Банки
Ангеловска-Бежоска на Универзитетот во Штип: Дефицитот на тековната сметка во 2023 година ќе се намали при помали цени на енергентите
Во рамките на посетата на Универзитетот „Гоце Делчев“ ‒ Штип, гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска, оствари средба со ректорот на Универзитетот, проф. д-р Дејан Мираковски и со проф. д-р Дарко Лазаров на која беа разгледани можностите за продлабочување на соработката помеѓу Народната банка и Универзитетот во делот на истражувачката работа и макроекономското моделирање.
Во рамките на редовната практика за споделување на макроекономските податоци со различни целни групи во јавноста, гувернерката одржа предавање пред студентите на Економскиот факултет при Универзитетот на коешто се обратија и деканката на Економскиот факултет, проф. д-р Оливера Ѓоргиева Трајковска, како и проф. д-р Дарко Лазаров. „Според најновиот циклус макроекономски проекции на Народната банка, годинава се очекува стеснување на дефицитот на тековната сметка, како резултат на подобрувањето на надворешното окружување преку намалување на притисоците од трговската размена, а пред сѐ кај енергентите. Финансиските приливи и понатаму би биле солидни и би го покривале дефицитот на тековната сметка, но истовремено ќе бидат доволни и за зголемување на девизните резерви. Сепак, неизвесноста опстојува и потребно е внимателно следење“, беше посочено на предавањето на гувернерката.

Движењата во надворешниот сектор се исклучително значајни за Народната банка со оглед на нашата монетарна стратегија на одржување стабилен девизен курс на денарот. Дефицитот на тековната сметка лани значително се прошири, главно како резултат на енергетската криза, односно увозот на енергенти по исклучително високи цени. Дел од овие притисоци беа ублажени преку високиот раст на дознаките од странство. Дознаките коишто беа значително погодени во периодот на пандемијата, во изминатиот период растеа со високи стапки на раст од 30 до 40%, со што во 2022 година достигнаа 2,4 милијарди евра, што е историски највисоко ниво. На среден рок се очекува дека тие и натаму ќе растат, но значително поумерено со од годишен раст од 3 до 4%. Очекувањата за намалување на притисоците кај енергентите, а со тоа и врз трговскиот дефицит, ќе придонесат за стеснување на дефицитот на тековната сметка во 2023 година за 2,4 п.п. од БДП на годишна основа, односно тој ќе изнесува 3,6% од БДП. Се очекува ваков тренд и на среден рок во услови на натамошна постепена стабилизација на цените на примарните производи и натамошно закрепнување на странската извозна побарувачка.
Финансиските нето-приливи во периодот 2023 ‒ 2025 година во целост би го финансирале дефицитот на тековната сметка и би придонесле за натамошен раст на девизните резерви, коишто за целиот период ќе останат на соодветно ниво. Странските директни инвестиции минатата година достигнаа 5,7% од БДП, што е една од повисоките стапки досега. Очекувањата за следниот период се дека тие и натаму ќе растат и во просек би изнесувале 3,7% од БДП на среден рок.
Во презентацијата пред студентите гувернерката се осврна и на очекувањата за економскиот раст годинава, како и за инфлацијата. Говорејќи за економскиот раст, гувернерката истакна дека растот на македонската економија во 2023 година би изнесувал 2,1% (еднаков на остварениот претходната година), а инфлацијата би се свела на едноцифрено ниво од 8% до 9% и потоа на среден рок би забележала натамошно намалување и сведување под 3%, како што беше и октомвриската проекција.
Геополитичките превирања и нивните можни ефекти врз синџирите на снабдување и светските цени, евентуалното поостро затегнување на глобалните финансиски услови, како и случувањата во финансиските системи во одделни економии и натаму се ризиците за надолни проекции.
Банки
Девет земји ќе формираат меѓународна банка за финансирање на одбраната
Девет земји најавија дека ќе учествуваат во формирањето нова меѓународна банка за одбрана, чија цел ќе биде полесно финансирање на вооружувањето и зајакнување на одбранбените капацитети на сојузничките држави.
Канадскиот премиер Марк Карни на самитот на НАТО во Анкара соопшти дека Албанија, Белгија, Грција, Латвија, Луксембург, Романија, Турција и Украина ја поддржале иницијативата за основање на Банката за одбрана, безбедност и отпорност, позната како DSRB. Седиштето на институцијата треба да биде во Канада.
