Анализи
Можно примирје и прекин на огнот во Украина – што тоа ќе значи за европската и светската економија?
Според договорот што вчера го постигнаа украинската и американската делегација во Џеда – Саудиска Арабија, предвиден е прекин на воените дејствија за 30 дена, со можност за продолжување со заедничка согласност на Русија и Украина.
САД го потврдија обновувањето на размената на разузнавачки информации со Украина и продолжувањето на воената помош, а договорот за американски инвестиции во развојот на украинските минерални ресурси е повторно на маса.
Овој предлог за прекин на огнот не само што отвора простор за преговори со Русија, туку и ги подобрува односите меѓу Вашингтон и Киев, кои се заладија по јавниот судир меѓу претседателот Володимир Зеленски и Доналд Трамп.
Доколку се постигне примирје и прекин на огнот во Украина, тоа би имало значително влијание на европската и светската економија. Ако се постигне договор за примирје, тоа ќе овозможи стабилизација на регионалната ситуација и би отворило пат за обновување на економските врски и инфраструктура. Некои од клучните ефекти би биле следните:
Економска стабилизација во Европа
Намалување на енергетската криза: Украина е важен транзитен коридор за енергетски ресурси, а во исто време Русија е значаен извозник на енергија. Примирјето би ја намалило нестабилноста на пазарот на електрична енергија и би довело до значителен пад на цените на нафтата и природниот гас, што би ги олеснило енергетските трошоци за Европската Унија.
Обновување на трговијата: Прекин на конфликтот би дозволил рестартирање на трговијата меѓу Европската унија, Украина и Русија, што би ги подобрило економските услови за многу земји во регионот.
Повраток на инвестиции
Со стабилизацијата на ситуацијата во Украина, постојат добри изгледи за враќање на странските инвестиции во земјата, но и во регионот. Бизнисите кои беа принудени да се повлечат поради конфликтот можат повторно да ја разгледаат можноста за инвестирање во Украина и околните земји.
Смирување на глобалните синџири на снабдување
Во текот на конфликтот, глобалните синџири на снабдување со многу производи, вклучувајќи и земјоделски производи како пченица, пченка и други стоки, беа нарушени. Примирје би помогнало за понатамошно нормализирање на снабдувањето, особено за земјоделските производи кои се клучни за глобалните пазари.
Пониски цени на храната и земјоделските производи би имале позитивен ефект врз економиите, особено на земјите во развој кои се зависни од увоз на храна.
Намалување на геополитичката несигурност
Примирјето ќе ја намали геополитичката неизвесност во регионот на Источна Европа, што може да помогне во намалување на ризиците поврзани со инвестирање и трговија.
Потенцијално, на глобално ниво, се очекува да се намалат и цените на металите и минералите кои се важни за производството на технологија и автомобилска индустрија.
Ризик од нови санкции и економски одмазди
Освен позитивни, ова примирје може да има и некои негативни последици. Доколку примирјето подразбира големи отстапки од страна на Украинa или значајни политички договори, може да предизвика нови санкции или економски одмазди од страна на западните земји против Русија или други актери кои се поврзани со конфликтот.
Во зависност од деталите на договорот, санкциите врз Русија може да останат или да се променат, што ќе има големо влијание врз глобалната економија, особено на пазарите на нафта и гас.
Психолошки ефект на глобалните пазари
Примирјето би дало сигнал за намалување на глобалниот ризик и несигурност. Како резултат на тоа, глобалните капитални пазари би можеле да реагираат позитивно, со раст на индексите и враќање на довербата во инвестирањето, особено на развиените пазари.
Во целина, постигнување примирје, прекин на огнот и конечен крај на војната во Украина, би имало повеќекратен ефект врз глобалната економија, со потенцијално позитивни исходи за Европа и светот, особено ако конфликтот не се продолжи. Сепак, важен фактор ќе биде тоа како ќе се имплементира договорот и какви политички, економски и безбедносни гаранции ќе бидат поставени во процесот.
Анализи
Прометот на Македонска берза надмина 91 милион денари, Комерцијална банка повторно најтргувана
Во првата работна недела од јуни на Македонска берза е остварен промет од 91,6 милиони денари преку 409 трансакции, покажуваат официјалните податоци за периодот од 1 до 5 јуни.
Иако вкупниот промет е за 4,52 проценти понизок во споредба со првата недела од мај, активноста на инвеститорите остана концентрирана кај неколку од најликвидните домашни компании.
Најголем промет е реализиран со акциите на Комерцијална банка, каде што се истргувани хартии од вредност во вредност од 25,5 милиони денари. Следуваат Алкалоид со 19,4 милиони денари и Македонски Телеком со 15,1 милиони денари. Во првите пет најтргувани компании се најдоа и Стопанска банка Скопје со 11,9 милиони денари и НЛБ Банка со 11,3 милиони денари промет.
Во текот на неделата биле истргувани вкупно 49.527 акции и обврзници.
Од компаниите чии акции се следат, само две забележале раст на вредноста. Најголем добитник е Аутомакедонија Скопје со пораст од 3 проценти, додека акцијата на Стопанска банка Скопје поскапела за 0,39 проценти.
На спротивната страна од листата се најде Универзална Инвестициона Банка, чии акции изгубија 3,77 проценти од вредноста. Пад забележаа и акциите на Алкалоид, кои се намалија за 2,02 проценти, како и Реплек со намалување од 0,93 проценти.
