Анализи
Депозитите и кредитите во пораст: Домаќинствата и корпоративниот сектор ја движат банкарската активност во јануари
Вкупните депозити во јануари 2026 година на годишно ниво се зголемени за 10,5%, пред сè поради растот кај домаќинствата, додека вкупните кредити бележат годишен раст од 13,6%, со поголем придонес во корпоративниот сектор, соопшти Народната банка.
Паричната маса во јануари 2026 година е намалена за 1,4% на месечна основа, во поголем дел како резултат на падот на краткорочните депозити и на депозитните пари при негативен придонес и на готовите пари во оптек и на долгорочните депозити до две години. На годишно ниво, паричната маса бележи зголемување од 10,7% поради растот на депозитните пари и краткорочните депозити при помал раст и на готовите пари во оптек и на долгорочните депозити до две години.
Вкупните депозити остварија месечен пад од 1,0%, што се должи на намалените депозити на двата сектора, со поизразен придонес на депозитите на корпоративниот сектор. Годишниот раст на вкупните депозити изнесува 10,5% и во поголем дел произлегува од зголемувањето на депозитите на секторот домаќинства.
Вкупните кредити се зголемени за 0,5% на месечно ниво поради зголеменото кредитирање на двата сектора, со малку поголем придонес на секторот домаќинства. На годишно ниво, вкупните кредити забележаа раст од 13,6% под влијание на растот на кредитите кај двата сектора, со поизразен придонес на корпоративниот сектор.
Во јануари депозитите на корпоративниот сектор забележаа месечно намалување од 2,1% како резултат на намалувањето на краткорочните депозити, во услови на остварен раст на депозитните пари и на долгорочните депозити. Споредено на годишна основа, депозитите на корпоративниот сектор бележат зголемување од 9,8% поради растот на депозитните пари и на краткорочните депозити, во помала мера и на долгорочните депозити во денари, а долгорочните депозити во странска валута забележаа намалување.
Кредитите на корпоративниот сектор во јануари се зголемија за 0,4% на месечна основа, во поголем дел поради повисоките кредити во денари при помал раст и на кредитите во странска валута. Во споредба со јануари претходната година, забележан е раст од 16,2%, кој во целост произлегува од зголеменото кредитирање во денари во услови на пад на кредитите во странска валута.
Овој месец вкупните депозити на домаќинствата остварија месечен пад од 0,4% како резултат на намалените депозитни пари, а другите компоненти забележаа раст. Годишниот раст изнесува 11,3% и во најголем дел се должи на повисоките депозитни пари, долгорочните депозити во денари и краткорочните депозити во странска валута.
Кредитите на домаќинствата во јануари бележат месечно и годишно зголемување од 0,5 и 11,2%, соодветно, како резултат на зголеменото кредитирање во денари и во странска валута, со поизразен придонес на кредитите во денари.
Анализирано според намената на кредитите одобрени на физичките лица, кај потрошувачките кредити, како најзастапена категорија, е остварен месечен пад од 0,2% при годишен раст 10,7%, а станбените кредити се зголемени за 0,7 и 16,1% на месечно и на годишно ниво, соодветно. Во јануари автомобилските кредити бележат месечно и годишно зголемување од 0,1 и 0,7%, соодветно. Кај кредитите одобрени на кредитните картички е забележано месечно и годишно намалување од 0,9 и 5,2%, соодветно, а кај негативните салда на тековните сметки е остварен месечен и годишен раст од 15,0 и 0,8%, соодветно.
Кредитите одобрени врз други основи во јануари се намалени за 1,7 и 11,8% на месечна и на годишна основа, соодветно, се наведува во соопштението од Народната банка.
Анализи
Visa и Mastercard во 2025: Битка за обем или битка за вредност по трансакција?
Годишните резултати за 2025 година на двата глобални платежни гиганти покажуваат дека индустријата влегува во нова фаза која е се помалку зависна од чист обем на трансакции, а сè повеќе од монетизација преку услуги, податоци и безбедност.
Иако и двете компании бележат стабилен раст, нивните стратегии и двигатели зад бројките се сè поразлични.
Во 2025 година, Mastercard расте побрзо (+16%) во споредба со Visa (+11%).
Клучната разлика е во структурата на приходите:
Кај Visa, растот е главно резултат на зголемен обем на трансакции. Кај Mastercard, забрзувањето доаѓа од услуги со повисока маржа – податоци, безбедносни решенија и дигитален идентитет.
Ова укажува дека Mastercard постепено ја проширува својата улога надвор од класичната картична мрежа.
Структура на приходи: Скала наспроти диверзификација
Visa и понатаму останува скалабилна машина за процесирање трансакции, со силна ефикасност и контрола на трошоци.
Mastercard, пак, ја менува мешавината на приходи и сè поголем дел доаѓа од data & security сегментот, што ѝ овозможува подобра заштита на профитабилноста кога потрошувачката забавува.

Cross-border трансакции: Патувањата како мотор на маржа
И двете компании имаат силен раст во прекуграничните плаќања, што претставува најпрофитабилниот сегмент во индустријата.
Mastercard: +15% Visa: +13%
Mastercard успева подобро да ја капитализира глобалната туристичка и трговска рехабилитација, што позитивно влијае врз маржите.
Профитабилност и географија
Visa ја одржува маржата преку ефикасност и контрола на трошоци. Mastercard ја зголемува маржата преку услуги со повисока додадена вредност.