Засега, меѓу земјите основачи нема други големи членки на Г7, освен Канада, што може да влијае врз финансискиот капацитет на новата банка. Сепак, канадската министерка за надворешни работи Анита Ананд изјави дека институцијата ќе остане отворена и за други земји кои би сакале да се приклучат.
Според аналитичарот Линус Терхорст од британскиот одбранбен институт „Ројал Јунајтед Сервисис Институт“, проектот може да заживее и со постојните обврски, иако веројатно се очекувала поголема поддршка од водечките европски земји.
Планот е преку банката да се обезбедат до 100 милијарди британски фунти, односно околу 134 милијарди долари, поволно финансирање за потребите на одбраната и безбедноста.
Карни оцени дека новата банка ќе ги поттикне инвестициите, ќе ја зајакне одбранбената индустрија и ќе им помогне на Канада и нејзините сојузници да одговорат на предизвиците во, како што рече, сè поопасен и поделен свет.
Иницијативата доаѓа во период кога членките на НАТО и нивните партнери се соочуваат со зголемени потреби за вложувања во одбраната, поради војната во Украина, тензиите со Русија и загриженоста од военото јакнење на Кина. Лидерите на НАТО во јуни 2025 година се согласија до 2035 година да издвојуваат пет проценти од БДП за инвестиции поврзани со одбраната и безбедноста.
Банки
НЛБ Банка Скопје создава ново место за дружење и навивање во срцето на градот
НЛБ Банка Скопје ова лето им нуди на граѓаните можност да го доживеат Светското првенство во поинаква атмосфера. Со NLB Fun Pit зоната, поставена кај „Вембли“ во Градскиот парк, банката создаде простор каде спортот, забавата и дружењето се спојуваат на едно место.
До 19 јули, секоја вечер посетителите можат бесплатно да ги следат натпреварите од Светското првенство на голем ЛЕД екран, во амбиент под отворено небо и во друштво на бројни фудбалски фанови.
Покрај организираното заедничко следење на натпреварите, НЛБ Банка Скопје се погрижи посетителите да уживаат и во дополнителни активности, како пријателски турнири во фудбалче и музичка програма, со што NLB Fun Pit прераснува во место за активна забава и нови дружби.

Со оваа иницијатива, НЛБ Банка Скопје уште еднаш ја потврдува својата посветеност на создавање позитивни искуства за заедницата и поддршка на настани што ги поврзуваат луѓето преку спортот и заедничките моменти.
NLB Fun Pit е отворен за сите посетители до 19 јули, а влезот е бесплатен.
Банки
Народната банка го модернизира системот за статистики со нов дигитален склад на податоци
Народната банка ги заврши првите две фази од проектот финансиран од Европската Унија, насочен кон зајакнување на капацитетите во областа на екстерните статистики, платежната статистика и платните системи.
Проектот предвидува воспоставување современ дигитален склад на податоци, кој треба да овозможи побрза обработка, подобра анализа и поголема достапност на статистичките информации за институциите и за јавноста.
Во првата фаза била направена анализа на постојната состојба и била подготвена функционална спецификација, додека во втората фаза е изработен дизајнот на ИТ-решението и нацрт-документацијата. Во следниот период треба да продолжат развојот, тестирањето и имплементацијата на новото системско решение.
Од Народната банка посочуваат дека новиот систем ќе придонесе за целосна дигитализација и оптимизација на работните процеси, зголемување на оперативната ефикасност и обезбедување поквалитетни, посеопфатни и полесно достапни статистички податоци.
Според институцијата, поддршката од Европската Унија е важна и за исполнување на обврските во процесот на европска интеграција, како и за понатамошно усогласување со статистичките стандарди и практики на ЕУ.
Покрај воспоставувањето на новиот склад на податоци, проектот опфаќа и воведување на меѓународниот стандард ISO 20022 во Македонскиот интербанкарски платен систем, МИПС. Од Народната банка оценуваат дека тоа е уште еден значаен чекор во модернизацијата на домашниот платен систем и неговото усогласување со европските и светските стандарди.
-
Останатопред 2 месеци
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Банкипред 2 месециХалкбанк со кредитна линија за поддршка и развој на одржлива земјоделска активност во соработка со Европскиот фонд за Југоисточна Европа (ЕФСЕ)
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со зголемен максимален износ на станбените кредити и нова промоција – Без манипулативни трошоци и трошоци за проценка
-
Банкипред 1 месецХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 1 месецАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Банкипред 1 месецКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни

