Анализи
Можно примирје и прекин на огнот во Украина – што тоа ќе значи за европската и светската економија?
Според договорот што вчера го постигнаа украинската и американската делегација во Џеда – Саудиска Арабија, предвиден е прекин на воените дејствија за 30 дена, со можност за продолжување со заедничка согласност на Русија и Украина.
САД го потврдија обновувањето на размената на разузнавачки информации со Украина и продолжувањето на воената помош, а договорот за американски инвестиции во развојот на украинските минерални ресурси е повторно на маса.
Овој предлог за прекин на огнот не само што отвора простор за преговори со Русија, туку и ги подобрува односите меѓу Вашингтон и Киев, кои се заладија по јавниот судир меѓу претседателот Володимир Зеленски и Доналд Трамп.
Доколку се постигне примирје и прекин на огнот во Украина, тоа би имало значително влијание на европската и светската економија. Ако се постигне договор за примирје, тоа ќе овозможи стабилизација на регионалната ситуација и би отворило пат за обновување на економските врски и инфраструктура. Некои од клучните ефекти би биле следните:
Економска стабилизација во Европа
Намалување на енергетската криза: Украина е важен транзитен коридор за енергетски ресурси, а во исто време Русија е значаен извозник на енергија. Примирјето би ја намалило нестабилноста на пазарот на електрична енергија и би довело до значителен пад на цените на нафтата и природниот гас, што би ги олеснило енергетските трошоци за Европската Унија.
Обновување на трговијата: Прекин на конфликтот би дозволил рестартирање на трговијата меѓу Европската унија, Украина и Русија, што би ги подобрило економските услови за многу земји во регионот.
Повраток на инвестиции
Со стабилизацијата на ситуацијата во Украина, постојат добри изгледи за враќање на странските инвестиции во земјата, но и во регионот. Бизнисите кои беа принудени да се повлечат поради конфликтот можат повторно да ја разгледаат можноста за инвестирање во Украина и околните земји.
Смирување на глобалните синџири на снабдување
Во текот на конфликтот, глобалните синџири на снабдување со многу производи, вклучувајќи и земјоделски производи како пченица, пченка и други стоки, беа нарушени. Примирје би помогнало за понатамошно нормализирање на снабдувањето, особено за земјоделските производи кои се клучни за глобалните пазари.
Пониски цени на храната и земјоделските производи би имале позитивен ефект врз економиите, особено на земјите во развој кои се зависни од увоз на храна.
Намалување на геополитичката несигурност
Примирјето ќе ја намали геополитичката неизвесност во регионот на Источна Европа, што може да помогне во намалување на ризиците поврзани со инвестирање и трговија.
Потенцијално, на глобално ниво, се очекува да се намалат и цените на металите и минералите кои се важни за производството на технологија и автомобилска индустрија.
Ризик од нови санкции и економски одмазди
Освен позитивни, ова примирје може да има и некои негативни последици. Доколку примирјето подразбира големи отстапки од страна на Украинa или значајни политички договори, може да предизвика нови санкции или економски одмазди од страна на западните земји против Русија или други актери кои се поврзани со конфликтот.
Во зависност од деталите на договорот, санкциите врз Русија може да останат или да се променат, што ќе има големо влијание врз глобалната економија, особено на пазарите на нафта и гас.
Психолошки ефект на глобалните пазари
Примирјето би дало сигнал за намалување на глобалниот ризик и несигурност. Како резултат на тоа, глобалните капитални пазари би можеле да реагираат позитивно, со раст на индексите и враќање на довербата во инвестирањето, особено на развиените пазари.
Во целина, постигнување примирје, прекин на огнот и конечен крај на војната во Украина, би имало повеќекратен ефект врз глобалната економија, со потенцијално позитивни исходи за Европа и светот, особено ако конфликтот не се продолжи. Сепак, важен фактор ќе биде тоа како ќе се имплементира договорот и какви политички, економски и безбедносни гаранции ќе бидат поставени во процесот.
Анализи
НЛБ Групацијата оствари 133,1 милион евра добивка во вториот квартал
НЛБ Групацијата во вториот квартал од 2026 година остварила нето-добивка од 133,1 милион евра, со продолжување на растот на работењето на сите клучни пазари во Југоисточна Европа.
Редовните приходи се зголемиле за шест проценти во однос на истиот период минатата година, додека обемот на кредити во регионот каде што работи Групацијата пораснал за 12 проценти.
Раст е забележан во сите поважни категории на приходи, поттикнат од поголемата вклученост на клиентите, проширувањето на услугите за управување со средства и инвестиции, како и од сè поголемото користење на дигиталните канали.
Во Словенија, уделот на дигиталната продажба кај одредени производи веќе надминува 40 проценти. Слични дигитални решенија се воведуваат и на другите пазари на Групацијата, вклучително и во банките во Скопје, Приштина и Белград.
