Банки
Нацевска: Преку финансиска едукација до унапредување на финансиската вклученост и премостување на родовиот јаз
„Повисокото ниво на финансиска писменост придонесува кон повисока вклученост на населението во финансискиот систем, а со тоа и кон побрз економски развој. Подобро едуцираните и информираните клиенти подобро управуваат со личните финансии и придонесуваат кон финансиската стабилност, којашто исто така е предуслов за поголема финансиска вклученост. Оттаму, преку финансиската едукација може да се придонесе кон поголема вклученост на населението во финансиските текови, како и кон надминување на родовиот јаз и поголема вклученост на жените. Една од стратегиските цели на Народната банка е понатамошно спроведување на процесот на финансиска едукација, како и унапредување на финансиската вклученост преку стратегиски, холистички приод, а со тоа и придонес кон одржувањето на финансиската стабилност и економскиот развој.“ Ова беа дел од пораките на вицегувернерката Емилија Нацевска, која учествуваше на панел-дискусијата „Банкарски трендови и совети“, на Женскиот економски форум на тема „Финансиска писменост“.
Разгледувајќи ги најновите податоци од платежната статистика, вицегувернерката посочи дека финансиската вклученост на населението во земјава мерена според бројот на сметки по глава на жител е висока, односно дека на крајот на 2022 година граѓаните во просек поседувале 1,8 сметки по глава на жител, што е повеќе за 0,1 п.п. во однос на просечниот број сметки по глава на жител кај населението во Европската Унија. За ваквото високо ниво на овој показател голема заслуга има нашата регулативна рамка, односно преминот кон концептот на бруто-плата и задолжителна исплата на платите и пензиите на платежните сметки. Меѓутоа, резултатите од спроведените анкети на Меѓународната мрежа за финансиска едукација при Организацијата за економска соработка и развој (ИНФЕ ‒ ОЕЦД), во кои се опфатени и прашања од аспект на финансиското знаење, однесување и ставови, укажуваат дека нивото на финансиска писменост на домашното возрасно население е на нивото на земјите од Југоисточна Европа, што е под нивото на ЕУ и на ОЕЦД и се јавува потреба од натамошни активности за финансиска едукација, а со тоа и за унапредување на финансиската писменост на населението во користењето на финансиските производи и услуги.
За да може подобро да се согледаат финансиската писменост на населението и навиките во користењето на одделните платежни услуги, Народната банка од минатата година воспостави платежна статистика според родовата и возрасната структура. Од аспект на родовата структура на сопствениците на сметките, податоците посочуваат на родов јаз од 0,5 сметки повеќе во корист на мажите, или 2,1 сметки по глава на жител од машки пол, наспроти 1,6 сметки по глава на жител од женски пол. Но, жените кои поседуваат платежна сметка повеќе ги користат дигиталните придобивки при плаќањата како интернет-банкарство и мобилни апликации, а исто така се и поактивни плаќачи. Статистиките на возрасните групи, пак, покажуваат дека најголеми корисници на дигиталните канали за увид во сметките и за извршување на електронските плаќања се возрасните групи од 25 до 54 години.
Вицегувернерката Нацевска нагласи дека подобрувањето на финансиската вклученост и финансиска писменост во земјава е една од стратегиските цели на Народната банка. Банката стратегиски им пристапува на овие активности, во согласност со националната петгодишна Стратегија за финансиска едукација и финансиска инклузија, којашто беше изработена под водство на Народната банка. Тимот за финансиска едукација при Народната банка повеќе години одржува едукативни предавања на редовна основа за сите заинтересирани образовни институции во земјата, со сѐ поголем опфат.
Вицегувернерката порача дека е многу важно граѓаните да се информираат за своите финансиски одлуки од релевантни извори. Таа го посочи негативниот ефект којшто го имаат лажните вести врз граѓаните, а ја истакна и посветеноста на централната банка во одржувањето на ценовната и финансиската стабилност. Народната банка и натаму ќе биде посветена на спроведувањето на финансиската едукација, но и на транспарентната комуникација во интерес на граѓаните и економијата.
Анализи
Профитот на најголемите македонски банки се броеше во милијарди денари – со колкав профит ја завршија 2025 година водечките три банки?