Според бројот на истргувани акции, најактивна била акцијата на Македонски Телеком со 30.368 акции, пред Стопанска банка Скопје со 5.805 акции и Гранит со 1.617 акции.
Во текот на неделата беа реализирани и две блок-трансакции. Со акциите на Реплек беше остварен промет од 2,95 милиони денари преку продажба на 185 акции, додека со 250 акции на Витаминка беше реализирана трансакција вредна 3,12 милиони денари.
Податоците покажуваат дека и покрај благото намалување на вкупниот промет, интересот на инвеститорите останува насочен кон најголемите и најликвидни компании на домашниот пазар на капитал.
Анализи
Нафтата скокна, еврото ослабе: Тензиите меѓу Иран и Израел ги вознемирија инвеститорите
Еврото падна на најниско ниво во последните два месеци, а јапонскиот јен достигна шестнеделно дно во однос на американскиот долар, откако обновените воени тензии меѓу Иран и Израел ги поттикнаа инвеститорите да се повлечат од поризичните средства и да побараат засолниште во американската валута.
На девизните пазари, еврото во понеделникот ослабе за околу 0,15 проценти и се тргуваше по цена од 1,1506 долари, што е негово најниско ниво од почетокот на април. Минатата недела заедничката европска валута загуби 1,2 проценти во однос на доларот, под притисок на растечките приноси на американските државни обврзници и зголемената геополитичка неизвесност на Блискиот Исток.
Истовремено, индексот на американскиот долар порасна за 0,1 процент и достигна двомесечен максимум од 100,17 поени. Дополнителна поддршка за доларот пристигна по подобрите од очекуваните податоци за вработеноста во САД, кои ги зајакнаа очекувањата дека американските Федерални резерви би можеле повторно да ги зголемат каматните стапки подоцна во текот на годината.
Под притисок се најде и јапонскиот јен, кој ослабе на 160,39 јени за долар, најниско ниво во последните шест недели. Со пробивањето на психолошката граница од 160 јени за долар, растат шпекулациите дека јапонските власти би можеле повторно да интервенираат на девизниот пазар за да го запрат натамошното слабеење на националната валута.
Во исто време, цените на нафтата скокнаа за повеќе од три проценти поради стравувањата од можни нарушувања во снабдувањето од Блискиот Исток. Пазарите се загрижени дека новата ескалација на конфликтот меѓу Иран и Израел може дополнително да ја зголеми инфлацијата на глобално ниво.
Воените тензии се засилија откако Иран и Израел разменија нови напади, што предизвика сомнежи околу одржливоста на кревкиот прекин на огнот во регионот. Според извештаите, иранските сили лансирале балистички ракети кон израелски цели, додека израелската армија одговорила со воздушни напади врз воени објекти во Техеран.
Поради растот на цените на енергенсите, финансиските пазари сè повеќе очекуваат дека централните банки ќе бидат принудени да задржат построга монетарна политика. Веројатноста за ново зголемување на каматните стапки од страна на Европската централна банка во јуни се искачи на 98 проценти, според проценките на пазарите.
Инвеститорите внимателно ги следат натамошните случувања на Блискиот Исток, бидејќи секое ново влошување на безбедносната состојба може дополнително да ги потресе финансиските пазари, валутите и цените на енергенсите.
Анализи
Европските берзи со нерамномерен старт по распродажбата на технолошките акции
Европските берзи денеска се очекува да отворат со мешани резултати, додека инвеститорите ги следат последиците од глобалната распродажба на технолошките акции, предизвикана од разочарувачките резултати на американскиот производител на чипови „Бродком“.
Според податоците од фјучерсите, лондонскиот индекс FTSE 100 би можел да отвори со раст од 0,1 процент, францускиот CAC 40 со добивка од 0,3 проценти, додека германскиот DAX се очекува да забележи пад од 0,2 проценти.
Најголем удар претрпеа компаниите поврзани со индустријата за полупроводници и вештачка интелигенција. Распродажбата беше особено изразена на јужнокорејскиот пазар, каде индексот Kospi падна за 4,3 проценти. Акциите на „Самсунг Електроникс“ ослабеа за 4,3 проценти, а на „SK Hynix“ за 7,6 проценти.
На Волстрит, пак, индексот Dow Jones достигна нов историски максимум. Индексот порасна за 874,86 поени или 1,73 проценти и затвори на рекордни 51.561,93 поени. Во исто време, технолошкиот Nasdaq забележа пад од 0,09 проценти, додека S&P 500 порасна за 0,41 процент.
Во Европа, меѓу погодените компании беше и финската „Нокиа“, чии акции завршија со пад од повеќе од шест проценти по неколкудневниот силен раст на технолошкиот сектор.
Дополнително внимание на инвеститорите привлече и изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, кој рече дека би бил „почестен“ да се сретне со ајатолахот Моџтаба Хамнеи доколку тоа придонесе за постигнување договор. Војната меѓу САД и Иран влезе во четвртиот месец, додека примирјето останува кревко и неизвесно.
-
Останатопред 2 месеци
Управата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 1 месец
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Фондовипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво потсетува на навремено планирање на пензијата
-
Банкипред 2 месециНЛБ Промотивен депозит – Сигурност што доаѓа во вистинско време
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка ќе започне со исплата на дивиденда на 4 мај
-
Бизниспред 4 неделиОд полноќ нови цени на горивата


