Анализи
Можно примирје и прекин на огнот во Украина – што тоа ќе значи за европската и светската економија?
Според договорот што вчера го постигнаа украинската и американската делегација во Џеда – Саудиска Арабија, предвиден е прекин на воените дејствија за 30 дена, со можност за продолжување со заедничка согласност на Русија и Украина.
САД го потврдија обновувањето на размената на разузнавачки информации со Украина и продолжувањето на воената помош, а договорот за американски инвестиции во развојот на украинските минерални ресурси е повторно на маса.
Овој предлог за прекин на огнот не само што отвора простор за преговори со Русија, туку и ги подобрува односите меѓу Вашингтон и Киев, кои се заладија по јавниот судир меѓу претседателот Володимир Зеленски и Доналд Трамп.
Доколку се постигне примирје и прекин на огнот во Украина, тоа би имало значително влијание на европската и светската економија. Ако се постигне договор за примирје, тоа ќе овозможи стабилизација на регионалната ситуација и би отворило пат за обновување на економските врски и инфраструктура. Некои од клучните ефекти би биле следните:
Економска стабилизација во Европа
Намалување на енергетската криза: Украина е важен транзитен коридор за енергетски ресурси, а во исто време Русија е значаен извозник на енергија. Примирјето би ја намалило нестабилноста на пазарот на електрична енергија и би довело до значителен пад на цените на нафтата и природниот гас, што би ги олеснило енергетските трошоци за Европската Унија.
Обновување на трговијата: Прекин на конфликтот би дозволил рестартирање на трговијата меѓу Европската унија, Украина и Русија, што би ги подобрило економските услови за многу земји во регионот.
Повраток на инвестиции
Со стабилизацијата на ситуацијата во Украина, постојат добри изгледи за враќање на странските инвестиции во земјата, но и во регионот. Бизнисите кои беа принудени да се повлечат поради конфликтот можат повторно да ја разгледаат можноста за инвестирање во Украина и околните земји.
Смирување на глобалните синџири на снабдување
Во текот на конфликтот, глобалните синџири на снабдување со многу производи, вклучувајќи и земјоделски производи како пченица, пченка и други стоки, беа нарушени. Примирје би помогнало за понатамошно нормализирање на снабдувањето, особено за земјоделските производи кои се клучни за глобалните пазари.
Пониски цени на храната и земјоделските производи би имале позитивен ефект врз економиите, особено на земјите во развој кои се зависни од увоз на храна.
Намалување на геополитичката несигурност
Примирјето ќе ја намали геополитичката неизвесност во регионот на Источна Европа, што може да помогне во намалување на ризиците поврзани со инвестирање и трговија.
Потенцијално, на глобално ниво, се очекува да се намалат и цените на металите и минералите кои се важни за производството на технологија и автомобилска индустрија.
Ризик од нови санкции и економски одмазди
Освен позитивни, ова примирје може да има и некои негативни последици. Доколку примирјето подразбира големи отстапки од страна на Украинa или значајни политички договори, може да предизвика нови санкции или економски одмазди од страна на западните земји против Русија или други актери кои се поврзани со конфликтот.
Во зависност од деталите на договорот, санкциите врз Русија може да останат или да се променат, што ќе има големо влијание врз глобалната економија, особено на пазарите на нафта и гас.
Психолошки ефект на глобалните пазари
Примирјето би дало сигнал за намалување на глобалниот ризик и несигурност. Како резултат на тоа, глобалните капитални пазари би можеле да реагираат позитивно, со раст на индексите и враќање на довербата во инвестирањето, особено на развиените пазари.
Во целина, постигнување примирје, прекин на огнот и конечен крај на војната во Украина, би имало повеќекратен ефект врз глобалната економија, со потенцијално позитивни исходи за Европа и светот, особено ако конфликтот не се продолжи. Сепак, важен фактор ќе биде тоа како ќе се имплементира договорот и какви политички, економски и безбедносни гаранции ќе бидат поставени во процесот.
Анализи
Цената на златото продолжува да расте, техничките сигнали остануваат позитивни
Цената на златото го продолжи растот во последното тргување, поддржана од стабилното задржување над нивото од 4.380 долари, кое обезбеди дополнителен позитивен импулс за благородниот метал.
Според анализата на Economies.com, краткорочниот тренд и натаму е нагорен, а цената се движи долж линија на раст која го поддржува понатамошното поскапување.
Дополнителна поддршка доаѓа и од 50-периодниот експоненцијален подвижен просек, ЕМА50, кој продолжува да испраќа позитивни технички сигнали.
Индикаторите за релативна сила исто така покажуваат позитивни сигнали, откако златото делумно излезе од зоната на прекумерна купеност. Според аналитичарите, тоа му овозможува на пазарот повторно да добие позитивен моментум и остава поголем простор за продолжување на растот на цената.
Анализи
Растот на цената на нафтата ги тресе пазарите, приносите на обврзниците растат
Растот на цените на нафтата повторно внесе нервоза на глобалните финансиски пазари, при што акциите се под притисок, а приносите на државните обврзници растат поради обновените стравувања од инфлација.