Географски: Visa е посилно потпрена на американската потрошувачка. Mastercard има поголема изложеност кон меѓународните текови и глобалната трговија.
Индустриски трендови: Плаќањата влегуваат во зрела фаза
Од резултатите за 2025 може да се издвојат неколку клучни трендови:
Потрошувачката останува стабилна и покрај повисоки каматни стапки. Растот сè повеќе доаѓа од технологија, податоци и услуги, не само од волумен. Cross-border сегментот останува главен извор на висока маржа. Готовината продолжува да опаѓа. Маржите по трансакција се под притисок – услугите стануваат компензациски механизам. Скалабилноста и натаму е најголема конкурентска предност – поголем волумен не значи пропорционално поголеми трошоци. Диверзификацијата надвор од класичниот transaction revenue станува новата стратегија за одржлив раст. Следната фаза ќе ја дефинираат AI аналитика, stablecoins и автономна трговија. Приходите растат побрзо од основниот волумен – знак на структурно подобрена монетизација. Токенизацијата станува суштински оперативен слој за безбедност и „network stickiness“. Конкуренцијата сè повеќе се води преку партнерства со издавачи, финтек дистрибуција и економија на стимуланси, наместо само преку цената.
Клучен заклучок
Конкуренцијата се поместува од „кој има поголем обем“ кон „кој создава поголема вредност по трансакција“.
Visa ја оптимизира инфраструктурата (rails optimization).
Mastercard ја монетизира инфраструктурата (rails monetization).
Големото прашање
Дали на долг рок ќе победи моделот на Visa – доминација преку скала и ефикасност или моделот на Mastercard – агресивна експанзија во услуги, податоци и безбедност?
Во 2025 година, бројките покажуваат дека индустријата веќе не е само „платежна мрежа“. Таа станува технолошка платформа со повеќеслојна монетизација.
А вистинската “битка” допрва почнува.
Целосната анализа можете да ја погледнете тука.
Анализи
Просечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
Просечната месечна исплатена нето-плата во декември 2025 година изнесувала 46.889 денари, што претставува раст од 7,6% на годишно ниво, објави Државниот завод за статистика.
Најголем придонес кон зголемувањето на просечната месечна исплатена нето-плата од вработен имаат секторите: Транспорт и складирање за 13,4%, Земјоделство, шумарство и рибарство за 10,9% и Трговија на големо и трговија на мало; Поправка на моторни возила и мотоцикли и Образование 9,7%.
Зголемување на просечната месечна исплатена нето-плата по вработен, во однос на претходниот месец, е забележано во секторите: Транспорт и складирање за 12,8%, Рударство и вадење на камен за 9,0% и Градежништво за 7,0%.
Просечната бруто-плата во декември 2025 година изнесувала 70.520 денари, потврдувајќи го трендот на континуиран раст на примањата.
Анализи
РАСТ НА ТРОШОЦИТЕ ЗА ЖИВОТ – синдикалната кошничка за четиричлено семејство во февруари порасна за речиси 1.000 денари
Минималните трошоци на едно четиричлено семејство во февруари се зголемени за речиси илјада денари во споредба со јануари, покажуваат податоците на Сојузот на синдикати на Македонија кој ја прави синдикалната потрошувачка кошничка.
Синдикалната минимална кошница за февруари изнесува 67 382 денари и во однос на синдикалната минимална кошница во јануари е зголемена за 969 денари. Со изнајмен стан од 60 квадрати, вредноста на синдикалната минимална кошничка се зголемува на 82.757 денари.
Зголемување од речиси илјада денари има и во делот на храната односно ако за јануари биле потребни минимум 24 211 денари, во февруари за истата намена биле потребни 25.156 денари.
Од ССМ велат дека за само два месеца од почетокот на годината, најавеното усогласување на минималната плата што треба да се случи во март, е изедено со растот на минималната синдикална кошничка.
„За само два месеца едно семејство е посиромашно за две илјади денари. За 24 месеци, односно околу колку што одбиваа да ја зголемат минималната плата вредноста на синдикалната минимална кошница е зголемена за повеќе од 10.000 денари и затоа наместо да се препукуваат на грбот на работниците и политичките партии да застанат со нив, да ја изгласаат минималната плата која треба да иузнесува 600 евра и да ги зголемат сите останати плати за најмалку 6.000 денари“, вели претседателот на ССМ Слободан Трендафилов.
ССМ им остави простор на Владата и работодавачите до крајот на февруари да се договорат за зголемувањето на минималната плата, во спротивно најавуваат уште еден протест и организирање генерален штрајк.
-
Интервјуапред 2 месециFinSight со Слободан Трендафилов (ССМ): Што ако минималната плата не се зголеми до Нова година?
-
Интервјуапред 2 месециСлавески за FinSight: Пониски провизии и повеќе бесплатни услуги за граѓаните од следната година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја трансформира својата продажна мрежа подготвувајќи ја за иднината – во 2025 обновени осум експозитури на Банката
-
Продуктипред 1 месецАЛТА Банка со нов потрошувачки кредит со најповолни услови на македонскиот пазар
-
Банкипред 2 месециГувернерот Славески: Во 2026 година се очекува забрзување на економскиот раст, со зачувување на ценовната и на стабилноста на девизниот курс
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка со предвремена исплата на пензии
-
Банкипред 2 месециПредности и поволности на новата Халки картичка за деца
-
Останатопред 2 месециБугарија од денес официјално го прифаќа еврото





