Анализи
Можно примирје и прекин на огнот во Украина – што тоа ќе значи за европската и светската економија?
Според договорот што вчера го постигнаа украинската и американската делегација во Џеда – Саудиска Арабија, предвиден е прекин на воените дејствија за 30 дена, со можност за продолжување со заедничка согласност на Русија и Украина.
САД го потврдија обновувањето на размената на разузнавачки информации со Украина и продолжувањето на воената помош, а договорот за американски инвестиции во развојот на украинските минерални ресурси е повторно на маса.
Овој предлог за прекин на огнот не само што отвора простор за преговори со Русија, туку и ги подобрува односите меѓу Вашингтон и Киев, кои се заладија по јавниот судир меѓу претседателот Володимир Зеленски и Доналд Трамп.
Доколку се постигне примирје и прекин на огнот во Украина, тоа би имало значително влијание на европската и светската економија. Ако се постигне договор за примирје, тоа ќе овозможи стабилизација на регионалната ситуација и би отворило пат за обновување на економските врски и инфраструктура. Некои од клучните ефекти би биле следните:
Економска стабилизација во Европа
Намалување на енергетската криза: Украина е важен транзитен коридор за енергетски ресурси, а во исто време Русија е значаен извозник на енергија. Примирјето би ја намалило нестабилноста на пазарот на електрична енергија и би довело до значителен пад на цените на нафтата и природниот гас, што би ги олеснило енергетските трошоци за Европската Унија.
Обновување на трговијата: Прекин на конфликтот би дозволил рестартирање на трговијата меѓу Европската унија, Украина и Русија, што би ги подобрило економските услови за многу земји во регионот.
Повраток на инвестиции
Со стабилизацијата на ситуацијата во Украина, постојат добри изгледи за враќање на странските инвестиции во земјата, но и во регионот. Бизнисите кои беа принудени да се повлечат поради конфликтот можат повторно да ја разгледаат можноста за инвестирање во Украина и околните земји.
Смирување на глобалните синџири на снабдување
Во текот на конфликтот, глобалните синџири на снабдување со многу производи, вклучувајќи и земјоделски производи како пченица, пченка и други стоки, беа нарушени. Примирје би помогнало за понатамошно нормализирање на снабдувањето, особено за земјоделските производи кои се клучни за глобалните пазари.
Пониски цени на храната и земјоделските производи би имале позитивен ефект врз економиите, особено на земјите во развој кои се зависни од увоз на храна.
Намалување на геополитичката несигурност
Примирјето ќе ја намали геополитичката неизвесност во регионот на Источна Европа, што може да помогне во намалување на ризиците поврзани со инвестирање и трговија.
Потенцијално, на глобално ниво, се очекува да се намалат и цените на металите и минералите кои се важни за производството на технологија и автомобилска индустрија.
Ризик од нови санкции и економски одмазди
Освен позитивни, ова примирје може да има и некои негативни последици. Доколку примирјето подразбира големи отстапки од страна на Украинa или значајни политички договори, може да предизвика нови санкции или економски одмазди од страна на западните земји против Русија или други актери кои се поврзани со конфликтот.
Во зависност од деталите на договорот, санкциите врз Русија може да останат или да се променат, што ќе има големо влијание врз глобалната економија, особено на пазарите на нафта и гас.
Психолошки ефект на глобалните пазари
Примирјето би дало сигнал за намалување на глобалниот ризик и несигурност. Како резултат на тоа, глобалните капитални пазари би можеле да реагираат позитивно, со раст на индексите и враќање на довербата во инвестирањето, особено на развиените пазари.
Во целина, постигнување примирје, прекин на огнот и конечен крај на војната во Украина, би имало повеќекратен ефект врз глобалната економија, со потенцијално позитивни исходи за Европа и светот, особено ако конфликтот не се продолжи. Сепак, важен фактор ќе биде тоа како ќе се имплементира договорот и какви политички, економски и безбедносни гаранции ќе бидат поставени во процесот.
Анализи
Цените на нафтата осцилираат, аналитичарите предупредуваат на преголем оптимизам
Цените на нафтата во понеделникот се движеа нерамномерно, откако обновените воени напади меѓу САД и Иран за време на викендот повторно ја поттикнаа загриженоста за снабдувањето со сурова нафта од Блискиот Исток.
Фјучерсите за американската нафта West Texas Intermediate (WTI) пораснаа за 0,4 проценти, на 69,52 долари за барел. Претходно накратко ја надминаа границата од 70 долари, но потоа изгубија дел од добивките. Во петокот WTI го заврши тргувањето под 70 долари за првпат од 27 февруари, ден пред почетокот на војната со Иран.
Истовремено, фјучерсите за меѓународната референтна нафта Brent се намалија за 0,1 процент, на 71,90 долари за барел.
Како што пишува CNBC, ваквите движења следуваат по судирите меѓу САД и Иран, кои се заканија да ги нарушат преговорите насочени кон завршување на војната. Американски претставници изјавија дека двете страни ќе ги прекинат непријателствата и ќе овозможат слободен премин на трговските бродови низ стратешки важниот Ормутски Теснец.
Американската војска нападнала неколку цели во Иран, откако, според извештаите, комерцијален танкер во Ормутскиот Теснец во саботата бил погоден со проектил. Соседите на Иран, Кувајт и Бахреин, исто така во текот на ноќта пријавиле пристигнување на проектили и беспилотни летала.