Цената на нафтата „брент“ повторно се искачи над 90 долари за барел, откако тензиите меѓу САД и Иран повторно се засилија. Поради тоа, берзите во азиско-пацифичкиот регион се движеа во негативна територија, додека фјучерсите на американските и европските акции исто така бележеа пад.
Растот на цената на суровата нафта ги засили очекувањата дека инфлациските притисоци би можеле повторно да се зголемат. Приносот на 30-годишните американски државни обврзници достигна ниво кое не било забележано од 2007 година.
Главен фактор кој влијае врз пазарите остануваат односите меѓу Вашингтон и Техеран. По истекувањето на примирјето меѓу САД и Иран, повторно се регистрирани напади врз бродови во Ормутскиот Теснец.
Според британската служба за поморски трговски операции, погоден бил товарен брод, при што имало жртва меѓу членовите на екипажот и било оштетено машинското одделение.
Дополнителна неизвесност предизвика и изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, кој се закани со напад врз Оман доколку земјата, како што рече, „застане на патот“ на преговорите со Иран.
И покрај засилените геополитички и пазарни ризици, индексот VIX, познат како „индекс на стравот“ на Волстрит, падна на најниско ниво во 2026 година. Аналитичарите, сепак, предупредуваат дека инвеститорите не треба да станат премногу самоуверени, особено со приближувањето на изборите за Конгресот во САД.
Во фокусот на инвеститорите е и биткоинот, кој се наоѓа во период на невообичаено ниска волатилност. Од Fundstrat проценуваат дека најголемата криптовалута би можела да забележи движење од околу 30 проценти или повеќе во следните два месеца.
Позитивни вести доаѓаат од рударскиот гигант BHP, чии акции во Австралија достигнаа највисоко ниво во последните два месеца. Компанијата ги надмина очекувањата за заработката и најави исплата на највисоката дивиденда во последните четири години.
Анализи
ЕЦБ предупредува: Ако пукне AI балонот во САД, последиците ќе ги почувствува и Европа
Подемот на вештачката интелигенција предизвика силен раст на технолошкиот сектор и ги крена берзанските вреднувања на нивоа што потсетуваат на периодот на „dot-com“ балонот, а економисти предупредуваат дека евентуален пад на американските технолошки акции би можел сериозно да се одрази и врз еврозоната.
Во анализа објавена на блогот на Европската централна банка се наведува дека вреднувањата на американскиот пазар на акции, мерени преку циклично приспособениот однос меѓу цената и заработката, се блиску до историскиот максимум. Иако вреднувањата пораснале и во еврозоната, растот таму е значително поумерен.
Авторите потсетуваат дека историјата покажува сличен модел кај големите технолошки револуции, од железницата во 19 век, преку електричната енергија и радиото во 1920-тите, до интернет-бумот во 1990-тите. Во сите случаи новите технологии привлекувале огромни инвестиции и силно ги зголемувале цените на акциите, по што следувала корекција.
Според анализата, корекција може да се случи дури и ако сегашните високи вреднувања се рационални и ако вештачката интелигенција навистина донесе голем раст на продуктивноста. Како што технологијата се шири низ целата економија, ризикот веќе не е ограничен на една компанија или сектор, поради што инвеститорите бараат повисока премија за ризик.
Особено внимание се посветува на таканаречената „Величествена седумка“ – најголемите американски технолошки компании. Домаќинствата во еврозоната имаат околу 440 милијарди евра изложеност кон американските технолошки акции, главно преку инвестициски фондови и ЕТФ-фондови. Значителна изложеност имаат и осигурителните компании и пензиските фондови.
Остра корекција би можела да ги принуди фондовите да продаваат имот за да ги исплатат инвеститорите кои сакаат да ги повлечат средствата, што дополнително би ги намалило цените и би создало нов притисок врз финансиските пазари.
Од друга страна, состојбата на европските берзи засега се оценува како поотпорна. Вреднувањата се пониски отколку во САД, а во еврозоната и натаму доминираат компании од таканаречената „стара економија“, кај кои нема толкава еуфорија поврзана со вештачката интелигенција.
Сепак, американските и европските пазари историски се силно поврзани, поради што евентуална корекција во САД тешко дека би ја оставила еврозоната недопрена. Последиците би можеле да се почувствуваат не само на берзите, туку и преку послабо економско расположение, потешки услови за финансирање и влијание врз вработувањето.
Авторите заклучуваат дека ризикот од циклус на берзански бум и пад е присутен без оглед на тоа дали сегашните цени на акциите се оправдани или резултат на преголем оптимизам.
Ставовите во анализата се на авторите Малин Андерсон, Јоханес Брекенфелдер, Стефано Корадин, Калин Николов и Марија Антониета Виола и не мора нужно да ги претставуваат ставовите на Европската централна банка и Евросистемот.
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 1 месецИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Останатопред 2 месециОд јули почнува исплатата на К-15, минималниот износ е 19.116 денари
-
Банкипред 2 месециИсплатата на јунските пензии преку Стопанска банка почнува на 1 јули
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка почнува со исплата на јунските пензии од 1 јули
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Банка вработува банкарски советник во Струмица
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување во секторот за организација и ИТ





