Анализи
Граѓаните по основ на дозволен минус им должат на банките 113,2 милиони евра
Вкупниот долг на граѓаните кон банките по основ на дозволен минус на плата во ноември 2023 година изнесува 6.963 милиони денари (околу 113,2 милиони евра), износ на кој банките од 1 јануари годинава пресметуваат камата од над 14%. Како што веќе објави Банкарство, банките ја стартуваа 2024 година со зголемена каматната стапка на дозволеното пречекорување, која расте заедно со растот на референтната каматна стапка на Народната банка за пресметување казнена камата.
Ги анализиравме и бројките за тоа колку се задолжени граѓаните кај банките со дозволено пречекорување. Според последните статистички податоци на Народната банка, вкупниот долг на населението по овој основ изнесува околу 113,2 милиони евра и во последните 15 години е речиси двојно зголемен. На крајот од 2009 година негативното салдо на граѓаните по основ на тековни сметки изнесувало 3.675 милиони денари (59,7 милиони евра). Оттогаш континуирано расте и во ноември 2019 година достигнува 7.053 милиони денари (114,7 милиони евра).
Интересно е дека веќе во декември 2019 година, односно само за еден месец паѓа на 6.123 милијарди денари (99,6 милиони евра). Повторно за само еден месец се искачува на 6.909 милиони денари и за два месеци се намалува на 6.059 милиони денари. Овие драстични промени се случуваат за време на првата година од Covid кризата во земјава. На крајот од кризната 2020 година, вкупниот износ на негативно салдо на граѓаните по основ на тековни сметки паѓа на 5.818 милиони денари (94,6 милиони евра).
Нагоре-надолу состојбите продолжуваат и во 2021 и во 2022 година, која завршува со негативно салдо од 5.962 милиони денари. Веќе во 2023 година, повторно започнува стабилен нагорен тренд, така што и покрај растот на каматната стапка на дозволено пречекорување, граѓаните се повеќе се задолжуваат кај банките по овој основ.
Од овие бројки може да се заклучи дека расположението на граѓаните за користење на дозволениот минус не зависи од висината на каматната стапка, туку од нивните реални финансиски потреби. Според податоците на Народната банка, пондерираните каматни стапки на негативните салда по основ на тековни сметки на ниво на банкарски сектор во периодот од 2015 до 2018 година се движеа во стабилен распон од 11,26% до 11,35%. Од 2019 година започнува надолниот тренд и до мај 2022 година стигнуваат ди најниското ниво од 9,28%. Токму во тој период, како што прикажавме погоре, вкупниот износ на негативното салдо на граѓаните по основ на тековни сметки многу варира и е на пониско ниво.
Но, затоа веќе од јули 2022 година, започна актуелниот раст на каматната стапка на дозволениот минус и во ноември 2023 година просечната камтна стапка на ниво на банкарски сектор изнесува 13,16%.
Ако се спореди долгот на граѓаните кон банките по основ на дозволен минус со останатите кредитни производи, се забележува дека граѓаните многу повеќе им должат на банките по основ на кредитни картички (околу 163 милиони евра), за кои банките пресеметуваат за нијанса пониски каматни стапки од 11,21%.
Анализи
Златото нагло падна за над 4% под притисок на силниот долар и геополитичките тензии
Цената на златото забележа остар пад од над 4% за време на европското тргување, повлекувајќи се од двонеделен максимум достигнат претходно во азиската сесија и насочувајќи се кон прва загуба по пет дена раст.
Падот следува по забрзаното прибирање профити од инвеститорите, но и по зајакнувањето на американскиот долар во однос на кошницата светски валути. Индексот на доларот порасна за 0,65%, што дополнително изврши притисок врз цената на благородниот метал.
Цената на златото денеска се намали за 4,3% на 4.554 долари, откако претходно достигна врв од 4.800 долари, највисоко ниво од 19 март.
Пазарите реагираа и на најновите геополитички случувања поврзани со воените активности на САД кон Иран, што ја зголеми неизвесноста кај инвеститорите.
Истовремено, цените на нафтата пораснаа за околу 9%, достигнувајќи највисоки нивоа во последните четири недели, поради стравувањата од нарушување на снабдувањето од регионот на Персискиот Залив, особено поради затворањето на Ормутскиот теснец.
Зголемените цени на нафтата ги засилија очекувањата за можно зголемување на каматните стапки во САД. Според пазарните проценки, веројатноста за зголемување на каматите порасна на 5%, додека шансите тие да останат непроменети се намалија.