Аналитичарите сметаат дека учесниците на енергетскиот пазар се премногу оптимистични во однос на временската рамка за обновување на снабдувањето со нафта од Персискиот Залив.
Настаните за време на викендот ги нагласија ризиците со кои нафтениот пазар и понатаму се соочува, наведоа Ворен Патерсон и Ева Манти од ING.
„Сепак, се чини дека учесниците на пазарот ги занемаруваат овие настани и наместо тоа се фокусираат на тоа што би значело продолжувањето на обновата на нафтените текови за глобалната рамнотежа меѓу понудата и побарувачката“, појаснија тие.
Анализи
Цените на нафтата паднаа за два отсто и покрај новите тензии со Иран
Цените на нафтата продолжија да паѓаат во петокот, додека инвеститорите ги следат случувањата на Блискиот Исток, но сè повеќе се фокусираат и на изгледите за снабдувањето на глобалниот пазар.
Меѓународниот репер Brent за испорака во август поевтини за 2,03 отсто, на 73,73 долари за барел, додека американската лесна нафта WTI падна за 2,11 отсто, на 70,4 долари за барел.
Пазарите реагираа воздржано и покрај новите информации за безбедносната состојба во Ормускиот Теснец. Американски претставник соопштил дека Иран стои зад напад врз товарен брод во близина на брегот на Оман. Бродот пловел под знаме на Сингапур, а британската служба за поморска безбедност информирала дека нема жртви ниту еколошка штета.
Генералниот секретар на Меѓународната поморска организација, Арсенио Домингез, изјави дека привремено е паузирана имплементацијата на планот за евакуација на дел од бродовите, со цел повторно да се потврди дека се обезбедени потребните безбедносни гаранции за пловилата во регионот.
Тензиите меѓу Иран и САД дополнително се зголемија и поради несогласувањата околу употребата на средствата опфатени со меморандум за разбирање меѓу двете земји. Претседателот на иранскиот парламент ги отфрли тврдењата на администрацијата на Доналд Трамп дека одмрзнатите ирански средства ќе се користат за купување американски земјоделски производи.
Американски претставници, пак, тврдат дека евентуалното ослободување на средствата ќе остане под одобрение на Вашингтон и дека тие би биле наменети за купување американски земјоделски производи за потребите на иранското население.
И покрај ваквите ризици, цените на нафтата се намалија бидејќи инвеститорите проценуваат дали дипломатските напори би можеле да го намалат ризикот од нарушување на снабдувањето. Дел од аналитичарите предупредуваат дека состојбата и натаму е неизвесна, особено поради значењето на Ормускиот Теснец за глобалниот транспорт на нафта и гас.
Скот Нејшнс, претседател на Nations Indexes, оцени дека пазарите можеби се премногу оптимистични, бидејќи, според него, многу прашања околу договорот меѓу САД и Иран остануваат нерешени.
Дополнителна неизвесност носи и ситуацијата во ОПЕК. Организацијата се соочува со можност за уште едно заминување на голем производител, откако Обединетите Арапски Емирати претходно ја напуштија групата. Ирак, според извештаите, побарал повисока производствена квота и предупредил дека би можел да излезе од картелот доколку неговите барања не бидат прифатени.
Ваквите случувања покажуваат дека пазарот на нафта останува под силно влијание на геополитичките ризици, но и на очекувањата за идната понуда и одлуките на големите производители.
Извор:CNBC
Анализи
Биткоин се врати близу 60.000 долари, но пазарот останува под притисок
Биткоинот се опорави и се приближи до нивото од 60.000 долари, откако претходно падна на 58.206 долари. Во последното тргување, најпознатата криптовалута се движеше околу 59.800 долари, во услови на силен пад на азиските берзи.
Пазарниот притисок беше засилен откако јужнокорејскиот индекс Kospi падна за осум отсто, додека јапонскиот Nikkei загуби три отсто. И покрај закрепнувањето, биткоинот и натаму е во минус од повеќе од пет отсто на неделно ниво, а речиси 20 отсто во последниот месец.
Аналитичарите посочуваат дека зоната меѓу 50.000 и 60.000 долари историски претставувала силна поддршка за биткоинот, бидејќи во тој распон често се појавувале купувачи за време на пазарни падови.
Распродажбата на азиските акции следуваше по зголемената претпазливост на Волстрит, поттикната од најавите за поскапувања кај големи технолошки компании, меѓу кои и Apple, поради растечките трошоци.
Сепак, моменталното пазарно окружување не изгледа поволно за биткоинот. На Волстрит се зголемуваат обложувањата против криптовалутата, додека нејзината цена се приближува до најниските нивоа во последните две години.
Опциите со кои се тргува на iShares Bitcoin Trust ETF, најголемиот берзански фонд поврзан со биткоин, на 25 јуни достигнале 1,1 милион договори, што е двојно повеќе од просекот во последните 30 дена.
Продажните опции биле повеќе од двојно побројни од куповните, што покажува дека дел од трговците на Волстрит и натаму очекуваат дополнителен пад на цената на биткоинот.
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Продуктипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Редовното инвестирање е пат до посигурна финансиска иднина
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Останатопред 2 месеци
УЈП испрати над 860.000 даночни пријави, граѓаните имаат рок до 31 мај за потврда


