Connect with us
no baners

Анализи

Можно примирје и прекин на огнот во Украина – што тоа ќе значи за европската и светската економија?

Објавено

на

Според договорот што вчера го постигнаа украинската и американската делегација во Џеда – Саудиска Арабија, предвиден е прекин на воените дејствија за 30 дена, со можност за продолжување со заедничка согласност на Русија и Украина.

САД го потврдија обновувањето на размената на разузнавачки информации со Украина и продолжувањето на воената помош, а договорот за американски инвестиции во развојот на украинските минерални ресурси е повторно на маса.

Овој предлог за прекин на огнот не само што отвора простор за преговори со Русија, туку и ги подобрува односите меѓу Вашингтон и Киев, кои се заладија по јавниот судир меѓу претседателот Володимир Зеленски и Доналд Трамп.

Доколку се постигне примирје и прекин на огнот во Украина, тоа би имало значително влијание на европската и светската економија. Ако се постигне договор за примирје, тоа ќе овозможи стабилизација на регионалната ситуација и би отворило пат за обновување на економските врски и инфраструктура. Некои од клучните ефекти би биле следните:

Економска стабилизација во Европа

Намалување на енергетската криза: Украина е важен транзитен коридор за енергетски ресурси, а во исто време Русија е значаен извозник на енергија. Примирјето би ја намалило нестабилноста на пазарот на електрична енергија и би довело до значителен пад на цените на нафтата и природниот гас, што би ги олеснило енергетските трошоци за Европската Унија.

Обновување на трговијата: Прекин на конфликтот би дозволил рестартирање на трговијата меѓу Европската унија, Украина и Русија, што би ги подобрило економските услови за многу земји во регионот.

Повраток на инвестиции

Со стабилизацијата на ситуацијата во Украина, постојат добри изгледи за враќање на странските инвестиции во земјата, но и во регионот. Бизнисите кои беа принудени да се повлечат поради конфликтот можат повторно да ја разгледаат можноста за инвестирање во Украина и околните земји.

Смирување на глобалните синџири на снабдување

Во текот на конфликтот, глобалните синџири на снабдување со многу производи, вклучувајќи и земјоделски производи како пченица, пченка и други стоки, беа нарушени. Примирје би помогнало за понатамошно нормализирање на снабдувањето, особено за земјоделските производи кои се клучни за глобалните пазари.

Пониски цени на храната и земјоделските производи би имале позитивен ефект врз економиите, особено на земјите во развој кои се зависни од увоз на храна.

Намалување на геополитичката несигурност

Примирјето ќе ја намали геополитичката неизвесност во регионот на Источна Европа, што може да помогне во намалување на ризиците поврзани со инвестирање и трговија.

Потенцијално, на глобално ниво, се очекува да се намалат и цените на металите и минералите кои се важни за производството на технологија и автомобилска индустрија.

Ризик од нови санкции и економски одмазди

Освен позитивни, ова примирје може да има и некои негативни последици. Доколку примирјето подразбира големи отстапки од страна на Украинa или значајни политички договори, може да предизвика нови санкции или економски одмазди од страна на западните земји против Русија или други актери кои се поврзани со конфликтот.

Во зависност од деталите на договорот, санкциите врз Русија може да останат или да се променат, што ќе има големо влијание врз глобалната економија, особено на пазарите на нафта и гас.

Психолошки ефект на глобалните пазари

Примирјето би дало сигнал за намалување на глобалниот ризик и несигурност. Како резултат на тоа, глобалните капитални пазари би можеле да реагираат позитивно, со раст на индексите и враќање на довербата во инвестирањето, особено на развиените пазари.

Во целина, постигнување примирје, прекин на огнот и конечен крај на војната во Украина, би имало повеќекратен ефект врз глобалната економија, со потенцијално позитивни исходи за Европа и светот, особено ако конфликтот не се продолжи. Сепак, важен фактор ќе биде тоа како ќе се имплементира договорот и какви политички, економски и безбедносни гаранции ќе бидат поставени во процесот.

