Вкупниот промет на Македонската берза во првите шест месеци од 2026 година достигна 4,57 милијарди денари, што претставува раст од 4,35 проценти во споредба со истиот период лани. Истовремено, бројот на трансакции е намален за 25,94 проценти, а индексот МБИ10 забележа пад од 9,88 проценти.

Според Полугодишниот статистички билтен на Македонската берза, класичното тргување изнесувало 2,13 милијарди денари, што е намалување од 31,34 проценти на годишно ниво. Од друга страна, блок-трансакциите достигнале 2,4 милијарди денари, што претставува раст од 216,7 проценти и е главниот двигател на зголемениот вкупен промет.

Пазарната капитализација на акциите на крајот на јуни изнесувала 338,3 милијарди денари, што е за 5,8 проценти помалку во однос на истиот период минатата година, додека вкупната пазарна капитализација се намалила за 6,21 проценти, на 357,8 милијарди денари.

Најтргувана акција во првата половина од годината беше Комерцијална банка, со промет од над 839 милиони денари во редовното тргување, пред Алкалоид со речиси 393 милиони денари и Македонски Телеком со над 193 милиони денари. Меѓу најликвидните акции се најдоа и Макпетрол, НЛБ Банка и Стопанска банка Скопје.

Според движењето на цените, најголем раст меѓу акциите на официјалниот пазар забележа РЖ Техничка контрола Скопје со 16,92 проценти, пред Адинг со 14,46 проценти и Попова Кула со 12,5 проценти. Најголем пад, пак, е регистриран кај Македонијатурист (-28,91 проценти), Макошпед (-25,32 проценти) и ВВ Тиквеш (-24,12 проценти).

Речиси секое петто претпријатие во Европската Унија со најмалку десет вработени користело технологии базирани на вештачка интелигенција во текот на 2025 година, покажуваат најновите податоци на Евростат објавени во публикацијата „Клучни показатели за европскиот бизнис – издание 2026“.

Според статистиката, 19,9 проценти од компаниите користеле најмалку една технологија на вештачка интелигенција, додека во 2024 година тој удел изнесувал околу 13,5 проценти. Тоа претставува раст од речиси 50 проценти за само една година, а зголемување на употребата е регистрирано во речиси сите земји членки на ЕУ.

Податоците покажуваат дека вештачката интелигенција сè повеќе се применува и надвор од технолошкиот сектор, но истовремено откриваат дека големите компании и економски поразвиените земји имаат значителна предност во дигиталната трансформација.

Најголема примена на вештачка интелигенција има кај големите компании со најмалку 250 вработени, каде што повеќе од 55 проценти користат AI технологии. Кај средните претпријатија тој удел изнесува 30,4 проценти, додека кај малите компании со 10 до 49 вработени само 17 проценти користат вакви алатки.

Меѓу земјите членки, Данска е лидер со 42 проценти од компаниите што користат вештачка интелигенција, пред Финска со 37,8 и Шведска со 35 проценти. Најниска застапеност е забележана во Романија со 5,2 проценти, Полска со 8,4 и Бугарија со 8,6 проценти.

Најчесто AI се користи во секторот за информации и комуникации, каде што речиси две третини од компаниите применуваат барем една технологија на вештачка интелигенција. Следуваат стручните, научните и техничките дејности, додека најмала употреба е регистрирана во градежниот сектор.

Најраспространета примена имаат алатките за анализа и обработка на текст, кои ги користат 11,8 проценти од компаниите. Генерирање слики, видео и аудио користат околу 9,6 проценти од фирмите, а алатки за создавање текст, говор или програмски код применуваат 8,8 проценти.

Евростат наведува дека најголема пречка за поширока примена на вештачката интелигенција е недостигот на стручен кадар. Речиси 71 процент од компаниите што размислувале да воведат AI, но не го сториле тоа, како главна причина го посочиле недостатокот на експертиза. Дополнителни пречки се правната неизвесност и загриженоста за заштитата на личните податоци.

Истражувањето опфатило околу 157.000 претпријатија со најмалку десет вработени од различни стопански сектори, од вкупно околу 1,53 милиони компании што ги исполнуваат критериумите за истражувањето.

Цената на суровата нафта повторно доби нагорен импулс во текот на последното тргување и се приближи до клучното ниво на отпор од 79 долари за барел.

Растот е поддржан од засилената побарувачка и од позитивните сигнали кај техничките показатели. Индексот на релативна сила претходно излезе од зоната на прекумерна купеност, што создаде простор за дополнително поскапување на нафтата на краток рок.

Дополнителна поддршка за цената обезбедува и тргувањето над 50-периодниот експоненцијален подвижен просек, кој во моментов делува како динамично ниво на поддршка. Тоа укажува дека краткорочниот корективен нагорен тренд и натаму останува доминантен.

Доколку цената успее да го пробие отпорот од 79 долари, би можело да се отвори простор за движење кон нови, повисоки нивоа.