Банки
Ангеловска-Бежоска на Универзитетот во Штип: Дефицитот на тековната сметка во 2023 година ќе се намали при помали цени на енергентите
Во рамките на посетата на Универзитетот „Гоце Делчев“ ‒ Штип, гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска, оствари средба со ректорот на Универзитетот, проф. д-р Дејан Мираковски и со проф. д-р Дарко Лазаров на која беа разгледани можностите за продлабочување на соработката помеѓу Народната банка и Универзитетот во делот на истражувачката работа и макроекономското моделирање.
Во рамките на редовната практика за споделување на макроекономските податоци со различни целни групи во јавноста, гувернерката одржа предавање пред студентите на Економскиот факултет при Универзитетот на коешто се обратија и деканката на Економскиот факултет, проф. д-р Оливера Ѓоргиева Трајковска, како и проф. д-р Дарко Лазаров. „Според најновиот циклус макроекономски проекции на Народната банка, годинава се очекува стеснување на дефицитот на тековната сметка, како резултат на подобрувањето на надворешното окружување преку намалување на притисоците од трговската размена, а пред сѐ кај енергентите. Финансиските приливи и понатаму би биле солидни и би го покривале дефицитот на тековната сметка, но истовремено ќе бидат доволни и за зголемување на девизните резерви. Сепак, неизвесноста опстојува и потребно е внимателно следење“, беше посочено на предавањето на гувернерката.

Движењата во надворешниот сектор се исклучително значајни за Народната банка со оглед на нашата монетарна стратегија на одржување стабилен девизен курс на денарот. Дефицитот на тековната сметка лани значително се прошири, главно како резултат на енергетската криза, односно увозот на енергенти по исклучително високи цени. Дел од овие притисоци беа ублажени преку високиот раст на дознаките од странство. Дознаките коишто беа значително погодени во периодот на пандемијата, во изминатиот период растеа со високи стапки на раст од 30 до 40%, со што во 2022 година достигнаа 2,4 милијарди евра, што е историски највисоко ниво. На среден рок се очекува дека тие и натаму ќе растат, но значително поумерено со од годишен раст од 3 до 4%. Очекувањата за намалување на притисоците кај енергентите, а со тоа и врз трговскиот дефицит, ќе придонесат за стеснување на дефицитот на тековната сметка во 2023 година за 2,4 п.п. од БДП на годишна основа, односно тој ќе изнесува 3,6% од БДП. Се очекува ваков тренд и на среден рок во услови на натамошна постепена стабилизација на цените на примарните производи и натамошно закрепнување на странската извозна побарувачка.
Финансиските нето-приливи во периодот 2023 ‒ 2025 година во целост би го финансирале дефицитот на тековната сметка и би придонесле за натамошен раст на девизните резерви, коишто за целиот период ќе останат на соодветно ниво. Странските директни инвестиции минатата година достигнаа 5,7% од БДП, што е една од повисоките стапки досега. Очекувањата за следниот период се дека тие и натаму ќе растат и во просек би изнесувале 3,7% од БДП на среден рок.
Во презентацијата пред студентите гувернерката се осврна и на очекувањата за економскиот раст годинава, како и за инфлацијата. Говорејќи за економскиот раст, гувернерката истакна дека растот на македонската економија во 2023 година би изнесувал 2,1% (еднаков на остварениот претходната година), а инфлацијата би се свела на едноцифрено ниво од 8% до 9% и потоа на среден рок би забележала натамошно намалување и сведување под 3%, како што беше и октомвриската проекција.
Геополитичките превирања и нивните можни ефекти врз синџирите на снабдување и светските цени, евентуалното поостро затегнување на глобалните финансиски услови, како и случувањата во финансиските системи во одделни економии и натаму се ризиците за надолни проекции.
Банки
Стопанска банка со камата од 4,9% за купувања со Mastercard до крајот на годината
Стопанска банка АД – Скопје нуди каматна стапка од 4,9% за сите купувања направени до крајот на годината со Mastercard Standard кредитна картичка.
Заинтересираните граѓани можат да поднесат барање за кредитната картичка онлајн преку веб-страницата на Стопанска банка, преку услугата 24/7 АлоКредит на телефонскиот број (02) 15 110 или во најблиската филијала.
Рокот за поднесување барање е до 30 септември 2026 година.

Од банката ја промовираат Mastercard кредитната картичка како избор за полесно и побезгрижно завршување на летниот период и за купувања до крајот на годината.
Банки
Revolut и новата банкарска ера: Финтек компаниите влегуваат во срцето на традиционалното банкарство
Финтек компаниите, кои со години се позиционираа како технолошка алтернатива на традиционалните банки, сè почесто се движат во спротивна насока – купуваат банки или бараат сопствени банкарски лиценци.
