Анализи
Дали светот е на работ на нова нафтена криза?
Геополитичките тензии меѓу Иран и Израел повторно ја раздвижуваат глобалната економија и предизвикуваат загриженост на светските енергетски пазари. Долготрајната непријателска реторика и конфликтите со посредници во регионот, како Хезболах и Хамас, добиваат нова димензија, при што аналитичарите предупредуваат на потенцијална директна конфронтација меѓу двете држави. Но најголемата закана за глобалната економска стабилност би била евентуалното затворање на клучните поморски теснеци – Хормуз и Баб ал-Мандеб.
Зошто се важни Хормуз и Баб ал-Мандеб?
Теснецот Хормуз лоциран меѓу Персискиот Залив и Оманскиот Залив, е најважниот транспортен коридор за нафта во светот. Според податоците на Меѓународната агенција за енергија (IEA), секој ден низ овој теснец се пренесуваат околу 17–20 милиони барели нафта, што претставува над 20% од глобалната дневна потрошувачка.
На другата страна на Арапскиот Полуостров се наоѓа теснецот Баб ал-Мандеб, кој ги поврзува Црвеното Море со Аденскиот Залив и е клучна врска за нафтениот и трговскиот сообраќај помеѓу Европа, Азија и Источна Африка. Во услови на затворање на овие теснеци, алтернативните поморски рути се значително подолги и поскапи, што веднаш ќе влијае врз цените на транспортот и енергенсите.
Какво би било влијанието врз цената на нафтата?
Затворањето на Хормуз и Баб ал-Мандеб би предизвикало шок на нафтените пазари. Понудата на нафта би се намалила преку ноќ, додека побарувачката останува стабилна или дури зголемена поради неизвесноста. Ова ќе предизвика нагло зголемување на цената на нафтата, со прогнози кои одат над 100 или дури 150 долари по барел, во зависност од должината и сериозноста на блокадата.
Таквиот пораст ќе има директно влијание врз цените на горивата, но и индиректни ефекти врз синџирите на снабдување, транспортот и производствените трошоци во речиси сите индустрии.
Последици за глобалната економија
Инфлациски притисоци: Скапата нафта ќе ги поттикне цените на основните производи, што дополнително ќе ја зголеми инфлацијата, особено во чувствителни економии со слаб монетарен капацитет.
Монетарна политика: Централните банки ќе бидат приморани да задржат повисоки каматни стапки подолго време или дополнително да ги зголемат со цел да ја намалат инфлацијата, а тоа ќе придонесе да се забави кредитната активност и инвестициите и значително ќе се намали економскиот раст.
Развиените и економиите во развој: Развиените економии ќе забават, додека економиите кои зависат од увоз на енергенси и храна ќе се соочат со сериозни структурни предизвици.
Финансиски пазари: Волатилноста ќе се зголеми. Инвеститорите ќе бараат засолниште во “безбедни” средства како злато, американски долар и државни обврзници, додека на удар ќе бидат поризичните инвестиции како акциите, инвестициските фондови, криптовалутите и слично.
Дали светот може да реагира?
Иако големите нафтени резерви во САД, Кина, Русија и земјите на ОПЕК можат краткорочно да го ублажат шокот, затворање на овие теснеци би имало структурни последици ако трае подолго. Воена интервенција за ослободување на теснеците би претставувала уште поголем ризик, со потенцијал за регионален конфликт со глобални импликации.
Според ова може да се заклучи дека ситуацијата помеѓу Иран и Израел повеќе не е само регионален безбедносен предизвик, туку сериозна закана за глобалната економска стабилност. Светот е на работ на нова нафтена криза и прашање е само дали дипломатијата ќе успее да ја спречи следната фаза на ескалација, а со тоа да се спречи и крајно непосакувана Трета светска војна.
Анализи
Златото благо се повлекува по силниот раст, но позитивниот тренд останува
Цената на златото забележа ограничен пад во последното тргување, откако инвеститорите почнаа да реализираат дел од добивките остварени во претходниот период, покажува техничката анализа на Economies.com.
Според анализата, златото во моментов се обидува да ги намали условите на прекумерна купеност, кои се видливи кај индексите на релативна сила. Појавата на негативни сигнали укажува на краткорочно забавување на моментумот.
Сепак, аналитичарите оценуваат дека ова повлекување може да му овозможи на златото повторно да добие позитивен моментум и да го продолжи растот во блиска иднина.
Цената и натаму се движи над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што според техничката анализа обезбедува позитивна поддршка и ги зголемува шансите за продолжување на нагорниот тренд.
Краткорочниот притисок засега се поврзува со прекумерната купеност и привременото забавување на моментумот, додека пошироката техничка слика останува позитивна.
Анализи
САД ја засилуваат блокадата кај Ормутскиот Теснец, пренасочени 55 трговски бродови
Американската војска продолжува со поморскиот притисок врз Иран и досега пренасочила вкупно 55 трговски бродови од иранските пристаништа, додека преговорите за повторно отворање на Ормутскиот Теснец остануваат во застој.