Трите најголеми македонски банки ја завршија 2025 година со висока профитабилност и покрај сложеното макроекономско опкружување обележано со геополитички тензии, инфлациски притисоци и рестриктивна монетарна политика.
Комерцијална банка, НЛБ Банка и Стопанска банка АД Скопје покажуваат голема отпорност кон случувањата, ризиците и неизвесностите кои се забележливи и на глобално и на локално ниво. Геополитички тензии, инфлациски притисоци и рестриктивна монетарна политика не успеаја да ја разнишат позицијата на овие три финансиски институции.
Сепак, и покрај високата профитабилност под површината на апсолутните резултати се кријат различни стратегии за раст, управување со ризици и позиционирање на пазарот.
Комерцијална банка: конзистентна добивка и прецизна стратегија
Комерцијална банка АД Скопје ја потврди позицијата на најпрофитабилна банка во Македонија, со нето-добивка од 5,08 милијарди денари, што претставува раст од 3,1% во однос на 2024 година. Добивката пред оданочување од 5,63 милијарди денари е повеќе од 9% над планираното, што укажува на прецизно поставени проекции и силна оперативна дисциплина.
Остварениот резултат е особено значаен ако се земе предвид нестабилната глобална средина и внимателниот пристап на Народната банка. Комерцијална банка успеа да одржи високо ниво на профитабилност без агресивно зголемување на ризикот, што ја позиционира како банка со највисок степен на предвидливост и стабилност.
НЛБ Банка: профитабилен раст преку експанзија и пазарен удел
НЛБ Банка во 2025 година оствари нето-добивка од 4,88 милијарди денари, приближувајќи се до водечката позиција по профит, но со значително поразлична стратегија.
НЛБ Банка бележи силен органски раст, со зголемување на вкупната актива од 19,6%, кредитите од 21,9% и депозитите од 13,8%. Главен двигател на профитот е експанзијата на кредитната активност, особено кај населението, каде што Банката достигна доминантен пазарен удел – една од клучните цели во рамки на „Стратегијата 2030“.
Овој модел носи поголем потенцијал за идни приходи, но и повисока чувствителност на економските циклуси, што ја прави НЛБ Банка најдинамичниот играч меѓу трите водечки банки.
Стопанска банка АД Скопје: конзервативен пристап со фокус на отпорност и силна заштита
Стопанска банка АД Скопје ја заврши 2025 година со нето-добивка од 3,34 милијарди денари, што претставува намалување од 6,1% во однос на 2024 година. Издвоените 1,49 милијарди денари за резервации, се зголемени за 27% во однос на 2024 година и укажуваат на изразено конзервативен пристап во управувањето со ризиците.
Иако ова директно ја намали краткорочната профитабилност, стратегијата ја зајакнува отпорноста на Стопанска банка во потенцијално понестабилни идни услови.
Истовремено, растот на вкупната актива од 9% и пренасочувањето на средствата кон попрофитабилни пласмани и хартии од вредност укажуваат на активно управување со билансот и фокус на оптимизирање на приносот.
Каматите како најголем и најважен извор на профитот
Најважниот извор за банкарските приходи, врз кои најмногу се потпира и добивката, се каматите. Нето-приходите од камата, кај Комерцијална банка се зголемени за минимален 1 отсто и достигнуваат 6,03 милијарди денари, но нето-каматната маржа се намали на 3,55% во споредба со 3,85% една година претходно. Раст е евидентиран и во НЛБ банка, нето-каматните приходи на Банката забележаа раст за 6,6% споредено со претходната година и достигнуваат 4,95 милијарди денари. Приходите од камати се повисоки во однос на претходната година како резултат на зголемената кредитна активност на Банката во двата сегменти – правни лица и население.
Само кај Стопанска банка Скопје, која ја дава и најголемата кредитна поддршка, има пад од 13%, на 5,35 милијарди денари, како резултат на намалување на каматните стапки, зголемени трошоци за камати по депозити и трансфер на средства од сметки по видување кон орочени депозити.
Приходи од провизии
Од пресметаните и наплатени приходи од провизии кај трите најголеми македонски банки се слеале вкупно 3,75 милијарди денари (лани во истиот перод – 3,69 милијарди денари). Раст во овој сегмент има кај НЛБ банка за 6,6% споредено со претходната година, како и кај Комерцијална банка која евидентирала раст од 2,7%, и покрај значајното намалување на надоместоците за платежни услуги што банката ги спроведе во текот на годината.
Кај Стопанска банка АД Скопје се забележува големо намалување на нето-приходите од провизии, кои се пониски за 14 проценти, главно поради повисоки трошоци кон картичните процесори и намалени тарифи за дел од услугите во корист на клиентите.

Збирот од профитите на овие три банки за минатата година изнесува фантастични 13,35 милијарди денари или 217,1 милиони евра и бележат раст во однос на 2024 година за 13,06 отсто.
Трите најголеми банки во Македонија покажуваат различни модели на успех: Комерцијална банка е модел на стабилност и прецизност, НЛБ Банка се истакнува со динамичен раст и проширување на пазарот, а Стопанска банка гради отпорност преку конзервативно управување со ризиците. За инвеститорите и клиентите, ова значи дека македонскиот банкарски сектор останува стабилен, со различни стратегии за профит и раст, подготвен да се соочи со предизвиците на 2026 година.
Банки
НЛБ Банка Скопје со силни финансиски резултати за 2025 година
НЛБ Банка успешно ја заврши 2025 година, покажува анализата на финансиските резултати на Банката за периодот од 01.01.2025 до 31.12.2025 година. Работејќи согласно усвоениот план и стратешките иницијативи од „Стратегијата 2030“, во услови на променливо макроекономско опкружување на домашниот и меѓународните пазари, НЛБ Банка покажа посветеност кон иновации и трансформација и забележа раст во сите сегменти од деловното работење.
Финансиски индикатори
Како резултат на успешното спроведување на активностите и високо прудентното управување со ризиците и кредитното портфолио на Банката, НЛБ Банка оствари нето добивка по оданочување од 4.879.441 илјади МКД. Вкупната актива на Банката достигна 156.931.074 илјади МКД и бележи годишен раст од 19,6%. Кредитите кај небанкарскиот сектор достигнаа 102.554.659 илјади МКД, што претставува значително зголемување од 21,9% на годишно ниво. Зголемување на кредитната активност ја истакнува растечката улога на Банката во поддршката на бизнисите и населението и придонесот во економијата. Вкупните депозити на Банката изнесуваат 121.709.074 илјади МКД и истите бележат зголемување за 13,8% споредено со претходната година. Растот на депозитите е поттикнат од зголемениот обем на депозити по видување и орочени депозити од домаќинства, зголемувањето на депозитите од корпоративни клиенти, како и од зголемувањето на бројот на иматели на сметки и приматели на пензии во Банката.
Во 2025, НЛБ Банка постигна значајна пресвртница, достигнувајќи доминантен пазарен удел кај кредитите за население и остварувајќи една од клучните стратешки цели на Банката.
Иновации и дигитализација
За НЛБ Банка, 2025 е година на револуционерни иновации што го редефинираа банкарскиот сектор во земјата. Со реализирани 38 трансформативни проекти во различни деловни области, минатата година за НЛБ Банка означи не само напредок, туку и значајно приближување кон остварување на амбициозната „Стратегија 2030“. Со лансирање на услугата Apple Pay, платформите „Digital first“ и „Mobile first“ – сеопфатна дигитална интеграција на сите банкарски услуги во динамичната банкарска апликација НЛБ мКлик, како и овозможувањето услуги во европскиот систем за плаќање SEPA, Банката им овозможи на своите клиенти беспрекорно, безбедно и иновативно финансиско искуство.
Истовремено, НЛБ Банка успешно ја заврши првата фаза од модернизацијата и трансформацијата на деловната мрежа, подготвувајќи ги своите експозитури за иднината. Новиот деловен модел на експозитурите на Банката го редефинира искуството на клиентите и ги преобликува овие објекти од места за извршување на рутински банкарски активности во центри за поддршка и консалтинг, и продажба на интегрирани финансиски решенија.
Јубилејна година со осврт на социо-економскиот придонес
Во 2025, НЛБ Банка одбележа значаен јубилеј, 40 години од своето основање. Институцијата која во далечната 1985 година започна како мала финансиска организација, денес е една од трите водечки банки во македонскиот банкарски сектор која поставува стандарди во дигиталното банкарство, корпоративното управување и одржливото финансирање. Во јубилејната година НЛБ Банка, со техничка поддршка од Прајсватерхаускуперс Ревизија Скопје, ја издаде првата Студија за социо-економско влијание направена за една банка во Република С. Македонија, која го квантификува директниот, индиректниот и индуцираниот ефект од работењето на Банката. Согласно наодите во студијата, засновани на податоци од 2024 година: ,,НЛБ Банка креира над 675 милиони евра додадена вредност директно преку своите активности, како и преку кредитите и синџирот на добавувачи, што претставува значителни 4,3% од БДП на земјата. Банката придонесува со 211 милиони евра во даноци и социјални придонеси, што е околу 4% од вкупните јавни приходи. Директно вработува 970 луѓе и активно поддржува над 23.400 работни места“.
Признание за извонредност
Кон крајот на годината, на престижната церемонија на финансискиот магазин „The Banker“ во Лондон, НЛБ Банка по дванаесетти пат, ја понесе титулата „Банка на годината“. Ова признание ја потврдува континуираната посветеност на Банката кон извонредност, иновации и услуга на клиентите во банкарскиот сектор. Наградата претставува репер за квалитет и достигнувања во глобалната банкарска индустрија – признание за водечките банки ширум светот кои покажале исклучителни перформанси и лидерство на нивните пазари во насока на стратешки иницијативи, технолошки иновации, програми за одржливост и услуга за клиентите.
Агенда 2026: Дигититална трансформација и одржливо работење
НЛБ Банка ќе продолжи да ја зајакнува својата позиција како водечки иноватор во банкарскиот сектор, со јасен фокус на дигитализација и унапредување на корисничкото искуство преку современи дигитални канали и Контакт-центарот. Во рамки на „Стратегијата 2030“, Банката ќе реализира клучни иницијативи поврзани со дигитално вклучување на правните лица, дигитални платформи за кредитирање на МСП и микро клиенти, нов портал за трговци, инстант плаќања, надградба на Контакт-центарот и имплементација на вештачка интелигенција.
Во 2026 година продолжуваат и активностите за модернизација на деловната мрежа, развој на луѓе и таленти, како и инвестициите во заедницата преку поддршка на спортот, културата и образованието. Банката останува силно посветена и на одржливото финансирање, преку поддршка на „зелени кредити“ и доследна примена на ESG принципите, со цел долгорочно позитивно влијание врз заедницата.
Банки
Комерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за јануари 2026 година
Комерцијална банка АД Скопје започна со исплата на пензиите за јануари од денес (петок, 30 јануари).
Пензионерите кои користат дебитна картичка можат да располагаат со средствата веднаш, овозможувајќи им безбедно и практично плаќање во продавници, онлајн или подигање пари од банкомат.
За оние кои повеќе сакаат да ја подигнат пензијата во филијала или експозитура, исплатата ќе биде достапна од 30 јануари и во секој работен ден после тоа.
Мапата со филијалите и експозитурите на Комерцијална банка е достапна на следниот линк: https://www.kb.mk/lokacii-kb.nspx?type=branch
Оваа мерка ја гарантира навремената и сигурна исплата на пензиите и ја олеснува пристапноста до средствата за сите корисници на услугите на Банката.
-
Продуктипред 2 месециХалкбанк денес официјално стартува со Apple Pay
-
Продуктипред 2 месециПразници со 0% камата – Мастеркард кредитна картичка од ПроКредит Банка
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | СИЛВАНА МИЛЕНКОВА И РАДИСАВ БУЛАТОВИЌ: Најважни се добрата комуникација, емоционалната интелигенција, искреноста и создавање на долгорочни односи на доверба со клиентите
-
Продуктипред 1 месецХалки картичка за деца – прва платежна картичка за деца на македонскиот пазар
-
Продуктипред 2 месециПразничен промо депозит од ПроКредит Банка – Повеќе добивка за одличен старт на 2026
-
Банкипред 2 месециФатих Шахбаз е нов главен извршен директор на Халкбанк АД Скопје
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Комерцијална банка
-
Банкипред 2 месециКомплетиран новиот Управен одбор на НЛБ Банка Скопје: Значајна пресвртница на патот кон стабилност и стратешки раст