Најнов пример е американската финтек компанија Chime, која на 8 септември објави дека ќе ја купи Stride Bank за 590 милиони долари во готовина. Stride е национално лиценцирана американска банка и повеќе од седум години е партнер на Chime. По завршувањето на трансакцијата, која се очекува во првата половина на 2027 година, банката треба да продолжи да работи како Chime Bank.
Со купувањето, Chime ќе добие директна контрола врз дел од банкарската инфраструктура на која досега се потпираше преку партнерства. Компанијата очекува и повеќе од 100 милиони долари нето-синергии, а трансакцијата треба да ѝ овозможи и полесно проширување на кредитирањето.
Трендот е особено интересен и поради Revolut. Британската финтек компанија на 3 септември доби условно одобрение од американската Канцеларија на контролорот на валутата за формирање национална банка во САД. Revolut сè уште ги чека потребните одобренија од Федералната корпорација за осигурување на депозитите и Федералните резерви, а планира банката да почне со работа во 2027 година.
Revolut, кој има повеќе од 80 милиони корисници во светот, планира преку американската банка да понуди тековни сметки, кредитни картички, кредити на рати и девизни услуги. Компанијата веќе направи значајни чекори кон класично банкарско работење и во Европа.
Станува збор за поширока промена во финтек индустријата. Наместо целосно да зависат од традиционални банки за лиценци, депозити и инфраструктура, дел од најголемите технолошки финансиски компании настојуваат самите да станат банки или да купат веќе лиценцирани институции. Сопствената банкарска лиценца им овозможува поголема контрола врз производите, можност за финансирање кредити преку депозити и помала зависност од партнерски банки.
Така, компаниите кои пред само неколку години се претставуваа како предизвикувачи на традиционалното банкарство, сè повеќе ги преземаат токму структурите и лиценците на институциите со кои првично сакаа да се натпреваруваат.
Банки
ЕЦБ повторно ги крева каматите: Што значи тоа за кредитите и штедењето
Европската централна банка оваа недела повторно се наоѓа пред важна одлука за каматните стапки, во услови на засилени инфлациски притисоци и знаци на забавување на економската активност во делови од еврозоната.
Се очекува ЕЦБ да ја зголеми клучната каматна стапка за 25 базични поени, од сегашните 2,25 на 2,50 проценти. Според прогнозите на „Дојче банк“, можно е уште едно зголемување до крајот на годината, со што стапката би можела да достигне 2,75 проценти.
Главната причина за ваквата политика е повторното забрзување на инфлацијата. Во август инфлацијата во еврозоната достигна 3,3 проценти, додека цените на енергијата забележаа годишен раст од 14,3 проценти.
Новото зголемување на каматите би имало директно влијание врз кредитирањето. Повисоките референтни стапки вообичаено значат поскапо ново задолжување за граѓаните и компаниите, особено кај станбените, потрошувачките и деловните кредити.
Најголемиот притисок би го почувствувале оние што допрва планираат да земат кредит. Кај веќе постојните кредити со фиксна каматна стапка ефектот е ограничен, но новите задолжувања може да станат поскапи, а кредитната способност на граѓаните да се намали.
Повисоките камати, од друга страна, може да бидат поповолни за штедачите. Банкарските депозити и државните хартии од вредност стануваат поатрактивни, што ги поттикнува домаќинствата поголем дел од средствата да ги насочуваат кон штедење наместо кон потрошувачка.
Токму тоа е еден од главните механизми преку кои ЕЦБ се обидува да ја намали инфлацијата. Поскапото задолжување ја намалува побарувачката за кредити, додека повисоките приноси ја зголемуваат привлечноста на штедењето.
Сепак, новото зголемување на каматите доаѓа во чувствителен момент за европската економија, бидејќи во повеќе земји веќе се забележува послаба лична потрошувачка и забавување на економскиот раст.
Затоа, за банките, компаниите и граѓаните нема да биде важно само дали ЕЦБ ќе ги зголеми каматите во септември, туку и колку долго тие ќе останат на повисоко ниво.
Доколку стапката запре на 2,50 проценти, ефектите би можеле да останат релативно ограничени. Но, евентуален раст до 2,75 проценти и подолг период на високи камати би можеле постепено да донесат поскапи кредити, послаба кредитна активност и поголема ориентација кон штедење.
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециСтопанска банка Скопје вработува трезорист, отворен оглас за апсолвенти и дипломирани економисти
-
Анализипред 2 месециДали Македонија ќе ги следи Унгарија, Полска и Литванија и ќе го укине вториот пензиски столб?
-
Продуктипред 2 месециНулта толеранција за измами: Владата усвои нова Стратегија за заштита на финансиските интереси на ЕУ во земјава до 2030 година
-
Банкипред 1 месецПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Кариерапред 2 месециАлта банка со активен оглас за стручен соработник во банкарска експозитура во Велес
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка ја почнува исплатата на јулските пензии на 31 јули
-
Бизниспред 2 месециНови цени на горивата: Дизелот поскап за 5,50 денари, бензините за 1,50 денари





