Банки
Нацевска: Преку финансиска едукација до унапредување на финансиската вклученост и премостување на родовиот јаз
„Повисокото ниво на финансиска писменост придонесува кон повисока вклученост на населението во финансискиот систем, а со тоа и кон побрз економски развој. Подобро едуцираните и информираните клиенти подобро управуваат со личните финансии и придонесуваат кон финансиската стабилност, којашто исто така е предуслов за поголема финансиска вклученост. Оттаму, преку финансиската едукација може да се придонесе кон поголема вклученост на населението во финансиските текови, како и кон надминување на родовиот јаз и поголема вклученост на жените. Една од стратегиските цели на Народната банка е понатамошно спроведување на процесот на финансиска едукација, како и унапредување на финансиската вклученост преку стратегиски, холистички приод, а со тоа и придонес кон одржувањето на финансиската стабилност и економскиот развој.“ Ова беа дел од пораките на вицегувернерката Емилија Нацевска, која учествуваше на панел-дискусијата „Банкарски трендови и совети“, на Женскиот економски форум на тема „Финансиска писменост“.
Разгледувајќи ги најновите податоци од платежната статистика, вицегувернерката посочи дека финансиската вклученост на населението во земјава мерена според бројот на сметки по глава на жител е висока, односно дека на крајот на 2022 година граѓаните во просек поседувале 1,8 сметки по глава на жител, што е повеќе за 0,1 п.п. во однос на просечниот број сметки по глава на жител кај населението во Европската Унија. За ваквото високо ниво на овој показател голема заслуга има нашата регулативна рамка, односно преминот кон концептот на бруто-плата и задолжителна исплата на платите и пензиите на платежните сметки. Меѓутоа, резултатите од спроведените анкети на Меѓународната мрежа за финансиска едукација при Организацијата за економска соработка и развој (ИНФЕ ‒ ОЕЦД), во кои се опфатени и прашања од аспект на финансиското знаење, однесување и ставови, укажуваат дека нивото на финансиска писменост на домашното возрасно население е на нивото на земјите од Југоисточна Европа, што е под нивото на ЕУ и на ОЕЦД и се јавува потреба од натамошни активности за финансиска едукација, а со тоа и за унапредување на финансиската писменост на населението во користењето на финансиските производи и услуги.
За да може подобро да се согледаат финансиската писменост на населението и навиките во користењето на одделните платежни услуги, Народната банка од минатата година воспостави платежна статистика според родовата и возрасната структура. Од аспект на родовата структура на сопствениците на сметките, податоците посочуваат на родов јаз од 0,5 сметки повеќе во корист на мажите, или 2,1 сметки по глава на жител од машки пол, наспроти 1,6 сметки по глава на жител од женски пол. Но, жените кои поседуваат платежна сметка повеќе ги користат дигиталните придобивки при плаќањата како интернет-банкарство и мобилни апликации, а исто така се и поактивни плаќачи. Статистиките на возрасните групи, пак, покажуваат дека најголеми корисници на дигиталните канали за увид во сметките и за извршување на електронските плаќања се возрасните групи од 25 до 54 години.
Вицегувернерката Нацевска нагласи дека подобрувањето на финансиската вклученост и финансиска писменост во земјава е една од стратегиските цели на Народната банка. Банката стратегиски им пристапува на овие активности, во согласност со националната петгодишна Стратегија за финансиска едукација и финансиска инклузија, којашто беше изработена под водство на Народната банка. Тимот за финансиска едукација при Народната банка повеќе години одржува едукативни предавања на редовна основа за сите заинтересирани образовни институции во земјата, со сѐ поголем опфат.
Вицегувернерката порача дека е многу важно граѓаните да се информираат за своите финансиски одлуки од релевантни извори. Таа го посочи негативниот ефект којшто го имаат лажните вести врз граѓаните, а ја истакна и посветеноста на централната банка во одржувањето на ценовната и финансиската стабилност. Народната банка и натаму ќе биде посветена на спроведувањето на финансиската едукација, но и на транспарентната комуникација во интерес на граѓаните и економијата.
Банки
„Стандард и Пур“: Банкарскиот сектор е стабилен, а инфлацијата на среден рок ќе се врати на историскиот просек
Агенцијата за кредитен рејтинг „Стандард и Пур“ го потврди кредитниот рејтинг на земјава на ББ- со стабилен изглед, при што посочува дека банкарскиот сектор е стабилен, а инфлацијата на среден рок ќе се стабилизира и ќе се движи околу историските нивоа.
Во извештајот се наведува дека, пред конфликтот на Блискиот Исток и растот на светските цени на енергијата, инфлацијата бележеше значително намалување и изнесуваше 2,9% во февруари. Се очекува дека инфлацијата ќе се зголеми во наредните месеци, но на среден рок, инфлацијата кај храната и услугите би се нормализирала, при што вкупната инфлација би се движела од 2,0% до 2,5%, во просек.
Во вакви услови, се оценува дека Народната банка ќе води претпазливa монетарна политика, заснована на податоците за блискиот период, со приоритет на ценовната стабилност и стабилноста на девизниот курс на денарот. Се посочува дека евентуалното олабавување на монетарната политика би било постепено и би зависело од одржливото намалување на инфлацијата, додека зголемените инфлациски или надворешни притисоци би довеле до задржување или затегнување на политиката.
Покрај ова, се наведува дека Народната банка ја приспособила оперативната рамка на монетарната политика заради подобрување на управувањето со ликвидноста и за зајакнување на преносот на монетарната политика.
Во однос на банкарскиот сектор, се наведува дека тој и натаму е стабилен, со висока стапка на адекватност на капиталот (19,5%), како и солиден раст на депозитите и кредитната активност.
Банки
ЕЦБ предупредува на можно брзо зголемување на каматите поради инфлациски ризици
Членот на Управниот совет на Европска централна банка, Димитар Радев, предупреди дека инфлациските очекувања во еврозоната може да се зголемат побрзо од очекуваното, што би ја принудило институцијата да реагира со побрзо зголемување на каматните стапки.
Според него, постои ризик ценовните притисоци, поттикнати од растот на цените на енергијата, да се покажат подолготрајни. Во таков случај, централната банка ќе мора навремено да интервенира за да спречи продлабочување на инфлацијата.
Растот на цените на енергијата, поврзан со тензиите на Блискиот Исток и случувањата во Иран, веќе ја турна инфлацијата над целта од 2 проценти. Податоците за март покажуваат дека инфлацијата во еврозоната достигнала 2,5 проценти, највисоко ниво во последните 14 месеци, додека цените на енергијата пораснале за 4,9 проценти. Истовремено, базичната инфлација благо се намалила на 2,3 проценти.
„Рамнотежата на ризиците се помести во неповолна насока“, изјави Радев, додавајќи дека иако основното сценарио останува валидно, расте веројатноста за понеповолни исходи. Во рамки на анализите, ЕЦБ разгледува три сценарија, основно, неповолно и тешко, што ја одразува зголемената неизвесност.
Посебен ризик претставува однесувањето на потрошувачите и компаниите, кои сè уште ги паметат ценовните шокови по Руската инвазија врзУкраина. Овој ефект, познат како „инфлациски лузни“, може да доведе до побрзо прилагодување на очекувањата, повисоки барања за плати и дополнителен раст на цените.
Слични сигнали доаѓаат и од други носители на одлуки во ЕЦБ, кои укажуваат дека е потребна подготвеност за брза реакција. Иако засега нема силни знаци за прелевање на инфлацијата во платите, ризикот останува, особено во услови на кревка економска средина.
Радев нагласува дека најголемиот ризик е одложувањето на реакцијата. Доколку инфлаторниот притисок се прошири кон платите и профитните маржи, последиците би биле потешки и поскапи за контролирање.
Финансиските пазари веќе ги вградуваат овие очекувања, предвидувајќи повеќе зголемувања на каматните стапки во текот на годината, со можен прв чекор веќе во јуни.
Сите погледи се насочени кон состанокот на ЕЦБ кон крајот на април, каде се очекуваат појасни сигнали за идната монетарна политика. Во фокус ќе бидат инфлациските очекувања, движењата на цените, состојбата на пазарите и енергетските фактори, вклучително и цената на нафтата која се приближува до 115 долари за барел.
Иако еврозоната влезе во оваа криза со посолидна позиција отколку во 2022 година, благодарение на повисоките каматни стапки и постабилните очекувања, се појавуваат нови ризици. Меѓу нив се и можните државни субвенции кои би можеле дополнително да ја поттикнат инфлацијата, како и разликите меѓу земјите членки, Шпанија со инфлација од 3,3 проценти, Германија 2,8 проценти и Италија 1,5 проценти, што дополнително ја усложнува координацијата на заедничката политика.
Банки
ТТК Банка очекува раст на добивката во 2026 година
TTK Банка АД очекува да оствари нето-добивка од околу 100 милиони денари (приближно 1,6 милиони евра) во 2026 година, што претставува зголемување во однос на минатата година.
Според најавите, банката во претходната година остварила нето-добивка од 90 милиони денари, што укажува на планиран умерен раст на финансиските резултати во наредниот период.
Проекциите на банката се во насока на стабилно работење и постепено подобрување на профитабилноста, во согласност со очекувањата за движењата во банкарскиот сектор и економијата.
TTK Банка е дел од домашниот банкарски систем и делува во сегментот на финансиски услуги во Северна Македонија.
Извор: Seenews
-
Банкипред 2 месециЗлатници од Комерцијална банка за паметна и сигурна инвестиција и подарок што станува наследство
-
Берзапред 2 месециНеколку акции ја носат ликвидноста: кој доминираше на Македонската берза во јануари 2026-1?
-
Банкипред 2 месециТаткото троши – ќерката плаќа: смена на улогите во новата реклама за картичката за деца на Халкбанк
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 1 месецПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 1 месецКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Бизниспред 2 месециМакедонија добива уролог обучен за роботска хирургија на глобална програма
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Комерцијална банка АД Скопје


