намалат и цените на металите и минералите кои се важни за производството на технологија и автомобилска индустрија.

Ризик од нови санкции и економски одмазди

Освен позитивни, ова примирје може да има и некои негативни последици. Доколку примирјето подразбира големи отстапки од страна на Украинa или значајни политички договори, може да предизвика нови санкции или економски одмазди од страна на западните земји против Русија или други актери кои се поврзани со конфликтот.

Во зависност од деталите на договорот, санкциите врз Русија може да останат или да се променат, што ќе има големо влијание врз глобалната економија, особено на пазарите на нафта и гас.

Психолошки ефект на глобалните пазари

Примирјето би дало сигнал за намалување на глобалниот ризик и несигурност. Како резултат на тоа, глобалните капитални пазари би можеле да реагираат позитивно, со раст на индексите и враќање на довербата во инвестирањето, особено на развиените пазари.

Во целина, постигнување примирје, прекин на огнот и конечен крај на војната во Украина, би имало повеќекратен ефект врз глобалната економија, со потенцијално позитивни исходи за Европа и светот, особено ако конфликтот не се продолжи. Сепак, важен фактор ќе биде тоа како ќе се имплементира договорот и какви политички, економски и безбедносни гаранции ќе бидат поставени во процесот.

Анализи

Становите во ЕУ поскапуваат побрзо од инфлацијата, Португалија со најголем раст

Објавено

на

Цените на станбените недвижности и кириите во Европската Унија продолжиле да растат и во првите месеци од 2026 година, покажуваат најновите податоци на Евростат. Во дел од земјите, поскапувањето на становите и куќите било и за околу десет процентни поени повисоко од стапката на инфлација.

Во првиот квартал од годинава, цените на недвижностите во ЕУ биле повисоки за 5,1 процент во споредба со истиот период лани, додека кириите се зголемиле за три проценти. За споредба, просечната инфлација во Унијата изнесувала 2,3 проценти.

Најголем годишен раст на цените е регистриран во Португалија, каде што недвижностите поскапеле за 17,8 проценти. Следуваат Бугарија со раст од 14,8 проценти, Словачка со 14,4 и Хрватска со 14,3 проценти.

Меѓу најголемите европски економии, најсилно поскапување е забележано во Шпанија, каде што цените пораснале за 12,8 проценти. Со тоа земјата се најде на петтото место според растот на цените меѓу анализираните европски држави.

Двоцифрено зголемување е евидентирано и во Литванија, Унгарија, Латвија и Чешка. Во Словенија цените пораснале за 9,3 проценти, во Данска за 8,3, а во Романија за 7,8 проценти.

Над просекот на ЕУ биле и Ирска, со раст од 6,8 проценти, Полска со шест проценти и Холандија со 5,2 проценти.

На спротивната страна е Франција, каде што цените се зголемиле за само 0,1 процент. Финска е единствената земја во која е забележан пад, и тоа од два проценти во споредба со првиот квартал од 2025 година.

Од нордиските земји, само Данска имала раст над просекот на Европската Унија. Во Норвешка цените пораснале за 4,6 проценти, во Исланд за 2,8, а во Шведска за 2,6 проценти.

Особено изразена разлика меѓу растот на цените и инфлацијата е забележана во Португалија, Бугарија, Словачка, Хрватска и Шпанија. Во овие земји, недвижностите поскапеле за приближно десет процентни поени повеќе од општото ниво на цените.

Растот продолжил и на квартално ниво. Во споредба со последните три месеци од 2025 година, цените на недвижностите во ЕУ се зголемиле за 1,2 проценти, а кириите за 0,7 проценти.

Податоците за 2025 година покажуваат и дека европските домаќинства во просек издвојувале 18,9 проценти од расположливиот приход за трошоци поврзани со домувањето. Во одредени земји, овој удел надминувал и 30 проценти.

Продолжи со читање

Анализи

Биткоинот се повлече по неуспешниот обид да го пробие отпорот од 64.400 долари

Објавено

на

Цената на биткоинот забележа пад во последното тргување, откако не успеа да го пробие клучното ниво на отпор од 64.400 долари.

Според техничката анализа, ова ниво останало стабилно и предизвикало повлекување на цената, додека негативните сигнали од индексот на релативна сила дополнително го зголемиле продажниот притисок на краток рок.

Сепак, биткоинот и натаму се движи над корективната нагорна тренд-линија, што укажува дека се обидува повторно да добие позитивен моментум и уште еднаш да го тестира отпорот од 64.400 долари.

Дополнителна поддршка на цената ѝ дава и 50-дневниот експоненцијален подвижен просек. Доколку биткоинот остане над актуелните нивоа на поддршка, и натаму постои можност за ново закрепнување и пробив над клучниот отпор.

Продолжи со читање

Анализи

УЈП: Граѓаните пријавиле доход од над 612 милијарди денари за 2025 година

Објавено

на

Управата за јавни приходи го заврши годишното оданочување на граѓаните за 2025 година, при што биле генерирани вкупно 863.100 годишни даночни пријави.

Од нив, 704.443 пријави се достапни на корисничките профили во системот е-Даночни услуги, додека преостанатите се однесуваат на лица кои сè уште немаат регистрирано профил на порталот.

Од УЈП ги повикуваат граѓаните кои немаат кориснички профил да се регистрираат, за да можат да ја проверат својата даночна пријава и да утврдат дали имаат обврска за доплата или право на поврат на данок.

Од вкупниот број достапни пријави, 26.653 биле лично потврдени од даночните обврзници, а 1.145 биле коригирани. Останатите 676.645 пријави биле службено потврдени од УЈП.

Според Управата, голем број граѓани не извршиле личен увид во пријавите. Оттаму предупредуваат дека непроверената пријава може да доведе до ненавремено откривање грешки, неточни податоци или дополнителни даночни обврски.

Податоците покажуваат дека 208.857 пријави содржат износ за доплата во вкупна вредност од 208,98 милиони денари. Кај 313.519 пријави е евидентиран повеќе платен данок во износ од 53,91 милиони денари, додека 182.067 пријави се без разлика за доплата или поврат.

Вкупно 617 даночни обврзници побарале враќање на повеќе платен данок во износ од 32,4 милиони денари.

Вкупниот пријавен доход за 2025 година изнесува 612,87 милијарди денари, додека пресметаниот данок на личен доход достигнал 39,82 милијарди денари.

Во споредба со 2024 година, пријавениот доход е зголемен за 74,1 милијарда денари, а пресметаниот данок на личен доход за 4,86 милијарди денари.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange