На Волстрит во понеделникот пораснаа индексите S&P 500 и Nasdaq, главно благодарение на закрепнувањето на цените на технолошките акции по остриот пад минатата недела. Истовремено, на азиските берзи во вторникот преовладуваше негативно расположение, особено во технолошкиот сектор.

Индексот Dow Jones се намали за 0,07 отсто, на 51.966 поени, додека S&P 500 порасна за 0,41 отсто, на 7.690 поени, а Nasdaq забележа раст од 1,11 отсто, достигнувајќи 26.430 поени.

Според агенцијата Хина, американските берзански индекси делумно закрепнаа по минатонеделните загуби, кога S&P 500 потона за речиси два отсто, а Nasdaq за 4,5 отсто.

Закрепнувањето најмногу се должи на растот на цените на технолошките акции, особено на компаниите што произведуваат чипови. Индексот PHLX, кој го следи овој сектор, во понеделникот порасна за 1,6 отсто, откако во претходните осум трговски дена изгуби 15,7 отсто од вредноста.

Ова беше најдолгата негативна серија во секторот од 2008 година, предизвикана од загриженоста на инвеститорите поради засилената конкуренција. Напредокот на кинеските производители би можел дополнително да ги намали профитните маржи и заработката на компаниите што произведуваат полупроводници.

Дополнителен притисок врз технолошкиот сектор создава и високата задолженост на дел од компаниите, кои се особено чувствителни на зголемувањето на каматните стапки. Засега останува неизвесно дали закрепнувањето ќе продолжи или технолошките акции повторно ќе се најдат под притисок.

„Ништо не се промени од петок до понеделник, освен што во текот на викендот не се случи ништо лошо. Кон крајот на минатата недела расположението на пазарот беше толку негативно што ваквата корекција на цените можеше да се очекува“, изјави Мајкл Џејмс, директор во компанијата Rosenblatt Securities.

Во наредниот период вниманието на инвеститорите ќе биде насочено кон кварталните финансиски резултати на големите технолошки компании, кои би можеле значително да влијаат врз понатамошното движење на пазарот. Според најавите во изворниот текст, оваа недела финансиски извештаи треба да објават Meta Platforms, Tesla и SpaceX.

Пад на азиските берзи, раст на цените на нафтата

За разлика од американските пазари, на азиските берзи во вторникот беше забележан пад на цените на акциите, најизразен во технолошкиот сектор. Во исто време, цените на нафтата пораснаа втор ден по ред.

Индексот MSCI, кој ги следи акциите во азиско-пацифичкиот регион, во утринското тргување бележеше пад од 0,9 отсто.

На берзите во Шангај, Австралија, Хонгконг, Јапонија и Јужна Кореја, цените на акциите се намалија меѓу 0,1 и 4,2 отсто. Единствено индискиот пазар се движеше во позитивна насока, со раст од 0,6 отсто.

Инвеститорите и натаму внимателно ги следат случувањата во технолошкиот сектор, движењето на каматните стапки и претстојните корпоративни финансиски извештаи, кои ќе бидат важни за насоката на глобалните берзи во наредниот период.

Азиските берзи ја започнаа новата трговска недела со раст на берзанските индекси, поттикнат од намалувањето на цените на нафтата и позитивните економски податоци од Кина. Сепак, инвеститорите остануваат претпазливи поради неизвесноста околу технолошкиот сектор, високите инвестиции во вештачката интелигенција и можните нови зголемувања на каматните стапки.

Регионалниот индекс MSCI, кој ги следи акциите на азиско-пацифичките пазари, во понеделникот наутро бележеше раст од 0,2 отсто, по значителниот пад во текот на минатата недела.

На берзите во Шангај, Хонгконг, Индија, Австралија и Јужна Кореја, берзанските индекси пораснаа меѓу 0,1 и 0,7 отсто, додека јапонскиот пазар се движеше во спротивна насока, со пад од 0,7 отсто.

Главниот поттик за позитивното расположение дојде од намалувањето на цените на нафтата, што ги зголеми надежите дека инфлациските притисоци во светската економија би можеле постепено да ослабнат.

Дополнителен оптимизам донесоа и најновите податоци за кинеската економија. Бруто-домашниот производ (БДП) на Кина во третиот квартал пораснал за 4,5 отсто на годишно ниво, што претставува забрзување во споредба со растот од 4,3 отсто забележан во претходниот квартал.

Технолошките акции и натаму под притисок

И покрај позитивните движења, на азиските пазари продолжува претпазливото тргување, пред сè поради неизвесните перспективи на технолошкиот сектор.

Минатата недела технолошките акции беа изложени на значителен продажен притисок, поттикнат од сигналите за заострување на конкуренцијата во индустријата за производство на чипови.

Дополнителна загриженост кај инвеститорите предизвикува прашањето дали огромните вложувања во развојот на вештачката интелигенција ќе донесат доволно високи приноси за да ги оправдаат сегашните вреднувања на технолошките компании.

Овие стравувања се надоврзуваат на сè поголемата концентрација на берзанскиот раст кај мал број големи технолошки компании, што ја зголемува чувствителноста на пазарите на евентуални разочарувачки финансиски резултати.

Каматните стапки остануваат дополнителен ризик

Инвеститорите внимателно ги следат и идните одлуки на централните банки, бидејќи евентуалното дополнително зголемување на каматните стапки во борбата против инфлацијата би можело да ги зголеми трошоците за финансирање на компаниите.

Таквиот развој особено би ги погодил технолошките компании со поголеми задолжувања, но и оние чии берзански вреднувања во голема мера зависат од очекувањата за висок раст на идните приходи.

Поради тоа, иако азиските берзи ја започнаа неделата со позитивни резултати, натамошното движење на индексите ќе зависи од развојот на цените на енергенсите, монетарната политика и расположението на инвеститорите кон технолошкиот сектор.

Разликата меѓу стандардниот индекс S&P 500 и неговата верзија во која сите компании имаат еднаква тежина достигна нивоа невидени повеќе од две децении. Последен пат ваква изразена дивергенција беше забележана за време на дот-ком ерата, кога интернет-компаниите го предводеа берзанскиот раст. Денес таа улога ја имаат технолошките гиганти и компаниите поврзани со вештачката интелигенција, пишува Bloomberg Adria.

Иако американскиот берзански индекс S&P 500 бележи силен раст во изминатите години, зад позитивните резултати се крие нерамномерно движење на пазарот. Најголемиот дел од добивките доаѓаат од релативно мал број компании со огромна пазарна капитализација, додека останатите компании остваруваат значително поскромни резултати.

Кон крајот на септември, десетте најголеми компании учествувале со речиси 38 отсто во вкупната тежина на индексот. Ова покажува колку движењето на S&P 500 зависи од перформансите на технолошките гиганти.

За разлика од традиционалниот индекс, S&P 500 Equal Weight им доделува приближно еднакво учество на сите 500 компании. Неговото заостанување покажува дека берзанскиот раст не е рамномерно распределен низ американската економија.

Сезоната на финансиски резултати може да биде пресудна

Според анализата, претстојното објавување на кварталните финансиски резултати може да даде одговор дали растот ќе продолжи да зависи од неколку технолошки гиганти или ќе се прошири и на останатите сектори.

Очекувањата за добивките на најголемите технолошки компании се високи, што го зголемува ризикот од разочарување доколку нивните резултати не ги исполнат прогнозите.

Од друга страна, кај голем дел од останатите компании очекувањата се намалени, што остава простор за позитивни изненадувања и евентуално закрепнување на индексот со еднаква тежина.

Податоците на Citadel Securities покажуваат дека на 7 октомври односот меѓу S&P 500 Equal Weight и Nasdaq 100 паднал на најниско ниво од април 2000 година. Потоа следувало делумно закрепнување, при што 76 отсто од компаниите во S&P 500 оствариле подобри резултати од самиот индекс во периодот по забележаното дно.

Можни се три сценарија

Првото сценарио предвидува продолжување на доминацијата на технолошките гиганти, доколку нивните финансиски резултати го оправдаат досегашниот раст на акциите.

Второто подразбира проширување на берзанскиот раст кон други сектори, што би овозможило намалување на разликата меѓу двата индекса.

Третото, најнеповолно сценарио, е истовремено забавување на технолошките компании и недоволна сила на остатокот од пазарот. Во таков случај, можно е двата индекса да забележат пад.

Иако споредбите со дот-ком балонот предизвикуваат загриженост, аналитичарите нагласуваат дека високата концентрација сама по себе не значи дека следува берзански крах. Клучно ќе биде дали компаниите што инвестираат во вештачка интелигенција ќе успеат да го оправдаат растот на инвестициите со повисоки приходи, профити и парични текови.

Извор: Bloomberg Adria, преку Bankar.me, 19 октомври 2026 година.