Анализи
Како вештачката интелигенција влијае на банкарскиот сектор и на пазарите на капитал?
Вештачката интелигенција (AI) игра се позначајна улога во трансформацијата на банкарскиот сектор и пазарите на капитал. Иако вештачката интелигенција веќе се користи во алгоритамско тргување и следење на финансиските трансакции и трговијата, нејзиниот потенцијал се проширува, подготвувајќи ја индустријата за револуционерни промени. Таа претставува еден од најважните и најзначајни фактори за зголемување на конкурентноста во финансискиот сектор.
Автоматизација и ефикасност
Еден од најзначајните аспекти на вештачката интелигенција (AI) во банкарството е нејзината способност да се справи со предизвиците на финансиската анализа. Во минатото, банките мораа да ангажираат голем број вработени за да ги обработуваат податоците и да извршуваат соодветни анализи.
Денес, вештачката интелигенција овозможува автоматизација на овие процеси со значително намалени трошоци, што води кон зголемување на оперативниот капацитет без потреба од значителни инвестиции во човечки ресурси. Оваа технологија овозможува побрзо носење на одлуки, намалување на грешките и зголемување на ефикасноста и продуктивноста.
Промена на стратегиите во банкарството
Влијанието на вештачката интелигенција не се ограничува само на подобрување на оперативната ефикасност. Банкарскиот сектор е на работ на промена на парадигмата и се движи од перцепцијата на вештачката интелигенција како алатка за оптимизирање на тековните процеси кон целосна реорганизација на бизнис моделите базирана на нејзините можности. Водечките финансиски институции веќе имплементираат стратегии кои ја вклучуваат вештачката интелигенција како „стратешки инструмент“ во обликувањето на иднината на банкарските услуги. Ова вклучува автоматизирано управување со кредитен ризик, персонализирани финансиски решенија и напредни системи за спречување на финансиски измами.
Предизвици и ризици
И покрај значајните придобивки, имплементацијата на вештачката интелигенција носи и одредени предизвици. Клучни прашања кои треба да се решат вклучуваат:
- Етички аспекти – Како да се обезбеди фер и непристрасно носење на одлуки?
- Регулаторни барања – Како да се усогласи употребата на вештачката интелигенција со постојните закони?
- Безбедносни ризици – Како да се заштитат чувствителните податоци од злоупотреба?
Без соодветни регулаторни рамки и механизми за контрола, постои ризик од финансиски и угледни последици за банките. Затоа, институциите мора да воспостават јасни политики за етичка употреба на вештачката интелигенција и да обезбедат транспарентност во нејзината имплементација.
Заклучок
Како што вештачката интелигенција продолжува да се развива, нејзината улога во банкарството и пазарите на капитал ќе станува сè поважна. Способноста да се анализираат огромни збирки податоци, да се оптимизираат операции и да се носат информирани одлуки со невидена брзина ќе биде клучна за одредување на идните лидери во секторот.
Институциите што успешно ќе ја искористат оваа технологија не само што ќе ја зголемат нивната конкурентност и ефикасност, туку ќе постават нови стандарди и ќе се позиционираат како лидери во банкарската индустрија. Оние што нема да ја прифатат оваа промена ризикуваат да останат во сенка на своите напредни конкуренти.
Анализи
Еврото остана во позитивна зона по завршувањето на американските воени операции против Иран
Еврото порасна во европското тргување во четвртокот во однос на повеќе водечки валути, задржувајќи се во позитивна зона втор ден по ред во однос на американскиот долар. Поддршка за европската валута дојде од намалената побарувачка за доларот како безбедно засолниште, особено по објавата на американската Централна команда дека завршила актуелната рунда воени операции против Иран.
Еврото зајакна за повеќе од 0,1 отсто во однос на доларот, достигнувајќи 1,1430 долари, во споредба со почетното ниво од 1,1416 долари. Во текот на денот најниското ниво изнесуваше 1,1414 долари.
Во средата еврото ја заврши сесијата со раст помал од 0,1 отсто во однос на доларот, што беше негов четврти дневен раст во последните пет трговски сесии. Поддршка доби и од очекувањата дека Европската централна банка би можела да испорача уште едно зголемување на каматните стапки до крајот на годината.
Индексот на доларот во четвртокот падна за 0,1 отсто, продолжувајќи ги загубите втор ден по ред. Намалувањето ја одразува пошироката слабост на американската валута во однос на кошница главни валути, откако се намали побарувачката за доларот како сигурно засолниште.
Истовремено, цените на нафтата се намалија за околу 0,5 отсто, повлекувајќи се од двонеделните највисоки нивоа. Пазарите реагираа на земање профит и корективно тргување, додека извештаите укажуваат дека поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец продолжил без прекин.
Според објавените информации, американската Централна команда соопштила дека е завршена актуелната рунда воздушни напади врз воени цели во Иран. Нападите биле насочени кон крајбрежни градови и објекти долж Ормускиот Теснец, вклучувајќи инфраструктура во стратешкото пристаниште Чабахар.