Инвеститорите внимателно ги следат и податоците од американскиот пазар на труд, вклучително и неделните барања за надомест за невработеност и извештајот за вработеноста за март.
Аналитичарите оценуваат дека падот на златото доаѓа по неколкудневен раст и дека оптимизмот на пазарите бил претеран, што довело до корекција на цената.
Во меѓувреме, залихите на најголемиот златен ETF фонд, SPDR Gold Trust, се зголемија за 3,72 тони, достигнувајќи вкупно 1.050,99 тони.
Анализи
Трамп пред една година ја преобликува глобалната трговија: Последиците сè уште се чувствуваат
Една година откако американскиот претседател Доналд Трамп објави „економска независност“ и воведе сеопфатни царини кон речиси сите земји, последиците од оваа одлука сè уште силно се чувствуваат во глобалната трговија.
На 2 април 2025 година, Белата куќа воведе основна царина од 10 отсто за целиот увоз, додека за 85 земји кои имаат трговски суфицит со САД беа предвидени и повисоки стапки, до 50 проценти. Овој потег предизвика силни потреси на глобалните пазари, а берзите веднаш забележаа пад.
Иако американскиот Врховен суд подоцна ја оспори законитоста на мерката, администрацијата продолжи со нејзина примена, а по неколку одложувања, дел од царините стапија во сила во август 2025 година.
Во пресрет на новите мерки, американските компании масовно ги зголемија залихите, при што увозот во првите три месеци од 2025 година порасна за околу 20 проценти, односно за дополнителни 184 милијарди долари.
Промените во трговските текови беа значајни. Увозот од Кина најмногу опадна, за 66 милијарди долари, додека компаниите се пренасочија кон земји со пониски царини, како Австралија и дел од Латинска Америка. Истовремено, некои азиски економии како Тајван и Виетнам дури и го зголемија извозот кон САД.
Сепак, анализите покажуваат дека царините не довеле до очекуваното враќање на производството во САД. Напротив, најголемиот товар го сносат американските потрошувачи. Проценките се дека во 2025 година секое домаќинство во САД било дополнително оптоварено со околу 1.000 долари поради повисоките цени.
Од друга страна, приходите од царини значително пораснаа и достигнаа 287 милијарди долари, што е речиси трипати повеќе од претходните години.
Глобалната трговија во меѓувреме стана многу понеизвесна, со чести промени на правилата и нови закани со царини. Владите ширум светот се обидуваат да им помогнат на компаниите да најдат нови пазари и да ги диверзифицираат синџирите на снабдување.
Експертите оценуваат дека токму таа адаптација може да биде единствениот позитивен ефект од оваа криза.
Извор: DW
Анализи
Нафтата во силен подем, среброто прави пауза пред нов раст
Цените на суровата нафта бележат раст во последното тргување, поттикнати од поддршката на 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што обезбедува силен позитивен импулс за натамошно зголемување.
Според анализата на Economies.com, краткорочниот тренд останува јасно нагорен, при што цената се движи долж поддржувачка тренд линија, што дополнително ја зацврстува стабилноста на растечкиот тренд.
Дополнително, индикаторите за релативна сила покажуваат позитивни сигнали, особено по формирањето на позитивна дивергенција, што укажува на зајакнување на нагорниот импулс и зголемени шанси за продолжување на растот во блиска иднина.
Во однос на среброто, ситуацијата е малку поинаква. Цената бележи привремен пад во текот на последното тргување, под влијание на негативни сигнали од истите индикатори.
Сепак, ова движење се оценува како корективно, со цел да се создаде нов позитивен импулс кој би овозможил продолжување на растот. И покрај падот, цената на среброто и натаму се движи во рамки на краткорочен нагорен тренд, поддржан од тренд линија која останува стабилна.
Дополнителна поддршка доаѓа и од фактот што цената се задржува над EMA50, што создава силна основа за можен брз опоравок во наредниот период.
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Анализипред 2 месециПрофитот на најголемите македонски банки се броеше во милијарди денари – со колкав профит ја завршија 2025 година водечките три банки?
-
Продуктипред 2 месециГрупацијата Иуте го лансираше Iute Affinity – за целосно дигитални осигурителни решенија
-
Берзапред 2 месециНеколку акции ја носат ликвидноста: кој доминираше на Македонската берза во јануари 2026-1?
-
Банкипред 2 месециЗлатници од Комерцијална банка за паметна и сигурна инвестиција и подарок што станува наследство
-
Бизниспред 2 месециПлатите во јавната администрација наскоро повисоки – Владата го прифати барањето на УПОЗ!



