Крипто берзата Кракен направи историски исчекор со добивањето на т.н. „мастер“ сметка во системот на ФЕД. Станува збор за прв случај една крипто компанија да добие директен пристап до инфраструктурата на централната банка.

Овој тип сметка им овозможува на институциите директно учество во платниот систем на Федералните резерви, без посредство на комерцијални банки. Во пракса, тоа значи побрзи и поевтини трансакции, како и поголема оперативна автономија.

Ограничен пристап со строги услови

Кракен доби т.н. „ограничена“ сметка на период од една година, со низа рестрикции. Компанијата не може да остварува камата на средствата кај ФЕД, ниту има пристап до кредитни линии или клучни платни системи како FedNow и ACH Network.

Во почетната фаза, сметката ќе се користи за институционални клиенти, а компанијата најавува постепено проширување на функционалностите.

Од Кракен посочуваат дека овој чекор го гледаат како потврда за регулаторна соработка и безбедносни стандарди, но и како можност за иновации во финансискиот систем.

Загриженост кај банките и регулаторите

Одлуката предизвика силни реакции во банкарскиот сектор и меѓу регулаторите. Критики доаѓаат и од политички кругови, каде се бара поголема транспарентност во процесот на одобрување.

Загриженоста произлегува од можноста крипто и финтек компаниите, со директен пристап до системите на ФЕД, да ја намалат улогата на традиционалните банки.

Експертите предупредуваат дека ваквиот развој може да влијае врз стабилноста на системот, особено ако депозитите почнат да се прелеваат од банките кон новите играчи.

Системски и оперативни ризици

И покрај воведените ограничувања, аналитичарите укажуваат на потенцијални слабости. Крипто компаниите често имаат пократка историја на работење и различни оперативни стандарди во однос на традиционалните банки.

Постои и страв дека технички проблеми, како хакирање или прекини во системите, би можеле да предизвикаат пошироки нарушувања во платниот систем.

Дополнителен предизвик претставува и зголемениот ризик од перење пари, кој во крипто секторот се смета за поизразен отколку во класичното банкарство.

Регулаторен експеримент со неизвесен исход

И покрај загриженоста, Федералните резерви сигнализираат подготвеност за отворање на своите системи кон нови актери. Повеќе крипто и финтек компании веќе изразиле интерес за добивање слични сметки.

Овој потег претставува своевиден регулаторен експеримент, со цел да се најде баланс меѓу иновациите и зачувувањето на стабилноста на финансискиот систем.

Нова фаза на финансиска трансформација

Одлуката за одобрување сметка на Кракен означува важен чекор во интеграцијата на крипто индустријата во традиционалниот финансиски систем.

Сепак, останува отворено прашањето дали ваквиот модел на долг рок ќе го зајакне системот преку иновации или ќе ја зголеми неговата ранливост.

Во секој случај, станува збор за промена што може да ги редефинира односите меѓу банките, регулаторите и дигиталните финансиски платформи.

Биткоинот нагло порасна и се искачи над 72.700 долари, приближувајќи се до нивото од 73.000 долари, откако американскиот претседател Доналд Трамп објави двонеделно примирје со Иран, непосредно пред крајниот рок во вторник навечер.

Овој потег предизвика силни турбуленции на крипто-пазарот, при што беа ликвидирани позиции во вредност од околу 595 милиони долари кај повеќе од 118.000 трговци, според податоците на CoinGlass.

Најголем дел од ликвидациите се однесуваа на кратки позиции, 427 милиони долари, наспроти 168 милиони долари долги позиции, што укажува дека пазарот претходно бил силно позициониран за пад. Најголемата поединечна ликвидација била кратка позиција BTC-USDT на „Binance“ во вредност од 11,79 милиони долари.

Биткоинот учествувал со 245 милиони долари од вкупните ликвидации, додека Ethereum следел со 126 милиони долари. Дополнителни ликвидации се регистрирани и кај деривати поврзани со нафта и други средства.

Главниот удар се случил во период од само 12 часа, кога биле ликвидирани 508 милиони долари, од кои 398 милиони долари биле кратки позиции. Ова претставува најагресивен „short squeeze“ од почетокот на март, кога пазарот реагираше на првите шпекулации за примирје.

Покрај тоа, криптовалутите како Solana, ZEC и XRP исто така биле погодени, додека дури и токенизираните позиции во злато и сребро биле под притисок поради смирување на геополитичките ризици.

Сепак, примирјето останува условно. Трамп го опиша како „двострано“, додека Иран потврди привремена суспензија, но со ограничувања поврзани со Ормутскиот теснец и движењето на танкерите.

Дополнителен показател за претходното негативно расположение на пазарот е индексот на страв и алчност, кој во неделата изнесувал само 8, што укажува на екстремен песимизам меѓу инвеститорите пред наглиот пресврт.

Со овој раст, биткоинот повторно се враќа кон горната граница од опсегот меѓу 65.000 и 73.000 долари, во кој се движи од почетокот на конфликтот. Дали ќе следи пробив над ова ниво или станува збор за краткорочен скок, ќе зависи од тоа колку долго ќе трае најавеното примирје.

Германија и Италија покренаа иницијатива за воспоставување заедничка регулаторна рамка на Европска унија за т.н. stablecoini, со цел зајакнување на заштитата на финансиските пазари.

Со овој предлог, дискусијата за стабилните криптовалути се префрла од техничко на политичко ниво. Двете земји предлагаат воведување пошироки овластувања за ограничување или блокирање на странски издавачи на вакви криптовалути во ЕУ, доколку нивните матични земји не ги исполнуваат регулаторните стандарди на Унијата.

Според документ до кој имал увид Euronews, ваквиот пристап може да доведе до исклучување на дел од најголемите крипто-компании од европскиот пазар.

Stablecoin-ите се криптовалути дизајнирани да одржуваат стабилна вредност, најчесто врзана за доларот или еврото, и се поддржани со резерви во реални средства, што овозможува нивна конверзија во секое време.

Во предлогот се наведува дека за да се обезбеди стабилност и суверенитет на финансискиот систем на ЕУ, потребна е сеопфатна и усогласена регулатива за глобалните stablecoini, особено оние издадени во трети земји.

Иако не се наведуваат конкретни компании, описот укажува на постојните модели на големи stablecoini врзани за американскиот долар, кои претежно се базирани во Соединети Американски Држави.

Предлогот предвидува дека ваквите издавачи нема да можат да ги нудат своите токени во ЕУ, освен ако Европска комисија не утврди дека регулаторниот систем во нивната матична земја е усогласен со европските стандарди.

Во спротивно, пристапот до пазарот би им бил забранет, што би можело да доведе до исклучување на водечките stablecoini врзани за доларот од европскиот пазар.

Според нацрт-решението, Европско банкарско тело би имало овластување целосно да забрани одреден stablecoin доколку дојде до проблеми со резервите, сериозно прекршување на правилата или дејствување спротивно на интересите на инвеститорите во ЕУ.

Дополнителен ризик произлегува од фактот што резервите што ги покриваат овие криптовалути често се распределени меѓу различни јурисдикции, особено меѓу САД и Европа.

Во случај на масовно повлекување на средства од страна на инвеститорите во ЕУ, постои можност резервите да не бидат доволни или навремено достапни, особено ако средствата се наоѓаат на сметки во САД и се подложни на американски регулативи.