Анализи
Можно примирје и прекин на огнот во Украина – што тоа ќе значи за европската и светската економија?
Според договорот што вчера го постигнаа украинската и американската делегација во Џеда – Саудиска Арабија, предвиден е прекин на воените дејствија за 30 дена, со можност за продолжување со заедничка согласност на Русија и Украина.
САД го потврдија обновувањето на размената на разузнавачки информации со Украина и продолжувањето на воената помош, а договорот за американски инвестиции во развојот на украинските минерални ресурси е повторно на маса.
Овој предлог за прекин на огнот не само што отвора простор за преговори со Русија, туку и ги подобрува односите меѓу Вашингтон и Киев, кои се заладија по јавниот судир меѓу претседателот Володимир Зеленски и Доналд Трамп.
Доколку се постигне примирје и прекин на огнот во Украина, тоа би имало значително влијание на европската и светската економија. Ако се постигне договор за примирје, тоа ќе овозможи стабилизација на регионалната ситуација и би отворило пат за обновување на економските врски и инфраструктура. Некои од клучните ефекти би биле следните:
Економска стабилизација во Европа
Намалување на енергетската криза: Украина е важен транзитен коридор за енергетски ресурси, а во исто време Русија е значаен извозник на енергија. Примирјето би ја намалило нестабилноста на пазарот на електрична енергија и би довело до значителен пад на цените на нафтата и природниот гас, што би ги олеснило енергетските трошоци за Европската Унија.
Обновување на трговијата: Прекин на конфликтот би дозволил рестартирање на трговијата меѓу Европската унија, Украина и Русија, што би ги подобрило економските услови за многу земји во регионот.
Повраток на инвестиции
Со стабилизацијата на ситуацијата во Украина, постојат добри изгледи за враќање на странските инвестиции во земјата, но и во регионот. Бизнисите кои беа принудени да се повлечат поради конфликтот можат повторно да ја разгледаат можноста за инвестирање во Украина и околните земји.
Смирување на глобалните синџири на снабдување
Во текот на конфликтот, глобалните синџири на снабдување со многу производи, вклучувајќи и земјоделски производи како пченица, пченка и други стоки, беа нарушени. Примирје би помогнало за понатамошно нормализирање на снабдувањето, особено за земјоделските производи кои се клучни за глобалните пазари.
Пониски цени на храната и земјоделските производи би имале позитивен ефект врз економиите, особено на земјите во развој кои се зависни од увоз на храна.
Намалување на геополитичката несигурност
Примирјето ќе ја намали геополитичката неизвесност во регионот на Источна Европа, што може да помогне во намалување на ризиците поврзани со инвестирање и трговија.
Потенцијално, на глобално ниво, се очекува да се намалат и цените на металите и минералите кои се важни за производството на технологија и автомобилска индустрија.
Ризик од нови санкции и економски одмазди
Освен позитивни, ова примирје може да има и некои негативни последици. Доколку примирјето подразбира големи отстапки од страна на Украинa или значајни политички договори, може да предизвика нови санкции или економски одмазди од страна на западните земји против Русија или други актери кои се поврзани со конфликтот.
Во зависност од деталите на договорот, санкциите врз Русија може да останат или да се променат, што ќе има големо влијание врз глобалната економија, особено на пазарите на нафта и гас.
Психолошки ефект на глобалните пазари
Примирјето би дало сигнал за намалување на глобалниот ризик и несигурност. Како резултат на тоа, глобалните капитални пазари би можеле да реагираат позитивно, со раст на индексите и враќање на довербата во инвестирањето, особено на развиените пазари.
Во целина, постигнување примирје, прекин на огнот и конечен крај на војната во Украина, би имало повеќекратен ефект врз глобалната економија, со потенцијално позитивни исходи за Европа и светот, особено ако конфликтот не се продолжи. Сепак, важен фактор ќе биде тоа како ќе се имплементира договорот и какви политички, економски и безбедносни гаранции ќе бидат поставени во процесот.
Анализи
ФЕД ја задржа каматната стапка, можно ново зголемување до крајот на годината
Американската централна банка, Федералните резерви (ФЕД), одлучи да ја задржи референтната каматна стапка непроменета на првиот состанок за монетарна политика под раководство на новиот гувернер Кевин Ворш.
Каматната стапка останува во опсег од 3,5 до 3,75 проценти, што е четврти последователен состанок на кој ФЕД не прави промени во монетарната политика.
Сепак, речиси половина од членовите на Одборот сигнализирале дека би можеле да поддржат зголемување на каматните стапки подоцна во текот на годината поради сè уште покачената инфлација во САД.
Ворш, кој неодамна ја презеде функцијата од Џером Пауел и беше именуван од американскиот претседател Доналд Трамп, не понуди конкретни проекции за идните потези на ФЕД. Тој најави формирање работни групи кои ќе ги разгледуваат начинот на комуникација на институцијата, изворите на податоци што се користат при носењето одлуки и методологијата за проценка на инфлацијата.
На состанокот и поранешниот гувернер Џером Пауел гласал за задржување на каматната стапка на сегашното ниво.
Новото раководство на ФЕД се соочува со сложена ситуација. Можното зголемување на каматните стапки би можело да предизвика нови тензии со Белата куќа, но и да ги зголеми трошоците за задолжување на американските граѓани во период пред конгресните избори во ноември.
Во меѓувреме, инфлацијата во САД останува над целното ниво на ФЕД од два проценти. Во мај таа изнесуваше 4,2 проценти, иако евентуалното смирување на тензиите на Блискиот Исток и падот на цените на горивата би можеле да придонесат за нејзино забавување во наредните месеци.
Ворш порача дека централната банка останува посветена на својата основна цел – враќање на инфлацијата на посакуваното ниво и зачувување на ценовната стабилност.
Извор: Finansije.hr
Анализи
НБРСМ: Над 90 проценти од плаќањата кај малите бизниси и натаму се вршат во готово
Иако граѓаните сè повеќе користат дигитални услуги и електронски начини на плаќање, малите трговци во земјава сè уште во голема мера се потпираат на готовински трансакции. Според податоците презентирани од Народната банка, повеќе од 90 проценти од плаќањата кај малите трговци се реализираат во готовина.
На работилница организирана од Народната банка во соработка со Светската банка, вицегувернерот Игор Величковски посочи дека државата располага со солидна дигитална инфраструктура. Околу 84 проценти од населението има платежна сметка, а три четвртини од корисниците на сметки користат дигитални канали за плаќање. Воедно, интернет и мобилната покриеност надминуваат 90 проценти.
Сепак, користењето електронски плаќања кај малите бизниси останува ограничено. Во земјава работат околу 16.700 трговци, а на располагање има приближно 36.000 уреди за прифаќање електронски плаќања, што покажува дека нивната употреба е нерамномерно распределена и најчесто концентрирана кај поголемите трговски субјекти.
Според Величковски, главната пречка не е неподготвеноста на граѓаните, туку ставот на дел од малите трговци дека дигиталните плаќања се скапи и комплицирани за воведување и користење.
Како можни решенија беа посочени инстант плаќањата, користењето QR-кодови, плаќањата преку алијаси и системите за моментална потврда на трансакциите. Целта е плаќањата да станат поедноставни, побрзи и подостапни за малите бизниси.
Од Народната банка нагласуваат дека во соработка со Светската банка продолжуваат активностите за модернизација на платниот систем и интеграција со европските платежни стандарди, со што би се олеснило прифаќањето на дигитални плаќања од страна на сите трговци.
Анализи
Пад на цените на нафтата по договорот меѓу Трамп и Пезешкијан за прекин на конфликтот на Блискиот Исток
Цените на нафтата денеска забележаа пад откако американскиот претседател Доналд Трамп потпиша договор со иранскиот претседател Масуд Пезешкијан за ставање крај на воениот конфликт на Блискиот Исток. Дополнителен притисок врз пазарот создаде и предупредувањето од Меѓународната агенција за енергија за можен вишок на понуда на нафта во текот на следната година.
Според податоците на Trading Economics, цената на суровата нафта изнесува 74,56 долари за барел, додека нафтата од типот Брент се тргува по 77,64 долари за барел. Цената на природниот гас е 3,13 долари.
Фјучерсите за Брент со испорака во август паднаа за 1,13 отсто и достигнаа 78,65 долари за барел. Во исто време, фјучерсите на американската нафта West Texas Intermediate (WTI) за јули се намалија за 1,26 отсто, на 75,82 долари за барел.
Пазарните аналитичари оценуваат дека намалувањето на геополитичките тензии во регионот, заедно со очекувањата за зголемена понуда на енергенси, придонесуваат за слабеење на цените на нафтата на светските пазари.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


