Банки
Нацевска: Преку финансиска едукација до унапредување на финансиската вклученост и премостување на родовиот јаз
„Повисокото ниво на финансиска писменост придонесува кон повисока вклученост на населението во финансискиот систем, а со тоа и кон побрз економски развој. Подобро едуцираните и информираните клиенти подобро управуваат со личните финансии и придонесуваат кон финансиската стабилност, којашто исто така е предуслов за поголема финансиска вклученост. Оттаму, преку финансиската едукација може да се придонесе кон поголема вклученост на населението во финансиските текови, како и кон надминување на родовиот јаз и поголема вклученост на жените. Една од стратегиските цели на Народната банка е понатамошно спроведување на процесот на финансиска едукација, како и унапредување на финансиската вклученост преку стратегиски, холистички приод, а со тоа и придонес кон одржувањето на финансиската стабилност и економскиот развој.“ Ова беа дел од пораките на вицегувернерката Емилија Нацевска, која учествуваше на панел-дискусијата „Банкарски трендови и совети“, на Женскиот економски форум на тема „Финансиска писменост“.
Разгледувајќи ги најновите податоци од платежната статистика, вицегувернерката посочи дека финансиската вклученост на населението во земјава мерена според бројот на сметки по глава на жител е висока, односно дека на крајот на 2022 година граѓаните во просек поседувале 1,8 сметки по глава на жител, што е повеќе за 0,1 п.п. во однос на просечниот број сметки по глава на жител кај населението во Европската Унија. За ваквото високо ниво на овој показател голема заслуга има нашата регулативна рамка, односно преминот кон концептот на бруто-плата и задолжителна исплата на платите и пензиите на платежните сметки. Меѓутоа, резултатите од спроведените анкети на Меѓународната мрежа за финансиска едукација при Организацијата за економска соработка и развој (ИНФЕ ‒ ОЕЦД), во кои се опфатени и прашања од аспект на финансиското знаење, однесување и ставови, укажуваат дека нивото на финансиска писменост на домашното возрасно население е на нивото на земјите од Југоисточна Европа, што е под нивото на ЕУ и на ОЕЦД и се јавува потреба од натамошни активности за финансиска едукација, а со тоа и за унапредување на финансиската писменост на населението во користењето на финансиските производи и услуги.
За да може подобро да се согледаат финансиската писменост на населението и навиките во користењето на одделните платежни услуги, Народната банка од минатата година воспостави платежна статистика според родовата и возрасната структура. Од аспект на родовата структура на сопствениците на сметките, податоците посочуваат на родов јаз од 0,5 сметки повеќе во корист на мажите, или 2,1 сметки по глава на жител од машки пол, наспроти 1,6 сметки по глава на жител од женски пол. Но, жените кои поседуваат платежна сметка повеќе ги користат дигиталните придобивки при плаќањата како интернет-банкарство и мобилни апликации, а исто така се и поактивни плаќачи. Статистиките на возрасните групи, пак, покажуваат дека најголеми корисници на дигиталните канали за увид во сметките и за извршување на електронските плаќања се возрасните групи од 25 до 54 години.
Вицегувернерката Нацевска нагласи дека подобрувањето на финансиската вклученост и финансиска писменост во земјава е една од стратегиските цели на Народната банка. Банката стратегиски им пристапува на овие активности, во согласност со националната петгодишна Стратегија за финансиска едукација и финансиска инклузија, којашто беше изработена под водство на Народната банка. Тимот за финансиска едукација при Народната банка повеќе години одржува едукативни предавања на редовна основа за сите заинтересирани образовни институции во земјата, со сѐ поголем опфат.
Вицегувернерката порача дека е многу важно граѓаните да се информираат за своите финансиски одлуки од релевантни извори. Таа го посочи негативниот ефект којшто го имаат лажните вести врз граѓаните, а ја истакна и посветеноста на централната банка во одржувањето на ценовната и финансиската стабилност. Народната банка и натаму ќе биде посветена на спроведувањето на финансиската едукација, но и на транспарентната комуникација во интерес на граѓаните и економијата.
Банки
Халкбанк добитник на награда за одржлив развој за иницијативата „Милион садници“
Халкбанк ја доби наградата за одржлив развој во категоријата „Животна средина“, за проекти и иницијативи во областа на климатската акција и зачувувањето на природата, која ја доделуваат Министерството за економија и Клубот на одговорни бизниси – Конект. Признанието е доделено за иницијативата „Милион садници“, еден од најзначајните проекти во рамките на платформата ХалкЕко, преку која банката веќе години наназад активно придонесува кон заштита и унапредување на животната средина. Особено значајно е што Халкбанк беше единствена номинирана компанија во оваа категорија.
Како општествено одговорна компанија, Халкбанк верува дека одржливиот развој не е само деловна определба, туку и обврска кон заедницата и идните генерации. Токму затоа, во 2019 година беше создадена платформата ХалкЕко, која прерасна во долгорочно движење за поттикнување на еколошка свест, одговорно однесување и конкретни активности насочени кон создавање поздрава и позелена средина.

Во изминатите години, преку ХалкЕко беа реализирани бројни проекти за пошумување, озеленување и уредување на јавни простори, поставување урбана опрема, едукативни активности и иницијативи кои ги обединуваат граѓаните, институциите, компаниите и граѓанските организации околу заедничка цел – подобра животна средина за сите.
Иницијативата „Милион садници“ претставува еден од најамбициозните еколошки проекти на банката и симбол на нејзината долгорочна заложба за создавање зелена иднина. Преку континуирано пошумување и поддршка на активности за обновување на шумските површини, проектот придонесува за подобрување на квалитетот на воздухот, заштита на биодиверзитетот и ублажување на последиците од климатските промени.
Покрај пошумувањето, ХалкЕко денес опфаќа широк спектар активности, од промоција на одржлива мобилност и велосипедизам, преку поддршка на зелени урбани решенија и еколошки и спортски настани, до поттикнување на еколошки навики кај граѓаните преку иновативна дигитална алатка и партнерства со организации кои ги споделуваат истите вредности.

„Ова признание претставува потврда дека вистинските промени се создаваат преку долгорочна посветеност, континуирана работа и искрена грижа за заедницата. За Халкбанк, наградата е мотив да продолжи уште поинтензивно да инвестира во иницијативи што оставаат трајна вредност за природата, луѓето и идните генерации“, велат од Халкбанк.
Бидејќи важни се луѓето, важна е и средината во која живеат, Халкбанк ќе продолжи да создава проекти кои не само што придонесуваат за економски развој, туку и за поздрава, позелена и поодржлива Македонија.
Банки
ММФ ја потврди стабилноста на банкарскиот систем и искажа задоволство од модернизацијата на монетарната рамка
Извршниот одбор на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) ја заврши редовната консултација со Република Северна Македонија согласно член IV од Статутот на ММФ, при што даде позитивна оцена за спроведувањето на монетарната политика и за состојбите во финансискиот систем.
Во својата оцена, директорите на ММФ истакнуваат дека домашната економија се соочува со неповолни влијанија од светскиот енергетски шок, што претставува ризик за забавување на економскиот раст, истовремено зголемувајќи ги инфлациските притисоци, што наметнува натамошно внимателно водење на монетарната политика.
Извршниот одбор на ММФ искажа задоволство од модернизацијата на рамката за водење на монетарната политика и поддршка за натамошните активности за унапредување на управувањето со ликвидноста и за зајакнување на автономијата на централната банка.
Во извештајот се посочува дека девизните резерви на земјава и натаму се на соодветното ниво, што придонесува за отпорноста на економијата на надворешни шокови.
ММФ оценува дека финансискиот систем и натаму е стабилен, а банкарскиот сектор е добро капитализиран и високо ликвиден. Според извештајот, стапката на адекватност на капиталот изнесува 19,4%, значително над регулаторните барања, додека учеството на нефункционалните кредити е намалено на историски најниското ниво од 1,9%. Ликвидноста и профитабилноста на банкарскиот систем и натаму се силни, со што дополнително се потврдува неговата отпорност.
Директорите на ММФ искажаа задоволство и од преземените макропрудентни мерки и укажуваат на потребата од постојано следење на ризиците поврзани со кредитниот раст и изложеноста на банките кон пазарот на недвижности. Воедно, тие препорачуваат натамошно усогласување на регулативата со европските стандарди и зајакнување на рамката за спречување перење пари и финансирање тероризам.
Оцените на Извршниот одбор на ММФ претставуваат потврда за стабилноста и отпорноста на домашниот финансиски систем и за унапредувањето на рамката за водење на монетарната политика, во услови на зголемена надворешна неизвесност.
Банки
Народната банка и годинава ги поддржува македонските ученици за учество на Меѓународната економска олимпијада
Народната банка четврта година по ред обезбедува поддршка за македонските ученици кои ќе ја претставуваат државата на Меѓународната економска олимпијада.
Годинашната Деветта меѓународна економска олимпијада ќе се одржи од 12 до 20 јули 2026 година во Шенжен, Народна Република Кина. Во рамки на подготовките, учениците посетуваа стручни предавања и едукативни активности од областа на економијата, финансиите и банкарството организирани од Народната банка.
Македонскиот тим го сочинуваат Стефан Младеновски, Теа Ангелова, Оливера Џамбазова, Георги Јаковлев и Ванеса Томова. Тие имаа можност да се запознаат со теми поврзани со монетарната политика, личните финансии и современите платежни системи, а го посетија и Музејот на Народната банка каде се информираа за монетарното наследство на земјата.
Подготовките се реализираат во рамките на долгогодишната соработка меѓу Народната банка и Сојузот на математичари, чија цел е да се поттикне интересот на младите за економијата, финансиите и бизнисот.
Од Народната банка им посакаа успех на учениците и достојно претставување на Северна Македонија на престижниот меѓународен натпревар.
-
Останатопред 2 месеци
Управата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 1 месец
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Фондовипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво потсетува на навремено планирање на пензијата
-
Банкипред 2 месециНЛБ Промотивен депозит – Сигурност што доаѓа во вистинско време
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка ќе започне со исплата на дивиденда на 4 мај
-
Бизниспред 4 неделиОд полноќ нови цени на горивата


