Банки
Ангеловска-Бежоска на Универзитетот во Штип: Дефицитот на тековната сметка во 2023 година ќе се намали при помали цени на енергентите
Во рамките на посетата на Универзитетот „Гоце Делчев“ ‒ Штип, гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска, оствари средба со ректорот на Универзитетот, проф. д-р Дејан Мираковски и со проф. д-р Дарко Лазаров на која беа разгледани можностите за продлабочување на соработката помеѓу Народната банка и Универзитетот во делот на истражувачката работа и макроекономското моделирање.
Во рамките на редовната практика за споделување на макроекономските податоци со различни целни групи во јавноста, гувернерката одржа предавање пред студентите на Економскиот факултет при Универзитетот на коешто се обратија и деканката на Економскиот факултет, проф. д-р Оливера Ѓоргиева Трајковска, како и проф. д-р Дарко Лазаров. „Според најновиот циклус макроекономски проекции на Народната банка, годинава се очекува стеснување на дефицитот на тековната сметка, како резултат на подобрувањето на надворешното окружување преку намалување на притисоците од трговската размена, а пред сѐ кај енергентите. Финансиските приливи и понатаму би биле солидни и би го покривале дефицитот на тековната сметка, но истовремено ќе бидат доволни и за зголемување на девизните резерви. Сепак, неизвесноста опстојува и потребно е внимателно следење“, беше посочено на предавањето на гувернерката.

Движењата во надворешниот сектор се исклучително значајни за Народната банка со оглед на нашата монетарна стратегија на одржување стабилен девизен курс на денарот. Дефицитот на тековната сметка лани значително се прошири, главно како резултат на енергетската криза, односно увозот на енергенти по исклучително високи цени. Дел од овие притисоци беа ублажени преку високиот раст на дознаките од странство. Дознаките коишто беа значително погодени во периодот на пандемијата, во изминатиот период растеа со високи стапки на раст од 30 до 40%, со што во 2022 година достигнаа 2,4 милијарди евра, што е историски највисоко ниво. На среден рок се очекува дека тие и натаму ќе растат, но значително поумерено со од годишен раст од 3 до 4%. Очекувањата за намалување на притисоците кај енергентите, а со тоа и врз трговскиот дефицит, ќе придонесат за стеснување на дефицитот на тековната сметка во 2023 година за 2,4 п.п. од БДП на годишна основа, односно тој ќе изнесува 3,6% од БДП. Се очекува ваков тренд и на среден рок во услови на натамошна постепена стабилизација на цените на примарните производи и натамошно закрепнување на странската извозна побарувачка.
Финансиските нето-приливи во периодот 2023 ‒ 2025 година во целост би го финансирале дефицитот на тековната сметка и би придонесле за натамошен раст на девизните резерви, коишто за целиот период ќе останат на соодветно ниво. Странските директни инвестиции минатата година достигнаа 5,7% од БДП, што е една од повисоките стапки досега. Очекувањата за следниот период се дека тие и натаму ќе растат и во просек би изнесувале 3,7% од БДП на среден рок.
Во презентацијата пред студентите гувернерката се осврна и на очекувањата за економскиот раст годинава, како и за инфлацијата. Говорејќи за економскиот раст, гувернерката истакна дека растот на македонската економија во 2023 година би изнесувал 2,1% (еднаков на остварениот претходната година), а инфлацијата би се свела на едноцифрено ниво од 8% до 9% и потоа на среден рок би забележала натамошно намалување и сведување под 3%, како што беше и октомвриската проекција.
Геополитичките превирања и нивните можни ефекти врз синџирите на снабдување и светските цени, евентуалното поостро затегнување на глобалните финансиски услови, како и случувањата во финансиските системи во одделни економии и натаму се ризиците за надолни проекции.
Банки
„Стандард и Пур“: Банкарскиот сектор е стабилен, а инфлацијата на среден рок ќе се врати на историскиот просек
Агенцијата за кредитен рејтинг „Стандард и Пур“ го потврди кредитниот рејтинг на земјава на ББ- со стабилен изглед, при што посочува дека банкарскиот сектор е стабилен, а инфлацијата на среден рок ќе се стабилизира и ќе се движи околу историските нивоа.
Во извештајот се наведува дека, пред конфликтот на Блискиот Исток и растот на светските цени на енергијата, инфлацијата бележеше значително намалување и изнесуваше 2,9% во февруари. Се очекува дека инфлацијата ќе се зголеми во наредните месеци, но на среден рок, инфлацијата кај храната и услугите би се нормализирала, при што вкупната инфлација би се движела од 2,0% до 2,5%, во просек.
Во вакви услови, се оценува дека Народната банка ќе води претпазливa монетарна политика, заснована на податоците за блискиот период, со приоритет на ценовната стабилност и стабилноста на девизниот курс на денарот. Се посочува дека евентуалното олабавување на монетарната политика би било постепено и би зависело од одржливото намалување на инфлацијата, додека зголемените инфлациски или надворешни притисоци би довеле до задржување или затегнување на политиката.
Покрај ова, се наведува дека Народната банка ја приспособила оперативната рамка на монетарната политика заради подобрување на управувањето со ликвидноста и за зајакнување на преносот на монетарната политика.
Во однос на банкарскиот сектор, се наведува дека тој и натаму е стабилен, со висока стапка на адекватност на капиталот (19,5%), како и солиден раст на депозитите и кредитната активност.
Банки
ЕЦБ предупредува на можно брзо зголемување на каматите поради инфлациски ризици
Членот на Управниот совет на Европска централна банка, Димитар Радев, предупреди дека инфлациските очекувања во еврозоната може да се зголемат побрзо од очекуваното, што би ја принудило институцијата да реагира со побрзо зголемување на каматните стапки.
Според него, постои ризик ценовните притисоци, поттикнати од растот на цените на енергијата, да се покажат подолготрајни. Во таков случај, централната банка ќе мора навремено да интервенира за да спречи продлабочување на инфлацијата.
Растот на цените на енергијата, поврзан со тензиите на Блискиот Исток и случувањата во Иран, веќе ја турна инфлацијата над целта од 2 проценти. Податоците за март покажуваат дека инфлацијата во еврозоната достигнала 2,5 проценти, највисоко ниво во последните 14 месеци, додека цените на енергијата пораснале за 4,9 проценти. Истовремено, базичната инфлација благо се намалила на 2,3 проценти.
„Рамнотежата на ризиците се помести во неповолна насока“, изјави Радев, додавајќи дека иако основното сценарио останува валидно, расте веројатноста за понеповолни исходи. Во рамки на анализите, ЕЦБ разгледува три сценарија, основно, неповолно и тешко, што ја одразува зголемената неизвесност.
Посебен ризик претставува однесувањето на потрошувачите и компаниите, кои сè уште ги паметат ценовните шокови по Руската инвазија врзУкраина. Овој ефект, познат како „инфлациски лузни“, може да доведе до побрзо прилагодување на очекувањата, повисоки барања за плати и дополнителен раст на цените.
Слични сигнали доаѓаат и од други носители на одлуки во ЕЦБ, кои укажуваат дека е потребна подготвеност за брза реакција. Иако засега нема силни знаци за прелевање на инфлацијата во платите, ризикот останува, особено во услови на кревка економска средина.
Радев нагласува дека најголемиот ризик е одложувањето на реакцијата. Доколку инфлаторниот притисок се прошири кон платите и профитните маржи, последиците би биле потешки и поскапи за контролирање.
Финансиските пазари веќе ги вградуваат овие очекувања, предвидувајќи повеќе зголемувања на каматните стапки во текот на годината, со можен прв чекор веќе во јуни.
Сите погледи се насочени кон состанокот на ЕЦБ кон крајот на април, каде се очекуваат појасни сигнали за идната монетарна политика. Во фокус ќе бидат инфлациските очекувања, движењата на цените, состојбата на пазарите и енергетските фактори, вклучително и цената на нафтата која се приближува до 115 долари за барел.
Иако еврозоната влезе во оваа криза со посолидна позиција отколку во 2022 година, благодарение на повисоките каматни стапки и постабилните очекувања, се појавуваат нови ризици. Меѓу нив се и можните државни субвенции кои би можеле дополнително да ја поттикнат инфлацијата, како и разликите меѓу земјите членки, Шпанија со инфлација од 3,3 проценти, Германија 2,8 проценти и Италија 1,5 проценти, што дополнително ја усложнува координацијата на заедничката политика.
Банки
ТТК Банка очекува раст на добивката во 2026 година
TTK Банка АД очекува да оствари нето-добивка од околу 100 милиони денари (приближно 1,6 милиони евра) во 2026 година, што претставува зголемување во однос на минатата година.
Според најавите, банката во претходната година остварила нето-добивка од 90 милиони денари, што укажува на планиран умерен раст на финансиските резултати во наредниот период.
Проекциите на банката се во насока на стабилно работење и постепено подобрување на профитабилноста, во согласност со очекувањата за движењата во банкарскиот сектор и економијата.
TTK Банка е дел од домашниот банкарски систем и делува во сегментот на финансиски услуги во Северна Македонија.
Извор: Seenews
-
Банкипред 2 месециЗлатници од Комерцијална банка за паметна и сигурна инвестиција и подарок што станува наследство
-
Берзапред 2 месециНеколку акции ја носат ликвидноста: кој доминираше на Македонската берза во јануари 2026-1?
-
Банкипред 2 месециТаткото троши – ќерката плаќа: смена на улогите во новата реклама за картичката за деца на Халкбанк
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 1 месецПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 1 месецКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Бизниспред 2 месециМакедонија добива уролог обучен за роботска хирургија на глобална програма
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Комерцијална банка АД Скопје