Според американската Централна команда, само во текот на минатата недела биле пренасочени уште 20 комерцијални бродови, со што бројката се зголемила од 35 на 55. Американските сили, според соопштението, онеспособиле и два брода и се качиле на уште два со цел да обезбедат почитување на блокадата.
Кризата во Ормутскиот Теснец трае повеќе од пет месеци и има сериозни последици врз глобалната трговија со енергенси. Пред избувнувањето на војната во февруари, низ теснецот поминувала околу една четвртина од светската поморска трговија со нафта и околу една петтина од глобалната трговија со течен природен гас.
Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи во неделата изјави дека нема можност за обновување на преговорите со САД сè додека Вашингтон, според него, продолжува да го прекршува меморандумот од јуни и не обезбеди компензација за тие прекршувања.
Сепак, Арагчи посочи дека посредници сè уште работат на изнаоѓање начин за продолжување на преговорите.
Американскиот претседател Доналд Трамп, кој минатата недела изразуваше оптимизам дека може да биде постигнат договор со Техеран, сега изјави дека е подготвен да почека економскиот притисок врз Иран дополнително да се зголеми. Тој посочи дека САД во моментов водат само ограничени разговори и ја следат економската состојба во земјата.
Иран, пак, поставил повеќе услови за повторно отворање на Ормутскиот Теснец, меѓу кои укинување на американската поморска блокада и санкциите, повлекување на американските сили од регионот, исплата на воени репарации и ослободување на замрзнатите ирански средства.
Паралелно, Иран разговара со Оман за воспоставување посебни транзитни рути низ теснецот. Според Арагчи, овие разговори се во завршна фаза, но договорот не би значел целосно повторно отворање на пловниот пат.
Тензиите дополнително се зголемуваат поради нападите врз бродови. Обединетите Арапски Емирати соопштија дека Иран во саботата истрелал ракета кон танкер во сопственост на ADNOC, додека јеменските Хути ја презедоа одговорноста за напад врз нафтена рафинерија во Саудиска Арабија и цели во пристаништето Ал-Мака во Јемен.
Поради безбедносните ризици, сообраќајот низ Ормутскиот Теснец значително е намален. Според податоци на Kpler, во петокот биле потврдени само осум преминувања, што е за 33 отсто помалку во однос на претходниот ден.
Неизвесноста веднаш се одрази и врз цените на нафтата. Во понеделникот, фјучерсите на Брент пораснаа за речиси еден отсто, до 84,22 долари за барел, додека американската WTI нафта поскапе за 0,6 отсто, на 78,63 долари.
Аналитичарите предупредуваат дека и покрај одреден напредок во дипломатските контакти, длабоката недоверба меѓу Вашингтон и Техеран и натаму остава простор за ново влошување на ситуацијата.
Извор: CNBC
Анализи
Силен раст на тргувањето на Македонската берза, Комерцијална банка со најголем промет
Трговската активност на Македонската берза значително се засили во периодот од 4 до 7 август, кога вкупниот промет достигна 94 милиони денари, што е за 224,44 отсто повеќе во споредба со претходната недела.
Најголем интерес кај инвеститорите имаше за акциите на Комерцијална банка Скопје, со кои беше остварен промет од 58,7 милиони денари. Следуваат Алкалоид со 12,3 милиони денари и Гранит со 4,3 милиони денари.
Меѓу најтргуваните компании се најдоа и ТИТАН УСЈЕ со промет од 3,6 милиони денари и Макпетрол со 3,3 милиони денари.
Во текот на неделата биле реализирани 254 трансакции, преку кои биле истргувани вкупно 11.398 акции и 5.131 обврзница.
Кај движењето на цените, најголем раст забележаа акциите на Стопанска банка Скопје, кои поскапеа за 1,58 отсто. Акциите на Реплек пораснаа за 0,66 отсто, а на Алкалоид за 0,44 отсто.
На спротивната страна, најголем пад имаше кај Макпетрол, чии акции загубија 0,94 отсто од вредноста, додека акциите на Комерцијална банка се намалија за 0,38 отсто.
Според бројот на истргувани акции, најактивна беше Либерти АД Скопје со 4.467 акции, по што следуваа Гранит со 3.000 и Комерцијална банка со 2.237 истргувани акции.
Во анализираниот период беа реализирани и две блок-трансакции. Кај Комерцијална банка беа истргувани 93 акции по цена од 26.250 денари за акција, додека кај Алкалоид беа истргувани 200 акции по цена од 22.500 денари.
Неделните податоци покажуваат значително зголемена активност на домашниот пазар на капитал, при што најголем дел од прометот беше концентриран во акциите на Комерцијална банка.
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 1 месецИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади
-
Бизниспред 2 месециФинансиските друштва пред нови правила: Кредитите ќе се исплаќаат само на трансакциска сметка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк носи пристап до Истанбулската берза и до нови можности за раст на капиталот
-
Останатопред 2 месециОд јули почнува исплатата на К-15, минималниот износ е 19.116 денари
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување на референт за работа со благајна
-
Кариерапред 2 месециКомерцијална банка објави оглас за вработување во Тетово



