Македонската економија го задржува позитивниот тренд, при што бруто-домашниот производ (БДП) во четвртиот квартал од 2025 година порасна за 3,5 проценти, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика.

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска на прес-конференција оцени дека станува збор за континуитет на стабилни економски движења, со оглед дека ова е шести квартал по ред со солидно темпо на раст. Таа посочи дека остварениот резултат се надоврзува на растот од 4,3 проценти во истиот квартал претходната година.

Според споредбените податоци, Македонија повторно се позиционира меѓу земјите со највисок раст во регионот и пошироко во Европа. Во четвртиот квартал повисока стапка на раст е регистрирана само во Малта, Кипар и Полска. Во регионот, Србија забележала раст од 2,2 проценти, Хрватска 3,6 проценти, Бугарија 3 проценти, а Словенија 2 проценти.

Кумулативно, реалниот економски раст во 2025 година изнесува 3,5 проценти, што е во рамки на проекциите на Министерството за финансии. Буџетскиот дефицит е задржан на ниво од 4 проценти од БДП, додека јавниот долг е намален и изнесува 59,3 проценти од БДП.

Анализата на секторските движења покажува дека растот е на широка основа. Највисока динамика бележи градежништвото со раст од 14,6 проценти, при што нискоградбата има реален раст од 12,5 проценти. Стручните и научните дејности бележат раст од 8,1 процент, трговијата и транспортот 4,4 проценти, а преработувачката индустрија 3,6 проценти. Единствено земјоделството регистрира благо намалување од 0,4 проценти.

Особено се издвојува растот на извозот на стоки и услуги од 9,7 проценти, што укажува на зајакнување на извозната активност. Приватната потрошувачка останува стабилна со реален раст од 2 проценти, поддржана од растот на платите. Бруто-инвестициите бележат намалување од 3 проценти, што се толкува во контекст на високата споредбена основа од претходната година, кога во последниот квартал беше остварен раст од 23,7 проценти.

Од Министерството за финансии порачуваат дека и покрај неизвесностите на меѓународната сцена, економските политики ќе продолжат да се креираат со цел поддршка на стопанството и одржување на стабилноста, со фокус на одржлив раст и фискална дисциплина.

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини соопшти дека внимателно ја следи состојбата на меѓународните нафтени пазари, особено во контекст на актуелните геополитички случувања и конфликтот на Блискиот Исток, но уверува дека во моментов нема причини за загриженост во однос на домашното снабдување.

Според информациите од ресорното министерство, Агенцијата за задолжителни нафтени резерви континуирано ги одржува и надгледува државните резерви на нафта и нафтени деривати, со што се обезбедува стабилност на пазарот и подготвеност за реакција доколку дојде до евентуален прекин или нарушување на увозот.

Агенцијата има законска обврска да ги формира и одржува резервите во согласност со европската регулатива, односно со Директивата 2009/119/ЕC, која пропишува минимално ниво на покриеност во денови просечна потрошувачка или увоз. Овие резерви се користат исклучиво во услови на прогласена енергетска криза или сериозно нарушување на снабдувањето, со одлука на Владата, а не во редовни пазарни услови.

Во моментов увозот на нафтени деривати се одвива непречено и без ограничувања. Од Министерството посочуваат дека државата располага со стабилни резерви и дека според расположливите податоци земјата е меѓу најподготвените во регионот во однос на сигурноста на снабдувањето.

Како дополнителна гаранција, државата располага со следните количини стратешки резерви:
– Еуродизел: 138.877.053 литри
– Еуросупер БС-95: 32.098.680 литри
– Екстра лесно масло за домаќинство (ЕЛ-1): 10.772.342 литри
– Мазут М-1 НС: 5.287.794 килограми

Покрај стратешките резерви, редовната набавка се врши повеќепати годишно, а количините континуирано се дополнуваат согласно динамиката на потрошувачката и законските обврски.

Нафтените резерви се складирани кај овластени компании – ОКТА – Рафинерија на нафта, Макпетрол АД Скопје, Лукоил Македонија ДООЕЛ и Супер Трејд ДООЕЛ. Складиштата редовно се мониторираат и контролираат од надлежните институции со цел да се обезбеди техничка исправност и безбедност.

Дополнителен сигурносен механизам претставува продуктоводот Солун–Скопје, кој овозможува алтернативен и непречен доток на нафта и деривати преку поврзување со Солун, со што се намалува зависноста од други транспортни правци.

Надлежните уверуваат дека системот функционира превентивно и повеќеслојно, преку стратешки резерви, диверзифицирани извори на снабдување и постојан мониторинг на потрошувачката. И покрај глобалните предизвици, оценката е дека граѓаните и стопанството нема да се соочат со недостиг, а институциите остануваат подготвени за навремена реакција доколку се појави какво било нарушување на снабдувањето.

Во текот на 2025 година преку извршителите во земјава присилно се наплатени 137.368.058 евра, што претставува реализација од 43,63 проценти од вкупно примените барања за извршување. Во споредба со 2024 година, наплатената сума е пониска за околу 23,3 милиони евра, но кај граѓаните е забележан пораст на наплатените долгови.

Податоците од годишниот извештај на Комората на извршители покажуваат дека компаниите и понатаму се најголеми должници, но и најголеми доверители во извршната постапка. Од правни лица лани биле наплатени 63,4 милиони евра, од граѓани 50,8 милиони евра, а од државата 24,8 милиони евра.

Истовремено, компаниите како доверители преку извршителите наплатиле над 105 милиони евра. Граѓаните како доверители инкасирале нешто повеќе од 31,1 милион евра, додека државата во таа улога наплатила околу 2,4 милиони евра.

Особено се издвојува фактот што во 2025 година е забележан историски највисок износ на присилна наплата од граѓаните, за првпат над 50 милиони евра. Во однос на 2024 година, ова претставува зголемување од речиси четири милиони евра. Кај компаниите и државата, пак, на годишно ниво има намалување на наплатените средства.

Од формирањето на извршителската служба до крајот на 2025 година, вкупно се наплатени 2.220.801.014 евра. Највисоки износи во изминатите години се евидентирани во 2017 година (над 166 милиони евра), во 2024 година (над 160,6 милиони евра) и во 2023 година (над 159,7 милиони евра).

По региони, најголема сума во 2025 година е наплатена на подрачјето на Скопје – близу 70 милиони евра. Следуваат подрачјата на Основен суд Битола и Основен суд Ресен со околу 10,7 милиони евра, како и судовите во Велес, Гевгелија, Кавадарци и Неготино со 9,7 милиони евра. Во Гостивар и Кичево се наплатени над 8,3 милиони евра, додека на подрачјето на Основен суд Тетово, 6,1 милион евра.

Во текот на 2025 година биле поднесени 160.971 барање за присилна наплата од страна на компании, од кои 10.257 барања потекнуваат од банките, а 45.219 од комуналните претпријатија.

Темата за извршителите повторно се актуелизира со најавените законски измени што треба да донесат дигитализација и поголема ефикасност на постапките. Дел од синдикатите веќе реагираа дека паралелно со модернизацијата е неопходно да се разгледа и намалување на трошоците што ги сносат должниците.