Анализи
Светот на раб на стагфлација: На повидок нов економски шок поради енергетската криза!?
Светската економија се соочува со сериозни ризици од нова криза, поттикната од растот на цените на нафтата и гасот, геополитичките тензии и неизвесноста околу глобалните конфликти. Економистите сè почесто предупредуваат на сценарио на стагфлација, комбинација од забавен економски раст и зголемена инфлација, што претставува едно од најнеповолните економски состојби.
Директорката на Меѓународниот монетарен фонд, Кристалина Георгиева, неодамна упати предупредување дека светот треба да се подготви за сериозни економски потреси. Според неа, војните и енергетските шокови имаат потенцијал да ја продлабочат кризата и да ја турнат глобалната економија кон нестабилност.
Дополнителна загриженост предизвика и економистот Ричард Букстејбер, кој смета дека претстојната криза може да биде далеку посериозна од онаа во 2008 година. Тој предупредува дека евентуален конфликт во Иран би можел да предизвика драматичен раст на цените на енергенсите, храната и транспортот, што директно ќе се одрази врз животниот стандард.
Слични ставови има и Кенет Рогоф, кој оценува дека инвеститорите не ги земаат доволно сериозно долгорочните последици од кризата на Блискиот Исток. Според него, тоа може да доведе до глобален стагфлациски шок и продлабочување на економските проблеми.
ММФ веќе ја намали прогнозата за глобалниот економски раст на 3,1 отсто, со можност за дополнително забавување доколку цените на енергенсите продолжат да растат. Во негативно сценарио, растот би можел да падне на 2,5 отсто, додека инфлацијата би се искачила над 5 отсто.
Главниот двигател на овие ризици е токму растот на цените на нафтата и гасот. Тие имаат директно влијание врз трошоците за транспорт, електрична енергија и греење, но и индиректно ја зголемуваат цената на производството во индустријата, земјоделството и услугите. Овој ефект на крајот се прелева врз крајните потрошувачи преку повисоки цени.
Покрај тоа, повисоките цени на енергенсите ја намалуваат куповната моќ на граѓаните и профитабилноста на компаниите, што доведува до пад на потрошувачката и инвестициите. Особено ранливи се земјите кои се нето увозници на енергија, бидејќи дел од нивниот доход се одлева кон извозниците на енергенси.
Искуството од енергетската криза во 2022 година во Европската унија покажува дека ваквите шокови можат да предизвикаат сериозни последици – раст на инфлацијата, пад на индустриското производство и зголемување на трговските дефицити. Во некои индустрии, производствените цени пораснале и до 40 проценти, додека милиони домаќинства се соочиле со енергетска сиромаштија.
Аналитичарите предупредуваат дека доколку сегашната криза продолжи, светот би можел повторно да се соочи со сличен, па дури и подлабок стагфлациски удар, со долгорочни последици врз економскиот раст и животниот стандард.
Анализи
Снабдувањето со нафта и нафтени деривати во државата е стабилно
Снабдувањето со нафта и нафтени деривати во Македонија е стабилно, без нарушувања во ланецот на дистрибуција, а на пазарот има доволни количини гориво за потребите на граѓаните и бизнисите, изјави премиерот Христијан Мицкоски.
Тој посочи дека државата во моментов не се соочува со предизвици во снабдувањето со дизел, бензини и керозин, при што постои постојана координација со снабдувачите за да се обезбеди непречено функционирање на пазарот.
Според него, цените на горивата во земјава се меѓу пониските во регионот, што резултира со зголемен интерес кај граѓаните од соседните држави, особено во пограничните области.
Дополнително, премиерот нагласи дека Македонија располага со доволни резерви на нафта и деривати, како и со сигурен увоз преку нафтоводот што го поврзува Солунското пристаниште со рафинеријата ОКТА, кој е целосно функционален.
Во однос на глобалните неизвесности, особено поврзани со состојбите на Блискиот Исток, Мицкоски истакна дека ситуацијата внимателно се следи и дека, доколку дојде до промени на пазарот, ќе бидат преземени соодветни мерки и ќе се прилагоди стратегијата за снабдување.
Анализи
Цената на златото се стабилизира по падот, еврото покажува нови позитивни сигнали
Цената на златото забележа пад во текот на последното внатрешно тргување, во рамки на корективно движење со цел повторно градење позитивен моментум и подготовка за можен обид за пробивање на клучното ниво на отпор од 4.800 долари. Поддршка за цената обезбедува експоненцијалниот подвижен просек EMA50, кој помогна да се ограничат загубите и да се задржи стабилноста.
Во исто време, цената го тестира краткорочниот растечки корективен тренд, што дополнително ја нагласува важноста на оваа зона како силна техничка поддршка која може да поттикне нов раст. Индикаторите за релативна сила, пак, покажуваат позитивен пресврт откако достигнаа препродадени нивоа, што ги зголемува шансите за закрепнување и продолжување на нагорниот тренд на краток рок.
Паралелно со тоа, валутниот пар евро-долар (EUR/USD) се соочува со нестабилно тргување во последните движења, додека се обидува да изгради позитивен моментум кој би можел да доведе до пробивање на отпорот на ниво од 1,1790. И тука EMA50 обезбедува динамична поддршка, придонесувајќи за стабилноста на краткорочниот растечки корективен тренд.
Дополнително, индикаторите за релативна сила кај EUR/USD почнуваат да сигнализираат позитивни промени, со појава на рани знаци на „булиш“ дивергенција по достигнување на силно препродадени нивоа, како и почеток на позитивен пресек, што укажува на зголемени изгледи за закрепнување.
Анализи
Инфлацијата во Северна Македонија ќе изнесува 3,6% во 2026 година, покажува анкета на Народна банка
Инфлацијата во Северна Македонија се очекува да достигне просечно ниво од 3,6 проценти во 2026 година, пред да се намали на околу 3 проценти во 2027 година, покажуваат резултатите од анкетата на Народна банка спроведена во март меѓу економските аналитичари.
Според проценките, инфлаторните притисоци во земјата постепено ќе се стабилизираат во наредниот период, што укажува на умерено смирување на ценовните движења по периодот на повисока инфлација.
Анкетата ги одразува очекувањата на економските експерти за движењето на цените во следните две години, при што се предвидува дека инфлацијата ќе остане во контролирани рамки, блиску до среднорочните цели на монетарната политика.
Овие прогнози доаѓаат во услови на глобална економска неизвесност, поврзана со движењата на цените на енергенсите и геополитичките тензии, кои и понатаму претставуваат клучни фактори што влијаат врз инфлацијата.
Очекувањата за постепено намалување на инфлацијата во 2027 година укажуваат дека стабилизацијата на цените би можела да продолжи, доколку не дојде до нови надворешни шокови.
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