Анализи

Буџетскиот дефицит на Македонија достигна 25,6 милијарди денари во првите четири месеци од годината

Објавено

на

Буџетскиот дефицит на Северна Македонија во периодот јануари–април 2026 година изнесува 25,6 милијарди денари (околу 415 милиони евра), што претставува значително зголемување во споредба со истиот период минатата година, кога дефицитот изнесувал 14,7 милијарди денари.

Според податоците на Министерството за финансии, вкупните приходи во консолидираниот буџет во првите четири месеци од годинава достигнале 113,6 милијарди денари, што е повеќе од 107 милијарди денари регистрирани во истиот период во 2025 година.

Во исто време, буџетските расходи пораснале уште побрзо и достигнале 139,2 милијарди денари, наспроти 121,7 милијарди денари во првите четири месеци од минатата година.

Само во април, буџетот забележал дефицит од 380 милиони денари, додека во април 2025 година дефицитот изнесувал само 5,8 милиони денари.

На крајот од 2025 година, буџетскиот дефицит на државата изнесуваше 41,8 милијарди денари, што беше малку пониско во однос на 41,9 милијарди денари една година претходно.

Податоците покажуваат дека и покрај растот на буџетските приходи, значителното зголемување на расходите придонело за продлабочување на буџетскиот јаз во првите четири месеци од 2026 година.

Продолжи со читање

Анализи

ДЗС: Намален бројот на невработени во првите три месеци од годинава, расте неформалната вработеност

Објавено

на

Во првото тримесечје од 2026 година бројот на невработени лица во земјава е намален за еден процент во споредба со претходниот квартал, а за 2,3 проценти во однос на истиот период лани, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика.

Според статистиката, во државата има 90.499 невработени лица, додека бројот на вработени изнесува 707.385. Стапката на невработеност е 11,3 проценти, а стапката на вработеност достигнува 46,5 проценти.

Од вкупниот број невработени, 62,4 проценти се мажи, а 37,6 проценти жени. Кај вработените, пак, мажите учествуваат со 57,9 проценти, а жените со 42,1 процент.

Податоците покажуваат дека активното население во земјата брои 797.884 лица, при што стапката на активност изнесува 52,5 проценти.

Во меѓувреме, евидентиран е раст на неформалната вработеност. Во првите три месеци од годинава неформално биле ангажирани 94.197 лица, што претставува зголемување од 4,3 проценти во однос на претходното тримесечје.

Најголем дел од неформално вработените работат во секторот земјоделство, шумарство и рибарство, каде што се ангажирани 43,6 проценти од нив, додека 17,5 проценти работат во градежништвото.

Најновите податоци укажуваат дека пазарот на трудот бележи благо намалување на невработеноста, но истовремено и зголемување на бројот на лица кои работат надвор од формалните работни односи.

Продолжи со читање

Анализи

Цената на нафтата падна под 88 долари

Објавено

на

Цената на американската сурова нафта WTI во петокот се спушти под 88 долари за барел и е на пат да го забележи најголемиот месечен пад во последниот период, по извештаите за можно продолжување на примирјето меѓу САД и Иран.

Според информациите, Вашингтон и Техеран постигнале начелен договор за продолжување на прекинот на непријателствата за дополнителни 60 дена, а се разгледува и можноста за непречен поморски сообраќај низ Ормутскиот Теснец, една од најважните светски рути за транспорт на нафта.

Во извештаите се наведува и дека Иран би требало да ги отстрани сите мини од пловниот пат во рок од 30 дена.

Сепак, неизвесноста останува. Американскиот претседател Доналд Трамп сè уште не ги одобрил предложените услови, додека потпретседателот Џеј Ди Венс изјави дека е прерано да се каже дали и кога ќе биде постигнат конечен договор.

Американската нафта WTI во моментов се тргува по цена од 87,46 долари за барел, што претставува дневен пад од 1,62 проценти и месечен пад од 16,8 проценти.

И нафтата Брент забележа пад и се тргува околу 91 долар за барел, што е за 17,5 проценти пониско во споредба со почетокот на месецот.

Пазарите позитивно реагираат на можноста за дипломатско решение меѓу САД и Иран, иако остануваат отворени клучните прашања поврзани со иранската нуклеарна програма, контролата врз Ормутскиот Теснец и евентуалното укинување на санкциите кон Техеран.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange