Цените на акциите на Волстрит паднаа и во вторникот, втор ден по ред, во услови на загриженост кај инвеститорите поради растот на цените на нафтата и приносите на обврзниците, додека пазарите ја очекуваат одлуката на американската централна банка за каматните стапки.

Индексот Dow Jones се намали за 0,63 проценти, на 52.093 поени, S&P 500 падна за 0,45 проценти, на 7.585 поени, додека Nasdaq загуби 0,78 проценти и се спушти на 25.981 поен.

Инвеститорите особено ги загрижува натамошниот раст на цените на нафтата, во услови кога кризата на Блискиот Исток не покажува знаци на смирување. Во изминатите две недели цените на нафтата пораснаа за околу 25 проценти, што дополнително ги зголемува инфлациските притисоци.

Истовремено, приносите на 10-годишните американски државни обврзници се искачија над пет проценти и достигнаа највисоко ниво од 2007 година.

Во вторникот започна дводневната седница на Федералните резерви, а одлуката и пораките од американската централна банка се очекуваат во среда.

До неодамна инвеститорите очекуваа ФЕД да ги остави каматните стапки непроменети, но очекувањата се променија по последните податоци кои покажаа раст на инфлацијата во САД, пред сè поради поскапувањето на нафтата.

На азиските берзи, пак, во средата беше забележано благо закрепнување по неколкудневниот пад. MSCI индексот на азиско-пацифичките акции беше во плус од 0,3 проценти, по четири последователни дена на пад.

Акциите во Индија, Јапонија, Шангај, Хонг Конг, Австралија и Јужна Кореја пораснаа меѓу 0,1 и 0,9 проценти, но тргувањето и натаму останува претпазливо во пресрет на одлуката на ФЕД.

Македонија останува само едно ниво под инвестицискиот кредитен рејтинг според скалата на „Фич“. Агенцијата во април годинава го потврди суверениот кредитен рејтинг на земјата на „BB+“ со стабилен изглед, оценувајќи дека макроекономските политики, стабилноста на девизниот курс и процесот на пристапување кон Европската Унија остануваат важни потпори на кредитниот профил.

Рејтингот „BB+“ е највисокото ниво во категоријата што „Фич“ ја класифицира како шпекулативна. Следното скалило е „BBB-“, со кое земјата би влегла во инвестициската категорија. Тоа не значи дека подобрувањето е автоматско, туку дека за премин кон повисок рејтинг агенцијата треба да оцени дека кредитниот профил на државата е трајно зајакнат.

Во најновата оценка, „Фич“ како позитивни фактори ги издвојува кредибилните и конзистентни макроекономски политики, долгогодишното одржување на денарот во стабилен однос со еврото, како и подобрите показатели за управување во споредба со земјите со сличен рејтинг. Процесот на членство во ЕУ, според агенцијата, претставува важна среднорочна реформска котва.

Економскиот раст во 2025 година достигнал 3,5 проценти, а „Фич“ во април прогнозираше раст од околу 3 проценти во 2026 и 3,4 проценти во 2027 година. Буџетскиот дефицит во 2025 година изнесувал 4 проценти од БДП, а агенцијата очекува постепено негово намалување до 3,4 проценти во 2027 година.

Но, токму јавните финансии, економскиот раст и институционалниот напредок се меѓу клучните области од кои зависи евентуалното идно подобрување на рејтингот. Во последниот детално објавен извештај за Македонија од октомври 2025 година, „Фич“ наведува дека позитивна рејтинг-акција би можела да следува доколку има силно и одржливо намалување на државниот долг во однос на БДП, проследено со подобро фискално управување и поголем кредибилитет на економските политики.

Вториот услов е подобрување на среднорочните перспективи за економски раст и на стандардите на управување. Како пример за таков напредок „Фич“ го посочува видливото придвижување во процесот на пристапување кон Европската Унија.

Слична порака испраќа и Меѓународниот монетарен фонд. Во најновата анализа од јуни, ММФ оценува дека земјата треба да продолжи со фискалната консолидација, да ја подобри наплатата на приходите, да ги контролира тековните расходи и да спроведе структурни реформи што ќе ја зголемат продуктивноста. Фондот посебно укажува на реформите во управувањето, пазарот на труд, државните претпријатија и енергетскиот сектор.

Според ММФ, економијата пораснала за 3,5 проценти во 2025 година, но растот во 2026 година се очекува да забави на 3,1 проценти, додека јавниот долг, вклучително и државните гаранции, се очекува да остане околу 60 проценти од БДП. Фондот предупредува и дека слабата продуктивност, иселувањето и стареењето на населението остануваат ограничувања за побрзо приближување кон европските нивоа на доход.

Оттука, патот од „BB+“ до инвестицискиот „BBB-“ не зависи од еден показател. За повисока оценка ќе бидат важни трајно подобри јавни финансии, намалување на долгот, посилен и одржлив економски раст, подобро институционално управување и конкретен напредок на европскиот пат. Македонија според „Фич“ е едно рејтинг-скалило под инвестициската категорија, но преминувањето на таа граница ќе зависи од тоа дали подобрувањата ќе бидат доволно силни и одржливи.

Европските банкарски акции се најдоа под притисок во вторникот, при што банкарскиот сектор беше меѓу најзасегнатите на европските берзи.

Акциите на банките во рамките на европскиот индекс STOXX 600 забележаа пад од околу 1,3 отсто, придонесувајќи за негативното движење на поширокиот европски пазар. Индексот STOXX 600 се намали за околу 0,4 отсто, на 633,3 поени.

Притисокот врз европските пазари доаѓа во услови на раст на цените на енергенсите и зголемена загриженост околу инфлациските движења. Поскапувањето на нафтата повторно го отвора прашањето колку долго инфлациските притисоци ќе останат присутни во европската економија.

Дополнително внимание на инвеститорите е насочено кон движењето на приносите на државните обврзници, што влијае врз проценките за идните услови за финансирање и вреднувањето на акциите.

Банкарските акции се покажаа како еден од послабите сегменти на европскиот пазар во текот на денот, а нивниот пад имаше значително влијание врз движењето на главниот европски берзански индекс.

Инвеститорите во Европа продолжуваат внимателно да ги следат инфлацијата, цените на енергенсите и движењата на пазарот на обврзници, кои остануваат меѓу клучните фактори за расположението на финансиските пазари.