Американската војска соопшти дека уништила повеќе од 60 нападни чамци на морнарицата на Иранската револуционерна гарда, како и системи за противвоздушна одбрана и крајбрежни радарски инсталации. Иранската револуционерна гарда возвратила со балистички ракети и дронови насочени кон американски воени локации во Бахреин и Кувајт.
Претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Галибаф, порача дека Техеран нема да попушти, нагласувајќи дека Ормускиот Теснец ќе биде повторно отворен само според „ирански правила и процедури“, а не под американски закани.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека нападите биле извршени како одговор на иранските напади врз комерцијални бродови што минувале низ Ормускиот Теснец.
На пазарите на пари во моментов се пресметува околу 10 отсто веројатност дека Европската централна банка ќе ги зголеми каматните стапки за 25 базични поени на јулскиот состанок. Веројатноста за такво зголемување во декември, пак, се искачи над 90 отсто.
Инвеститорите сега очекуваат нови податоци од еврозоната за инфлацијата, невработеноста и растот на платите, кои би можеле дополнително да ги променат очекувањата за идната политика на ЕЦБ.
Анализи
Цената на златото се обидува да ги ублажи условите на препродаденост
Златото забележа благ раст за време на волатилното интрадневно тргување, обидувајќи се да надомести дел од неодамнешните загуби и да ги ублажи условите на препродаденост. Ова се случува во момент кога индикаторите за релативна сила почнуваат да испраќаат позитивни сигнали, што дава ограничена поддршка на најновото движење на цената.
И покрај ова подобрување, техничката перспектива останува негативна, бидејќи цената сè уште се тргува под EMA50, кој продолжува да дејствува како динамичен отпор и да го зајакнува краткорочниот надолен тренд. Златото, исто така, се движи по помала надолна тренд-линија, што ги ограничува шансите за закрепнување, освен доколку не ги пробие клучните нивоа на отпор.
Анализи
ЕЦБ бара од банките планови за заштита од кибернапади со вештачка интелигенција
Европската централна банка им даде рок на најголемите европски банки до крајот на октомври да достават планови за зајакнување на кибербезбедноста, поради сè посериозните ризици од напади потпомогнати од вештачка интелигенција.
Од банките се бара да подготват конкретни акциски планови со кои ќе покажат како планираат да ја зголемат отпорноста на своите системи на новите закани.
Причина за загриженост се најновите модели на вештачка интелигенција, кои стануваат сè поефикасни во откривање слабости во компјутерските системи. Според ЕЦБ, ваквиот развој не претставува само привремена појава, туку долгорочна промена во природата на киберзаканите.
Надзорниот одбор на ЕЦБ испратил допис до 110 банки што се под директен надзор на институцијата. Меѓу нив се и големи финансиски групации како Deutsche Bank, BNP Paribas, UniCredit и Santander.
„Иако најновиот развој не носи целосно нови ризици, значително се зголемуваат брзината и обемот со кои тие ризици може да се материјализираат“, изјави претседателката на Надзорниот одбор на ЕЦБ, Клаудија Бух.
Банките до 31 октомври треба да достават планови со краткорочни и долгорочни мерки. Тие треба да вклучуваат побрзо отстранување на софтверските ранливости, посилни системи за откривање закани, подобар надзор врз надворешните технолошки добавувачи и посериозно управување со ризиците во синџирите на снабдување.
За да им остави доволно време на банките, ЕЦБ одлучи да ја одложи годишната анкета за ИТ-ризици од септември оваа година за февруари следната година. Надзорните активности ќе се приспособуваат според потребите на секоја банка поединечно.
По истекот на рокот, ЕЦБ ќе ги анализира плановите на секоја банка и ќе разговара со нив одделно. Дополнително ќе биде направена и поширока анализа за да се утврдат заедничките слабости и најдобрите практики во европскиот банкарски сектор.
Во дописот до банките ЕЦБ ги споменува и другите технологии во развој, како квантното компјутерство, за кое наведува дека исто така ќе има значително влијание врз кибербезбедноста. За ризиците поврзани со квантното компјутерство банките ќе добијат посебен допис во наредниот период.
Предупредување за ризиците издаде и Европскиот одбор за системски ризик. Минатиот месец тој ја зголеми проценката за системските киберризици од „зголемени“ на „сериозни“, наведувајќи дека новите модели на вештачка интелигенција претставуваат системски ризик за финансискиот систем на Европската Унија.
Според оценките, вештачката интелигенција може драстично да го скрати времето што им стои на располагање на банките за да ги откријат и поправат слабостите во софтверот, со што се зголемува опасноста од истовремени киберинциденти во финансискиот сектор.
Иако не се предвидени санкции за банките што евентуално би го надминале рокот, ЕЦБ ќе може да ги користи доставените планови за споредба на пристапите меѓу банките и за утврдување на идните надзорни чекори.
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 1 месецХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 1 месецАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 1 месец
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги

