Банки
Нацевска: Преку финансиска едукација до унапредување на финансиската вклученост и премостување на родовиот јаз
„Повисокото ниво на финансиска писменост придонесува кон повисока вклученост на населението во финансискиот систем, а со тоа и кон побрз економски развој. Подобро едуцираните и информираните клиенти подобро управуваат со личните финансии и придонесуваат кон финансиската стабилност, којашто исто така е предуслов за поголема финансиска вклученост. Оттаму, преку финансиската едукација може да се придонесе кон поголема вклученост на населението во финансиските текови, како и кон надминување на родовиот јаз и поголема вклученост на жените. Една од стратегиските цели на Народната банка е понатамошно спроведување на процесот на финансиска едукација, како и унапредување на финансиската вклученост преку стратегиски, холистички приод, а со тоа и придонес кон одржувањето на финансиската стабилност и економскиот развој.“ Ова беа дел од пораките на вицегувернерката Емилија Нацевска, која учествуваше на панел-дискусијата „Банкарски трендови и совети“, на Женскиот економски форум на тема „Финансиска писменост“.
Разгледувајќи ги најновите податоци од платежната статистика, вицегувернерката посочи дека финансиската вклученост на населението во земјава мерена според бројот на сметки по глава на жител е висока, односно дека на крајот на 2022 година граѓаните во просек поседувале 1,8 сметки по глава на жител, што е повеќе за 0,1 п.п. во однос на просечниот број сметки по глава на жител кај населението во Европската Унија. За ваквото високо ниво на овој показател голема заслуга има нашата регулативна рамка, односно преминот кон концептот на бруто-плата и задолжителна исплата на платите и пензиите на платежните сметки. Меѓутоа, резултатите од спроведените анкети на Меѓународната мрежа за финансиска едукација при Организацијата за економска соработка и развој (ИНФЕ ‒ ОЕЦД), во кои се опфатени и прашања од аспект на финансиското знаење, однесување и ставови, укажуваат дека нивото на финансиска писменост на домашното возрасно население е на нивото на земјите од Југоисточна Европа, што е под нивото на ЕУ и на ОЕЦД и се јавува потреба од натамошни активности за финансиска едукација, а со тоа и за унапредување на финансиската писменост на населението во користењето на финансиските производи и услуги.
За да може подобро да се согледаат финансиската писменост на населението и навиките во користењето на одделните платежни услуги, Народната банка од минатата година воспостави платежна статистика според родовата и возрасната структура. Од аспект на родовата структура на сопствениците на сметките, податоците посочуваат на родов јаз од 0,5 сметки повеќе во корист на мажите, или 2,1 сметки по глава на жител од машки пол, наспроти 1,6 сметки по глава на жител од женски пол. Но, жените кои поседуваат платежна сметка повеќе ги користат дигиталните придобивки при плаќањата како интернет-банкарство и мобилни апликации, а исто така се и поактивни плаќачи. Статистиките на возрасните групи, пак, покажуваат дека најголеми корисници на дигиталните канали за увид во сметките и за извршување на електронските плаќања се возрасните групи од 25 до 54 години.
Вицегувернерката Нацевска нагласи дека подобрувањето на финансиската вклученост и финансиска писменост во земјава е една од стратегиските цели на Народната банка. Банката стратегиски им пристапува на овие активности, во согласност со националната петгодишна Стратегија за финансиска едукација и финансиска инклузија, којашто беше изработена под водство на Народната банка. Тимот за финансиска едукација при Народната банка повеќе години одржува едукативни предавања на редовна основа за сите заинтересирани образовни институции во земјата, со сѐ поголем опфат.
Вицегувернерката порача дека е многу важно граѓаните да се информираат за своите финансиски одлуки од релевантни извори. Таа го посочи негативниот ефект којшто го имаат лажните вести врз граѓаните, а ја истакна и посветеноста на централната банка во одржувањето на ценовната и финансиската стабилност. Народната банка и натаму ќе биде посветена на спроведувањето на финансиската едукација, но и на транспарентната комуникација во интерес на граѓаните и економијата.
Банки
Славески на средби со ММФ: Потребен е внимателен пристап во услови на зголемени светски ризици, Народната банка води претпазлива и конзистентна политика
Гувернерот на Народната банка д-р Трајко Славески оствари низа билатерални средби со високи претставници на ММФ во рамките на Пролетните средби на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) и Светската банка, што се одржуваат во Вашингтон. На средбите присуствуваше и министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска.
Гувернерот Славески се сретна со заменик-директорот на ММФ Бо Ли, директорот на Европскиот оддел во ММФ Алфред Камер, извршниот директор Јерун Клик и шефот на Мисијата на ММФ за нашата земја Ник Гигинеишвили.
На средбите се разговараше за најновите светски и домашни макроекономски случувања, при што беше нагласено дека зголемените геополитички тензии, вклучително и конфликтот на Блискиот Исток, придонесуваат за засилена неизвесност во светската економија и влијаат врз изгледите за раст.
Во однос на домашната економија, беше оценето дека досегашните трендови се поволни, а добрите политики овозможија да се задржи стабилноста на макроекономските основи. Сепак, со оглед на неизвесноста околу времетраењето и силината на превирањата во светот, се истакнува потребата од понатамошна внимателност и подготвеност за соодветна реакција.
Гувернерот Славески истакна дека Народната банка води претпазлива и конзистентна монетарна политика, насочена кон одржување на ценовната и финансиската стабилност. Притоа, тој нагласи дека Народната банка внимателно ги следи светските движења и нивното влијание врз домашните показатели, заради навремена и соодветна реакција преку расположливите инструменти. На состаноците се разгледа и новата монетарна рамка на Народната банка, со која се овозможува поефикасно и пофлексибилно водење на монетарната политика, што е особено важно во услови на ненадејни и неповолни промени во економското окружување.
Беше потврдена и постојаната успешна соработка меѓу Народната банка и ММФ, којашто и во наредниот период ќе биде насочена кон понатамошно зајакнување на институционалните капацитети и усогласување со меѓународните стандарди.
Банки
Комисијата за хартии од вредност одобри зголемување на капиталот на Халкбанк АД Скопје
Комисијата за хартии од вредност на Северна Македонија даде зелено светло за зголемување на капиталот на Халкбанк АД Скопје за 2,46 милијарди денари, односно околу 47 милиони долари или 39,9 милиони евра.
Станува збор за банка во сопственост на турската државна финансиска институција Халкбанк, која со оваа одлука ќе го зајакне својот капитал и финансиската стабилност на домашниот пазар.
Одлуката на регулаторот доаѓа во услови кога банкарскиот сектор во земјата се стреми кон поголема отпорност и усогласување со меѓународните стандарди, особено во поглед на капиталната адекватност.
Зголемувањето на капиталот се очекува да ѝ овозможи на банката поголем простор за кредитирање, поддршка на економските активности и проширување на своето присуство на пазарот.
Овој потег се вклопува во пошироките трендови на зајакнување на банкарскиот сектор во регионот, каде финансиските институции вложуваат во стабилност и раст во услови на глобална економска неизвесност.
Банки
Комерцијална банка и Mastercard одбележаа значаен јубилеј – 30 години од воведувањето на првата платежна картичка во Македонија
Комерцијална банка и Mastercard со јубилеен настан одбележаа 30 години од воведувањето на првата платежна картичка во Македонија. Како пионер и лидер во иновативните платежни решенија, Комерцијална банка пред три децении ја издаде првата меѓународно брендирана картичка во земјата, со што засекогаш ги промени начинот на плаќање и навиките на македонските граѓани.
Во присуство на високи претставници од Комерцијална банка и од Mastercard, како и на бројни претставници на медиумите, овој значаен јубилеен настан понуди сликовито навраќање на развојот на довербата и иновациите и визија за иднината на дигиталните плаќања.

Преку краток документарен видео приказ, присутните го видоа патувањето од првата платежна картичка во Македонија, воведена од Комерцијална банка, до модерните дигитални паричници, бесконтактни плаќања и иновативни решенија, кои денес се нашето секојдневие.
Во рамки на панел дискусијата „30 години партнерство, 30 години иновации“, беа истакнати довербата, соработката, визијата и улогата на долгорочното партнерство помеѓу Комерцијална банка и Mastercard во градењето сигурен, модерен и кориснички ориентиран платежен систем.
„Кога зборуваме за лидерството на Комерцијална банка во сегментот на иновативни платежни решенија, не зборуваме само за технологија. Зборуваме за искуство. За тоа како клиентите се чувствуваат секој ден кога плаќаат, купуваат, патуваат или управуваат со своите финансии. Почнавме пред 30 години со првата платежна картичка. Тогаш тоа беше голем чекор напред. Денес е секојдневие. Но, нашата мисија остана иста – да им нудиме повеќе вредност и поголемо задоволство на клиентите“, истакна на панелот д-р Никола Џамбазовски, Главен директор за продажба и развој и член на Управниот одбор на Комерцијална банка.
Џамбазовски го најави и следниот новитет од Комерцијална банка – дигиталната картичка, која постои веднаш, подготвена е за плаќање во дигиталниот свет од првиот момент и секогаш е достапна.
„Комерцијална банка се етаблираше како вистински двигател на промените на македонскиот пазар преку низа иновации со кои прва излегуваше на пазарот и преку разновидна понуда на производи. Во дигиталниот свет, довербата не е опција, таа е основа на секоја значајна активност. Во Комерцијална банка гледаме доверлив и одржлив партнер кој со импресивна брзина ги доближува глобалните трендови во плаќањата до секојдневните потреби на македонските потрошувачи и бизниси“, изјави Бартош Чиолковски, Генерален директор на Mastercard за Југоисточна Европа.

Според Киро Чадиковски, директор на Дирекцијата за банкарски картички и платежни сметки во Комерцијална банка, и директен сведок на сите клучни чекори од првата картичка до модерните платежни решенија на Банката, промената на навиките на клиентите е процес без крај.
„Кога ја започнав мојата кариера, имаше околу 1.000 трансакции месечно, денес за само 2-3 минути има над 1.000 трансакции преку системите на Комерцијална банка. Денес сме најголем прифаќач на картички со пазарно учество од над 33% во физичкиот свет и над 44% во виртуелниот свет. Ова се само дел од фактите кои навистина го покажуваат патот кој го одевме заедно со Mastercard, но ја покажуваат и динамиката на развојот“, изјави Чадиковски.
Платежните картички за македонските граѓани денес не се само инструмент за плаќање, туку и вредно искуство, забава и удобност при задоволување на секојдневните желби и потреби. Ексклузивната анализа на Mastercard Economic Institute, презентирана од Вања Манова, Регионален директор на Mastercard за Бугарија, Македонија, Албанија и Косово, покажа дека користењето картички во Македонија бележи силен раст во изминатите 30 години, од околу 130.000 картички во 2005 година до една картичка по жител денес.

„Купoвната моќ на домаќинствата е зголемена за околу 83% од 2003 година досега, а потрошувачките навики се значително променети. Денешните потрошувачи сѐ почесто се насочуваат кон практични и алтернативни производи. Забележлив е трендот „искуство наместо материјално добро“, при што трошоците за забава се речиси двојно зголемени во однос на 2000 година. Македонија се вбројува меѓу земјите во регионот со највисока потрошувачка во ресторани, а потрошувачите сè повеќе даваат приоритет на убавина, уживање, вкусни задоволства и удобност“, истакна Манова.
Јубилејниот настан заврши со пораката дека 30-годишното партнерство помеѓу Комерцијална банка и Mastercard е цврста основа за градење иднина на силно корисничко искуство што се случува едноставно, природно, сигурно и дигитално..
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