Претседателот на Управата на НЛБ, Блаж Бродњак, изјави дека Групацијата продолжува да го трансформира традиционалниот банкарски модел во поширока платформа за финансиски услуги, при што клучна улога во одржливиот раст имаат односите со клиентите, дигитализацијата и разновидните извори на приходи.
НЛБ разгледува можности и надвор од традиционалното банкарство, особено во осигурувањето и управувањето со средства, со цел дополнително да ја зајакне својата позиција во Југоисточна Европа.
Според стратегијата до 2030 година, Групацијата очекува приходите само преку органски раст да надминат 1,8 милијарди евра. Истовремено, се очекува уделот од добивката наменет за дивиденди да се приближи до 60 проценти, додека односот меѓу трошоците и приходите постепено треба да се намали кон 40 проценти.
НЛБ до 2030 година цели и кон вкупен принос за акционерите, мерен преку интерна стапка на поврат, од 20 до 30 проценти.
Надзорниот одбор воедно им ги продолжил мандатите на тројца членови на Управата за нови петгодишни периоди, почнувајќи од 28 април 2027 година. Хедвика Усеник ќе продолжи да биде задолжена за работењето со населението и приватното банкарство, Андреј Ласич за корпоративното и инвестициското банкарство, а Антонио Аргир за управувањето со НЛБ Групација, платниот промет и иновациите.
Анализи
Цената на нафтата расте по иранскиот план за ограничување на пловидбата низ Ормутскиот Теснец
Цените на нафтата пораснаа во петокот поради зголемената загриженост за можни нарушувања во снабдувањето, откако Иран објави нацрт-план со кој се предвидуваат ограничувања за пловидбата низ Ормутскиот Теснец.
Фјучерсите на европската референтна нафта „брент“ за испорака во октомври поскапеа за 1,25 отсто, на 83,52 долари за барел, додека американската нафта WTI за септември порасна за 1,10 отсто, на 78,14 долари за барел.
Според објавениот ирански нацрт-план, на американските и израелските бродови би им било забрането да минуваат низ Ормутскиот Теснец. Во документот се наведува и дека на други држави за кои Техеран смета дека му нанеле штета на Иран би можело да им биде ограничена пловидбата сè додека не биде исплатен надомест.
Иран и Оман, според медиумските извештаи, работат на договор со кој би се утврдиле рутите за пловидба низ теснецот, но засега нема официјално објавен договор. Според предложениот модел, бродовите кои влегуваат во Персискиот Залив би минувале низ иранските води, а оние кои излегуваат би пловеле низ оманските води.
Дополнителна загриженост за снабдувањето предизвикаа и украинските напади врз две големи руски рафинерии, Јарославската, позната и како Јанос, и постројката Новоил на Башнефт.
Во исто време, американскиот увоз на саудиска сурова нафта во јули паднал на нула, првпат од 1985 година, се наведува во анализа на UOB.
Повисоките цени на енергенсите повторно ги засилија и стравувањата од дополнителни инфлациски притисоци поради ситуацијата на Блискиот Исток.
Неизвесноста дополнително ја зголемуваат спротивставените пораки околу дипломатските напори за повторно отворање на Ормутскиот Теснец. Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека верува оти војната со Иран ќе заврши „прилично наскоро“, додека Техеран го обвини за водење „театарска дипломатија“.
Извор: CNBC
Анализи
Трговскиот дефицит на Северна Македонија порасна за 7,5 отсто во првото полугодие
Трговскиот дефицит на Северна Македонија во првите шест месеци од 2026 година се зголемил на 108,1 милијарда денари, односно околу 1,75 милијарди евра, покажуваат прелиминарните податоци на Државниот завод за статистика.
Во истиот период минатата година дефицитот изнесувал 100,5 милијарди денари, што претставува годишен раст од 7,5 отсто.
Од јануари до јуни годинава извозот се зголемил за осум отсто и достигнал вредност од 269 милијарди денари, додека увозот пораснал за 7,7 отсто, на вкупно 377 милијарди денари.
Во извозот најголемо учество имале индустриските производи со повисока вредност, меѓу кои катализатори со благородни метали, сетови на проводници за возила и специјализирани делови за седишта.
Најзастапени во увозот биле необработените метали од платинската група, преработените нафтени масла и патничките автомобили.
Најзначајни трговски партнери на Северна Македонија во првото полугодие биле Германија, Велика Британија и Кина.
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 1 месецИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади
-
Криптовалутипред 2 месециБиткоинот се врати кон 64.000 долари, ликвидирани над 320 милиони долари во кратки позиции за само 15 минути
-
Бизниспред 2 месециФинансиските друштва пред нови правила: Кредитите ќе се исплаќаат само на трансакциска сметка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк носи пристап до Истанбулската берза и до нови можности за раст на капиталот



